บทความ

กำเนิด "แดงใหม่" (ของแท้)

admin — Sun, 05 Feb 2012 17:50:10 +0700

นิยายเรื่อง "ล้มเจ้า" ที่แพร่หลายอยู่ในเวลานี้ มีหลายเรื่องที่จับได้ว่า ผู้เขียนนั่งเทียนร่ายยาว และใช้ทฤษฎีจับแพะชนแกะ ด้วยหวังผลการโฆษณาทางการเมืองของกลุ่มตัวเอง กลุ่มไม่เอาเจ้าตัวจริง ที่ได้มีการสถาปนาองค์การการนำมาแล้ว 69 ปี คือ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.)

ปัจจุบัน อดีตสมาชิก พคท. แตกแยกความเห็นออกเป็น 2 กลุ่ม โดยกลุ่มแรกยังถือว่า องค์การการนำ พคท.ยังดำรงอยู่ แต่มีการปรับเปลี่ยนยุทธวิธีการต่อสู้ใหม่ ไม่ต่อสู้ด้วยอาวุธ ศัตรู 3 ตัว "นายทุน ขุนศึก ศักดินา" เป้าหมายทางยุทธศาสตร์เดิม ก็ถูกรวบให้เหลือตัวเดียว คือ "ทุนนิยมผูกขาด" ที่ต้องทำลายให้สิ้นซาก

กลุ่มที่สอง มองว่า คณะกรรมการบริหารกลางชุดที่ 4 "ได้สูญสิ้นและหมดสภาพการเป็นองค์การการนำไปแล้ว" เมื่อเร็วๆ นี้ อดีตสมาชิก พคท.กลุ่มหลังได้เขียนบทความผ่านนิตยสารคนเสื้อแดง โดยระบุว่า

"ทุกวันนี้ กล่าวได้ว่า องค์การจัดตั้งของ พคท. น่าจะยังไม่เป็นตัวเป็นตน แต่ชาว พคท. ที่ยังยึดมั่นในอุดมการณ์ กำลังศึกษาลักษณะสังคมไทยอย่างขะมักเขม้น ละเอียดรอบคอบ และศึกษาสถานการณ์โลกาภิวัตน์แห่งทุนนิยมโลก..."

นั่นหมายความว่า องค์การการนำ "ยังไม่เป็นตัวเป็นตน" ส่วนพวกที่ประกาศตัวว่าเป็น "จัดตั้ง" ในวันนี้ คือ "พวกลัทธิแก้" (แก้ลัทธิมาร์กซ์-เลนิน) และเป็นพวกฉวยโอกาสเอียงขวา กลุ่มที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นลัทธิแก้ ยังยืนยันในอุดมการณ์เดิม เพียงแต่วิเคราะห์สังคมไทยต่างกัน จึงกำหนดเข็มมุ่งไม่เหมือนกัน

จากการศึกษาสังคมไทยในระยะใกล้อย่างขะมักเขม้น อดีตสมาชิก พคท.กลุ่มที่อ้างว่าไม่ใช่พวกลัทธิแก้ จึงสรุปในเบื้องต้นว่า

"สังคมไทยปัจจุบันเป็นสังคมทุนนิยม (ยังไม่สมบูรณ์) ที่มีทุนผูกขาดศักดินาเหนือรัฐ และมีอิทธิพลจักรวรรดินิยมครอบงำอยู่"

จากวันที่ก่อตั้ง พคท.เมื่อ 69 ปีที่แล้ว คณะกรรมการกลางชุดแรก วิเคราะห์สังคมไทยว่าเป็น "กึ่งเมืองขึ้น กึ่งศักดินา" ศัตรูที่จะต้องถูกโค่นล้ม จึงเป็น "ศัตรู 3 ตัว" ดังที่กล่าวมาแล้ว ปัจจุบัน สังคมไทยยังมี "ทุนผูกขาดศักดินาเหนือรัฐ" และมีอิทธิพล "จักรวรรดินิยม" หรือ "ทุนนิยมบริวาร" ดำรงอยู่ ใครคือมิตร ใครคือศัตรู จึงต้องกำหนดใหม่

"ชาว พคท. ต้องสามัคคีกับพลังที่ก้าวหน้าในสังคมไทย ไปทำลายอำนาจอิทธิพลศักดินาและจักรวรรดินิยม สนับสนุนทุนนิยมที่ก้าวหน้า" ดังนั้น "มิตร" ของชนกรรมาชีพไทย ก็คือ ทุนนิยมที่ก้าวหน้า ! "ศัตรู" ก็หนีไม่พ้นสิ่งที่เรียกว่า "ศักดินา" และ "จักรวรรดินิยม"!

การวิเคราะห์สังคมไทย ก็จะนำไปสู่การกำหนดมิตรและศัตรู รวมถึงวางเข็มมุ่งในการต่อสู้ เพื่อบรรลุเป้าหมายในระยะแรก

"พัฒนาประเทศไทยให้เป็นทุนนิยมที่มีประชาธิปไตย สร้างเงื่อนไขทางวัตถุและทางจิตใจ เพื่อก้าวไปสู่สังคมที่มีประชาธิปไตยอย่างสมบูรณ์ ปกครองด้วยนิติรัฐที่แท้จริง ประชาชนอยู่ดีกินดีอย่างถ้วนหน้า"

ใครคือทุนนิยมที่ก้าวหน้า เป็นหลักคิดใหม่ในขบวนการคอมมิวนิสต์ไทย เพราะที่แล้วมา มีแต่กำหนดให้ "นายทุนชาติ" เป็นแนวร่วมชั้นสูง ชาว พคท.มิได้ระบุว่า ทุนนิยมที่ก้าวหน้าในเมืองไทยมีใครบ้าง แต่ก็รับรู้กัน "วงใน" ว่าเป็น "อดีตนายกรัฐมนตรี" ที่ถูกกลั่นแกล้งทำร้ายจากฝ่ายอำมาตย์

หากพิจารณาให้ดี แนวคิดของชาว พคท.กลุ่มที่อ้างว่าไม่ใช่ลัทธิแก้ จะคล้ายกับแนวทางปฏิวัติประชาธิปไตยหรือการเปลี่ยนผ่านอย่างสันติ ตามที่ "สุรชัย แซ่ด่าน" เคยนำเสนอไว้ มันเป็นเพียงความเคลื่อนไหวลึกๆ ที่ซุ่มซ่อนอยู่ใน "ขบวนการเปิด" ถ้าฝ่ายตรงข้ามตามไม่ทัน และใช้ชุดความคิดโบราณมาตอบโต้ ก็อาจพลาดท่าตกหลุมพราง

หากแยกมิตรแยกศัตรูไม่ถูก แถมใช้ความคิด "อภิปรัชญา" มาชี้นำ มันก็แพ้ตั้งแต่ยังไม่ทันชักดาบออกจากฝัก !

ที่มา คอลัมน์ แกะรอยการเมือง กรุงเทพธุรกิจ 3 กพ. 2555

อมตภาพของสมบูรณาญาสิทธิราชย์

admin — Sat, 21 Jan 2012 01:08:52 +0700

การปฏิวัติที่ไม่เสียเลือดเนื้อในปี 2475 ทำให้ประเทศสยามสามารถล้มเลิกระบอบการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ที่มีอายุนับร้อยปี แล้วแทนที่ด้วยระบอบประชาธิปไตยอันมีรัฐธรรมนูญได้สำเร็จ

ในฐานะที่เป็นประเทศเดียวในภูมิภาคนี้ที่ไม่เคยตกเป็นอาณานิคม (อย่างเป็นทางการ) ของมหาอำนาจตะวันตก สิ่งนี้เองที่ทำให้สยามมีความภาคภูมิใจในอิสรภาพเป็นอย่างมาก

นักประวัติศาสตร์ฝ่ายอนุรักษ์นิยมส่วนใหญ่เห็นว่า เกียรติยศของสยามประเทศดังกล่าว ล้วนได้มาด้วยพระปรีชาสามารถและวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของบูรพกษัตริย์

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (2411 - 2453) ซึ่งปกครองราชอาณาจักรในช่วงที่กระแสการล่าอาณานิคมในเอเชียตะวันออกเฉียง ใต้ขึ้นสู่จุดสูงสุด กลยุทธ์อันแยบคายในการบริหารความสัมพันธ์กับมหาอำนาจนอกราชอาณาจักรของพระองค์นั้น ได้รับการยกย่องสรรเสริญเป็นอย่างมาก

อย่างไรก็ตาม พระปรีชาสามารถที่ยากจะหาผู้เปรียบได้ของพระองค์ กลับก็ไม่สามารถรับประกันความยั่งยืนของระบอบราชาธิปไตยได้ เพียง 22 ปีหลังการสวรรคตของพระจุลจอมเกล้าฯ ประเทศไทยก็ได้พานพบกับการล่มสลายของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ในสองรัชสมัยถัดมาคือ

พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (2453-2468) และพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (2468-2478) ได้แสดงให้เห็นว่า ไม่สามารถปรับตัวให้เท่าทันกับการเปลี่ยนแปลงของสภาวการณ์ทางการเมืองได้

จนถึงวันนี้เกือบ 80 ปีผ่านไปแล้วนับจากการล่มสลายของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ แม้พระมหากษัตริย์ในรัชกาลปัจจุบัน จะทรงประสบความสำเร็จเป็นอย่างสูงในการฟื้นฟูและเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับสถานภาพและพระราชอำนาจของสถาบันกษัตริย์ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา

แต่การแปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่เกิดขึ้น นับตั้งแต่รัฐประหารในปี 2549 นั้น ได้สร้างความสั่นคลอนให้กับสถาบันกษัตริย์ คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ ภายใต้สถานการณ์เช่นนี้ สถาบันกษัตริย์จะสามารถพิสูจน์ให้เห็นถึงความยืดหยุ่น และที่สำคัญกว่าคือความยึดโยงกับสังคมไทยสมัยใหม่อยู่ต่อไปได้หรือไม่

ทั้งนี้ หากมองไปรอบๆ ตัวเราจะพบว่า ระบบราชาธิปไตยของหลายๆ ประเทศในโลกต่างประสบชะตากรรมในทำนองเดียวกันเพียงเพราะว่าไม่สามารถอยู่ร่วมกับระบอบประชาธิปไตยได้

บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่ออธิบายถึง บทบาทของสถาบันกษัตริย์ไทยต่อบริบททางการเมือง โดยต้องการคลายปมปัญหาสำคัญข้อหนึ่งที่ว่า : อะไรคือมรดกตกทอดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ และสิ่งนี้ได้หล่อหลอมวัฒนธรรมทางการเมืองไทยในหลายปีที่ผ่านมาอย่างไร

เราอาจพูดได้ว่า ถึงแม้ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ จะได้ล่มสลายไปหลายทศวรรษ แล้ว แต่ยังคงมีผลกระทบครอบงำองคาพยพทางการเมืองไทยอย่างยิ่งยวด อาจถึงขนาดที่เป็นอุปสรรคต่อกระบวนการประชาธิปไตย และตอกย้ำให้ความแตกแยกทางการเมืองที่กำลังขยายตัวแตกร้าวหนักยิ่งขึ้น

นี่คือหนึ่งในมูลเหตุเบื้องหลังความรุนแรงทางการเมือง ที่เกิดขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ การก้าวขึ้นสู่อำนาจของ พตท ทักษิณ ชินวัตร ในปี 2544 ถูกมองว่าเป็นภัยคุกคามต่ออมาตยชน วิธีหนึ่งที่ใช้จัดการกับภัยคุกคามนี้ได้คือการกล่าวหาว่าทักษิณกำเริบเสิบสาน และไม่จงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์

ในกระบวนการนี้ กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพได้กลายเป็นเครื่องมือสำคัญเพื่อจัดการกับฝ่ายตรงข้ามและผู้มีความเห็นต่างทางการเมือง แต่การใช้สถาบันกษัตริย์เป็นเครื่องมือทางการเมืองนั้นกลับส่งผลในทางตรงกันข้าม กล่าวคือ ได้ส่งผลให้สถาบันกษัตริย์อ่อนแอลงอย่างมาก

บทความนี้เสนอแนะว่า การจะรักษาสถาบันพระมหากษัตริย์ให้ยืนยงสืบไปได้นั้น ฝ่ายราชานิยมต้องยินยอมพร้อมใจให้มีการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์อย่างแท้จริง รวมถึงกฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพที่มีความล้าหลัง

กลุ่มราชานิยมจะต้องเลิกสมมติอย่างทึกทักไปเองฝ่ายเดียวว่า สถาบันกษัตริย์ยังได้รับความจงรักภักดี (โดยปราศจากคำถาม) จากคน ไทยทุกคน—ซึ่งนี่อาจจะไม่เป็นความจริงอีกต่อไปแล้ว

วิญญาณหลอนของสมบูรณาญาสิทธิราชย์

แม้ว่าระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จะจบสิ้นไปนานแล้ว แต่อิทธิพลของระบอบนี้ยังคงมีอยู่อย่างท่วมท้นและทรงพลานุภาพยิ่ง หากมองย้อนกลับไป จุดประสงค์ดั้งเดิมของการเลิกล้มระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์นั้น ก็เพื่อยกเลิกรูปแบบการปกครองที่ถือว่าไม่มีอารยะ และเพื่อให้สยามรับแนวคิดการปกครองแบบประชาธิปไตย

แต่ฝ่ายราชานิยมกลับตระหนักถึงความจำเป็นที่จะรักษาไว้ ซึ่งลักษณะบางประการของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เพื่อช่วยปกป้องสถานะทางอำนาจที่พวกเขาเคยมี

ปัจจุบัน มีมุมมอง 2 ด้านของสถาบันกษัตริย์ที่ขัดแย้งกันอยู่ –ซึ่งมุมมองเหล่านี้เป็นตัวกำหนดความสัมพันธ์ระหว่างกษัตริย์กับพสกนิกร ในด้านหนึ่งเป็นมุมมองแบบมาตรฐานทั่วไปต่อสถาบันกษัตริย์ ในด้านนี้จะเน้นให้เห็นถึงคุโณปการของสถาบันกษัตริย์ที่มีต่อประเทศ

โดยหลักก็คือ การเป็นศูนย์รวมใจชาวไทยทั้งชาติและเป็นผู้ปกป้องบูรณภาพของแผ่นดิน จากงานวิจัยที่ชื่อ Saying the Unsayable: Monarchy and Democracy in Thailand (2010) ของ Soren Ivarsson และ Lotte Isager อธิบายว่า

ในมุมมองแบบปกติทั่วไปนั้น กษัตริย์คือผู้ปกปักษ์รักษาทั้งจารีตประเพณี ชาติ และ ประชาธิปไตย;

คือนักพัฒนาของคนไทยทุกหมู่เหล่าที่ทรงมีความเป็นสมัยใหม่ คอยให้คำแนะนำแก่รัฐบาล ให้ความดูแลทุกข์สุขแก่พสกนิกรของพระองค์ และเป็นสถาบันที่หล่อหลอมวัฒนธรรมการเมืองและสังคมไทย เฉกเช่นเดียวกับที่ “ข้าว”เป็นอาหารหลักของคนไทยมาช้านาน

แต่ในขณะเดียวกัน พระราชอำนาจอันทรงพลานุภาพที่ถูกปกป้องไว้ด้วยเกราะกำบังของกฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพนั้น ก่อให้เกิดมุมมองอีกด้านหนึ่งต่อสถาบันกษัตริย์

ด้านนี้สะท้อนถึงความเชื่อที่ว่า พระราชอำนาจที่ยิ่งใหญ่อาจเป็นอุปสรรคต่อพัฒนาการทางประชาธิปไตย การยกย่องสรรเสริญพระราชอำนาจของฝ่ายราชานิยมอย่างล้นเกินนั้น ถูกมองว่า อาจเป็นการลดความสำคัญของสถาบันการเมืองที่มาจากการเลือกตั้ง

กลุ่มราชานิยมได้ร่วมมือจากนักประวัติศาสตร์อนุรักษ์นิยมและสื่อที่ทรงอิทธิพล ในการสร้างภาพด้านลบต่อสภาพการเมืองของไทย ซึ่งแปดเปื้อนไปด้วยนักการเมืองเลวร้ายและไร้ศีลธรรม

สำหรับพวกเขาแล้ว ข้อบกพร่องของระบบการเมืองไทย ไม่ได้เกิดจากการเข้ามาแทรงแซงของสถาบันอำนาจนอกระบบรัฐสภา แต่เกิดจากการบรรดานักการเมืองที่ไร้ความรับผิดชอบและไร้จริยธรรมต่างหาก

จากทัศนคติที่เชิดชูสถาบันกษัตริย์นี้ จุดจบของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จึงไม่ได้หมายถึง การจบสิ้นของพระราชอำนาจของสถาบันกษัตริย์ ในทางตรงข้าม กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของวัฒนธรรมการเมืองแบบใหม่ ซึ่งฝ่ายราชานิยมได้อ้างสิทธิโดยธรรม ในการเข้าแทรกแซงทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง เมื่อใดก็ตามที่พวกเขาเห็นว่ามีความจำเป็น

แม้ว่าสิ่งที่พวกทำ (อาทิ การปกป้องผลประโยชน์ทางการเมืองของตน) นั้นอาจจะมีความเลวร้าย ไม่น้อยไปกว่าสิ่งที่ฝ่ายตรงข้ามของพวกเขาทำก็ตาม วิญญาณของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ จึงยังคงตามหลอกหลอนการเมืองไทยตราบจนทุกวันนี้

ก่อนอื่น มีความจำเป็นอย่างมากที่จะต้องอธิบายให้กระจ่าง ณ จุดนี้ว่า เมื่อพูดถึง “สถาบันกษัตริย์” คำนี้ไม่ได้หมายความถึงพระมหากษัตริย์ พระราชินี หรือพระบรมวงศานุวงศ์ ในเชิงบุคคลแต่อย่างเดียว

แต่คำนี้มีหมายความถึงองคาพยพทั้งหมดที่เกาะเกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์ ซึ่งหมายรวมถึง ราชนิกุล องคมนตรี (ที่ปรึกษาและผู้ปฏิบัติงานรับใช้เบื้องพระยุคลบาท) รวมถึงฝ่ายราชานิยม ซึ่งได้ปวารณาตัวที่จะปกป้องสถาบันกษัตริย์ในทุกภาคส่วนของสังคม เช่น กองทัพ หน่วยงานราชการ พรรคการฝ่ายเมืองฝ่ายราชานิยม และกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่ด้วย

กลุ่มราชานิยมนี้ แม้ว่าจะมีจุดยืนร่วมกันในการรักษาไว้ซึ่งพลานุภาพของพระราชอำนาจ แต่ก็ไม่ได้มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน พวกเขามีผลประโยชน์ มีแนวคิด มีมุมมองทางการเมืองที่แตกต่างกันออกไป

ในงานวิจัยที่ชื่อ “Network Monarchy and Legitimacy Crisis in Thailand” ซึ่งจัดพิมพ์โดย Pacific Review ในปี 2548 ศ. Duncan McCargo นักวิชาการชาวอังกฤษได้เรียกองคาพยพทั้งหมดนี้ว่า “Network Monarchy” หรือ “เครือข่ายสถาบันกษัตริย์”

McCargo เสนอว่า วิธีที่ดีที่สุดที่จะเข้าใจการเมืองไทยก็คือ การมองผ่านมุมมองของเครือข่ายอำนาจหลากหลายที่มีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน มีการต่อรองอำนาจกัน หรือแม้แต่มีการขัดแย้งกันต่อกัน

ซึ่งสำหรับเขาแล้ว ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมานี้ เครือข่ายอำนาจที่ทรงอิทธิพลที่สุดในประเทศไทยคือ เครือข่ายสถาบันกษัตริย์ ซึ่งมีพระมหากษัตริย์อยู่บนส่วนยอดของเครือข่าย มีฝ่ายบริหารที่นำโดยพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ อดีตผู้บัญชาการกองทัพและอดีตนายกรัฐมนตรี ซึ่งในปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานองคมนตรี

อย่างไรก็ดี แม้แต่ก่อนที่จะมีการก่อตั้งเครือข่ายสถาบันกษัตริย์นี้ กลุ่มกษัตริย์นิยมในรุ่นก่อน ได้มีความพยายามรักษาไว้ซึ่งมรดกของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ควบคู่ไปกับความต้องการสถาปนาระบอบประชาธิปไตยรูปแบบใหม่ หรือที่เรียกว่าเป็นประชาธิปไตยแบบไทย (Thai-style democracy) ที่ยังวนเวียนอยู่รอบพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์

หรือพูดให้ง่ายก็คือ แม้ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์จะสิ้นชีพไปแล้ว แต่คุณลักษณะหลายด้านของระบอบนี้ยังคงอยู่รอดปลอดภัย และได้รับการปกป้องรักษาไว้เป็นอย่างดี

จากบทความเรื่อง “มรดกของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์” ของ ศ. ดร. ธงชัย วินิจจะกูล ที่ปรากฏในวารสารฟ้าเดียวกัน ได้กล่าวไว้ว่า จนถึงปัจจุบัน คตินิยมทางสังคมและทางการเมือง ความรู้ทางประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ชุดความคิด และสถาบันพระมหากษัตริย์เองนั้น

ต่างก็ฝังรากยึดโยงอยู่กับระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ทั้งสิ้น อย่างไรก็ตาม การสนับสนุนให้ สถาบันกษัตริย์มีบทบาทเป็นแบบอย่างของวิถีชีวิตคนไทยนั้น เปรียบเสมือนดาบสองคมที่ส่งผลทางลบต่อพัฒนาการการเมืองของประเทศไทย

เนื่องจากการสรรเสริญเยินยอพระเกียรติและกระบวนการยกสถาบันให้มีความศักดิ์สิทธิ์เยี่ยงเทวราชอย่างไม่หยุดหย่อน ตลอดรัชสมัยของรัชกาลปัจจุบัน ส่งผลให้เกิดสายใยที่แนบแน่นระหว่างสถาบันกษัตริย์กับสังคมและการเมือง ทำหน้าที่เสมือนราวกับว่าเป็น “เรือนจำ” ที่กักขังไม่ให้คนไทยสามารถแสดงความคิดเห็นที่ต่างไปจากกรอบคิดกระแสหลัก

“การคิดนอกกรอบ” กลายเป็นสิ่งต้องห้ามเนื่องจาก มันอาจคุกคามต่อสถานะของเครือข่ายสถาบันกษัตริย์ คนที่ละเมิดข้อห้ามดังกล่าวมากมาย ถูกลงทัณฑ์ที่มีโทษจำคุกสูงสุดถึง 15 ปีตามกฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพซึ่งมีบทลงโทษรุนแรงที่สุดในโลก

ซึ่งเป็นเรื่องน่าขันที่คุณจะพบการลงโทษแบบนี้เฉพาะในประเทศที่อ้างตัวเองว่าเป็นดินแดนแห่งเสรีภาพ (“ประเทศไทย”มีความหมายตามตัวอักษรว่า “ดินแดนแห่งเสรีภาพ”) เท่านั้น

กรอบดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่เรื่องสัพเพเหระไปจนถึงกฎเกณฑ์สำคัญ จากต้องยืนตรงในโรงภาพยนตร์เมื่อเพลงสรรเสริญพระบารมีบรรเลงขึ้น จนถึงการยืนตรงเคารพธงชาติทุกๆ 8 โมงเช้า และ 6 โมงเย็นเมื่อเพลงชาติถูกบรรเลงออกอากาศ

ที่สำคัญที่สุดก็คือ ประชาชนจักต้องไม่แสดงการขัดขืนหรือต่อต้านเมื่อต้องเผชิญกับการแทรกแซงทางการเมืองอย่างโจ่งแจ้งของฝ่ายราชานิยมที่ได้รับการสนับสนุนจากกองทัพ

ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ล่มสลายลงแล้ว แต่กลุ่มราชานิยมและกลุ่มชนชั้นสูงสามารถเอาตัวรอดได้อย่างปลอดภัย ซึ่งหนึ่งในกลยุทธ์การเอาตัวรอดของคนกลุ่มนี้คือ การสร้างความเชื่อที่ว่า ประเทศชาติจำเป็นต้องเลือกรับเฉพาะแนวคิดที่เหมาะสมกับประเทศเท่านั้น

โดยเฉพาะแนวคิดที่มีต้นกำเนิดจากต่างชาติ แนวคิดจากชาติตะวันตก เช่นว่า ประชาธิปไตยนั้น จะต้องถูกนำมาปรับเปลี่ยนให้เข้ากับความเชื่อ วัฒนธรรม ชุดความคิด และขนบธรรมเนียมประเพณีของท้องถิ่นดั้งเดิม ไม่อย่างนั้นแล้วประเทศไทยจะสูญเสียเอกลักษณ์ที่เรียกว่า “ความเป็นไทย”

แต่เราต้องตั้งข้อสังเกตว่า หลักการเรื่องความเป็นไทยนี้ที่เป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบหลักของประเทศไทย ได้แก่ ชาติ ศาสนาพุทธ และพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นวาทกรรมที่ได้รับการสร้างขึ้นครั้งแรกในรัชกาลพระมงกุฎเกล้าฯ นั้น ก็ถูกใช้เพื่อประโยชน์ทางการเมืองมาตลอด โดยเฉพาะในการอนุรักษ์ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ให้ยืนนานต่อไป

เหล้าเก่าในขวดใหม่

หลังจากยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์มานั้น ไทยประกาศใช้การปกครองแบบประชาธิปไตย แต่ก็เป็นประชาธิปไตยแค่เปลือกนอกเท่านั้น แก่นแท้ในนั้นยังคงมีอุดมการณ์แบบกษัตริย์นิยม ฝังไว้ต่างจากภาพที่เห็นจากภายนอก

นี่คือสิ่งที่คนไทยส่วนมากเรียกว่า “ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” กล่าวคือ แม้จะมีรูปแบบที่เป็นประชาธิปไตย แต่ฝ่ายราชานิยม ก็ยังคงมีบทบาทสำคัญในทางการเมือง

ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขนั้น ได้ถูกนฤมิตขึ้นให้สอดรับกับทัศนะของคนกรุงเทพฯ เป็นหลัก รวมถึงการสร้างประวัติศาสตร์ราชาชาตินิยม และความเชื่อที่ว่า พุทธศาสนาคือศาสนาประจำชาติ โดยความเชื่อเหล่านี้ ล้วนมีสถาบันกษัตริย์เป็นองค์ประกอบที่ขาดไม่ได้ ทำหน้าที่ผูกโยงชุด ความคิดที่ต้องการให้ประชาชนยอมรับอย่างไม่มีเงื่อนไข

ผลที่ตามมาก็คือ ฝ่ายราชานิยมประสบความสำเร็จเบื้องต้น ในการสร้างรัฐไทยที่เป็นหนึ่งเดียว (unitary state) ซึ่งให้ความสำคัญกับสถาบันกษัตริย์อย่างท่วมท้น ยกตัวอย่างเช่น บทบาทของกษัตริย์ในการปกป้องอิสรภาพและอธิปไตยของชาติ ที่ได้ถูกปลูกฝังในจิตสำนึกของประชาชน

มีการสรรเสริญบูรพกษัตริย์ในอดีตอย่างไม่หยุดหย่อนในเรื่องพระปรีชาสามารถในการปกป้องผืนแผ่นดินไทย (และมักใช้เป็นข้ออ้างในการขับไล่ผู้ไม่เห็นด้วยทางการเมืองออกจากประเทศ ด้วยเหตุของการ “เนรคุณ” บูรพกษัตริย์)

ดังนั้น บ่อยครั้งที่กลุ่มราชkนิยมได้กระตุ้นให้เกิดกระแสชาตินิยม โดยการเน้นย้ำถึงก ารสูญเสียในดินแดนบางส่วน ที่เชื่อว่าเคยเป็นผืนแผ่นดินไทย ทั้ง ๆ ที่ในความจริงนั้น วาทกรรมเรื่องการเสียดินแดน จะเป็นเพียงมายาคติ

ชุดความคิดนี้ไม่เพียงแต่กระตุ้นให้เกิดกระแสชาตินิยมอย่างรุนแรง แต่ยังรวมถึงกระแสราชานิยมด้วย ถึงระดับที่ว่า ประชาชนต้องพร้อมที่จะยอมสละชีพ เพื่อปกป้องชาติและสถาบันพระมหากษัตริย์

ด้วยปรัชญาเหล่านี้เอง จึงทำให้ไม่เหลือพื้นที่ให้กับประชาชนที่มีความคิดต่าง โดยเฉพาะกลุ่มที่ตั้งคำถามถึงบทบาทที่แท้จริงของสถาบันกษัตริย์ในการเมืองไทย

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา กระบวนการยกย่องสรรเสริญสถาบันพระมหากษัตริย์ได้เพิ่มความเข้มข้นขึ้น จนถึงระดับที่น่าเป็นกังวลใจ พระมหากษัตริย์ได้กลายเป็นมากกว่าประมุขของประเทศ โดยถูกยกให้กลายเป็นเสมือนเทพเจ้าที่ใครจะล่วงละเมิดมิได้

ในขณะเดียวกัน ก็มีภาพลักษณ์อีกด้านหนึ่งของของการเป็น “พ่อของแผ่นดิน” ภาพลักษณ์ในด้านนี้ได้ปรากฏอย่างชัดเจนในช่วงต้นของรัชสมัยปัจจุบัน เมื่อพระมหากษัตริย์เสด็จฯ เยือนเกือบทุกแห่งหนตำบลในประเทศนับครั้งไม่ถ้วน โดยทรงมุ่งหวังจะสร้างความผูกพันกับพสกนิกรของพระองค์

อาจเรียกได้ว่า ไม่มีรัฐบาลไหนที่จะสามารถเทียบทันสถาบันกษัตริย์ได้ในการเอาชนะใจปวงชน พิสูจน์ได้จากการที่ประชาชนส่วนใหญ่ เชื่อมั่นเสมอว่า พระมหากษัตริย์ทรงเป็นคำตอบสุดท้ายในทุกวิกฤติการณ์ของชาติ แต่ความขัดแย้งระหว่างภาพลักษณ์สองด้านข้างต้นทำให้เกิดความสับสนยิ่ง

แม้ว่าพระมหากษัตริย์จะมีพระราชประสงค์ ในการสร้างความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพสกนิกรมากเท่าใด แต่ภาพลักษณ์ด้านที่เป็นเสมือนเทวราชา กลายมาเป็นกำแพงกั้นกลางระหว่างกษัตริย์กับพสกนิกรอยู่เสมอ

ธรรมเนียมปฏิบัติเก่าแก่ไร้อารยะมากมายได้ถูกรื้อฟื้นขึ้น อาทิ การหมอบคลาน เป็นต้น เป็นเรื่องน่าคิดที่ว่า การหมอบคลานนี้ได้ถูกยกเลิกมาตั้งแต่ปี 2416 ในสมัยพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ พระอัยกาของรัชกาลปัจจุบัน ซึ่งทรงเห็นว่าการปฏิบัติดังกล่าวเป็นเรื่องป่าเถื่อนและล้าสมัย

การฟื้นฟูธรรมเนียมเหล่านี้ นับว่าเป็นความประสงค์ให้มีการยกสถานะของพระมหากษัติรย์ในลักษณะของการเป็นเทวาธิราช มากกว่าการเป็นธรรมราชาธิราช สถานะที่แตกต่างนี้มีความซับซ้อนยิ่ง เมื่อมีการพิจารณาถึงบทบาทของกษัตริย์ในบริบททางการเมือง

เกี่ยวกับเรื่องนี้ นาย Paul Handley ผู้เขียนหนังสือเรื่อง The King Never Smiles ได้ตั้งข้อสังเกตว่า การที่ฝ่ายราชานิยมมีบทบาทเด่นในประวัติศาสตร์การเมืองไทยอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด ทำให้ดูเสมือนราวกับว่า พระมหากษัตริย์ลงมาเป็นผู้เล่นในเกมการเมืองเสียเอง

และก่อให้เกิดคำถามต่อความเข้าใจที่ว่า สถาบันกษัตริย์อยู่เหนือการเมืองจริงหรือไม่ เมื่อใดก็ตามที่สถาบันกษัตริย์ถูกดึงเข้ามาสู่พื้นที่สาธารณะในบทบาทของการเป็นตัวแสดงทางการเมือง ก็ย่อมนำไปสู่ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับความขัดแย้งทางอำนาจ (conflict of interest)

หากมองเช่นนี้ เมื่อใดก็ตามที่ไทยมีรัฐบาลที่เข้มแข็ง ก็มักถูกมองว่าเป็นภัยต่อสถาบันกษัตริย์ นับตั้งแต่ทักษิณ สมัคร สมชาย และอาจรวมถึงยิ่งลักษณ์ ดังที่กล่าวข้างต้น หนทางหนึ่งของการกำจัดภัยเหล่านี้คือ การใช้มาตรา 112 ในการห้ำหั่นคู่ต่อสู้

ตามสถิตินั้น ในปี 2548 มีคดีที่เกี่ยวกับกฏหมายหมิ่นฯ ขึ้นสู่ศาลชั้นต้นทั้งสิ้น 33 คดี ซึ่งได้รับการยกฟ้องในเวลาต่อมา 18 คดี ในปี 2550 จำนวนคดีเพิ่มขึ้นเกือบ 4 เท่าเป็น 126 คดี และยังเพิ่มขึ้นเป็น 164 คดีในปี 2552 ก่อนจะเพิ่มขึ้นอีกสามเท่าตัวเป็น 478 คดีในปี 2553

ช่วงเวลาที่จำนวนคดีดังกล่าวเพิ่มขึ้นอย่างน่าตกใจ อยู่ภายใต้รัฐบาลของพรรคประชาธิปัตย์ภายใต้การนำของอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ(2551-2554) จากการศึกษาของ ดร. David Streckfuss นักวิชาการชาวอเมริกันพบว่า อาจมีผู้ถูกจำคุกเนื่องจากคดีหมิ่นฯ เหล่านี้รวมแล้วนับหลายราย

ความพยายามที่จะสร้างความมั่นคงเข้มแข็งให้กับสถาบันกษัตริย์ ส่วนมากนับเป็นผลงานของฝ่ายราชานิยม แต่จำนวนไม่น้อยก็เป็นผลอันเนื่องมาจากพระราชกรณียกิจของพระองค์เอง โดยเฉพาะในฐานะของกษัตริย์นักพัฒนาผู้มีบทบาทอย่างสูงกับสังคมไทย

ในงานวิจัยล่าสุดเกี่ยวกับราชานิยมล้นเกิน (hyper-royalists) ที่ชื่อ “The Monarchy and Anti-Monarchy: Two Elephants in the Room of Thai Politics” ดร. ธงชัยได้กล่าวถึงการกลับมาของลัทธิราชานิยมในฐานะวัฒนธรรมสาธารณะว่า การเพิ่มขึ้นของความนิยมต่อพระมหากษัตริย์จะเห็นได้ชัดในช่วงหลังการจราจลในปี 2516

โดยความนิยมนี้ตั้งอยู่บนความเชื่อที่ว่า สถาบันกษัตริย์ได้มีส่วนเข้ามายุติวิกฤตการณ์ทางการเมืองในครั้งนั้น รวมถึงครั้งต่อมาในปี 2535 ด้วย นอกจากนี้ สถานการณ์การเมืองในภูมิภาค ก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่ทำให้สถาบันกษัตริย์เข้ามามีบทบาทสำคัญทางการเมือง

โดยในช่วงที่แนวคิดระบอบคอมมิวนิสต์กำลังแพร่กระจาย ทั้งในและนอกเขตแดนไทย สถาบันกษัตริย์ได้เข้ามามีส่วนสำคัญ ในการกำหนดยุทธศาสตร์การต่อสู้กับขบวนการคอมมิวนิสต์ แม้กระทั่งหลังจากที่สงครามเย็นจบสิ้นลงแล้ว ขณะที่รัฐบาลหลายชุดถูกโค่นล้มจากกระดานการเมือง

แต่ตำแหน่งและสถานะของสถาบันกษัตริย์ กลับมีความแข็งแกร่งยิ่งขึ้นมาโดยตลอด การเข้ายุติจลาจลในปี 2535 เปรียบเสมือน “trophy” อีกชิ้นหนึ่งของสถาบันกษัตริย์ ในฐานะของผู้รักษาเสถียรภาพให้กับระบบการเมืองไทย

จึงเห็นได้ชัดว่า เป้าหมายของฝ่ายราชานิยมนั้น ยากที่แยกออกจากการเมือง แต่คำถามสำคัญก็คือ ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขนี้ เหมาะสมกับประเทศไทยมากน้อยเพียงใด (Does it really work?)

จากที่ได้ย้ำไปข้างต้นว่า มีลักษณะหลายด้านของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ที่ได้รับการปลูกฝังให้เข้ากับระเบียบการเมืองแบบใหม่ในปัจจุบัน แต่ในความเป็นจริง ลักษณะเหล่านั้นไม่สามารถอยู่ร่วมกับคุณค่าสมัยใหม่ของระบอบประชาธิปไตย นำไปสุ่ความขัดแย้งทางด้านกรอบความคิด อาทิ ความขัดแย้งระหว่างอำนาจของพระมหากษัตริย์และอำนาจที่มาจากเสียงข้างมากของประชาชน (Royal power VS Popular mandate)

ดร. ธงชัยเห็นว่า ที่จริงแล้ว คำว่าประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขนี้มันเป็นคำปฏิพจน์ที่มีความหมายขัดแย้งในตัวเอง (oxymoron) เหมือนกับหลุมดำขนาดใหญ่ที่จะดูดกลืนระบบการเมืองทั้งหมดเข้าไปในตัวมัน

ปรากฏการณ์ “ตาสว่าง”

ช่วงก่อนและหลังรัฐประหารในปี 2549 ได้เกิดปรากฏการณ์บางอย่างที่ส่งผลกระทบต่อมรดกของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ทางการเมือง และได้เริ่มส่งสัญญาณของ “การเสื่อมความนิยมของแนวคิดราชนิยม” ออกมา ความเสื่อมนี้เกิดมาจากน้ำมือของกลุ่มราชานิยมเอง

ตัวอย่างเช่น กรณีที่กลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.) หรือกลุ่มเสื้อเหลืองนิยมเจ้า ออกมาเคลื่อนไหวบนท้องถนนและใช้สัญลักษณ์ที่เชื่อมโยงกับสถาบันกษัตริย์ มาเป็นเครื่องมือในการโค่นระบอบทักษิณ คำขวัญอย่างเช่น “สู้เพื่อในหลวง” ได้ถูกนำมาใช้เพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับเป้าหมายทางการเมืองของกลุ่มพันธมิตรฯ

เหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นว่า ความท้าทายที่แท้จริงต่อมรดกตกทอดของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไม่ใช่การเคลื่อนไหวของทักษิณ หรือจากฝ่ายที่ถูกเรียกว่าเป็นพวกต่อต้านสถาบันแต่อย่างไร แต่กลับกลายเป็นกลุ่มพวกราชาชาตินิยมล้นเกิน (Hyper-Royalists) เสียเองต่างหาก

พวกเขายังคงปฏิเสธที่จะเผชิญหน้ากับความจริงใหม่ ๆ ทางการเมือง ฤาประวัติศาสตร์จะซ้ำรอยอีกครั้ง ?

ความไม่สามารถของสถาบันพระมหากษัตริย์ (และเครือข่ายพระมหากษัตริย์) ที่จะปรับตัวให้ทันกับกับความเปลี่ยนแปลงของสภาวการณ์ทางการเมือง เป็นสาเหตุเดียวกันของการล่มสลายของระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ในปี 2475 จะต่างกันบ้างก็ที่ การเสื่อมถอยในวันนี้ถูกเร่งเครื่องด้วยปรากฏการณ์ล่าสุดทางการเมืองไทยที่เรียกว่า ปรากฏการณ์ “ตาสว่าง”

สรุปโดยสั้น “ตาสว่าง” เป็นปรากฏการณ์ที่คนไทยจำนวนมาก ตระหนักและเข้าใจว่า ประเทศไทยไม่เคยก้าวข้ามระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์อย่างแท้จริง ในขณะเดียวกันระบอบประชาธิปไตยของเราก็ได้ถูกตีรวนมาโดยตลอด

หากสถาบันกษัตริย์ต้องการแสดงบทบาททางกาเมือง ประชาชนก็ควรจะมีสิทธิ์ในการวิพากษ์วิจารณ์และตรวจสอบบทบาทเหล่านั้น

การขยายตัวของกระแส “ตาสว่าง” ดังกล่าว ไม่ว่าจะในที่ลับหรือที่แจ้ง จะชักนำให้มีการตั้งคำถามเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์มากขึ้น เสียงของผู้วิจารณ์สถาบันกษัตริย์ดังกึกก้องขึ้น ชัดเจนขึ้น ยิ่งกว่าช่วงเวลาใดในประวัติศาสตร์ไทยในอดีต

ในการวิเคราะห์เรื่องบทบาทของสถาบันกษัตริย์นั้น การสืบสันตติวงศ์ย่อมเป็นประเด็นสำคัญที่ไม่อาจจะหลีกเลี่ยงได้ บทความนี้ขอกล่าวส่งท้ายว่า

กระบวนการยกย่องสรรเสริญพระเกียรติที่ขาดความพอเพียงในขณะนี้นั้น ไม่เพียงแต่จะเผยให้เห็นถึงความกังวลใจ (anxiety) ของกลุ่มราชานิยมที่พยายามจะยึดติดกับอดีตอันรุ่งโรจน์แล้ว ยังมีผลข้างเคียงต่อรัชกาลถัดไปที่จะต้องแบกรับความกดดันอันยิ่งใหญ่

ทางออกของวิกฤตการณ์นี้ จึงขึ้นอยู่กับ ความเข้าใจของบุคคลในเครือข่ายสถาบันกษัตริย์ ต่อสถานการณ์การเมืองที่เป็นจริง และความยินยอมพร้อมใจที่จะปฏิรูปตัวเอง โดยการยอมสละซึ่งมรดกตกยุคที่ตกทอดมาจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปให้ได้ในที่สุด

หมายเหตุ : บทความนี้แปลจากบทความภาษาอังกฤษของผู้เขียน: Pavin Chachavalpongpun, “Thailand: The Die-Hard Absolute Monarchy?”, Harvard International Review, Vol. 23, Issue 3 (24 December 2011)

โดย ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์

ที่มา ประชาไท

"กม.หมิ่นฯ" ของ "สยาม" vs "ไทย" ถอยหลัง หรือ เดินหน้า

admin — Thu, 19 Jan 2012 20:53:34 +0700

กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ กับ กฎหมายหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้าย ของ "สยาม" vs "ไทย" "ถอยหลัง หรือ เดินหน้า เข้าคลอง"

------------------------------------------------------

ปัจจุบันนี้ ถ้ากล่าวตามกฎหมายลายลักษณ์อักษรแล้ว ราชอาณาจักรไทยไม่มี "กฎหมายเกี่ยวกับการหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ" แต่อย่างใด ทั้งนี้ เพราะมาตรา 112 ของกฎหมายอาญา (ปัจจุบัน) กำหนดไว้ว่า

"ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์
พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สามปี ถึงสิบห้าปี"

--------------------------------------------------------

ดังนั้น "ราชอาณาจักรไทย" จึงมีแต่ "กฎหมายหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้าย"

---------------------------------------------------

ส่วนที่เรียกกันว่า "กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ" (สมัยโบราณ) นั้น
ก็มีแต่เพียงในสมัย "ระบอบราชาธิปไตย" หรือ "ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์" และได้ยกเลิกไปเมื่อเกิด "การปฏิวัติ 24 มิถุนายน 2475" ให้เป็น "ระบอบประชาธิปไตย" (สมัยใหม่)

--------------------------------

สรุป ดังนั้น แต่เดิม "ราชอาณาจักรสยาม" (สมัยโบราณ) จึงเคยมี "กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ" ที่มีโทษจำคุกระหว่าง 3 ถึง 7 ปี

--------------------------------------------

ส่วน "ราชอาณาจักรไทย" (สมัยใหม่) ต่อมา มี "กฎหมายหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้าย" ขึ้นมาแทน และก็มีโทษจำคุกสูงกว่า คือ ระหว่าง 3 ถึง 15 ปี

(นับได้ว่าสูงสุดในมาตรฐานสากล และนานาอารยประเทศโลก และ "ราชอาณาจักรไทย" สมัยใหม่ของเรา ก็มีคดีขึ้นโรงศาล มากที่สุดเป็นประวัติการในระดับมาตรฐานสากลของนานาอารยประเทศ เช่นกัน)

---------------------------------------------------------------------------------------------------

หมายเหตุ

หนึ่ง)

ในหนังสือเล่มใหม่สุด King Bhumibol Adulyadej: A Life′s Work,

หนา 383 หน้า ราคา 1, 235 บาท 40 US$

มี ฯพณฯ อานันท์ ปันยารชุน เป็นประธานที่ปรึกษา

มีนักเขียนดัง 9 ท่าน เช่น คริส เบเกอร์ พอพันธุ์ อุยยานนท์ เดวิด สเตร็กฟุส ฯลฯ

---------------------------------------------------------------------------

สอง)

ในหนังสือเล่มนี้ บทว่าด้วย "กฏหมายหมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้าย"

หน้า 303-313 The Law of Lese Majeste

มีข้อความ ถอดเป็นภาษาไทย (ไม่เป็นทางการ) ดังนี้

-------------------------------------------------------------------

สาม)

จากปี 2536/1993 ถึงปี 2547/2004

โดยเฉลี่ยแล้ว จำนวนคดีหมิ่นฯ ใหม่ๆ ลดลงครึ่งหนึ่ง

ไม่มีคดีหมิ่นฯ เลยในปี 2545/2002.......

อย่างไรก็ตาม ในปีที่ผ่านมาเร็วๆ นี้

จำนวนคดีหมิ่นฯ ที่ผ่านเข้ามาในระบบศาลของไทยนั้น เพิ่มขึ้นอย่างน่าสังเกต

-------------------------------------------------------------------------

ในปี 2552/2009 มีคดีฟ้องร้องที่ส่งไปยังศาลชั้นต้น สูงเป็นประวัติการณ์ถึง 165.....

------------------------------------------------------------------------------

ขณะนี้ ประเทศไทย มีกฎหมายหมิ่นฯ ที่มีโทษรุนแรงที่สุดในรอบหนึ่งร้อยปี

เทียบได้ก็แต่ระบบกฎหมายของญี่ปุ่นในยามสงคราม (โลก) เท่านั้น

โทษขั้นต่ำสุด (ของไทย) เท่ากับโทษสูงสุดของจอร์แดน

และเป็นสามเท่าของโทษในประเทศระบอบกษัตริย์โดยรัฐธรรมนูญ ในยุโรป....

-------------------------------------------------------------

(นับได้ว่าสูงสุดในมาตรฐานสากล และนานาอารยประเทศโลก

และ "ราชอาณาจักรไทย" สมัยใหม่ของเรา

ก็มีคดีขึ้นโรงศาล มากที่สุดเป็นประวัติการในระดับมาตรฐานสากล ของนานาอารยประเทศ เช่นกัน)

โดย ชาญวิทย์ เกษตรศิริ

ที่มา มติชน

เงิน 7.5 ล้าน มีค่าน้อยกว่าชีวิตของคนหนึ่งคน

admin — Wed, 18 Jan 2012 21:36:30 +0700

" กูจ่ายภาษีเพื่อพัฒนาชาติ ไม่ใช่เพื่อสนับสนุนโจรเสื้อแดงเผาเมือง"

"ธุรกิจประเภทใหม่ รายได้ดี...ธุรกิจการเรียกร้องประชาธิปไตย"

"ใครไม่ตายหรือบาดเจ็บ ยังเหลือวิธีสุดท้ายคือ แกล้งบ้า ให้ญาติไปขอรับเงินได้นะคะ"

"ถ้ารู้สึกผิดที่เหยียบศพเขาขึ้นมา ก็ใช้เงินตัวเองจ่ายสิคะ"

"เคยได้ยินแต่ปล้นแล้วเผา แต่เผาแล้วปล้นต่อ เพิ่งเคยเห็นนี่แหละ"

ภาพและคำพูดข้างต้นใน facebook ของ วรกร จาติกวณิช ได้รับการกดไลค์นับพันครั้ง เป็นปฏิกิริยาฉับพลัน ต่อมติ ครม.ที่อนุมัติการเยียวยาผู้เสียหายจากเหตุการณ์รุนแรงทางการเมืองตั้งแต่วันที่ 19 กันยายน 2549-พฤษภาคม 2553

เป็นสิ่งที่ชี้ว่า ผู้คนจำนวนมากในสังคมนี้ ยังมองความตายของคนเสื้อแดงอย่างหยามเหยียด เป็นเสมือนยาพิษที่สาดซัดไปยังบาดแผลสด ๆ ของครอบครัวของผู้เสียชีวิต 92 คน และบาดเจ็บสาหัสอีกจำนวนมากจากการสลายการชุมนุมคนเสื้อแดงเมื่อปี 2553

และวันจันทร์ที่ผ่านมา (16 ม.ค.) ตัวแทนพรรค ปชป.ได้ไปยื่นคำร้องต่อศาลปกครอง ขอให้มีคำสั่งเพิกถอน มติ ครม. เรื่องการเยียวยา และสั่งให้รัฐบาลมีมติกำหนดหลักเกณฑ์เยียวยาความเสียหายให้ผู้ที่ได้รับผลกระทบในเหตุการณ์ความรุนแรงในครั้งต่างๆ อย่างเป็นธรรมเท่าเทียมกัน

ช่างเป็นตลกที่ขำไม่ออก เพราะมติ ครม.ดังกล่าว เป็นข้อแนะนำของ คอป.ที่แต่งตั้งโดยรัฐบาลอภิสิทธิ์นั่นเอง คอป.ระบุชัดว่า การชดเชยเยียวยาและฟื้นฟูเป็นเงื่อนไขสำคัญในการสร้างความปรองดองในชาติ ที่จริง ปชป. น่าจะยื่นต่อศาลปกครอง ให้สั่งยุบ คอป. ไปเสียด้วยเลย

คนตาย คนเจ็บ ถูกกล่าวหาว่า เป็นผู้ก่อการร้าย แต่จนบัดนี้ เราก็ยังไม่เคยเห็นหลักฐานว่า คนที่ตาย มีอาวุธร้ายแรงอยู่ข้างกาย ถ้ามีหลักฐานรูปถ่ายใด ๆ รัฐบาล ปชป.ในขณะนั้น คงเอามาป่าวประกาศเป็นล้าน ๆ ครั้งแล้ว ในทางตรงกันข้าม คลิปวีดีโอและรูปถ่ายจำนวนมาก ชี้ว่า พวกเขาถูกยิงตายเหมือนหมาข้างถนน โดยไม่มีอาวุธอยู่ข้างกาย

หลายคนตายเพราะถูกลูกหลง เพราะทหารกราดกระสุนใส่ประชาชน หลายคนตายขณะกำลังเดินข้ามถนน การตายในลักษณะนี้เป็นผลจากการใช้กำลังอย่างเกินขอบเขตของฝ่ายรัฐนั่นเอง

ถ้าใครแน่ใจว่า คนตาย คนเจ็บคนไหนเป็นผู้ก่อการร้าย ก็ชี้ตัวออกมาเลย อย่ามาปูพรมข้อหามั่วๆ กับคนที่เขาเจ็บปวดมามากแล้ว

พวกคุณก็มีลูกไม่ใช่หรือ เงิน 7.5 ล้านแลกกับชีวิตลูกของคุณจะเอาไหม หรือคุณคิดว่าความเป็นคนชั้นสูงของคุณ ทำให้คุณรักลูกมากกว่าเงิน แต่คนจนเห็นแก่เงินมากกว่าลูก จึงปล่อยลูกไปตาย

กล้าไปถามพ่อแม่น้องเฌอ แม่น้องเกด และอีกหลายๆ พ่อแม่ไหมว่า ระหว่างเงิน 7.5 ล้านกับลูกของเขา อะไรสำคัญกว่ากัน

เคยใช้จินตนาการบ้างไหมว่า สำหรับพวกเขาวันพ่อวันแม่ จะมีความหมายอะไร เมื่อไม่มีลูกให้ชื่นชมความเป็นพ่อเป็นแม่ของพวกเขาอีกต่อไป

กล้าไปถามเมียและลูก 2 คนในวัยเรียนของครอบครัวอัศวศิริมั่นคงไหมว่า ชีวิตพวกเขาลำบากแค่ไหน เมื่อหัวหน้าครอบครัวต้องกลายมาเป็นคนพิการ ระหว่างเงิน 7.5 ล้านกับพ่อที่ไม่พิการ พวกเขาอยากได้อะไร

ฯลฯ ฯลฯ ฯลฯ ฯลฯ

เคยคิดจะเปิดสมอง เปิดใจ รับฟังความทุกข์ของพวกเขาบ้างไหม

บอกว่า เป็นเงินภาษีของประชาชน..ก็ในเมื่อชนชั้นกลางในเมืองทั้งหลาย ช่วยกันเชียร์ให้รัฐบาล ปชป.ใช้กำลังปราบปรามเสื้อแดงอย่างเด็ดขาด นี่ก็คือความรับผิดชอบทางสังคมที่พวกคุณต้องจ่ายเพื่อแลกกับความสุขความสบายใจที่ได้รับ ยังไงล่ะ แล้วขอโทษที ไม่ได้มีแต่พวกคุณที่จ่ายภาษี คนเสื้อแดงเขาก็จ่ายภาษีเช่นกัน

เวลารัฐบาลเอาเงินเป็นแสนล้านไปสนับสนุนธุรกิจขนาดใหญ่ ไม่เห็นมีคนจนออกมาค้านเลย แต่ถ้ารัฐบาลทำอะไรเพื่อคนจนหรือคนเสื้อแดง พวกนี้ต้องอ้างเรื่องภาษีของกูทุกที

เงิน 7.5 ล้านนี่มันเกินค่าความเป็นมนุษย์ของพวกเขากระนั้นหรือ? ถ้าฉันมีอำนาจอนุมัติจ่ายเงิน ฉันจะจ่ายให้พวกเขามากกว่านี้แน่นอน

เงินชดเชย 4.5 ล้านบาท คำนวนจากการใช้รายได้ประชาชาติ GDP) ของปี 2553 หรือ 150,177 บาท/ปี คูณ 30 ปี แต่อันที่จริง รัฐบาลควรคำนวณจากรายได้ที่พวกเขาเคยได้รับจริงก่อนที่จะเสียชิวิตหรือทุพพลภาพ คูณจำนวนปีจนถึงอายุ 65 ปี จึงจะนับว่าเป็นความเหมาะสมขั้นต่ำ

เพราะ เมื่อใช้ GDP ปี 2553 เป็นฐานในการคำนวณ เท่ากับว่าแต่ละคนมีรายได้แค่ เดือนละ 12,514 บาทเท่านั้น ต่ำกว่าเงินเดือนปริญญาตรีขั้นต่ำที่เขาพึงได้หากยังมีชีวิตอยู่เสียอีก หลายคนมีรายได้มากกว่านี้แน่นอน

หรือแม้แต่เยาวชนที่เสียชีวิต ก็ต้องคิดด้วยว่า หากเขามีชีวิตอยู่ เขาจะทำรายได้อย่างน้อยเท่าไร พ่อแม่เขาจะพึ่งพาเขาในยามแก่เฒ่าได้ต่อไป นี่เป็นความสูญเสียที่ประเมินค่าไม่ได้

ส่วนเงินค่าเยียวยาทางจิตใจอีก 3 ล้านบาท สำหรับความสูญเสียตลอดชีวิต มากเกินไปอย่างนั้นหรือ กรุณาถามตัวเองว่า มันมีค่าสูงกว่าคนที่คุณรักจริงๆ หรือ?

ขอเตือนความจำอีกครั้งว่า คนเสื้อแดงมาเรียกร้องการยุบสภา มาขอแสดงสิทธิทางการเมืองให้เป็นที่ประจักษ์อีกครั้งว่า คนส่วนใหญ่ในประเทศนี้ต้องการให้ใครเป็นรัฐบาล มายืนยันว่าเขาไม่ต้องการรัฐบาลที่เกิดจากค่ายทหาร พวกเขาไม่ได้มาเพื่อใช้ชีวิตแลกเงิน 7.5 ล้าน โปรดเลิกใช้เหตุผลวิปลาสกันเสียที

ปชป.บอกว่า ต้องรวมคนที่ตายในตากใบ-กรือเซะ ใน 3 จว.ภาคใต้ ใน 14 ตุลา 6 ตุลา พฤษภา 35 แล้ว ทำไมตอนตัวเองเป็นรัฐบาล ไม่คิดจะทำอะไรให้กับพวกเขาบ้าง จะได้เป็นบรรทัดฐานทางการเมืองต่อไป

ทำไมตอนนั้นไม่เคยคิดทำอะไรที่สร้างสรรค์บ้าง แต่พอคนอื่นทำ กลับหาว่ามุ่งหาคะแนนเสียงกับคนเสื้อแดง อ้าว ! ก็นี่เป็นธรรมชาติของพรรคการเมืองไม่ใช่หรือ แล้วที่ปชป.ทำมาตลอด และทำอยู่นี่ ไม่ได้สนใจฐานเสียงชนชั้นกลางของพรรคเลยอย่างนั้นหรือ?

ในทางกลับกัน การชดเชยเยียวยาจากเหตุการณ์ความรุนแรงทางการเมือง นับแต่รัฐประหาร 2549 เป็นต้นมา หากทำได้จริง ก็จะกลายเป็นบรรทัดฐานทางการเมืองต่อไป และจะช่วยให้การเรียกร้องให้มีการเยียวยาแก่คนกลุ่มอื่นๆ กระทำได้ง่ายยิ่งขึ้น

ขอแต่เพียงว่า เมื่อถึงคราวที่คนในจังหวัดภาคใต้ได้รับการเยียวยาบ้าง คนกลุ่มเดียวกันนี้จะไม่ออกมาตะโกนว่า “กูจ่ายภาษีเพื่อพัฒนาชาติ ไม่ใช่เพื่อสนับสนุน 'โจรใต้' แยกดินแดน”

ทั้งนี้ทั้งนั้น โปรดเข้าใจด้วยว่า การเยียวยาด้วยตัวเงิน เป็นแค่การผ่อนความทุกข์ของครอบครัวที่ได้รับผลกระทบให้เบาบางลงเท่านั้น การเยียวยาไม่ได้เป็นทั้งหมดของความยุติธรรม

สิ่งที่พวกเขาต้องการมากที่สุดคือ การนำผู้ที่เกี่ยวข้องกับความตาย-บาดเจ็บเมื่อ เม.ย.-พ.ค. 53 มาลงโทษ ประชาธิปัตย์ยินดีคืนความยุติธรรมให้เขาหรือไม่ ?

ที่มา ประชาไท

การเมืองเรื่องน้ำ แยกมิตรแยกศัตรู

admin — Thu, 20 Oct 2011 18:56:04 +0700

พลันที่นวนครแตก ทั้งที่ก่อนหน้านี้ ศปภ.พร้อมกับรัฐมนตรีเกษตรฯ และอธิบดีชลประทานเพิ่งแถลงว่า “มวลน้ำก้อนใหญ่ไหลลงทะเลแล้ว” ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า ทำให้ความเชื่อมั่นของประชาชนที่มีต่อรัฐบาลดำดิ่ง ตามมาด้วยเสียงวิพากษ์วิจารณ์มากมาย

(AFP)

เอแบคโพลล์ให้คะแนน ศปภ.แค่ 3.36 เต็ม 10 ทั้งที่ก่อนหน้านั้น เพิ่งให้คะแนนความเห็นใจยิ่งลักษณ์ 9 เต็ม 10 และร้อยละ 56.8 ยังให้โอกาสรัฐบาล

ศปภ.ถูกถล่มหนัก ตั้งแต่ปลอดประสพแถลงข่าวให้ประชาชนเตรียมพร้อม แล้วต้องมาแถลงแก้ เพราะกลัวประชาชนแตกตื่น สื่อต่างๆ ได้โอกาสเยาะเย้ย “ปลอดประสบการณ์” แต่เมื่อเวลาผ่านไป เราจะเห็นได้ว่า พื้นที่ที่ปลอดประสพเตือนภัยนั้น ถูกน้ำท่วมจริงทั้งหมด เพียงแต่ปลอดประสพ ตกคำว่า “ในเวลา 3-4 วันข้างหน้า” และออกอาการ “ลน” จนทำให้คนแตกตื่น

นี่เป็นภาพสะท้อนว่า ศปภ.สอบตกในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร ทำความเข้าใจกับประชาชน ซึ่งอันที่จริงควรบอกประชาชนว่า อาจเกิดอะไรขึ้น แม้ ณ วันนี้ยังไม่เกิด แม้ ณ วันนี้รัฐบาลได้พยายามป้องกันอยู่ แต่มันก็มีความเป็นไปได้ทางร้าย ขอให้พ่อแม่พี่น้องเตรียมพร้อม และติดตามคำเตือนทุกระยะ

การแถลงข้อมูลที่เป็นจริง เมื่อเกิดสถานการณ์เลวร้ายขึ้น ประชาชนยังยอมรับได้ ดีกว่าแถลงว่า “มวลน้ำก้อนใหญ่ไหลลงทะเลแล้ว”

ปัญหาที่เกิดขึ้นยังสะท้อนว่า ศปภ.ไม่เป็นเอกภาพ ไม่เป็นระบบ ทั้งการประเมินสถานการณ์และการตัดสินใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งห ลังจากเบรกกันหัวทิ่มบ่อ ปลอดประสพก็ดูจะน้อยใจ พอ พล.ต.อ.ประชามาพลาดกับนวนคร ที่ตอนเช้ายังยืนยันว่า “เอาอยู่” ก็ดูเหมือนจะเกิดความขัดแย้งภายใน จน ศปภ.ไปไม่เป็น

แต่ที่ร้ายกว่านั้นคือ การฉวยโอกาสทางการเมืองของกรุงเทพมหานครและพรรคประชาธิปัตย์ ที่หลังจากนวนครล่ม ผู้ว่าฯ ก็ออกมาเกทับ “ขอให้ฟังข้าพเจ้าแต่ผู้เดียว” ตามด้วยการทำสงครามน้ำลายกันเรื่องกระสอบทราย โดยมีสื่อมือไม่พายเอา teen ราน้ำจำนวนหนึ่งคอยกระชุ่น หมายจะเอาวิกฤติน้ำโค่นรัฐบาล

ประสิทธิภาพต่ำใต้กรอบจำกัด

ถ้าวิจารณ์ตามเนื้อผ้า รัฐบาลไม่สามารถป้องกันน้ำท่วมได้อยู่แล้ว เพราะความเป็นจริงที่ปีนี้น้ำมากกว่าปกติ 40% แต่ถ้ารัฐบาลเข้าใจสถานการณ์ได้เร็วกว่านี้ ก็จะเตรียมพร้อมรับมือได้มากกว่านี้

น้ำท่วมจังหวัดน่าน ตั้งแต่ยังไม่ทันหย่อนบัตรเลือกตั้ง รัฐบาลกว่าจะจัดตั้งได้ ก็เดือนสิงหาคม แน่นอน ตอนนั้นโทษกันไม่ได้ แต่หลังจากตั้งรัฐบาล เกิดพายุถล่มหลายระลอก ถามว่า ณ ตอนนั้นมีใครตระหนักไหมว่า มวลน้ำปริมาณมหาศาลจะเคลื่อนตัวเข้ากรุงเทพฯ

ไม่มีครับ ทำไมถึงไม่มีใครเตือนภัย พลิกหน้าข่าวหนังสือพิมพ์ย้อนหลัง ไม่ต้องถึง 7 เดือนหรอก เอาแค่ 3 เดือนหลังเลือกตั้งนี่แหละ หน่วยราชการที่รับผิดชอบไปงมอยู่ที่ไหน เป็นปัญหาประสิทธิภาพหรือปัญหาอะไร จึงไม่บอกรัฐบาล ไม่บอกสาธารณชน ว่าน้ำจะท่วมหนักยิ่งกว่าปีที่แล้ว

พอน้ำท่วมหลายพื้นที่ นายกรัฐมนตรีไปตรวจเยี่ยมบางระกำ ผุด “บางระกำโมเดล” รัฐบาลตั้งคณะกรรมการรับมือ แต่ตอนนั้นก็ดูเหมือน จะยังไม่ตระหนักถึงความหนักหนาสาหัส รัฐบาลมาตั้ง ศปภ.เอาในตอนที่วิกฤติจ่อแล้ว ตรงนี้อาจกล่าวได้ว่า รัฐบาลตื่นช้า และต้องไปซักไซ้ไล่เลียงกันว่า รัฐบาลได้รับข้อมูลที่ถูกต้องหรือไม่

รัฐบาลมีปัญหาที่เข้ามาทำงานใหม่ ๆ ยังไม่รู้ใจรู้มือกัน กระทั่งใน ครม.ด้วยกันเอง อย่าว่าแต่การรู้จักใช้หน่วยราชการ ผู้เชี่ยวชาญต่าง ๆ ใครเชื่อถือได้ ใครเชื่อไม่ได้ ใครมั่ว ใครรู้จริง (หรือกระทั่งใครวางยา) นี่คือปัญหาของรัฐบาลที่เข้ามาเจอวิกฤติกะทันหัน อย่างที่หมอเลี้ยบพูด รัฐบาลทักษิณรับมือสึนามิในปี 47 โดยทำงานมาแล้ว 3 ปี รู้หน้า รู้ใจ รู้ฝีมือ ทั้งคนใน ครม.ด้วยกันและข้าราชการฝ่ายต่างๆ

นี่คือความจริงแ ต่ก็ไม่ใช่ข้อแก้ตัว เพราะประเด็นสำคัญคือ ระหว่างรัฐมนตรีด้วยกัน ต้องเป็นเอกภาพ ต้องทำงานเข้าขากันให้ได้ นี่เป็นปัญหาของ ศปภ.(ซึ่งผมก็ยังไม่เข้าใจจนบัดนี้ว่าทำไมไม่ตั้ง มท.1 เป็น ผอ.ศปภ.)

ศปภ.มีปัญหาเรื่องจัดวางตัวบุคคล ดูง่าย ๆ โฆษกคือนายวิม (ผู้ต้องหาอีเมล์ซื้อสื่อ คริคริ) ทั้งที่วิกฤตน้ำไม่ใช่เรื่องการเมือง แต่เป็นเรื่องทางวิทยาศาสตร์ นายวิมอาจเข้าใจเรื่องการสื่อสารกับสื่อ แต่อย่างน้อยก็ควรมีนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญเฉพาะมาชี้แจงร่วม เช่นกัน ประชา ปลอดประสพ ก็ควรแถลงข่าวโดยมีนักวิทยาศาสตร์หรือผู้เชี่ยวชาญของกรมชลประทานประกบ

งานหนักของรัฐบาลและ ศปภ.นับจากนี้ไปคือ ต้องฟื้นความเชื่อมั่น โดยพึ่งนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญ เริ่มจากการให้ข้อมูลที่เป็นจริงกับประชาชน ว่าสถานการณ์ขณะนี้หนักหนาอย่างไรและควรเตรียมตัวอย่างไร

รัฐบาลต้องบอกประชาชนว่า รัฐบาลจะสู้เต็มที่ แต่ก็ต้องเตือนภัยว่า ถ้าสู้ไม่ไหว จะเกิดอะไรขึ้น ยกตัวอย่างนวนคร รัฐบาลต้องบอกว่าพยายามป้องกัน แต่ก็ควรเตรียมอพยพ ขนย้ายข้าวของมีค่า เอารถยนต์ออกไปก่อน เพราะความเสียหายที่เกิดขึ้น เกิดจากการไม่ได้เตรียมพร้อม เช่น คันกั้นน้ำแตกที่บางบัวทอง หรือหมู่บ้านหรูราคาหลายล้านที่ปทุมธานี รถเบนซ์จมน้ำเกลื่อน

อย่าทำให้คนตื่นตระหนก แต่ก็อย่าทำให้คนตายใจ อย่าฟันธง แค่บอกความจริง

ทีวีไทยเมื่อบ่ายวันอังคาร ออกแผนผังพื้นที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมใน กทม.ถ้าน้ำทะลักเข้ามา แถบไหนจะโดนบ้าง นั่นคือหน้าที่ ศปภ.ควรทำ ซึ่งไม่ใช่การทำให้ประชาชนแตกตื่น แต่บอกให้ชัดเจนว่า ถ้าน้ำตีโอบเข้ากรุงเทพฯ มาได้ พื้นที่ไหนจะท่วมสูงกี่เมตร และใช้เวลาเท่าไหร่กว่าน้ำจะมาถึง คนโซนไหนควรย้ายรถหรือเก็บข้าวของไว้ก่อน คนที่อยู่ไกลหน่อย จะมีเวลากี่ชั่วโมง

แน่นอน ศปภ.จะสู้เต็มที่ก่อนถึงเวลานั้น แต่บอกประชาชนเตรียมตัว ถึงเวลาค่อยเป่านกหวีด
การทำเช่นนี้ได้ ศปภ.ต้องตัดสินใจอย่างเป็นเอกภาพ ซึ่งมาจากการประเมินสถานการณ์ถูกต้อง และได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง

ประสิทธิภาพของ ศปภ.ไม่ใช่ประสิทธิภาพที่จะป้องกันน้ำท่วมได้ ทำให้ตาย ก็ป้องกันไม่ได้ แต่อยู่ที่ การรับมืออย่างไรให้เสียหายน้อยที่สุด ทั้งยังต้องมองไปข้างหน้า ถึงการบรรเทาทุกข์และการฟื้นฟู

น้ำท่วมครั้งนี้ไม่เหมือนครั้งอื่น ๆ ที่น้ำมาแล้วก็ไป มีวงจรของการรับมือป้องกัน การช่วยเหลือบรรเทาทุกข์เมื่อน้ำท่วม และการฟื้นฟูเมื่อน้ำลด แต่ครั้งนี้ รัฐบาลต้องรับมือทั้ง 3 อย่างพร้อมกัน ในขณะที่ป้องกันกรุงเทพฯ ก็ต้องบรรเทาทุกข์คนนครสวรรค์ ชัยนาท สิงห์บุรี ลพบุรี อยุธยา ปทุมธานี แล้วอีกไม่กี่วันในขณะที่น้ำยังนองกรุงเทพฯ ก็ต้องเริ่มฟื้นฟูนครสวรรค์

งานหนัก นะครับ

นอกจากการปรับปรุงประสิทธิภาพ อีกข้อสำคัญที่ต้องเตือนกัน คือการเอานักการเมืองเข้าไปทำงานใน ศปภ.ไม่ว่าจะเป็น ส.ส.พื้นที่ ส.ส.สอบตก แกนนำเสื้อแดง นี่เป็นข้อพึงระวัง บางท่านมีความสามารถ มีประสบการณ์ เช่น

บก.ลายจุด ซึ่งมูลนิธิกระจกเงาทำงานด้านนี้มาตั้งแต่สึนามิ แต่บางคนไม่น่าจะเกี่ยวข้อง กลับไปนั่งคุมเรื่องแจกของ หรือให้ ส.ส.นำขบวนไปแจกถุงยังชีพ หรือไปทำตัวให้เป็นข่าว (กระทั่งเป็นข่าวถีบกัน) นี่เป็นจุดอ่อนที่ต่อให้พวกคุณจริงใจ ก็ถูกโจมตีง่าย ทำลายความเชื่อมั่นได้ง่าย

เอ้อ แล้วมันก็มีส่วนให้เขาวิพากษ์วิจารณ์จริงๆ เช่นเท่าที่รู้ ในแต่ละพื้นที่ ส.ส.เพื่อไทยก็ต่อสายตรง ศปภ. ขอกำลังขออุปกรณ์ไปป้องกันฐานเสียงของตัว

ศัตรูผู้ต่ำช้า

ในภาวะที่ประชาชนเดือดร้อน อารมณ์อ่อนไหว สื่อบางส่วนก็เอาเรื่องการเมือง เรื่องความเหลื่อมล้ำ ไปขยายผล ซึ่งถ้าเป็นการวิพากษ์วิจารณ์ให้ปรับปรุง ก็ถือว่าสื่อทำหน้าที่ได้น่าชื่นชม แต่บางรายไม่ใช่อย่างนั้น อาทิเช่น

เอาเรื่องปกป้องนวนครไปเขียนว่าเป็นนิคมการเมือง เพราะบอร์ดส่วนใหญ่ใกล้ชิดรัฐบาล ประธานบอร์ดคือเสธแอ๊ว น้องชาย รมว.กลาโหม ฯลฯ ทั้งที่ความจริง รัฐบาลก็ปกป้องทุกนิคมอุตสาหกรรมไล่ลงมา ไม่ว่าจะญาติใครใกล้ชิดใคร นวนครมีคนงานคนอยู่อาศัยเป็นแสน ๆ รัฐบาลจะไม่ดูแลได้อย่างไร

สื่อบางรายนอกจากถล่มรัฐบาลแล้ว ยังแช่งชักหักกระดูก ยกโหราพยากรณ์ คำทำนายดั้นเมฆ หรือการวิเคราะห์เหลวไหล มาปลุกใจกัน เช่น ทำนายว่า “นารีขี่ม้าขาว” จะต้องวิบัติฉิบหายในช่วงเวลานั้น ๆ หรือไม่ก็วิเคราะห์ว่าวิกฤตน้ำท่วม จะทำให้เสื้อแดงไม่พอใจแกนนำ แกนนำแตกแยก คะแนนนิยมทหารพุ่ง ประชาชนหนุนทหารปฏิวัติ ฯลฯ

คนพวกนี้อ้าปากก็เห็นลิ้นไก่ บ้างก็โจมตีรัฐบาลว่า ไม่ยอมประกาศ พรก.ฉุกเฉินตามข้อเสนอของพรรคประชาธิปัตย์ อ้างว่านี่มันกลียุคแล้ว ไม่ใช่แค่ฉุกเฉิน โทษรัฐบาลมัวแต่ห่วงภาพลักษณ์ กลัวกระทบการท่องเที่ยว หรือกลัวทหารเป็นฮีโร่ ทั้งที่ความจริง รัฐบาลก็บอกอยู่ว่า การแก้ไขปัญหาขัดแย้งในหมู่ประชาชน ควรใช้การทำความเข้าใจมากกว่า

คุณจะประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินเพื่ออะไร เพื่อปราบ “ชุมชนเข้มแข็ง” อย่างชาวหมู่บ้านกฤษณา ชาวบ้านคลองหนึ่งคลองสอง อย่างนั้นหรือ ต่อให้ประกาศแล้ว ชาวบ้านไม่พอใจ ออกมาประท้วงปิดถนนไม่ให้รัฐบาลระบายน้ำ คุณจะใช้กำลังทหารเข้าไปสลายม็อบหรือ คุณจะประกาศให้ประชาชนอพยพ ใครไม่ออกจากบ้านมีความผิด อย่างนั้นหรือ

ผมไม่ปฏิเสธว่า เมื่อสถานการณ์ย่ำแย่ลงอีกระดับหนึ่ง ถ้ามันเกิดจลาจล เกิดการแย่งชิงข้าวของ รัฐบาลอาจจำเป็นต้องประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน แต่ยังไม่ใช่ช่วงที่ผ่านมา ซึ่งควรใช้การเจรจากันเป็นหลัก

ถ้าจะประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน ก็สมควรประกาศ เพื่อปิดปากผู้ว่า กทม. ปิดปากพรรคประชาธิปัตย์ และสื่อจ้องโค่นรัฐบาลนี่แหละครับ

สื่อบางรายหนักกว่านั้นอีก พอรัฐบาลประกาศว่า จะต้องใช้คลองทางฝั่งตะวันตกตะวันออกระบายน้ำ ก็บอกว่า “มรดกสมบูรณาญาสิทธิราชย์” โห เมริงจะบอกว่าระบอบประชาธิปไตยไร้ประสิทธิภาพ กลับไปใช้สมบูรณาญาสิทธิราชย์ดีกว่า อย่างนั้นเลยหรือ

อย่างไรก็ดี ไม่ใช่ว่าขบวนการโค่นล้มรัฐบาลครั้งนี้ จะใหญ่โตกว้างขวาง เพราะเห็นได้ว่า หลายคนที่เคยร่วมขบวนการเสื้อเหลือง เขาไม่ได้ร่วมมือด้วย ไม่ได้ฉวยโอกาสโจมตีรัฐบาล เพราะพวกเขายังมีสำนึกที่เห็นแก่ส่วนรวม เห็นว่า การเล่นเกมการเมืองในสถานการณ์วิกฤติ มีแต่จะทำให้เกิดผลร้ายกับประชาชน

หลายคน ก็ร่วมใจป้องภัยพิบัติโดยไม่คำนึงถึงสีเสื้อ (คนเสื้อเหลืองจำนวนไม่น้อยไปช่วยรัฐบาลแพคถุงยังชีพที่ดอนเมือง หรือช่วยบรรจุกระสอบทรายตามที่ต่าง ๆ แต่ก็มีพวกสุดขั้ว สุดโต่ง นั่งแช่งนั่งด่าอยู่ตามกระดานข่าวในเน็ต พวกนี้ดีใจที่เห็นเพื่อนมนุษย์ฉิบหาย)

พันธมิตรสำคัญของรัฐบาล ยังได้แก่ นักวิชาการ ซึ่งช่วยอธิบายว่าปีนี้มีน้ำมากกว่าปกติ 40% ภัยพิบัติแตกต่างจากปี 38 เพราะมีสิ่งปลูกสร้าง บ้านเรือน โรงงานเข้าไปอยู่ในพื้นที่รับน้ำ ฯลฯ

นักวิชาการที่มาออกทีวีวิทยุช่วงนี้ น่าทึ่งนะครับ เพราะเป็นคนหน้าใหม่ๆ ที่พูดตรงไปตรงมา ให้ความรู้ ให้ความคิด และให้เห็นปัญหาว่า มันหมักหมมมานาน ทั้งการบริหารจัดการน้ำ และการบริหารจัดการภัยพิบัติ

บังเอิญ นักวิชาการที่พูดเรื่องน้ำส่วนใหญ่เป็นนักวิทยาศาสตร์ ซึ่งพูดตรงไปตรงมาตามเนื้อผ้า ไม่แหลเหมือนพวกนักนิติศาสตร์ นักรัฐศาสตร์ รัฐบาลควรสนับสนุนให้นักวิชาการออกมาพูดเยอะๆ ให้ความเห็น ให้ความรู้ประชาชน กว้างขวางหลากหลาย แม้วิจารณ์รัฐบาลบ้าง ก็ไม่เป็นไร ถ้าเขาพูดความจริง

ในภาพรวม รัฐบาลยืนอยู่บนจุดหักเห ยังมีโอกาสที่จะปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงาน แล้วบริหารความร่วมมือร่วมใจสู้ภัยพิบัติ “เปลี่ยนน้ำท่วมเป็นน้ำใจ” ซึ่งถ้าทำได้ รัฐบาลก็จะชนะสงครามสื่อทำให้พวกที่จ้องโค่นล้มถูกโดดเดี่ยว คลั่งใจตายอยู่หน้าจอมืดดำ เพราะไม่มีเงินจ่ายค่าเช่าช่องสัญญาณ

ศัตรูสุภาพบุรุษ

ภาพที่น่าชื่นชมยิ่งกว่าภาพยิ่งลักษณ์กับอภิสิทธิ์หารือกัน คือภาพที่ยิ่งลักษณ์กับ พล.อ.ประยุทธ์เคียงคู่กันตรวจน้ำท่วมและกำลังทหารเข้ามาช่วยเหลือรัฐบาลอย่างเต็มที่ ถ้าสังเกตให้ดี จะพบว่าภาพยิ่งลักษณ์กับ พล.อ.ประยุทธ์ ค่อย ๆ เปลี่ยนแปรจากความเหินห่างมาสู่ความร่วมมือร่วมใจกันมากขึ้น

ในระยะแรกของวิกฤติ ผมสังเกตว่า ทหารไม่ได้เข้ามาช่วยรัฐบาลเต็มที่ อาจเป็นเพราะรัฐบาลยังไม่ตระหนักความร้ายแรงของสถานการณ์ และยังไม่รู้ว่าจะให้ทหารทำอะไร แต่อีกสาเหตุ คงเพราะมีกำแพงที่มองไม่เห็น ระหว่างพรรคเพื่อไทยกับผู้นำเหล่าทัพ ซึ่งกล่าวได้เต็มปากว่าอยู่ในภาวะที่เป็น “ศัตรู” กัน

แต่เมื่อบ้านเมืองวิกฤติ น้ำถล่มอยุธยา ทะลักมาจ่อกรุงเทพฯ กระแสข่าวฝ่ายเพื่อไทยก็บอกว่าความจริงใจของยิ่งลักษณ์โน้มน้าวให้กองทัพโดดเข้ามาช่วยเต็มที่ ขณะที่กระแสข่าวฝ่ายทหาร ก็บอกว่า พล.อ.ประยุทธ์ท่านเป็นคนใจอ่อน ไปกับยิ่งลักษณ์หลายๆครั้ง ก็เห็นใจรัฐบาล

ไม่ว่าจะเชื่อใคร มันก็สะท้อนภาพที่รัฐบาลกับทหารร่วมมือกันอย่างเต็มอกเต็มใจขึ้น

ขณะเดียวกัน มันก็สะท้อนให้เห็นว่า ชายชาติทหารอย่าง พล.อ.ประยุทธ์และแม่ทัพนายกองส่วนใหญ่ ต่างเห็นแก่ส่วนรวม ตระหนักในภาระหน้าที่ ที่จะต้องเป็นกำลังสำคัญของรัฐบาล

นี่คือข้อแตกต่างระหว่าง สุภาพบุรุษชายชาติทหาร กับพวกต่ำช้าที่เอาวิกฤติมาเล่นเกมการเมือง

“เราอย่าพูดว่า ใครผิด ใครถูก แต่ต้องดูว่า จะบรรเทาความเดือดร้อนประชาชนอย่างไร อย่าไปโทษกัน” คำพูดของ ผบ.ทบ.ในวันหลังจากนวนครล่ม เป็นคำพูดที่ควรปรบมือให้

บางคนอาจจะคิดว่าทหารเล่นเกมเหนือชั้น สร้างภาพ สร้างคะแนนนิยม แต่ผมไม่คิดเช่นนั้น การมองทหารขึ้นกับเราทำความเข้าใจเขาแบบมองสองด้าน มองอย่างแยกแยะหรือเปล่า

ทหารส่วนใหญ่ไม่ใช่คนเลวร้าย พวกเขาได้รับการอบรมให้ปกป้องประชาชน ยอมตายเพื่อชาติ ยอมตายก่อนประชาชน แต่ขณะเดียวกันพวกเขาก็เชื่อว่า ตนเองมีอภิสิทธิ์เหนือประชาชน มีอภิสิทธิ์ที่จะใช้กำลังปกป้องชาติ ศาสน์ กษัตริย์

โดยมองไม่เห็นความสำคัญของสิทธิเสรีภาพ อำนาจอธิปไตยของปวงชน พวกเขาจึงทำรัฐประหาร จัดตั้งรัฐบาลในค่ายทหาร และใช้กำลังสลายการชุมนุม โดยเชื่อว่านั่นคือสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับประเทศ

ที่พูดเช่นนี้ไม่ใช่จะบอกให้เรายกย่องทหารชื่นชมทหาร แล้วเชื่อว่าทหารคิดถูกทำถูก แต่เราควรจะทำความเข้าใจ และมองสองด้าน ไม่ใช่มองโลกสีขาวดำ มองคนเป็นพระเอกผู้ร้ายในหนังการ์ตูน

เราต้องยืนหยัดต่อสู้ทางความคิดกับทหาร เป็น “ศัตรู” กันทางความคิด ซึ่งต้องสู้กันต่อไปในเรื่องแก้ไข พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกลาโหม หรือการลบล้างผลพวงรัฐประหาร ตามข้อเสนอของ “นิติราษฎร์”

แต่ขณะเดียวกันเราก็ต้องแยกแยะ ให้ความยกย่องชื่นชม เมื่อเขาทำหน้าที่ ที่ควรจะทำในฐานะส่วนราชการ ซึ่งอยู่ภายใต้บังคับบัญชาของรัฐบาล

ที่ต้องพูดเรื่องนี้เพราะผมเชื่อว่า แกนนำเสื้อแดงบางส่วน คงปั่นป่วนรวนเรอยู่เหมือนกัน กลัวทหารจะเป็นฮีโร่ กลัวทหารจะได้ความนิยมจากมวลชน แต่มันก็ขึ้นกับคุณทำความเข้าใจมวลชนอย่างไร ถ้าที่ผ่านมา คุณปลุกมวลชนให้โกรธเกลียดทหารเหมือนผู้ร้ายในหนังการ์ตูน ก็ลำบากละครับ

แต่ถ้าคุณทำความเข้าใจได้ว่า เราต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย เป็นเรื่องของความขัดแย้งทางความคิด ไม่ใช่เรื่องตัวบุคคล เรายอมรับที่เขาทำความดี แต่ต้องต่อสู้ความคิดกันต่อไป มวลชนก็ไม่หวั่นไหว และยกระดับขึ้นด้วยซ้ำ

ผมไม่ได้บอกว่า ต้องหยุดพูดเรื่อง พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการกลาโหม แม้อาจต้องปรับท่าทีบ้าง โดยเน้นพูดเรื่องหลักการ แต่ข้อสำคัญคือ ต้องแยกแยะระหว่างทหารกับศัตรูผู้ต่ำช้าที่เห็นวิกฤติของชาติเป็นเครื่องมือทางการเมือง

สิ่งที่ต้องระวังคือ พวกแกนนำขายหนังการ์ตูน อาจจะก่อกระแสโทษทหารเป็นแพะ ว่าทหารไม่ช่วยเต็มที่ ไม่ 100% เลื่อยรัฐบาลอยู่ลึกๆ ซึ่งการพูดเช่นนั้น ไม่ทำให้อะไรดีขึ้น นอกจากหวังจะดึงมวลชนให้ดูหนังของตัวเองต่อไป

ต่อให้คุณเชื่อว่าทหารเล่นเกม รัฐบาลก็ต้องเล่นเกม ไม่ว่าจะเชื่ออย่างไร รัฐบาลก็ต้องใจกว้าง ยกย่อง ชื่นชมทหาร ที่เข้ามาช่วยรัฐบาลเต็มที่ รัฐบาลจำเป็นต้องพึ่งกองทัพต่อสู้ภัยพิบัติ และปฏิเสธไม่ได้หรอกว่า ในสถานการณ์อย่างนี้ ทหารคือฮีโร่ ประชาชนจะเสื้อสีไหน จมน้ำอยู่เห็นทหารเข้าไปช่วย ก็ต้องดีอกดีใจ รัฐบาล พรรคเพื่อไทย และแกนนำเสื้อแดง จะเล่นบทฮีโร่ด้วยกันหรือเล่นบทตัวอิจฉา

ถ้ารัฐบาลแสดงให้เห็นว่า สามารถทำงานร่วมกับกองทัพ ร่วมมือกันแล้วเกิดประสิทธิภาพ และสามารถบริหารความร่วมมือร่วมใจของคนทั้งสังคมได้ ก็จะโดดเดี่ยวพวกที่จ้องโค่นล้มดังกล่าว

ประธานเหมาสอนว่า แยกมิตรแยกศัตรูให้แจ่มชัด การปฏิวัติจึงได้ชัย แต่โก้วเล้งสอนว่า ในมวลหมู่ศัตรูก็มีทั้งศัตรูที่ต่ำช้า และศัตรูที่ควรคารวะ

ใบตองแห้ง

19 ต.ค.54
ที่มา บลอกใบตองแห้ง

จาก 14 ถึง 6 ตุลา และ สอง พฤษภา (4 อาชญากรรมรัฐ)

admin — Wed, 05 Oct 2011 23:03:35 +0700

การต่อสู้และการเดินทางเพื่อ "ประชาธิปไตย": 2516-2519-2535-2553

(1)       วันมหาปิติ 14 ตุลา 2516

(2)       วันมหามหาวิปโยค 6 ตุลา 2519

(3)       พฤษภาเลือด 2535 (ไม่ใช่ "พฤษภาทมิฬ" ชาวทมิฬอยู่อินเดียใต้ ไม่เกี่ยว ไม่ได้อยู่เมืองไทย)

(4)       พฤษภาอำมหิต 2553

(5)       ????

(หนึ่ง) วันมหาปิติ 14 ตุลา 2516

--นักเรียน/นักศึกษา/ประชาชน ลุกขึ้นมาประท้วงระบอบ "คณาธิปไตยถนอม-ประภาส"

--ผู้คนจำนวนเป็นแสนเข้าร่วมประท้วงกลางถนนราชดำเนิน เรียกร้อง "ประชาธิปไตย" และ "รัฐธรรมนูญ"

--คณาธิปไตยทหารกระทำ "อาชญากรรมรัฐ" (state crime) ปราบปราบหนักด้วยอาวุธสงคราม

--ประชาชนขัดขืน สถาบันฯ เข้าระงับความรุนแรง คณาธิปไตยล้มครืน

--มีผู้เสียชีวิต 77 ราย บาดเจ็บ 800

--(ผู้มีส่วนร่วม คือ เยาวชนคนหนุ่มสาว ชนชั้นกลางในเมือง กทม. และต่าง จว. กับสื่อมวลชน)

(สอง) วันมหามหาวิปโยค 6 ตุลา 2519 3 ปีต่อมา

--จอมพลถนอม บวชเป็นเณรจากสิงคโปร์ กลับเข้ามาประจำวัดบวรนิเวศ บางลำพู

--นักศึกษาและประชาชน ชุมนุมประท้วงที่ธรรมศาสตร์ (เรียกร้องให้รัฐบาล นรม. เสนีย์ ปราโมช ขับไล่ถนอมออกจากประเทศ)

--กลุ่มการเมืองจัดตั้งฝ่ายขวา นวพล กระทิงแดง และวิทยุเครือข่ายทหาร (อ้างและอิงชาติ-ศาสน์-กษัตริย์) โจมตีและกล่าวหาว่านักศึกษา "หมิ่นพระบรมเดชาฯ" และเป็น "คอมมิวนิสต์"

--ผู้กุมอำนาจรัฐ-กลุ่มการเมืองจัดตั้ง-ตำรวจตระเวนชายแดน กระทำ "อาชญากรรมรัฐ" ปราบปราบหนักด้วยอาวุธสงคราม

--ทหารกระทำ "รัฐประหาร" แล้วเสนอตั้งนายธานินทร์ กรัยวิเชียร เป็น นรม.

--มีผู้เสียชีวิต 40 (?) ราย, บาดเจ็บ 3,000 (?) คนหนุ่มสาวหนีเข้าป่าไปร่วมกับ พคท.

--ตัวแสดง-ผู้มีส่วนร่วม คือ เยาวชนคนหนุ่มสาว ชนชั้นกลางในเมืองที่เป็นปฏิปักษ์ รวมทั้งสื่อมวลชน "กระแสหลัก" ของทั้งรัฐและเอกชน วิทยุ/ทีวี

(สาม) พฤษภาเลือด 2535 (ไม่ใช่ "ทมิฬ") อีก 16 ปีต่อมา

--ประชาชน คนชั้นกลาง ชาวกรุง จำนวนหลายหมื่น ชุมนุมประท้วงเป็นระยะๆ ณ บริเวณถนนราชดำเนิน เรียกร้องให้รัฐบาลของ นรม. พลเอกสุจินดา คราประยูร ลาออก

--รัฐบาลประกอบ "อาชญากรรมรัฐ" (state crime) ปราบปราบหนักด้วยอาวุธสงคราม

--ประชาชนขัดขืน สถาบันฯ เข้าระงับความรุนแรง คณาธิปไตย/รัฐบาลล้มครืน

--มีผู้เสียชีวิต44 (?) ราย, บาดเจ็บ 600 (?)

--ตัวแสดง-ผู้มีส่วนร่วม คือ ชนชั้นกลางในเมือง กับชาวกรุง รวมทั้งสื่อมวลชนเอกชน นสพ. และไม่ค่อยมีเยาวชนคนหนุ่มสาวเข้าร่วมมากนัก

(สี่) พฤษภาอำมหิต 2553 อีก 18 ปีต่อมา

--ประชาชน คนเสื้อแดง ชาวบ้านจากภาคอีสาน/ภาคเหนือ กับคนชั้นกลาง ชาวกรุง จำนวนหลายหมื่น ชุมนุมประท้วงต่อเนื่องบนถนนราชดำเนิน และสี่แยกราชประสงค์ เรียกร้องให้ นรม.อภิสิทธิ์ ยุบสภาให้มีการเลือกตั้งใหม่

--รัฐบาลใช้กำลังทหารประกอบ "อาชญากรรมรัฐ" (state crime) ปราบปราบหนักด้วยอาวุธสงคราม พร้อมข้อกล่าวหา "ก่อการร้าย" และการอ้างและอิงสถาบันฯ

--มีผู้เสียชีวิต 90 (?) กว่าราย, บาดเจ็บ 2,000 (?)

--ตัวแสดง-ผู้มีส่วนร่วม มีทั้งชาวบ้าน จากชนบทอีสาน/เหนือ ร่วมกับชาวกรุง คนชั้นกลาง พร้อมด้วยสื่อมวลชนภาครัฐ และภาคเอกชน ที่บางส่วนแตกแยก ขัดแย้ง ผู้หญิงวัยกลางคน เข้าร่วมจำนวนมาก แต่ก็ไม่ค่อยมีเยาวชนคนหนุ่มสาวมากนัก

--" สยามประเทศไทย เรากำลังจะไปทางไหนกัน ? "

(จาก เฟซบุ๊กส่วนตัวของชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)

ที่มา มติชน

ฆ่าตัวตายหมู่ : ตอบโต้แถลงการณ์ 23 อาจารย์นิติศาสตร์

admin — Wed, 05 Oct 2011 15:26:58 +0700

ขอชื่นชมความกล้าหาญของ 23 คณาจารย์นิติศาสตร์ ที่ออกมาแสดงความเห็นโต้ “นิติราษฎร์”

เพราะคำแถลงของพวกท่านที่สรุปได้ว่า “ทักษิณมันเลว” ฉะนั้นไม่ควรใช้หลักนิติธรรมกับทักษิณ พร้อมกับปกป้องรัฐประหารว่า ไม่ใช่ต้นเหตุของความเลวร้าย แต่เป็นเพราะความเลวร้ายของ “เผด็จการทุนนิยม” ต่างหากที่ทำให้เกิดรัฐประหาร

ต้องใช้ความกล้าหาญอย่างมากๆ ในการลงชื่อ ในฐานะอาจารย์นิติศาสตร์ ซึ่งควรยึดมั่นในหลักนิติรัฐนิติธรรม

“รูปแบบในการปกครองในโลกนี้มีหลากหลายรูป เช่น รูปแบบเสรีนิยมประชาธิปไตย สังคมนิยม ฯลฯ ตลอดจนเผด็จการเบ็ดเสร็จโดยผู้มีอำนาจหรือโดยกลุ่มบุคคลหรือพรรคการเมือง

การที่ประเทศใดควรที่จะยึดถือรูปแบบการปกครองใด ย่อมขึ้นอยู่กับค่านิยม อุดมการณ์ทางการเมืองของคนในชาตินั้น ๆ รวมทั้งประวัติศาสตร์ บทเรียน และบริบททางสังคมที่เป็นจริงในประเทศนั้นเป็นสำคัญ

การกล่าวว่ารูปแบบการปกครองใดดีกว่ารูปแบบใดนั้นเป็นการกล่าวอ้างที่มีการโต้เถียงทางวิชาการไม่จบสิ้น เพียงแต่การปกครองในระบอบประชาธิปไตยนั้นประชาชนมีส่วนร่วมและได้รับความนิยมมากที่สุดในโลกเสรีนิยม”

แค่ขึ้นต้นข้อ 3 ก็แสดงให้เห็นทัศนะที่ชัดเจนของพวกท่านแล้วว่า ไม่ได้ยึดมั่นในอุดมการณ์ประชาธิปไตย เพราะท่านเหมือนจะบอกว่า บางทีนะ ประเทศไทยอาจจะเหมาะกับเผด็จการมากกว่าประชาธิปไตยก็ได้ (หรืออาจเหมาะกับสมบูรณาญาสิทธิราชย์มากกว่าก็ได้)

แต่ลงท้าย ท่านกลับไปตั้งข้อกังขานิติราษฎร์ว่า “ยังคงมีอุดมการณ์ที่ยึดถือการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และเป็นระบอบการปกครองที่ประเทศไทยยึดถือมาเป็นระยะเวลายาวนาน นับตั้งแต่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับแรกจนถึงฉบับปัจจุบันหรือไม่”

อ้าว เฮ้ย ไหงงั้นล่ะ คนที่เสนอให้ลบล้างผลพวงรัฐประหาร กลับถูกตั้งคำถามว่ายังมีอุดมการณ์ประชาธิปไตยหรือไม่ ในขณะที่ผู้ตั้งคำถามเองกลับไม่เชื่อมั่นประชาธิปไตย รูปแบบการปกครองใดดีกว่า ยัง “โต้เถียงทางวิชาการไม่จบสิ้น” (ไม่ทราบวงวิชาการที่ไหน เมื่อร้อยปีก่อนหรือสองร้อยปีก่อน)

พวกท่านอาจจะเน้น “ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” แต่ประชาธิปไตยไม่ว่ารูปแบบใด ก็ไม่ยอมรับเผด็จการทั้งสิ้น ไม่ใช่หรือครับ

หรือท่านจะบอกว่าไอ้การที่มีเผด็จการกับการเลือกตั้ง สลับกันมั่ง ถือเป็นเรื่องปกติธรรมดาใน “ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข”

ไม่เพียงเท่านั้น หลังจากกล่าวหานิติราษฎร์ว่าปกป้องผู้กระทำการทุจริตหยาบช้า ตั้งข้อกังขาว่าไม่ยึดมั่น “ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” ลงท้ายท่านก็กลับบอกว่า

“ไม่มีความประสงค์เป็นเผด็จการทางภูมิปัญญา ที่จะประณามผู้หนึ่งผู้ใดที่มีความเห็นแตกต่างว่าไม่รักชาติ ประชาธิปไตย หรือประชาชน หรือกล่าวหาว่าการไม่เห็นด้วยกับความคิดของพวกเราต้องเป็นฝ่ายตรงข้าม แต่ต้องการให้เกิดความงดงามในวิถีประชาธิปไตยที่เคารพความแตกต่างทางภูมิปัญญาและทัศนคติที่แตกต่างอย่างสร้างสรรค์”

สร้างสรรค์มากเลย นะครับ ด่าเขาเสร็จแล้วตีกันว่า อย่าประณามพวกเรานะ

ประชาธิปไตยคู่นิติรัฐ

ระบอบประชาธิปไตยไม่ได้หมายความแค่การเลือกตั้ง หรือเสียงข้างมากครองอำนาจ แต่องค์ประกอบสำคัญของประชาธิปไตยคือหลักนิติรัฐ ซึ่งกำหนดว่าประเทศต้องปกครองอย่างมีหลักเกณฑ์ ผู้ใช้อำนาจต้องรับผิดชอบ การใช้อำนาจต้องตรวจสอบถ่วงดุลได้ มีการคานอำนาจ 3 ฝ่าย ไม่มีใครใช้อำนาจได้โดยพลการ

แน่นอน ประชาธิปไตยมีจุดอ่อน บางครั้งก็เกิดปัญหาดังที่พวกท่านว่า มีการทุจริตฉ้อฉล ใช้อำนาจแทรกแซงกลไกต่างๆ ผู้มีอำนาจไม่ยึดหลักนิติรัฐนิติธรรม

แต่รัฐประหารคืออะไร รัฐประหารคือการฉีกรัฐธรรมนูญ ล้มล้างความเป็นนิติรัฐ กองทัพยึดอำนาจด้วยกำลังอาวุธ ตั้งตนเป็น “องค์อธิปัตย์” ใช้อำนาจแต่ผู้เดียวโดยพลการ ออกคำสั่ง ออกประกาศเป็นกฎหมาย ทุกคนต้องปฏิบัติตาม นี่คือการทำลายโครงสร้างของระบบกฎหมาย ทำลายหลักเกณฑ์ ให้อยู่ภายใต้อำนาจผู้ถือปืนแต่ผู้เดียว

โดยไม่ว่ามันจะเป็น รัฐประหารที่ชั่วร้ายเลวทรามหรือมีคุณธรรมจริยธรรม ก็ล้มล้างนิติรัฐเช่นกัน

ฉะนั้น ถ้านักนิติศาสตร์คนใด สนับสนุน เห็นด้วย หรืออ้างความจำเป็นของการรัฐประหาร ก็เท่ากับ สนับสนุนให้ล้มล้างนิติรัฐเพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ล้มหลักการเพื่อแก้ปัญหาคนคนเดียว ซึ่งควรจะตั้งคำถามตัวเองว่า ท่านยังเป็นนักนิติศาสตร์อยู่ไหม

เพราะวิธีคิดแบบนี้ ไม่ต้องเป็นนักนิติศาสตร์ก็ได้ ชาวบ้านก็คิดได้ นักเลงเจ้าพ่อก็คิดได้ ไม่จำเป็นต้องใช้สติปัญญามากมายระดับศาสตราจารย์ รองศาสตราจารย์ มาสนับสนุนการทำลายระบบกฎหมาย

ถ้าท่านบอกว่านักการเมืองชั่วเลว ไม่มีหนทางอื่นแก้ปัญหา ผมก็จะสมมติว่า ในตำบลบ้านผม มีเจ้าพ่ออิทธิพล ซื้อตำรวจซื้อข้าราชการ ซื้อชาวบ้าน จนเป็นนายก อบต.แล้วทุจริตฉ้อฉล ร่ำรวยมหาศาล แต่ไม่มีทางเอาผิดมันได้ ไม่มีทางไล่มันได้ ถ้าผมมาปรึกษาอาจารย์นิติศาสตร์ อาจารย์จะว่ายังไง

จะบอกว่าไม่มีทางแล้ว ต้องใช้กำลัง ไข้โป้งแม่-เลย อย่างนั้นหรือครับ ถ้าอย่างนั้นทำไมผมต้องปรึกษาอาจารย์นิติศาสตร์ ผมปรึกษานักเลงขี้เมาแถวบ้านก็ได้

ฉันใด ก็ฉันนั้น สติปัญญาของคนเป็นอาจารย์กฎหมาย ควรมีมากกว่า บอกว่า ไม่มีทางทำอะไรทักษิณได้ ทักษิณเป็นต้นธารของความเลวร้าย จึงต้องเกิดรัฐประหาร ถ้าคิดจะพูดอย่างนั้น ก็เอาหูไปนาเอาตาไปไร่ ปิดปากเสียดีกว่าครับ อย่าออกมาพูดให้เสียหลักเลย

ที่ต้องพูดเรื่องนี้ก่อนเพราะต้องขีดเส้นให้ชัดเจน แต่ไม่ใช่จะประณามว่า 23 คณาจารย์เชียร์รัฐประหาร เพราะท่านฉลาดเขียนคำแถลง หลบเลี่ยงไม่บอกว่าสนับสนุน แต่ก็ไม่คัดค้านและโทษว่า “เผด็จการทุนนิยม” คือต้นธารของรัฐประหาร (ขณะเดียวกันใน 23 ชื่อก็มีอดีต คตส.อย่างบรรเจิด อดีต สสร.อย่างคมสัน แอบ ๆ อยู่)

เหตุที่ต้องขีดเส้นเรื่องหลักประชาธิปไตยคู่กับหลักนิติรัฐให้ชัดเจน ก็คือคณาจารย์จำนวนมาก ทั้งรัฐศาสตร์ นิติศาสตร์ ชอบพูดเรื่อยเปื่อยว่า การปฏิวัติประชาธิปไตย 2475 ก็เป็นรัฐประหาร

ทั้งที่รัฐประหารคือการยึดอำนาจด้วยกำลังอาวุธ ล้มล้างนิติรัฐ ตั้งตนเป็น “องค์อธิปัตย์” แต่ 2475 คือการยึดอำนาจจากสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ที่กษัตริย์เป็น “องค์อธิปัตย์” แต่ผู้เดียว (จะมีทศพิธราชธรรมหรือไม่ ก็แล้วแต่) มาเป็นระบอบที่มีนิติรัฐ มีการแยกอำนาจ เราจึงเรียกว่าการปฏิวัติประชาธิปไตย

23 คณาจารย์ก็หนีไม่พ้นความบ่วงนี้ เพราะท่านยังเอาการเปลี่ยนแปลง 2475 มาเปรียบเทียบกับ รสช. ซึ่งทำให้ผมนึกขำ พร้อมกับสงสัยว่า คำแถลงนี้ น่าจะมีสมคิด เลิศไพฑูรย์ ลงชื่อเป็นคนที่ 24 แต่พอดีสมคิดพลาดไปเขียนพาดพิง อ.ปรีดี จนต้องลบเฟซบุคไปก่อน

ความเห็นทางกฎหมาย ?

แน่นอน ความเห็นของ 23 คณาจารย์ส่งผลสะเทือนทางการเมือง อย่างที่สื่อยกเอาไปพาดหัวข่าว “กูรูรุมยำ” อ่านแล้วก็ขำอีกว่า พาดหัวเห็นภาพ เพราะนักวิชาการโต้กับนักวิชาการ ต้องดูหลักการเหตุผล ไม่ใช่ดูจำนวนว่า ข้างไหนมากกว่า ถ้าเอาข้างมากเข้าว่า แบบนั้น มันจิ๊กโก๋ยกพวก “รุมยำ” กัน

ผมไม่แปลกใจที่นิติราษฎร์ไม่ออกมาโต้ เพราะอ่านความเห็น 23 คณาจารย์แล้ว ผมก็ยังหาไม่เจอว่า ตรงไหนคือความเห็นทางกฎหมาย ถ้าเปรียบกับกิตติศักดิ์ ปรกติ ยังชัดเจนว่าที่แย้งเป็นประเด็น ๆ ว่าอะไรทำไม่ได้ แต่สำหรับพวกท่าน ผมเข้าใจว่า ท่านมองว่าทำได้ เลยไม่รู้จะแย้งอย่างไร ได้แต่ทักท้วงว่าอย่าทำ

โปรดฟังอีกครั้งหนึ่ง ข้อเสนอของนิติราษฎร์ ให้รัฐประหารเสียเปล่า ให้ประกาศ คปค.เสียเปล่า ลบล้างคำพิพากษาที่มีที่มาจากประกาศ คปค.และลบล้างการนิรโทษกรรมตัวเองของรัฐประหาร โดยขีดช่วงระหว่างวันที่ 19-30 ก.ย.2549 ที่ คปค.ตั้งตนเป็น “องค์อธิปัตย์”

ประเด็นสำคัญคือ การแสดงเจตนารมณ์ปฏิเสธรัฐประหารโดยคำนึงถึงความเป็นจริง ให้เกิดผลกระทบเหตุการณ์ที่ล่วงไปแล้วให้น้อยที่สุด

แต่คณาจารย์กฎหมายซึ่งควรจะอ่านเข้าใจ กลับไม่เข้าใจ หรือแกล้งทำเป็นไม่เข้าใจ กลับพูดประชดประชันเหมือนนักการเมืองว่า ทำไมไม่ย้อนหลังตั้งแต่ 2475 ถึง 2535 ที่บิ๊ก รสช.ให้สัมปทานโทรคมนาคมแก่ทักษิณ

ถามว่านี่เป็นการโต้แย้งทางกฎหมายหรือไม่ ผมว่า ไม่ ถ้าท่านจะโต้แย้งทางกฎหมายท่านก็ต้องยกหลักวิชามาแย้ง แต่ที่ท่านใช้สำนวนโวหารมาอารัมภ์ ก็เพียงเพื่อจะโน้มน้าวว่า เหตุที่นิติราษฎร์เสนอให้ลบล้างผลพวงรัฐประหาร เฉพาะ 19-30 ก.ย.2549 ก็เพื่อช่วยทักษิณ

นี่ไม่ใช่หลักวิชากฎหมาย นี่เป็นวิธีกล่าวหาแบบนักการเมืองพรรคประชาธิปัตย์ (ตรงที่เหน็บแนมเรื่องสัมปทานโทรคมนาคม ยิ่งใช่เลย นี่สำนวนแบบ ปชป.ไม่ใช่สำนวนนักวิชาการ)

จากนั้นพวกท่านก็พูดถึงหลักการทางจริยธรรมของนักวิชาการ ซึ่งก็น้ำท่วมทุ่ง ไม่ทราบว่า ด่าพวกเดียวกันหรือด่าใคร เพราะเท่าที่ผมเห็น อ.วรเจตน์และนิติราษฎร์ ก็เสนอความเห็นตามหลักวิชาโดยไม่อคติ มาตั้งแต่สมัยวิพากษ์วิจารณ์ทักษิณ จนวิพากษ์วิจารณ์รัฐประหาร

ตรงกันข้าม พวกนักวิชาการที่เกลียดทักษิณต่างหาก ที่เอาอคติมาบิดเบือนหลักวิชา (สมัยวรเจตน์วิจารณ์ทักษิณ ผมไม่เคยได้ยินชื่อนักวิชาการบางคนด้วยซ้ำ แต่พอกระแสเสื้อเหลืองฮิต ก็โผล่หน้ามาโหนกันล้นหลาม)

พวกท่านน้ำท่วมทุ่ง แล้วก็วกมาตีขลุม ด่านักวิชาการที่เลือกกล่าวแต่เรื่องเอื้อประโยชน์แก่บุคคลหรือพวกพ้อง ไม่กล้าพูดตรงๆ ด้วยซ้ำว่าด่าใคร กลัวถูกฟ้องหรือครับ

นักวิชาการต้องเสนอความเห็นตามหลักวิชา คำนึงถึงความถูกต้อง โดยไม่คำนึงว่าจะทำให้ใครได้ประโยชน์ ใครเสียประโยชน์ เพราะไม่ว่าคุณเสนอแบบไหน มันก็ต้องมีฝ่ายได้ฝ่ายเสีย

แต่พวกท่านกำลังจะโหนกระแสสังคมไร้สติ ที่เห็นว่าใครเสนออะไร แล้วทักษิณได้ประโยชน์ ต้องไม่ถูกต้องต้องเป็นคนชั่วคนเลว ไร้จริยธรรม รับจ๊อบ

มิน่า ถึงบอกว่าประชาธิปไตยไม่ใช่ระบอบที่ดีที่สุด เพราะประชาธิปไตยต้องมีการเลือกตั้ง เลือกทีไร ก็แพ้ทักษิณ ฉะนั้น หลักการประชาธิปไตย จึงไม่ถูกต้อง ใครยึดมั่นหลักการประชาธิปไตยคือ พวกทักษิณ

หลักการทางจริยธรรมที่พวกท่านพูดมาทั้งหมด ยิ่งไปเน้นความกล้าหาญของนิติราษฎร์ ที่กล้ายืนหยัดในหลักการทั้งที่รู้ว่าทวนกระแส นี่สิครับ คือความกล้าหาญที่แท้จริง ไม่ใช่แค่กล้าลงชื่อแสดงความเห็นข้าง ๆ คู ๆ ประจานตัวเองไปชั่วลูกชั่วหลาน

อะไรคือนิติธรรม

พวกท่านพูดถึง “หลักนิติธรรม” ก็น้ำท่วมทุ่งอีกแหละ มีแต่คำพูดสวยหรู เลื่อนลอย อ่านแล้วสรุปความรวมกับหัวเรื่องได้ว่า อย่าใช้หลักนิติธรรมปกป้องพวกกระทำการทุจริตหยาบช้า

ฟังเหมือนถูกอีกนั่นแหละครับ แต่ในฐานะนักกฎหมาย มันแปลว่าอะไร มันแปลว่า ต้องไม่ใช้หลักนิติธรรมกับผู้มีอำนาจที่กระทำการทุจริตหยาบช้า อย่างนั้นหรือ แล้วถ้าอย่างนั้น อะไรคือหลักนิติธรรม

ผมตีความคำแถลงของพวกท่านเป็นภาษาชาวบ้านแล้ว ก็เข้าใจได้ว่า ท่านบอกว่าทักษิณมันเลว มันมีอำนาจแล้วทุจริตฉ้อฉล มันอ้างหลักนิติธรรมเพียงเพื่อปกป้องตัวเอง ฉะนั้น เราไม่ควรใช้หลักนิติธรรมกับทักษิณ นักวิชาการควรใช้หลักนิติธรรมโดยคำนึงถึงประชาชนผู้สุจริต

แล้วอะไรคือหลักนิติธรรม หลักนิติธรรมต้องใช้โดยเลือกดูหน้าคนก่อน ท่านสอนลูกศิษย์อย่างนั้นหรือ

หลักนิติธรรมต้องไม่ใช้โดยเสมอภาค ต้องมีการแยกแยะ ถ้าไอ้นี่มันคนชั่วคนเลว ก็ไม่ต้องใช้หลักนิติธรรม อย่างนั้นหรือ

ฟังเหมือนถูกต้องนะครับ แต่แล้วอะไรคือหลักนิติธรรมล่ะ หลักนิติธรรมไม่ใช่การอำนวยความยุติธรรมแก่ทุกคนโดยเท่าเทียมกันหรือ

อ.วรเจตน์เคยพูดกับผมว่า กฎหมายกับความยุติธรรมต้องไปด้วยกัน เมื่อเป็นนักกฎหมาย ไม่ว่าคนที่อยู่เบื้องหน้าเราเป็นคนชั่วหรือไม่ แต่พอมาอยู่เบื้องหน้า ก็เสมอกันในทางกฎหมายและต้องมีหลักวินิจฉัย

สัญลักษณ์ของกฎหมายในตำนานกรีกโบราณ เป็นรูป เทพีมีผ้าปิดตา มือถือตราชู อีกมือถือกระบี่ ผ้าที่ปิดตาแสดงให้เห็นว่า เบื้องหน้ากฎหมาย ทุกคนเสมอกัน ไม่ได้ดูว่าเป็นใคร ตราชูคือความเที่ยงธรรม กระบี่คืออำนาจ ประกอบกัน 3 ส่วนความยุติธรรมถึงเกิดขึ้นได้

นี่ไม่ใช่หรือคือหลักนิติธรรม หรือพวกท่านจะบอกว่าไม่ควรใช้ผ้าปิดตา หรือปิดไว้แต่แอบขยิบดูว่า ไอ้นี่เป็นคนที่สังคมประณาม ผู้คนเกลียดชัง ขับไล่ แล้วใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือจัดการมัน นี่หรือคือหลักนิติธรรม

ผมคิดว่า นี่เป็น 2 แนวคิดที่ต่อสู้กันอยู่ในวงการนิติศาสตร์ไทย ฝ่ายหนึ่งใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือจัดการ “คนชั่ว”ในทัศนคติของตน แต่นิติราษฎร์เห็นว่ากฎหมายต้องใช้อย่างเที่ยงธรรม แยกออกจากการต่อสู้ทางการเมืองซึ่งเป็นเรื่องของทัศนคติ

นิติราษฎร์ไม่เคยบอกว่า ทักษิณเป็นคนดีเลิศประเสริฐศรีนะครับ ไม่เคยคัดค้านการไล่ทักษิณที่อยู่ในกรอบของการเคลื่อนไหวตามระบอบประชาธิปไตย เพราะ อ.วรเจตน์ก็วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลทักษิณมาตลอด

แต่นิติราษฎร์ยืนยันว่า การเอาผิดทักษิณต้องเป็นไปตามกระบวนการยุติธรรม และต้องเป็นไปตามหลัก “นิติธรรม” ส่วนคุณจะก่อม็อบขับไล่ ชุมนุมประท้วง เป็นเรื่องทางการเมือง ไม่เกี่ยวกับนักกฎหมาย

ใครถูกใครผิด ผมว่าเราเห็นกันชัดเจนแล้ว การจัดการกับทักษิณโดยไม่คำนึงถึงหลักนิติธรรม ออกประกาศ คปค.ตัดสิทธิย้อนหลังกรรมการบริหารพรรคไทยรักไทย ตั้ง คตส.รอบแรก อ้าว กลัวเป็นกลางไป ตั้งใหม่ แล้วผลออกมา เอาผิดได้แค่ 2 คดีที่ไม่กระจ่างแจ้งในใจคน

“ไม่ทุจริต แต่ติดคุก” ได้ประโยชน์ “โดยไม่สมควร”ต้องยึดทรัพย์

บ้านเมืองมันถึงได้วุ่นวายมาตลอด 5 ปีตั้งแต่รัฐประหาร เพราะหลักนิติธรรมของพวกท่าน มันขัดกับหลักนิติธรรมที่มีอยู่โดยสามัญสำนึกในจิตใจของประชาชนทั่วไป

เผด็จการทุนนิยม ?

นักวิชาการไทยมีความสามารถอันแปลกประหลาด ในการคิดค้นบัญญัติศัพท์และคำอธิบายว่า ประเทศไทยไม่สมควรปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย ปกติอย่างสากลโลก

ในความเห็นผม คำแถลงข้อ 3 ของ 23 คณาจารย์ เป็นข้อที่ตื้นเขินที่สุด และไม่น่าเป็นความเห็นของนักนิติศาสตร์ เพราะดังกล่าวแล้วว่า นิติรัฐอยู่คู่กับประชาธิปไตย ถ้าไม่เชื่อมั่นประชาธิปไตย แล้วจะเอาอะไรมายึดถือ เพราะเผด็จการไม่มีหลักนิติรัฐ

แน่นอนว่า ในยุคทักษิณเรืองอำนาจ รัฐบาลไม่ยึดหลักนิติรัฐนิติธรรม กระบวนการตรวจสอบอ่อนแอ แต่ถามว่า นั่นเป็นเผด็จการจริงหรือ ผมอ่านคำแถลงของพวกท่านแล้วนะครับ

“ได้มาซึ่งอำนาจรัฐโดยไม่คำนึงถึงวิธีการที่ชอบธรรม ทุจริตการเลือกตั้ง ทุจริตฉ้อราษฎร์บังหลวง หลอกลวงปิดบังประชาชน แทรกแซงกระบวนการตรวจสอบและกระบวนการยุติธรรม เพื่อประโยชน์ของบุคคลหรือพวกพ้อง ไม่อาจถือได้ว่าเป็นการปกครองในระบอบประชาธิปไตยในเนื้อหาที่แท้จริง

แต่กลับกลายเป็นเพียงการปกครองใน ระบอบเผด็จการเสียงข้างมาก ที่อาศัยรูปแบบแอบแฝงภายใต้เสียงข้างน้อยที่มากกว่ากลุ่มเสียงอื่นเป็นฐานเพื่อกระทำการอันเป็นประโยชน์แก่บุคคลกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเท่านั้น”

ผมว่าท่านตกไปข้อหนึ่ง ข้อสำคัญที่สุดด้วยคือ ทักษิณเรืองอำนาจด้วยความนิยมของประชาชน ซึ่งไปใช้สิทธิเลือกพรรคไทยรักไทยถล่มทลาย ข้อนี้สำคัญเพราะมันบอกว่า รัฐบาลทักษิณได้อำนาจมาโดยชอบธรรม แต่การใช้อำนาจนั้นไม่ได้ใช้โดยชอบธรรม

แน่นอน นี่ไม่ใช่ประชาธิปไตยโดยสมบูรณ์ แต่ก็ไม่ใช่เผด็จการ เป็นแค่รัฐบาลที่มีอำนาจมากจากความนิยมสูง ซึ่งก็เป็นเพียงสถานการณ์สัมพัทธ์ ไม่ได้ยั่งยืน รัฐบาลในระบอบประชาธิปไตย ล้วนมีช่วงเวลาที่ความนิยมสูง ความนิยมตกต่ำ

นักวิชาการไทย รวมทั้ง ทวีเกียรติ มีนะกนิษฐ (ซึ่งบางเรื่อง ก็พูดเป็นสาระ แต่ส่วนใหญ่ใช้สำบัดสำนานถากถางมากกว่าเนื้อหาสาระ) เอาทักษิณไปเปรียบเทียบกับฮิตเลอร์ว่า ชนะการเลือกตั้งมาเหมือนกัน ทั้งที่ยังไม่ใช่เลยครับ เพราะฮิตเลอร์เป็นเผด็จการจากการที่รัฐสภามอบอำนาจเด็ดขาดให้ (ซึ่งละเมิดหลักนิติรัฐ ไม่ใช่เป็นไปตามหลักนิติรัฐ ดังทวีเกียรติประชดประชัน)

ทักษิณจึงยังไม่ใช่เผด็จการรัฐสภาอย่างฮิตเลอร์ ที่นักวิชาการไทยชอบอ้าง และข้อสำคัญคือ การรัฐประหารไม่ได้เกิดขึ้นในขณะที่ทักษิณกำลังจะรวบอำนาจดังว่า แต่รัฐประหารเกิดขึ้นในขณะที่กำลังจะมีการเลือกตั้งต่างหาก

อย่าความจำสั้น นะครับ รัฐประหารเกิดขึ้นในขณะที่จะมีการเลือกตั้ง วุฒิสภาเลือก กกต. กันแล้ว เพียงแต่ยังไม่ทันโปรดเกล้าฯ ทุกพรรคการเมืองพร้อมลงเลือกตั้ง แต่อยู่ ๆ ไม่มีปี่ไม่มีขลุ่ย พันธมิตรก็ประกาศนัดชุมนุม 20 ก.ย.แล้วทหารก็ชิงทำรัฐประหารตัดหน้าในวันที่ 19 ก.ย.โดยอ้างว่า จะเกิดการปะทะกัน

รัฐประหารไม่ได้เกิดเพราะกลัวทักษิณเป็นฮิตเลอร์ แต่เกิดเพราะกลัวทักษิณชนะการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยต่างหาก

แล้วที่อ้างว่า ทักษิณแทรกแซงได้ทุกองค์กร ไม่เว้นศาล ก่อนรัฐประหาร ศาลก็เพิ่งตัดสินจำคุก กกต. “3 หนา” ต้องลาออกก่อน ถึงจะให้ประกัน (แบบเดียวกับคดีสเตราส์คานส์ ตุลาการภิวัตน์นิวยอร์ก)

ฉะนั้น ที่พวกท่านบอกว่าปัญหามีมาก่อนรัฐประหาร จึงไม่ผิด (แต่ไม่ใช่ต้นธารแห่งความเลวร้าย ต้นธารแห่งความเลวร้าย ต้องย้อนไปพูดถึงระบอบประชาธิปไตยที่ถูกทำลายมาตั้งแต่รัฐประหาร 2490)

แต่รัฐประหารไม่ใช่วิธีการแก้ปัญหาที่ถูกต้อง และกลับทำให้สถานการณ์เลวร้ายยิ่งขึ้น รัฐประหารเป็นเพียง การแย่งยึดอำนาจจากขั้วหนึ่งไปสู่อีกขั้วหนึ่ง ซึ่งก็ไม่เป็นประชาธิปไตยเช่นกัน และมากกว่าด้วยซ้ำ

จึงไม่มีเหตุผลใดเลยที่คนเป็นอาจารย์นิติศาสตร์ จะต้องมาเรียกร้องความเห็นใจให้รัฐประหาร พร้อมกับปฏิเสธการนำ “คนทุจริตหยาบช้า”ขึ้นสู่กระบวนการยุติธรรมปกติ แต่พึงพอใจกับกระบวนการยุติธรรมแบบพิเศษ ที่สร้างวิกฤตศรัทธาต่อสถาบันตุลาการและสถาบันสำคัญต่าง ๆ กระทั่งเกิดความแตกแยกรุนแรงในสังคมการเมืองปัจจุบัน

ขอย้ำอีกครั้งว่า ที่พวกท่านลงท้ายว่า “ต้องการให้เกิดความงดงามในวิถีประชาธิปไตยที่เคารพความแตกต่างทางภูมิปัญญาและทัศนคติที่แตกต่างอย่างสร้างสรรค์ ” นั้น ขัดกับคำแถลงที่กล่าวมาข้างต้นทั้งหมด

สันนิษฐานว่า ผู้ร่วมลงชื่อบางท่าน ไม่ต้องการให้มีการกล่าวหาโจมตีกัน แต่ผู้ร่างก็ซุกประเด็นไว้ โดยบางเรื่องก็ไม่กระจ่าง เช่นที่ตั้งข้อกังขานิติราษฎร์ว่า ยังมีอุดมการณ์ “ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข”อยู่หรือไม่

เหมือนจะยกมาจากกรณีที่นิติราษฎร์เสนอแก้ ม.112 แต่ก็ไม่พูดว่าเห็นด้วย เห็นต่างอย่างไร กลับยกมาลอย ๆ โดยไม่มีเหตุผลทางกฎหมาย เป็นแค่คำกล่าวหาตัดแปะ

เหนือสิ่งอื่นใด การออกมาแสดงปฏิริยา “นิติราษฎร์เอฟเฟกท์”อย่างต่อเนื่องยาวนานครั้งนี้ พิสูจน์ให้เห็นว่า ข้อเสนอของนิติราษฎร์สร้างความตื่นตระหนก

เพราะเป็นข้อเสนอที่ทำได้จริง อำนาจอธิปไตยของปวงชนสามารถลบล้างรัฐประหาร และย้อนไปเอาผิดรัฐประหาร ซึ่งเป็นการเปิดหน้าใหม่ในประวัติศาสตร์กฎหมายไทย

แม้ทักษิณและพรรคเพื่อไทย คงไม่ทำตามข้อเสนอนิติราษฎร์ แต่ข้อเสนอนี้ ก็ทำให้อำมาตย์และทหารที่คิดจะทำรัฐประหารครั้งต่อไป คิดหนัก พวกถึงได้เต้นกันน่าดู

ให้สังเกตด้วยว่า เนติบริกรชั้นครูเงียบกันหมด ไม่มีใครกล้าบอกว่า ทำไม่ได้ ขนาดมีชัย ฤชุพันธ์ มีคนเขียนไปถามในเว็บไซต์ ยังตีลูกมึน อ้างว่าอ่านแล้วไม่เข้าใจ (โห มือระดับนี้ มีหรือไม่เข้าใจ)

ใบตองแห้ง

4 ต.ค.2554

ชื่อบทความเดิม ฆ่าตัวตายหมู่

ที่มา VoiceTV

ปกป้องสถาบัน (รัฐประหาร)

admin — Sun, 02 Oct 2011 23:53:14 +0700

ระหว่างติดตามสดับตรับฟังวิวาทะสืบเนื่องจากข้อเสนอของเพื่อนอาจารย์กลุ่มนิติราษฎร์ที่ให้ลบล้างผลพวงของรัฐประหาร ๑๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๙ ดังอื้ออึงอยู่นั้น ผมอดนึกเปรียบเทียบไม่ได้ว่า.....

สิ่งที่คณะรัฐประหาร คปค. กระทำเมื่อ ๕ ปีก่อนคือการใช้อำนาจปืนลุกขึ้นฉีกกฎหมายสูงสุดของชาติที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงลงพระปรมาภิไธยกำกับไว้ทิ้งโดยพลการ

ขณะสิ่งที่คณะนิติราษฎร์ทำตอนนี้คือ นำเสนอหลักเหตุผลข้อถกเถียงทางวิชาการเพื่อให้สังคมไทยพิจารณาตัดสินใจลบล้างผลพวงของการละเมิดกฎหมายและอำนาจอธิปไตยของแผ่นดินโดย คปค. ครั้งนั้น ผ่านกระบวนการและวิธีการโดยชอบในกรอบของกฎหมายปัจจุบัน

เนื้อแท้ที่แตกต่างตรงกันข้ามของสิ่งที่ทั้งสองคณะกระทำ, และปฏิกิริยาที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิงต่อกรณีทั้งสองโดยเฉพาะในหมู่นักกฎหมายทนายความและครูบาอาจารย์นิติศาสตร์บางคน

ช่างเป็นที่น่าแปลกประหลาดอัศจรรย์ใจเสียนี่กระไร ? ! ? ! ?
เราจะเข้าใจพวกเขาว่าอย่างไรดี ?

%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%

มองในแง่ดีที่สุด ผมเข้าใจว่าสิ่งที่นักกฎหมายทนายความและครูบาอาจารย์นิติศาสตร์บางคนพยายามทำ คือปกป้องสถาบันเก่าแก่สำคัญของชาติสถาบันหนึ่งไว้ นั่นคือ สถาบันรัฐประหาร !

สถาบันดังกล่าวอยู่คู่กับสถาบันหลักทั้งสามอันได้แก่ชาติ-ศาสนา-พระมหากษัตริย์มาตลอดยุคการเมืองไทยสมัยใหม่ หน้าที่สำคัญของสถาบันหลักของชาติแห่งที่สี่นี้คือเป็นเครื่องมือหรือวิธีการ (instrument/means)ที่พลังการเมืองบางกลุ่มบางฝ่าย ในสังคมการเมืองไทยเก็บไว้ใช้เพื่อปกป้องสถาบันหลักทั้งสาม ในยามที่พวกเขาเห็นกันไปเองว่าคับขันจำเป็น

สถานะถูกผิดดีชั่วทางศีลธรรม (moral/immoral) ของสิ่งที่เป็นเครื่องมือย่อมไม่มีอยู่ในตัวมันเอง (ก็มันเป็นแค่เครื่องมืออ่ะ.....) หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งมันเป็นกลางทางศีลธรรม (amoral) ตราบเท่าที่มันสามารถนำไปสู่เป้าหมายที่พึงประสงค์ มันก็ใช้ได้แล้ว

ในระเบียบวิธีคิดแบบ instrumentalism (อุปกรณ์นิยม), pragmatism (สัมฤทธิ์คตินิยม) หรือconsequentialism (ผลลัพธ์นิยม) นี้ เป้าหมายย่อมเป็นตัวให้ความชอบธรรมกับวิธีการ (The endjustifies the means.)

หากเป้าหมาย (ปกป้องสถาบันหลักทั้งสาม, ปราบทุจริตคอร์รัปชั่น ฯลฯ) ถูก
ต้องชอบธรรมเสียอย่างแล้ว ไม่ว่าวิธีการใด ๆ (รัฐประหาร, ใช้กำลังบังคับปราบปรามประชาชน,ก่อการร้าย ฯลฯ) ก็ใช้ได้ ต่อให้มันผิดเลวชั่วร้ายทางศีลธรรมหรือการเมืองเพียงใดก็ตาม

เพราะเป้าหมายที่ถูกต้องย่อมจะเสกบันดาลให้วิธีการดังกล่าวกลายเป็นถูกต้องดีงามในสายตาของผู้ใช้ไปได้โดยปริยาย ในโลกที่ “จะแมวดำหรือแมวขาวก็ช่าง ขอให้จับหนูได้เป็นพอ” หรือ “จะรัฐประหารหรือระบอบรัฐสภาก็ช่าง ขอให้ปราบคอร์รัปชั่น/ปกป้องสถาบันได้เป็นพอ” นี้

แนวคิดและหลักปฏิบัติเรื่องสิทธิเสรีภาพ, อำนาจอธิปไตยของประชาชน, หลักนิติธรรม ฯลฯ ย่อมกลายเป็นสิ่งแปลกปลอมและฟุ่มเฟือย มีก็ได้ ไม่มีก็ไม่เห็นจะเป็นไร เพราะ “เมืองไทยเสียอย่าง เรามีเอกลักษณ์เฉพาะตัวไม่เหมือนใครอื่นเขาในโลก”, “ความเป็นไทยจะให้ไปเดินตามหลักสากลของฝรั่งมังค่าตะวันตกได้
อย่างไร” ฯลฯลฯ

%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%

เป็นเรื่องง่ายที่จะฟันธงว่า ความคิดข้างต้นต่อต้านประชาธิปไตย ส่วนที่ยุ่งกว่าหน่อยคือพยายามเข้าใจว่า ลำดับเหตุผลตรรกะการคิดที่นำคนฉลาด ๆ อย่างท่านไปสู่จุดนั้นมันเป็นอย่างไร?

ผมคิดว่ามันเป็นอะไรบางอย่างทำนองนี้ครับ….

แก่นสารส่วนที่เป็นประชาธิปไตย (democratic components) ของระเบียบการเมืองเสรีประชาธิปไตย (liberal democracy) นั้นคือ หลักของการปกครองโดยประชาชน (government by the people)

ผู้ตะขิดตะขวงใจหรือปฏิเสธไม่ยอมรับประชาธิปไตยกล่าวให้ถึงที่สุดก็คือ ปฏิเสธหลักการนี้แหละ เพราะ “การปกครองโดยประชาชน” (ซึ่งฟังดูดี) แปลเป็นรูปธรรมในสังคมหนึ่ง ๆ ได้ความว่า (ขอประทานโทษ ใช้ภาษาตลาดเพื่อสื่อความเข้าใจ) “การปกครองโดยพวกมึง” !

พวกมึง น่ะน้า ?!? เอื๊อกกกก.... ขืนให้พวกมึงขึ้นมาปกครอง ก็อิ๊บอ๋ายเท่านั้นเอง ขึ้นชื่อว่า “ประชาชน” นั้นย่อมน่ารักในทางนามธรรม แต่พอกลายเป็น “พวกมึง” ในทางรูปธรรมแล้ว มันก็รักไม่ค่อยลง เพราะย่อมมีทั้งคนดีคนชั่ว คนฉลาดคนเขลาปะปนคละเคล้ากันไปเป็นธรรมดา

และที่แย่ก็ตรง พอปล่อยให้โหวตเสรีเลือกผู้ปกครองตามใจตัวเองทีไร ก็มักจะโหวตผิดเลือกคนโกงคนทุจริตมาทุกที การที่ “ประชาชน” ผู้น่ารักดันโหวตเลือกคนไม่ดีมาสู่อำนาจ ย่อมฟ้องโทนโท่อยู่ว่า “พวกมึง” โง่ (ขาดการศึกษา) หรือชั่ว (ขายเสียงขายสิทธิ์เหมือนขายชีวิตขายชาติ) หรือยังเป็นเด็กอยู่ (ไม่บรรลุวุฒิภาวะ ถูกจูงจมูกได้ง่ายด้วยนโยบายขายฝันสารพัด)

ฉะนั้นจึงจำเป็นอยู่เองที่ “พวกกู” (ผู้ใหญ่ในบ้านเมือง) ผู้มีคุณธรรม สติปัญญาความสามารถและความเป็นไทย จะต้องเข้ามาแบกรับหน้าที่รับผิดชอบปกครองดูแลบ้านเมืองให้ผ่านพ้นช่วงวิกฤตคับขันแตกแยกนี้ไปก่อน, อะแฮ่ม, โดยไม่ต้องผ่านการเลือกตั้งแบบประชาธิปไตย หากด้วยวิธีอื่นแทน.....

แต่มันจะเป็นไรไป ในเมื่อ เป้าหมาย (ปราบคอร์รัปชั่น/ปกป้องสถาบัน) ย่อมสำคัญกว่าวิธีการ (รัฐประหาร), จะแมวดำแมวขาวก็ช่าง ขอให้จับหนู (ตัวใหญ่ หนีไปอยู่ต่างประเทศอีกแล้วตอนนี้) ได้เป็นพอ แหะ ๆ

%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%

ปัญหาอยู่ตรงประสบการณ์รอบห้าปีที่ผ่านมาบ่งชี้ชัดว่า เครื่องมือ/วิธีการรัฐประหารนั้น
มันไม่บรรลุผลสัมฤทธิ์ในการปราบทุจริตคอร์รัปชั่น/ปกป้องสถาบันอย่างที่ตั้งเป้าหมายไว้เลย ตรงกันข้าม ก็เห็น ๆ กันอยู่ว่า

การทุจริตคอร์รัปชั่นยังดำรงอยู่ในวงการรัฐบาลและราชการ,ปัญหาความมั่นคงของสถาบันหลักของชาติกลับหนักหน่วงร้ายแรงขึ้น, มิหนำซ้ำความแตกแยกขัดแย้งระหว่างคนในชาติกลับรุนแรงลุกลามออกไปถึงขั้นฆ่าฟันกันกลางเมืองล้มตายเรือนร้อยบาดเจ็บเป็นพัน เสียหายเป็นหมื่นเป็นแสนล้าน

นี่คือราคาที่เราจ่ายให้ การใช้วิธีการที่ผิดในนามของเป้าหมายที่ถูก แล้วมันคุ้มกันไหม ? เรียกชีวิตของผู้ที่ตายไปเพราะผลพวงสืบเนื่องจากรัฐประหารกลับคืนมาได้แม้สักคนหนึ่งไหม ? ใครต้องรับผิดชอบ ?

ผมอยากเรียนว่าการที่ คปค.ยึดอำนาจโดยอ้างเหตุผลในการปกป้องสถาบันหลักของชาติด้วยความเชื่อว่า มีแต่วิธีการรัฐประหารเท่านั้น จะยังความมั่นคงแก่สถาบันหลักของชาติได้ เท่ากับเป็นการลากดึงเอาสถาบันหลักของชาติให้ออกห่างจากรัฐธรรมนูญ, หลักนิติธรรมและการปกครองในระบอบประชาธิปไตย

ขณะที่เอาเข้าจริง ภายใต้ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ที่ตั้งอันมั่นคงที่สุดของสถาบันหลักของชาติคืออยู่ที่เดียวกับรัฐธรรมนูญ, หลักนิติธรรมและประชาธิปไตยเท่านั้น

ข้อเสนอของคณะนิติราษฎร์ให้ลบล้างผลพวงของการรัฐประหารโดยเนื้อแท้แล้ว จะส่งผลช่วยฟื้นฟูและผดุงความมั่นคงของสถาบันหลักของชาติเคียงข้างรัฐธรรมนูญ, หลักนิติธรรมและประชาธิปไตยเยี่ยงนานาอารยประเทศในที่สุด

ที่มา facebook สนับสนุนนิติราษฎร์

ยิ่งเหลิม ยิ่งเละ

admin — Sat, 10 Sep 2011 20:18:39 +0700

“ยังไม่เห็นรายชื่อ” “ยังไม่ได้ศึกษารายละเอียด” “ยังไม่ชัดเจน” รวมทั้งยังไม่ตอบ

นั่นคือคำพูดที่เราได้ยินอยู่บ่อยๆ จากปากยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ในรอบ 1 เดือนที่ผ่านมา นับแต่เป็นนายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของประเทศไทย

ซึ่งก็ตามมาด้วยคำวิจารณ์ว่า ยังไม่เด่น ประชาชนยังไม่มั่นใจ ฯลฯ และคำถามว่าเมื่อไหร่ยิ่งลักษณ์จะกล้าพูดกล้าตอบกล้าตัดสินใจเสียที

ขณะที่คนพูดคนตัดสินใจคนเป็นข่าวรายวัน กลับเป็นเฉลิม ซึ่งในฐานะประชาชนคนหนึ่งที่ประกาศอย่างเปิดเผยว่าเลือกพรรคเพื่อไทย ผมก็เขียนลงบล็อกในเว็บไซต์ Voice TV ไปแล้วว่า “เลือกยิ่งลักษณ์ได้ออเหลิม” (http://www.voicetv.co.th/blog/513.html อาจจะมีคนได้อ่านไม่มาก ขอเชื่อมลิงก์ให้อ่านหน่อย)

คือผมจำได้แม่นว่าตอนที่พรรคเพื่อไทยหาเสียง ผมไม่เคยเห็นขุนศึกฝั่งธนออกมาแสดงบทบาท ประกาศนโยบาย ออกรายการโทรทัศน์ หรือไปดีเบตที่ไหนๆ ไม่เคยมีภาพ 33 ภาพ 31 ภาพ ตามหน้าหนังสือพิมพ์ แต่ไหงหลังตั้งรัฐบาล เพียง 10 กว่าวันหลังแถลงนโยบาย ออเหลิมกลับกลายเป็นข่าวรายวัน และเป็นข่าวในทางลบกับรัฐบาลเสียด้วย

ฉะนั้นถ้าจะตั้งฉายารัฐบาลนี้ว่าเป็นรัฐบาล “ยิ่งเหลิม 1” ก็คงไม่ผิด ทั้งๆ ที่ถ้าบอกก่อนว่าพรรคเพื่อไทยเป็นรัฐบาลแล้วจะตั้งออเหลิมเป็นรองนายกฯ คุมตำรวจ คะแนนเสียงอาจหดหายไปกว่านี้

ที่พูดนี่ไม่ใช่ว่าผมคัดค้านการย้ายข้าราชการ ย้ายเลขา สมช. ย้าย ผบ.ตร. รัฐบาลมีอำนาจเต็มอยู่แล้ว แต่ต้องทำอย่างมีเหตุผล และทำให้ “เนียน” หน่อย สมมติเช่น รัฐบาลประกาศย้ายผู้เกี่ยวข้องกับการปราบปรามประชาชนเมื่อเดือนพฤษภาคม 2553 เพื่อความสะดวกในการสอบสวนข้อเท็จจริงของ คอป.

หรือรัฐบาลประกาศตรงๆ ว่าถวิล เปลี่ยนศรี ขึ้นมาดำรงตำแหน่งด้วยอำนาจการเมือง ที่ย้าย พล.ท.สุรพล เผื่อนอัยกา ออกไปเมื่อ 2 ปีก่อน ฉะนั้นก็ต้องไปด้วยการเมืองเหมือนกัน เด้งซะ แล้วค่อยหาคนมาเป็น เลขา สมช.ใหม่

แต่นี่มันไม่ใช่อย่างนั้น ภาพมันกลายเป็นรัฐบาลต้องการเด้ง พล.ต.อ.วิเชียร พจน์โพธิ์ศรี เพื่อดัน พล.ต.อ.เพรียวพันธ์ ดามาพงศ์ แล้วหาที่ให้ลงไม่ได้ มองมามองไปก็มาเจอถวิล เปลี่ยนศรี ที่ “กล้ามเล็ก” หน่อย ภาพทางการเมืองจึงออกว่าถวิลกลายเป็นแพะ บูชายัญเพื่อเพรียวพันธ์

ขณะที่ข้าราชการซึ่งคาดกันไว้แล้วว่าจะโดนย้าย อย่างธาริต เพ็งดิษฐ์ กลับไม่ถูกแตะ ถูกตั้งข้อกังขาว่าธาริตเป็นนก 2 หัวอีกต่างหาก เพราะไปจับผิดการสรรหา กสทช.

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ฝ่ายทหาร ซึ่งสืบทอดอำนาจรัฐประหาร ก็ยังลอยนวลกันอยู่ แถมยังหัวร่อกลิ้งที่รัฐบาลไร้น้ำยา (ถึงขนาดฉีกหน้านายกฯ ไม่ไปร่วมงานแถลงยุทธศาสตร์ชาติของ วปอ.)

แน่นอนเราพูดได้ว่า ฝ่ายแค้นอย่างประชาธิปัตย์และสื่อกระแสหลัก จับจ้องเล่นงานรัฐบาลอยู่แล้ว แต่รัฐบาลก็เปิดคางให้เขาถลุง เรื่องแบบนี้ ความมีเหตุผลและวิธีการที่ “เนียน” เป็นสิ่งสำคัญ เพราะดูอย่างการโยกย้ายปลัดมหาดไทย ไม่มีใครวิจารณ์ได้

เพราะเห็นกันอยู่ว่ารัฐบาลที่ผ่านมายำกระทรวงมหาดไทยเสียเละ มีข่าวอื้อฉาวเรื่องทุจริตและฟ้องร้องกันอุตลุด การจะเด้งปลัดแล้วตั้งพระนาย สุวรรณรัฐ ซึ่งอาวุโสเหนือกว่ามาเป็น จึงไม่มีกระแสวิพากษ์วิจารณ์

แต่สำหรับคุณพ่อโต้งหนุ่มชาย ชีวิตนี้คงไม่เคยรู้ว่าคำว่า “เนียน” มีอยู่ในพจนานุกรม

ขณะเดียวกัน อีกด้านหนึ่ง รัฐบาลก็ไปยุ่งแต่กับเรื่องของทักษิณ ตั้งแต่ทักษิณไปญี่ปุ่น ทักษิณจะไปเขมร เดี๋ยวก็ฎีกาขอพระราชทานอภัยโทษทักษิณ เดี๋ยวก็จะยื่นศาลฎีกาทบทวนคดีที่ดินรัชดาใหม่

ผมเนี่ยยืนยันมาตลอดว่าทักษิณไม่ผิด หรือถ้าผิดก็เป็นความผิดทางจริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ไม่ควรลงโทษทางอาญา “ไม่ทุจริตแต่ติดคุก” (แถมยังมาจากการสอบสวนของ คตส.ที่ตั้งโดยคณะรัฐประหาร อ้างว่าประกอบด้วยบุคคลผู้ซื่อสัตย์สุจริต ทำงานเพื่อชาติบ้านเมือง แล้วไง ปปช.ชี้มูลความผิด “นางเอก” ไปแล้ว แต่สื่อส่วนใหญ่เอาไปซุกไว้เป็นข่าวหน้าในซะอย่างงั้น)

เพียงแต่การจะทำอะไรก็ต้องอดทนอดกลั้น มีขั้นตอนกันหน่อยสิครับ มีลำดับก่อนหลัง ไม่ใช่เป็นรัฐบาลขึ้นมา ยังไม่ได้ทำอะไรให้ประชาชนเลย ก็จะเอาทั้งยิ่งลักษณ์ ทั้งทักษิณ ทั้งเพรียวพันธ์ มันไม่มากไปหน่อยหรือ

ประชาชนต้องมาก่อน

ยืมสโลแกน ปชป.ซึ่งเอาเข้าจริง ประชาชนตายก่อน

รัฐบาลต้องคำนึงว่า ประชาชนเลือกพรรคเพื่อไทยมาเพื่ออะไร หนึ่ง เพื่อให้แก้ปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาปากท้อง สอง สำหรับมวลชนเสื้อแดงและผู้รักประชาธิปไตย ซึ่งเป็นฐานเสียงหลัก ก็คือเพื่อคืนความยุติธรรม และคืนความเป็นประชาธิปไตย

นี่คือยุทธศาสตร์หลักที่รัฐบาลต้องจัดวางลำดับขั้นตอนไปสู่สัญญาประชาคมให้ได้

แต่ตอนนี้รัฐบาลยังไม่ได้ทำอะไรเลย นอกจากลดราคาน้ำมัน ซึ่งเป็นนโยบายที่ดีแต่กลับถูกโจมตีเละเทะ สาเหตุหนึ่งก็เพราะรัฐบาลเองทำให้สับสนด้วย

รัฐบาลเข้ามาก็เจอปัญหาน้ำท่วม ยิ่งลักษณ์เดินสายเยี่ยมประชาชน “บางระกำโมเดล” “อุดรโมเดล” แต่เอาเข้าจริงยังไม่มีงบประมาณลงไปถึง และยังทำอะไรไม่ได้ซักอย่าง น้ำก็ท่วมหนักขึ้น และทำท่าจะว่าหนักกว่าปีที่แล้ว หนักที่สุดในรอบหลายปี

เพียงโชคดี ที่รัฐบาลยังไม่กินเกาเหลากับสรยุทธ์ และครอบครัวข่าว 3 ไม่งั้นก็เละเหมือนอภิสิทธิ์

รัฐบาลประกาศนโยบายค่าแรง 300 เงินเดือน 15,000 จำนำข้าว 15,000 แต่พอถูกทักท้วงก็เป๋ ทำท่าจะไปไม่เป็น เหมือนไม่มีความแน่นอนในนโยบาย ล่าสุด รมว.คลังจะให้ตั้งกองทุนมั่งคั่ง พอศิษย์หลวงตาบัวค้านก็พับฐาน ตกลงมันดีหรือไม่ดี ต้องว่ากัน อย่าไปฟังแต่ศิษย์หลวงตา

รำคาญ บริจาคทองคำหน่อยเดียว ทำตัวเป็นเจ้าเข้าเจ้าของทุนสำรองทั้งประเทศ คำว่าบริจาคก็คือสละ ไม่ใช่ยึดติด ตัวกูของกู

พรรคเพื่อไทยประกาศนโยบายค่าแรงขั้นต่ำ 300 ทั่วประเทศ รัฐมนตรีแรงงานกลับบอกว่าจะใช้นโยบายนำร่องใน 7 จังหวัดก่อน ทำอย่างนี้ก็ฉิบหายสิครับ ที่เหลืออีก 70 จังหวัดเขาไม่ได้เลือกพรรคเพื่อไทยหรือ

นโยบายใดที่เป็นประโยชน์ต่อประชาชนโดยตรงและทันที คุณจะมาทำเฉพาะพื้นที่ไม่ได้ เหมือนนโยบาย 30 บาท ก็มีคนค้านว่าให้ทดลองก่อน แต่รัฐบาลไทยรักไทยทำทันที ทำพร้อมกันทั้งประเทศ เพราะการให้สิทธิ “30 บาทรักษาทุกโรค” ต้องเป็นสิทธิที่เท่าเทียม ไม่ใช่คนจังหวัดหนึ่งได้ คนอีกจังหวัดไม่ได้

อย่างว่า ผมไม่เชื่อว่าเผดิมชัย สะสมทรัพย์ จะมานั่ง brainstorm กำหนดนโยบายค่าแรง 300 บาท คนคิดนโยบายไม่ได้เข้ามาทำ แต่คนทำกลับมาจากระบบโควตาการเมืองเก่าเจ้าพ่อท้องถิ่น

เมื่อพูดถึงการคืนความยุติธรรม และความเป็นประชาธิปไตย แน่นอน ทักษิณไม่ได้รับความยุติธรรม เพรียวพันธ์ไม่ได้รับความยุติธรรม แต่คุณทำให้ประชาชนก่อนได้ไหม รัฐบาลเป็นของประชาชน ไม่ใช่ของกงสี รู้จักอดทนอดกลั้นบ้าง ต่อให้ไม่ย้ายวิเชียร พจน์โพธิ์ศรี ตำรวจก็ไปออหน้าห้องเพรียวพันธ์อยู่ดี วิเชียรอยู่ไปก็เป็นแค่เจว็ดเท่านั้น

รัฐบาลต้องคืนความยุติธรรมให้มวลชนเสื้อแดงที่ถูกปราบปรามจับกุมคุมขังก่อน ต้องดูแลมวลชนและครอบครัวที่ได้รับความเดือดร้อน ซึ่งเท่าที่ทราบ จนบัดนี้ก็ยังดูแลไม่ทั่วถึง

บางคนออกจากคุก ถูกยึดรถยึดเครื่องมือทำมาหากิน เป็นหนี้สินล้นพ้น ในเรื่องการสอบสวนข้อเท็จจริง ก็ไม่ควรจะทำแค่โยนให้ คอป.ซึ่งไม่ควรไว้วางใจมากนัก แถมโยนให้แล้วจนบัดนี้รัฐบาลก็ยังไม่เข้าไปช่วยเข้าไปเสริมอะไรซักอย่าง

รัฐบาลนี้มาจากชีวิตเลือดเนื้อของมวลชนเสื้อแดง การตอบแทนมวลชนกับการตั้งแกนนำ นปช.เป็นที่ปรึกษาเป็นเลขารัฐมนตรีเป็นคนละเรื่องกัน แน่นอน เราไม่ยอมรับการโจมตีของฝ่ายแค้นและสื่อ ที่ต่อต้านคนเสื้อแดงไม่ให้รับตำแหน่ง

(พวกสลิ่มบางรายโพสต์ลงเฟซบุคว่า ผู้ดีเดินตรอก ขี้ครอกเดินถนน ก็แหงอยู่แล้ว ประชาธิปไตยเป็นของขี้ครอกนี่หว่า แท็กซี่จะเป็นที่ปรึกษารัฐมนตรีคมนาคมไม่ได้หรือ ต้องให้พ่อค้าหรือขุนนางเป็นเท่านั้นหรือ)

แต่ขณะเดียวกันก็ต้องคำนึงว่ารัฐบาลมีหน้าที่เข้ามาบริหารเพื่อประชาชน การตั้งคนต้องดูความเหมาะสม ความสามารถ ที่จะเข้ามาเสริมประสิทธิภาพ สมมติเช่น ถ้ารัฐบาลจะตั้ง บก.ลายจุด แห่งมูลนิธิกระจกเงา เป็นที่ปรึกษารัฐมนตรีพัฒนาสังคม ใครก็คัดค้านไม่ได้ เพราะมีความเหมาะสมไม่ว่าเป็นสีอะไร

ถ้าใครไม่มีความเหมาะสม ก็ตอบแทนเขาอย่างอื่น ให้เขาทำหน้าที่อื่น กรณีนี้เป็นภาพสะท้อนของความสับสนทางยุทธศาสตร์ ที่ไม่เข้าใจว่าจะต้องแยกบทบาท ระหว่างรัฐบาล รัฐสภา พรรคเพื่อไทย และขบวนเสื้อแดง

การตั้งแกนนำ นปช.ให้มีตำแหน่ง เท่าที่ทราบยังทำให้เกิดความแตกแยก ทะเลาะเบาะแว้ง คนที่ไม่ได้ตำแหน่งก็น้อยเนื้อต่ำใจ ต้องเข้าใจว่าเสื้อแดงไม่ใช่มีเฉพาะ นปช. เสื้อแดงมีหลายกลุ่ม ในแต่ละจังหวัดมีการรวมตัวกัน 2-3-4-5 กลุ่ม เพียงแต่เมื่อนัดชุมนุมเขาก็มารวมตัวกัน คนที่บอกว่าเป็นแกนนำไม่ได้ตัวแทนของมวลชนทั้งหมด

มวลชนเสื้อแดงไม่ได้มีเฉพาะ นปช.ที่เป็นสายตรงพรรคเพื่อไทย มวลชนจำนวนไม่น้อยเขามากันเอง มาต่อสู้ด้วยความสมัครใจ เอารถมาเอง เดินเท้ามาเอง ขึ้นรถเมล์รถแท็กซี่มาเอง

หลังพฤษภา 53 ที่แกนนำ นปช.ถูกจับ ก็เกิด “แกนนอน” มวลชนต่อสู้ด้วยตัวของเขาเอง “แกนนอน” ในพื้นที่จำนวนไม่น้อย เข้มแข็งยิ่งกว่าแกนนำ นปช.หรือผู้สมัคร ส.ส.พรรคเพื่อไทย

แต่ใครอยู่ใกล้นายใหญ่ ใครอยู่ใกล้พรรค ใครเป็นหัวคะแนน ใครเป็น organizer จัดงาน event คนนั้นก็ได้ “ทรัพยากร” ได้รับการปูนบำเหน็จ เป็นเช่นนี้มาตลอด ไม่ว่าแพ้หรือชนะ

ที่พูดเช่นนี้ไม่ใช่ว่ามวลชนหรือ “แกนนอน” ต้องการบำเหน็จรางวัลอะไร สิ่งที่เขาต้องการคือความช่วยเหลือและความยุติธรรมให้กับพี่น้องที่ถูกเข่นฆ่าจับกุมคุมขัง สิ่งที่เขาต้องการคือการได้ประชาธิปไตยคืนมา

สิ่งที่เขาต้องการคือ รัฐบาลที่บริหารงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรักษาชัยชนะของประชาชน สิ่งที่เขาต้องการคือ การให้สิทธิเสรีภาพ แก่วิทยุชุมชน เว็บไซต์ สื่อที่เป็นปากเสียงของมวลชน สิ่งที่เขาต้องการคือ นโยบายที่จะเสริมสร้างเศรษฐฐานะให้แก่คนชนบท

ฉะนั้น ถ้ารัฐบาลทำในสิ่งที่ควรทำ ต่อให้โพลล์ สื่อ ฝ่ายแค้น รุมกระหน่ำโจมตี มวลชนก็พร้อมจะปกป้อง เช่นการแก้ไขรัฐธรรมนูญ เป็นสิ่งที่ต้องทำ ไม่ต้องฟังเสียงวิจารณ์ว่าจะสร้างความแตกแยก เร็วไป ยังไม่ต้องรีบทำตอนนี้ แก้ปัญหาปากท้องก่อน ฯลฯ

เพียงต้องชี้แจงให้เคลียร์ ประกาศให้ชัด เป็นที่เข้าใจทั่วกันว่าจะแก้ไขโดย สสร.ที่มาจากการเลือกตั้ง และต้องผ่านการลงประชามติ พวกเมริงอย่ามากล่าวหาว่าแก้เพื่อใคร ไม่เห็นด้วยก็มาโต้เถียงกันด้วยเหตุผล ไม่อยากให้แก้ก็เชิญเคลื่อนไหวคัดค้าน ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ

(วันก่อนฟังมาร์คบอกว่า ปชป.จะเดินหน้าเชิดชูเสรีประชาธิปไตยแล้วฮาศาสตร์ โธ่ ไอ้ ม.7)

พท.ไม่ใช่ ทรท.

ปัญหาของพรรคเพื่อไทยคือ ไม่ได้มีประสิทธิภาพและไม่มีผู้นำที่เข้มแข็งเหมือนพรรคไทยรักไทยในอดีต

พรรคไทยรักไทยเมื่อปี 2544 เปรียบเหมือนบริษัทในตลาดหุ้น บริหารแบบทุนโลกาภิวัตน์ มีทักษิณเป็น CEO ที่กล้าคิดกล้าพูดกล้าทำ แม้มีจุดอ่อนของการรวมศูนย์อำนาจอยู่ที่คนคนเดียว แต่ทำให้การบริหารในระยะเริ่มแรกมีประสิทธิภาพ ฉับไว

รัฐบาลเข้ามาอย่างมีนโยบายและแผนที่ศึกษาไว้เป็นระบบ มียุทธศาสตร์ยุทธวิธี มีขั้นตอน ลงมือทำทันที และมีอะไรใหม่ๆ มานำกระแสและทิศทางข่าวเสมอ รวมทั้งมีศัพท์ใหม่ๆ เช่น บูรณาการ เวิร์คช็อป

พรรคเพื่อไทยเป็นคนละเรื่อง เปรียบเหมือนบริษัทที่ถูกโจร 19 กันยาปล้นจนเจ๊งแล้วยกกงสีมาตั้งร้านขายของเก่า ไม่มี CEO ไม่มีแผนงาน ไม่มียุทธศาสตร์ยุทธวิธี มีแต่พวกปากเก่งรายวัน และร่วมด้วยช่วยกันวุ่น

สิ่งเดียวที่ก้าวหน้าในเวลา 1 ทศวรรษ คือความเข้มแข็งของมวลชน แต่พรรคเพื่อไทยก็ยังไม่ใช่พรรคของมวลชน แม้ชนะมาด้วยมวลชน ผู้กุมอำนาจยังเป็นกงสีตระกูลชินวัตร กับอาเสี่ยอาเฮียการเมืองเก่า

นี่เป็นสิ่งที่ผู้รักประชาธิปไตยมองเห็นอยู่แล้ว เราไม่ได้ฝากความหวังกับพรรคเพื่อไทย แต่เรามีความหวังกับความเข้มแข็งของมวลชน

เพียงแต่ก็ไม่คิดว่าแค่หลังแถลงนโยบาย 10 กว่าวัน มันจะย่ำแย่เร็วขนาดนี้ คงต้องเริ่มมองไปข้างหน้าว่าทำอย่างไรจะรักษาความเข้มแข็งของมวลชน ของพลังประชาธิปไตย ไม่ให้เสื่อมโทรมไปหากรัฐบาลพรรคเพื่อไทยพังหรือพ่ายแพ้

แน่นอนว่าเราจำเป็นต้องสนับสนุนรัฐบาลต่อไป แต่ก็ต้องควบคู่กับการวิพากษ์วิจารณ์ แยกบทบาทออกมาให้ชัด อะไรที่รัฐบาลทำถูกต้อง ทำเพื่อประชาชน ทำเพื่อการพัฒนาประชาธิปไตย ต้องให้การปกป้อง แต่อะไรที่ทำไม่เข้าท่า เลอะเทอะ เอาพวกตัวเองก่อน ก็ต้องด่ากันแรงๆ เพื่อไม่ให้นักการเมืองกเฬวรากทำลายชัยชนะของประชาชน

รัฐบาลจะต้องตั้งหลักให้ได้ โอเค ที่เด้งแล้วก็แล้วไป แต่ต้องหันมาทุ่มเททำงานเพื่อประชาชน ทั้งการแก้ปัญหาน้ำท่วมและเดินหน้านโยบายที่หาเสียงไว้อย่างเด็ดเดี่ยว อะไรที่ทำได้ทำไม่ได้ (เช่นจำนำข้าวที่มีคนค้านเยอะ แม้แต่ ดร.โกร่ง ปรีดิยาธร หรือ อ.วิโรจน์ ณ ระนอง ซึ่งเป็นคนในฝ่ายประชาธิปไตย) ก็ต้องสรุปให้ชัดเจน ควบคู่ไปกับการปฏิรูปการเมือง เตรียมแก้ไขรัฐธรรมนูญ

ยิ่งลักษณ์จะต้องแสดงความเป็นผู้นำ กล้าคิด กล้าพูด กล้าทำ ซึ่งผมเชื่อว่า เธอมี ไม่ใช่เป็นแค่คุณหนูไฮโซ วางท่าโพสต์ภาพสวย ๆ (ถ้ามีแค่นั้นจริงๆ ก็จบเห่) เพียงแต่เมื่อ น้องเล็กเข้ามาเป็นผู้จัดการกงสี พี่ชาย พี่สาว พี่สะใภ้ ต้องไม่เข้ามายุ่มย่ามก้าวก่าย จนทำให้เสียความมั่นใจ ปล่อยให้เธอตัดสินใจเอง

ยิ่งลักษณ์จะต้องมีอำนาจสั่งการรัฐมนตรี ไม่ใช่คนนี้เป็นคนของพี่ชาย พี่สาว พี่สะใภ้ วิ่งข้ามสายสัมพันธ์ขวาง ไม่ขึ้นต่ออำนาจบังคับบัญชา ผมไม่รู้ว่า ยิ่งลักษณ์รู้เห็นกับแผนเด้ง ผบ.ตร.หรือเปล่า

แต่สมมติไม่รู้เห็น ไม่เห็นด้วย ก็คงพูดไม่ออก เพราะออเหลิมทำเพื่อรับใช้พี่สะใภ้ ทำได้แล้วก็ยิ่งฮึกเหิม มีปลอกคอ แล้วจะบังคับบัญชากันอย่างไร

ยิ่งลักษณ์จะต้องมีทีมงานด้านยุทธศาสตร์ หรือทีมที่ปรึกษา ที่ขึ้นตรงกับนายกฯ อย่างที่บอกว่า จะตั้งทีมที่ปรึกษาบ้านพิษณุโลก ไม่ต้องตั้งเป็นทางการก็ได้ แต่มีทีมที่กำหนดทิศทางว่าเรื่องนั้นเรื่องนี้จะเอาอย่างไร สร้างความมั่นใจให้การตัดสินใจแต่ละเรื่อง และสร้างความเป็นเอกภาพในพรรค

ไม่ใช่คนนั้นไปทาง คนนี้ไปทาง ร่วมด้วยช่วยกันวุ่น (นักการเมืองพรรคเพื่อไทยไม่เคยเข้าใจสื่อ ไม่รู้ทันสื่อ คุณพูดไปเถอะ พูดยาวเหยียด 2 ชั่วโมง แต่สื่อเอาแค่คำเดียวที่เป็นประเด็นเชิงลบ)

รัฐบาลเข้ามาแบกภาระหนัก แต่ไม่ใช่ทำให้ตัวเองหนักยิ่งขึ้น อันตรายยังมีอยู่รอบด้าน ทั้งภัยคุกคามจากอำมาตย์และพวกสลิ่ม ปัญหาเศรษฐกิจก็ทำท่าจะแย่ เพราะเศรษฐกิจโลกกำลังจะเข้าสู่วิกฤติอีกรอบ ที่อาจรุนแรงกว่าวิกฤติซับไพรม์

รัฐบาลต้องยึดมั่นในฐานเสียงของตน คือคนยากคนจนคนชนบท ที่ต้องการลืมตาอ้าปาก และต้องการสิทธิเสรีภาพ ฉะนั้นในทางเศรษฐกิจต้องมุ่งแก้ปัญหาปากท้อง ไม่จำกัดเฉพาะนโยบายที่ประกาศตอนหาเสียง คิดอะไรใหม่ๆ ได้ต้องรีบทำ ถ้าไม่มีสมองก็ต้องหาคนช่วยคิด

ในทางการเมือง ก็ไม่ใช่แค่การแก้ไขรัฐธรรมนูญ แต่ต้องกระจายอำนาจ กระจายสิทธิเสรีภาพ ให้มากที่สุด สนับสนุนการสร้างสื่อของมวลชน ทั้งวิทยุชุมชน เว็บไซต์ ทีวีดาวเทียม เชื่อมต่อโครงข่ายอินเตอร์เน็ตไฮสปีดลงไปถึงทุกหมู่บ้านทั่วประเทศ

แล้วก็ยกเลิกเสียเถอะ พรบ.คอมพิวเตอร์ ไม่ใช่เข้ามาแล้วก็ท่องคาถาตาม ปชป.ตามพวกสลิ่ม ว่า จะเข้มงวดกวดขันปิดเว็บไซต์ ต้องยืนยันว่าถ้าผิดกฎหมายก็ปิด แต่ถ้าไม่มีคำสั่งศาล จะละเมิดสิทธิเสรีภาพประชาชนไม่ได้

อันตรายจากรัฐประหารยังคงมีอยู่ แม้พวกทหารไม่สามารถทำรัฐประหารแบบเดิม ๆ ได้อีก ก็อาจแปรรูปแปรวิธีการมาโค่นล้มรัฐบาล ผู้ที่จะปกป้องประชาธิปไตยมีแต่มวลชน

ฉะนั้น ต้องเร่งส่งเสริมสิทธิเสรีภาพของมวลชน โดยไม่จำกัดว่าสีเหลืองสีแดง (แต่ต้องสร้างความเท่าเทียม แบบพวกที่อ้างปฏิรูปเอาเงินภาษี 600 ล้านไปใช้ เอาเงิน สสส.ไปใช้ ต้องตัดให้หมด)

กล่าวสำหรับมวลชนเสื้อแดงและผู้รักประชาธิปไตย ต้องวางยุทธศาสตร์ที่ชัดเจน แยกบทบาทจากพรรคเพื่อไทย แน่นอนว่า เราสนับสนุนรัฐบาล แต่ไม่ใช่เดินตามรัฐบาลหรือไว้วางใจรัฐบาลเสียทุกอย่าง บางอย่างต้องเดินนำ เช่น การต่อสู้เรื่องสิทธิประชาธิปไตย การเรียกร้องเรื่องมาตรา 112 กฎหมายความมั่นคง กฎหมายคอมพิวเตอร์

ตลอดจนการกระจายอำนาจ (ซึ่งเป็นสิ่งที่ร่วมกันได้ทั้งเสื้อเหลืองเสื้อแดง) บางอย่างก็ต้องวิพากษ์วิจารณ์ เช่นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมของบุคคล ความเลอะเทอะ เหลวไหล ไร้ยุทธศาสตร์ยุทธวิธี ตลอดจนการหาผลประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นแน่

เราต้องปกป้องรัฐบาลจากรัฐประหารตุลาการภิวัตน์ และการให้ร้ายป้ายสีของสื่อ นักวิชาการ ที่มี agenda แต่ไม่ใช่ปกป้องกันจนไม่ลืมหูลืมตา ทำอะไรก็เห็นถูกไปหมด

เพราะเราไม่ใช่สลิ่ม เรามีเหตุผล เหตุผลและหลักการประชาธิปไตย เป็นสิ่งที่จะทำให้เสื้อแดงต่างจากเสื้อเหลือง

ใบตองแห้ง

10 ก.ย. 54

ที่มา ประชาไท

4 แนวปะทะใหม่ทางการเมือง

admin — Wed, 07 Sep 2011 19:47:52 +0700

หลังจากพรรคเพื่อไทยได้รับชัยชนะทางการเมืองฝ่ายประชาชน จนสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ นี่มิได้หมายความว่า เป็นการรบชนะทุกแนว ที่จริงเพิ่งชนะแนวใหญ่แนวเดียวเท่านั้นเอง ยังมีแนวรบอีกหลายแนวที่เป็นเครือข่ายของระบอบอำมาตยาธิปไตย

แต่นี่มิใช่เรื่องเกรงกลัว เพราะการเอาชนะแนวใหญ่ที่สำคัญที่สุดคือ สามารถเอาชนะการเลือกตั้งมาตลอด และชนะยิ่งใหญ่ในครั้งล่าสุด ย่อมเป็นกำแพงที่มีหลังพิงที่ยิ่งใหญ่ที่สุด

แต่ด้วยเครือข่ายระบอบอำมาตยาธิปไตย และการครอบงำที่มีมายาวนาน ในทุกปริมณฑล ทำให้ คนชั้นกลางและคนชั้นสูงกลายเป็นพวกอนุรักษ์นิยมที่ได้อำนาจ ได้ผลประโยชน์ จากระบอบอำมาตยาธิปไตย และกลัวการลุกขึ้นต่อสู้ของมวลชนพื้นฐาน

พูดให้ถึงที่สุดก็คือ คนชั้นกลางและคนชั้นสูงเหล่านี้ พึงพอใจในฐานะทางสังคม บทบาท และอำนาจที่ตนมีอยู่ ที่มิได้มาจากการต่อสู้แต่อย่างใด จึงกลัวการเปลี่ยนแปลงและการต่อสู้ของประชาชน

ทั้งที่ยังมิได้เข้าใจว่า การต่อสู้ของประชาชนนั้นเป็นการต่อสู้เพื่อให้ได้ประชาธิปไตย ได้ความเป็นธรรมในสังคม และความเจริญก้าวหน้าของประเทศ คนทุกกลุ่มในประเทศจะได้รับผลประโยชน์ทั่วหน้า แต่ต้องเป็นผลประโยชน์ที่สมเหตุผล และไม่เป็นอุปสรรคต่อระบอบประชาธิปไตยและความเป็นธรรมในสังคม

ความซับซ้อนของสังคมไทย เกิดจากการที่โครงสร้างชั้นบนของสังคม อันได้แก่การเมือง การปกครอง, อุดมการณ์, วัฒนธรรม, การศึกษา ความคิดที่ครอบงำชี้นำการปฏิบัติล้าหลัง อยู่ในระบอบอำมาตยาธิปไตย และเป็นรัฐตัวจริงที่มีอำนาจควบคุมประเทศ

ในขณะที่รากฐานเศรษฐกิจเรา ค่อนข้างพัฒนาตามทุนนิยมโลกาภิวัฒน์ แต่ทุนเครือข่ายระบอบอำมาตย์ก็พัฒนาไปได้ โดยอาศัยอำนาจรัฐในมือเป็นตัวช่วยสนับสนุนการผูกขาดตลอดมา

ทุนเครือข่ายระบอบอำมาตย์ ยังเติบโตพร้อมกับการที่มีอำนาจเหนือประเทศยาวนาน ทำให้ประเทศมหาอำนาจทั้งหลาย ก็สวามิภักดิ์ต่อระบอบอำมาตย์ในไทยเช่นกัน

ทุนกลุ่มใหม่ที่นอกเหนืออำนาจการควบคุมที่เติบใหญ่ และยึดครองหัวใจประชาชน มวลชนพื้นฐาน จึงเป็นปฏิปักษ์กับกลุ่มทุนเครือข่ายอนุรักษ์นิยม และชนชั้นกลาง ชนชั้นสูงอนุรักษ์นิยม

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อเอาชนะการเลือกตั้ง สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ เราจึงเห็นแนวรบและสนามฆ่าคนในรูปแบบต่าง ๆ เกิดขึ้นนับจากได้อำนาจรัฐครั้งที่สอง พ.ศ. 2548 เป็นต้นมา

เพราะเครือข่ายระบอบอำมาตย์ ไม่อาจปล่อยให้การสูญเสียอำนาจและสถานะเกิดขึ้นได้อีกต่อไป เพราะนั่นจะหมายถึงมีจุดสิ้นสุดระบอบอำมาตยาธิปไตยในประเทศไทย

กองกำลังพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย จึงเป็นกองกำลังรบแนวแรกที่ ได้ผลอย่างยิ่ง แต่เมื่อมาถึงปัจจุบัน กองกำลังนี้กำลังถูกสลาย เนื่องจากความขัดแย้งภายใน แกนนำ และความขัดแย้งกับพรรคการเมือง อนุรักษ์นิยม คือ พรรคประชาธิปัตย์

ขณะนี้ สนธิ ลิ้มทองกุล กำลังร้องเพลง “น้ำตาเถ้าแก่” ที่มีเนื้อหาตัดพ้อต่อว่าแม่ยก

“เช่นดังตัวผม ต้องตรมดวงใจกลัดหนอง แม่ยกต้องมาจากจร ตัวอย่างเห็นกันไป ลืมคนเสื้อเหลือง แล้วยังมาว่าร้ายให้ แม่ยกเธอช่างเหลือร้าย โง่เง่าหรือไร ถึงคิดไม่เป็น”

หรือบางตอน “ สิ้นสุดกันเถิดหนา แม่ยกแมลงสาบใจสอง ชาตินี้ไม่ขอใฝ่ปอง ให้มามัวหมองต่อไป หลงรูปคนหล่อ สอบตกคร่ำครวญร้องไห้ ยังเชื่อเจ้าหล่อต่อไป อาจจะชิบหายสักวัน นะเธอ”

สรุปว่า แนวปะทะด้านพันธมิตรยังมีอยู่ แต่ยังไม่มีกำลังพอที่จะปะทะเป็นด่านแรก

แนวปะทะแรก จึงเป็นสื่อกระแสหลักที่เป็นสื่อในกำกับของทุนอนุรักษ์นิยม และระบอบอำมาตย์ รวมทั้งองค์กรสื่อที่แสดงบทบาทอยู่ในขณะนี้

การมองสื่อกระแสหลัก จึงต้องมองให้เห็นว่า เป็นแนวปะทะสำคัญในการต่อสู้ระบอบอำมาตย์ จำเป็นที่ต้องมีแนวทางและยุทธศาสตร์ในการทำให้สื่อเข้าสูแนวคิดเสรีนิยม

การปะทะแนวรบสื่ออนุรักษ์นิยม จึงต้องเปิดประตูเสรีภาพของสื่ออย่างเต็มที่ และผลักดันอุดมการณ์ประชาธิปไตย แนวคิดเสรีนิยมให้เข้ามาแทนที่ อุดมการณ์ระบอบอำมาตย์ และความคิดอนุรักษ์นิยม จารีตนิยมให้ได้

การทำลายการผูกขาดของสื่อ และสัมปทานที่ดูแลโดยกองทัพกลุ่มอำมาตย์ กลุ่มจารีตนิยม มุ่งให้สื่อเปิดเสรี และให้เสรีภาพสื่อเต็มที่ ให้กลไกตลาดและความนิยมของประชาชนเป็นผู้ตัดสิน

นี่จึงเป็นแนวปะทะที่สำคัญ ที่ฝ่ายประชาชนต้องผลักดันให้เลิกผูกขาดสื่อให้ได้ ทั้งต้องเปิดโปงเรื่องราวเบื้องหลังสื่อแต่ละค่าย ให้ประชาชนเข้าใจว่า สื่อเป็นเครื่องมือเพื่อผลประโยชน์ของกลุ่มทุนค่ายต่าง ๆ และเชื่อมโยงกับเครือข่ายระบอบอำมาตยาธิปไตยอย่างไร

แนวปะทะที่สอง คือ นักวิชาการ เป็นแนวปะทะที่สำคัญอีกแนวหนึ่ง ซึ่งมักเชื่อมโยงกับสื่อคือ กลุ่มนักวิชาการ ตัวอย่างนักวิชาการที่แสดงตัว ให้ปราบประชาชนเมื่อปี 2553 จำนวน 303 คน ก็มีอาจารย์คณะนิเทศศาสตร์เป็นจำนวนมากจนน่าตกใจ

หารายชื่ออ่านได้ในมหาประชาชน ปีที่ 1 ฉบับที่ 51 วันที่ 19-25 สิงหาคม 2554 และเร็ว ๆ นี้ นักวิชาการค่ายทีดีอาร์ไอ พูดตรง ๆ เป็นสถาบันที่รวบรวมนักวิชาการที่สนับสนุนเครือข่ายระบอบอำมาตย์ โดยมีคุณอานันท์ ปันยารชุน เป็นผู้สนับสนุนหลักในการก่อตั้งและดำเนินงาน

ในระยะแรก ก็ดูเป็นนักวิชาการเสรีนิยม และสนับสนุนกลไกตลาดในการดูแลเศรษฐกิจ สนับสนุนพรรคประชาธิปัตย์ แต่เมื่อต้องการโค่นคุณทักษิณ ชินวัตร ทีดีอาร์ไอ ก็รวมศูนย์ จัดการอย่างมีพลัง เช่น

การปล้นสถานีโทรทัศน์ ไอทีวี และยึดมาอยู่ในเครือข่ายอำมาตย์และค่ายเนชั่น รวมทั้งเป็นกำลังสำคัญในการใช้ความเป็นนักวิชาการ จัดการเรื่องคดีของคุณทักษิณ เช่น คดีหุ้น

ยังมีนักวิชาการอื่นอีกมากที่จะโผล่ออกมาในแนวปะทะที่สองนี้ เราจึงต้องขยายกำลังแนวร่วมนักวิชาการประชาธิปไตยให้มีบทบาทมากขึ้น ในหมู่ประชาชน ในสื่อกระแสหลัก สื่ออินเตอร์เนทและสื่อสีแดง

แนวปะทะนี้ เป็นแนวที่ต้องต่อสู้ด้วยหลักการและองค์ความรู้ มิใช่ด้วยอารมณ์

นอกจากขยายแนวร่วมนักวิชาการแล้ว ฝ่ายประชาชนเองก็ต้องยกระดับองค์ความรู้เพื่อโต้กับนักวิชาการอำมาตย์ได้ ด้วย และขยายให้ประชาชนส่วนอื่น ๆ ที่ไม่ใช่เสื้อแดงได้ยกระดับด้วย

แนวปะทะที่สาม สำคัญยิ่งคือ กระบวนการยุติธรรมและองค์กรอิสระต่าง ๆ มากมายที่อยู่ในการครอบงำของระบอบอำมาตย์ค่อนข้างสิ้นเชิง

แนวปะทะแนวรบนี้ ยิ่งใหญ่ที่สุด ก็มีบทบาทเป็นด้านหลักในการต่อสู้ของประชาชนให้ได้ระบอบประชาธิปไตย การยกเลิกรัฐธรรมนูญ 50 และเขียนรัฐธรรมนูญใหม่ด้วยมือประชาชน จะเป็นเรื่องหลักในแนวปะทะนี้

การทวงความยุติธรรมให้กับคนตาย 92 + 1 ศพที่เพิ่งฌาปนกิจเมื่อวันที่ 5 ก.ย. นี้เอง (คุณหรั่ง) คนบาดเจ็บและคนถูกจองจำ ตลอดจนคนที่ถูกตั้งข้อหาร้ายแรง อย่างไม่เป็นธรรม บาปกรรมและชะตากรรมประเทศไทยจึงขึ้นอยู่กับแนวรบให้ได้นิติรัฐ นิติธรรม ว่าจะสัมฤทธิ์ผลหรือไม่

แนวปะทะสุดท้าย คือ การก่อรัฐประหารโดยกองกำลังประจำการของประเทศ นี่เป็น รูปแบบสูงสุดของการขัดขวางระบอบประชาธิปไตย โดยใช้กำลังอาวุธยึดอำนาจและปราบปรามประชาชน

ถามว่า อาจเกิดได้ไหม ก็ต้องตอบว่า เกิดได้ ถ้าฆ่าประชาชนมือเปล่าตายได้ โดยไม่สะทกสะท้าน และไม่มีการยอมรับผิดใด ๆ หรือไม่อาจเปิดเผยความจริงให้ปรากฎได้

7 กันยายน 2554

ที่มา ไทยอีนิวส์

ความคลุมเครือ-ที่มาของอำนาจนอกระบบ

admin — Tue, 06 Sep 2011 11:42:59 +0700

คําอภิปรายของฝ่ายค้านและตอบโต้ของรัฐบาล ในการแถลงนโยบายต่อรัฐสภา ดูจะเป็นการต่อสู้กันระหว่างอะไรสองอย่าง ซึ่งสะท้อนให้เห็นพัฒนาการทางการเมืองของไทยว่า

ได้เดินมาถึงแพร่งสำคัญที่ต้องเลือกว่าจะเดินไปทางใด โดยเฉพาะการอภิปรายถึง สถาบันพระมหากษัตริย์, ความจงรักภักดี และ ม.112 ในกฎหมายอาญา

ผู้ฟังหลายคนคงรู้สึกผิดหวังเหมือนผม ที่ฝ่ายรัฐบาลเลือกที่จะเล่นเกมการเมืองเก่า คือยืนยันความสัมพันธ์ทางการเมืองกับสถาบันพระมหากษัตริย์ที่ไม่ชัดเจนดังเดิม ด้วยการประกาศความจงรักภักดีอย่างท่วมท้นของตน และอย่างที่ฝ่ายค้านวางเส้นทางให้เดิน คือไม่คิดจะทบทวน ม.112 ไม่ว่าในแง่เนื้อหา หรือในแง่ของการปฏิบัติ

ยิ่งไปกว่านั้น รองนายกฯเฉลิม อยู่บำรุง และ รมต.ไอซีที ยังแสดงบทบาทไม่ต่างจากรัฐบาลนายอภิสิทธิ์ ที่จะบังคับใช้กฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับสถาบันพระมหากษัตริย์อย่างเข้มข้น

ทั้ง ๆ ที่ก็รู้อยู่เต็มอกว่า การบังคับใช้กฎหมายเรื่องนี้ที่ผ่านมา มีปัญหาอย่างไร และบิดเบือนเจตนารมณ์ของกฎหมายเพื่อปราบศัตรูทางการเมืองอย่างเมามันอย่างไร

(ถ้าเมามันเท่ากันเช่นนี้ ยังมีน้ำหน้าจะไปปลดคนโน้นคนนี้ ซึ่งเป็นเครื่องมือให้รัฐบาลได้ใช้กฎหมายอย่างเมามันได้อย่างไร)

แต่อะไรกับอะไร ที่ต่อสู้กันอยู่ในสภาในวันแถลงนโยบาย?

ผมพยายามหาวิธีอธิบายเรื่องนี้อยู่หลายวัน และคิดว่าอธิบายได้ แต่เพิ่งมาอ่านพบบทความของ นายรอเบิร์ต อัมสเตอร์ดัม ที่ลงในเว็บไซต์นิวมัณฑละ ตรงกับความคิดของผมพอดี แต่อธิบายได้กระจ่างชัดกว่า จึงขอนำมาสรุปดังนี้

(จมูกของหลายคนคงย่นเมื่อได้ยินชื่อนี้ แต่เราตัดสินอะไรกันที่เนื้อหาไม่ดีกว่าที่ผู้พูดหรอกหรือครับ)

เขายกทฤษฎีของนักวิชาการเยอรมันคนหนึ่งชื่อ Ernst Fraenkel ซึ่งศึกษาเยอรมันภายใต้นาซี ออกมาเป็นทฤษฎีที่อาจเอาไปใช้ในกรณีอื่นๆ ได้ด้วย

เขาเสนอว่ารัฐนั้นมีสามประเภทอย่างกว้าง ๆ

ประเภทหนึ่งคือ นิติรัฐ ทุกอย่างดำเนินไปตามกฎเกณฑ์กติกาหรือกฎหมาย

อีกประเภทหนึ่งซึ่งอยู่สุดโต่งอีกข้างหนึ่งคือ รัฐอภิสิทธิ์ อันหมายถึงรัฐที่มีบุคคลหรือกลุ่มบุคคลซึ่งถืออภิสิทธิ์บางอย่าง และการบริหารจัดการบ้านเมืองย่อมเป็นไปตามความประสงค์ของอภิสิทธิ์ชนเหล่านี้

รัฐประเภทที่สามคือ รัฐซ้อน อันได้แก่รัฐเช่นประเทศไทย

กล่าวคือมีสถาบัน, องค์กร และการจัดการที่เป็นไปตามกฎหมายอยู่ แต่ในการบริหารจัดการจริง ก็ยังขึ้นอยู่กับความประสงค์ของกลุ่มอภิสิทธิ์ชนนั่นเอง

ที่รัฐเหล่านี้ต้องมีระเบียบแบบแผนระดับหนึ่ง ก็เพราะ ระเบียบแบบแผนเอื้อต่อทุนนิยม จำเป็นต้องมีระบบตุลาการที่เป็นอิสระและเป็นกลาง พอจะตัดสินกรณีพิพาททางธุรกิจหรือหนี้สินได้

แต่ในเรื่อง อำนาจทางการเมือง กลุ่มอภิสิทธิ์ชนก็ยังหวงไว้ตามเดิม แต่ก็หวงไว้ ภายใต้ความคลุมเครือในรูปแบบของนิติรัฐ ไม่ได้ประกาศออกมาโจ้ง ๆ ตลอดทั้งมีกฎหมายเป็นรองความประสงค์ของฉัน

ฉะนั้น ถ้าอธิบายตามทฤษฎีของนาย Ernst Fraenkel อะไรที่ต่อสู้กันในสภาวันนั้น ที่จริงคือการต่อสู้ระหว่างนิติรัฐ และรัฐอภิสิทธิ์นั่นเอง

นิติรัฐของไทยกำลังผลักดันตัวเองไปสู่กฎระเบียบที่เป็นประชาธิปไตย ซึ่งจะเหลือความคลุมเครือของอำนาจน้อยลง ในขณะที่รัฐอภิสิทธิ์พยายามจะรักษาส่วนที่ไม่เสรีและไม่ประชาธิปไตยเอาไว้ภายใต้ความคลุมเครือ เพื่อจรรโลงอภิสิทธิ์ของคนบางกลุ่มต่อไป

และด้วยเหตุดังนั้น จึงกดดันให้รัฐบาลใหม่ต้องยอมรับว่า จะไม่เข้าไปสถาปนาความชัดเจนในความคลุมเครือที่จำเป็นต้องดำรงอยู่

และอย่างที่กล่าวในตอนแรกนะครับ รัฐบาลพรรค พท.ก็พร้อมจะรักษาความคลุมเครือนั้นไว้ดังเดิม ผมยังพยายามจะมองในแง่ดีว่า เพราะพรรค พท.คิดว่า เป็นวิธีเดียวที่จะประคองตัวให้รอดพ้นจากการถูกทำลายลงด้วยอำนาจของรัฐอภิสิทธิ์

แต่นี่น่าจะเป็นการตัดสินใจที่ผิด เพราะสถานการณ์ของไทยได้เปลี่ยนไปแล้ว พรรค พท.มีแต้มต่อหลายอย่างที่ควรกล้าเดิมพัน มากกว่าขออยู่ในตำแหน่งนาน ๆ เพียงเท่านั้น ถึงอยู่ได้ไม่นาน เดี๋ยวก็กลับมาอีก

ผลการเลือกตั้งที่ พท.ชนะอย่างท่วมท้น ทำให้เห็นว่า การต่อสู้ของนิติรัฐได้เข้ามาอยู่ในสภาแล้ว หลังจากได้อยู่ในท้องถนนมาตั้งแต่ พ.ศ.2516 แต่นั่นไม่ได้หมายความว่า จะไม่มีการต่อสู้ในท้องถนนอีกเลย หากรัฐอภิสิทธิ์พยายามสถาปนารัฐบาลของตนเองขึ้นใหม่

(โดยการรัฐประหาร, คำพิพากษา, หรือการจัดรัฐบาลในค่ายทหารก็ตาม) การต่อสู้ในท้องถนนก็อาจกลับมาอีก

นอกจากนี้รัฐอภิสิทธิ์ยังอาจหนุนให้เครือข่ายของตน ใช้ท้องถนนเพื่อบ่อนทำลายอำนาจรัฐประชาธิปไตยในสภาได้ หากสถานการณ์อำนวย แต่แนวหน้าของการต่อสู้ของนิติรัฐได้เคลื่อนเข้ามาอยู่ในสภาแล้ว

ดังนั้น หากรัฐบาล พท.ไม่ยอมรุกคืบหน้าในการขยายพื้นที่ของนิติรัฐ ทุกอย่างจะชะงักงันอยู่อย่างเก่า และพรรค พท.ต้องไม่ลืมว่า

ในสถานการณ์ชะงักงันที่พื้นที่นิติรัฐมีอยู่นิดเดียว ในขณะที่พื้นที่ของรัฐอภิสิทธิ์มีในความคลุมเครืออยู่อย่างกว้างขวาง พรรค พท.ก็จะถูกเขี่ยกระเด็นไปได้ง่าย ๆ

การต่อสู้ผลักดันเพื่อขยายพื้นที่ของนิติรัฐในสภา จึงเป็นไปเพื่อความมั่นคงของพรรค พท.เองด้วย ซ้ำจะเป็นความมั่นคงมากเสียยิ่งกว่า พยายามจรรโลงความคลุมเครือให้ดำรงอยู่เพื่อการยอมรับของรัฐอภิสิทธิ์เสียอีก

ส.ส.ของ พท.แต่ละคน จะมีพันธกรณีกับประชาธิปไตยมากน้อยเพียงใดไม่ทราบได้ แต่พรรค พท.เองจะอยู่รอดได้ ก็อยู่ที่พื้นที่นิติรัฐหรือประชาธิปไตยต้องขยายกว้างขึ้น เพื่อเป็นหลักประกันว่ารัฐบาลพท.จะล้มก็ด้วยการเลือกตั้งเท่านั้น

พรรค พท.จึงควรอธิบายให้ชัดเจนว่า ความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์นั้น แท้ที่จริงคือความจงรักภักดีต่ออธิปไตยของปวงชนชาวไทยนั่นเอง

เพราะพระมหากษัตริย์ทรงใช้อำนาจอธิปไตยแทนปวงชนชาวไทย (ตามรัฐธรรมนูญ) คนที่ไม่จงรักภักดีคือ คนที่ละเมิดอธิปไตยของปวงชนชาวไทย

ในส่วน ม.112 นั้น พรรค พท.ต้องกล้าพูดความจริงว่า เป็นกฎหมายที่มีปัญหาแน่นอน ไม่ในเนื้อหาก็ในการบังคับใช้ หรือทั้งสองอย่าง จากการที่มีผู้ตกเป็นผู้ต้องหาเพียงปีละไม่ถึง 10 ราย กลายเป็นมีผู้ต้องหานับร้อยในทุกปี

การสร้างภาพความจงรักภักดีอย่างสูงสุดแก่ตนเอง ดังที่นักการเมืองได้ทำสืบเนื่องกันมาหลายปีแล้วนี้ เป็นสิ่งที่พรรค พท.จะไม่ทำตามเป็นอันขาด การปกป้องสถาบันพระมหากษัตริย์ในโลกยุคปัจจุบัน ต้องทำด้วยสติปัญญาและคำนึงถึงความละเอียดอ่อน

ฉะนั้น หากจะยังมีกฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพอยู่ต่อไป กฎหมายนั้นต้องชัดเจนว่า กระทำการอย่างใด จึงจะถือว่าละเมิดกฎหมาย ไม่ปล่อยให้ขึ้นอยู่กับการตีความของเจ้าหน้าที่และผู้ฟ้องร้องตามอำเภอใจ

และเพราะกฎหมายมาตรานี้ ถูกนำมาใช้เพื่อกลั่นแกล้งกัน ทั้งในเชิงบุคคลและในเชิงการเมืองอยู่เสมอ จำเป็นต้องสร้างกระบวนการกลั่นกรองการฟ้องร้องที่ละเอียดรอบคอบและโปร่งใส

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ทั้งนักรัฐประหารและนักการเมือง ต่างช่วยกันทำความเสื่อมเสียแก่สถาบันฯ ตลอดมา และส่วนหนึ่งของกระบวนการนี้คือ การใช้มาตรา 112 เป็นเครื่องมือ

จะหยุดการทำร้ายสถาบันฯ ต่อไปได้ ก็ต้องทบทวนมาตรา 112 เพื่อทำให้ทุกฝ่าย ไม่สามารถเที่ยวทำร้ายศัตรูของตน โดยใช้มาตรานี้เป็นเกราะกำบังตนอีกต่อไป

การประกาศว่า จะทบทวน ม.112 จึงไม่ได้หมายความว่า ไม่มีความจงรักภักดีต่อสถาบัน ตรงกันข้าม การขจัดความคลุมเครือในเรื่องนี้เสียอีก ที่จะทำให้เกิดความมั่นคงแก่สถาบัน เพราะในความคลุมเครือของรัฐอภิสิทธิ์นั้น ย่อมไม่มีความมั่นคงแก่สถาบันใดๆ ทั้งสิ้น

และเพราะพรรค พท.มองการณ์ไกลกว่า พรรค พท.จึงจะแสดงความจงรักภักดีด้วยการทบทวน ม.112 ทั้ง ๆ ที่พรรค พท.น่าจะรู้ดีอยู่แล้วว่า การทบทวนจะก่อให้เกิดศัตรูมากขึ้น

แต่ต้องแยกแยะศัตรูเหล่านี้ให้ดี ส่วนที่จริงใจเพราะเกรงว่าสถาบันฯจะไม่ได้รับการปกป้อง พรรค พท.ย่อมสามารถแลกเปลี่ยนแสดงเหตุผล เพื่อให้เขากลับมาสนับสนุนได้

แต่ส่วนที่ไม่จริงใจ และใช้การปกป้องสถาบันฯ เป็นเพียงเครื่องมือเพื่อหาอำนาจทางการเมือง สู้กับ "มัน" สิครับ

ที่มา นสพ.มติชนรายวัน วันที่ 5 กันยายน 2554

วงศาคณาญาติ

admin — Mon, 08 Aug 2011 22:32:15 +0700

สำนักข่าว TCIJ รายงานว่า ในสภาที่เพิ่งได้รับเลือกตั้งมาครั้งนี้ มี ส.ส.89 คนที่มีญาติอยู่ในสภาเดียวกัน เพราะต่างมาจากตระกูลการเมือง 42 ตระกูล

คอลัมนิสต์ท่านหนึ่งของบางกอกโพสต์บอกว่า ที่จริงมีมากกว่านี้เสียอีก เพราะมี ส.ส.ที่นามสกุลไม่ตรงกัน แต่เป็นญาติกันอีกจำนวนหนึ่ง ซ้ำหากมองให้กว้างกว่านั้นขึ้นไปอีก คือรวมไปถึงนักการเมืองที่ถูกห้ามเล่นการเมือง ก็ยังมีพ่อ, เมีย และญาติสายอื่น ๆ เข้ามานั่งในสภาอีกจำนวนไม่น้อยเหมือนกัน

การเมืองในระบบสภาของเรา จึงเป็นเรื่องของการต่อรองกันระหว่างกลุ่มตระกูลหรือครอบครัว (และเครือข่าย) เพียงไม่กี่ครอบครัวเท่านั้น

ใคร ๆ ก็คงเห็นพ้องต้องกันว่า นี่เป็นอาการเจ็บป่วยกระเสาะกระแสะของประชาธิปไตยไทยแน่ แต่ปัญหาอยู่ที่ว่า ความเจ็บป่วยนี้เกิดขึ้นจากอะไร หลายคนคงยกความผิดให้แก่นักการเมืองที่มาจากการเลือกตั้งฝ่ายเดียว

คนเหล่านี้มี "บารมี" อย่างสูงในท้องถิ่นของตน เป็นที่พึ่งของคนในท้องถิ่น ทั้งครอบครัวและเครือข่ายได้รับความภักดีจากคนในท้องถิ่น จนสมัคร ส.ส.เมื่อไรก็ได้รับเลือกตั้งเมื่อนั้น

นี่เป็นวิธีมองที่ว่า การเถลิงอำนาจของครอบครัวการเมืองเป็น "กิริยา" กล่าวคือเป็นการกระทำของนักการเมือง (ชั่วๆ) เอง แต่เราอาจมองในทางกลับกันได้ว่า การเถลิงอำนาจของครอบครัวการเมืองเหล่านี้เป็น "ปฏิกิริยา" กล่าวคือ

ครอบครัวตอบสนองต่อเงื่อนไขทางการเมือง, เศรษฐกิจ, สังคม, วัฒนธรรมอย่างหนึ่ง โดยการรวมพลังของกลุ่มใกล้ชิดที่เรียกว่าครอบครัว เพื่อเข้าไปหาประโยชน์ในเงื่อนไขดังกล่าว

ถ้ามองให้กว้างกว่าสภา (และการเมือง) ครอบครัวคือสถาบันที่เข้มแข็งที่สุดของสังคมไทย เพราะสามารถปรับตัวรองรับเงื่อนไขที่เปลี่ยนแปลงได้ดีที่สุด ดีกว่าสถาบันใดๆ ในประเทศไทยทั้งสิ้นด้วย

จากการร่วมแรงและเฉลี่ยทรัพย์สินในครอบครัว เพื่อการผลิตพอยังชีพในอดีต เผชิญกับภัยพิบัติตามธรรมชาติ และภัยจากโจรและรัฐมาจนถึงยุคทุนนิยม ครอบครัวไทย (และไทยจีน) ปรับตัวมาตลอด ร่วมทุนเพื่อเข้าสู่ตลาดอย่างมีพลัง ส่งสมาชิกไปหาเงินสดในเมือง หรือเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของอำนาจรัฐ

ใช้ครอบครัวเป็นฐานในการสร้างเครือข่ายทางธุรกิจและอำนาจ (นับตั้งแต่ลูกสาวได้เป็นเจ้าจอมไปจนถึงได้เป็นเมียเก็บผู้มีอำนาจ) ไม่เฉพาะแต่ประชาชนทั่วไปเท่านั้น

หากมองไปถึงธุรกิจขนาดใหญ่ทั้งหมดในประเทศไทย ไม่ใช่ครอบครัว (และเครือข่าย) หรอกหรือที่กุมทรัพย์สินส่วนใหญ่ของบริษัทไว้ในมือมาหลายชั่วคน แม้ระเบียบของธนาคารชาติและตลาดหลักทรัพย์ ก็ไม่เคยสามารถละลายการยึดกุมธุรกิจสาธารณะเหล่านี้จากครอบครัวได้

มองการเมืองให้ไกลจากสภา แล้วสังเกตนามสกุลของ "ผู้ใหญ่" ในกรมกองราชการกับกองทัพให้ดี ไม่เคยได้ยินนามสกุลอย่างนี้มาก่อนหรือ เหตุใดคนนามสกุลอย่างนั้นๆ จึงได้ดีเด่นดังมาเป็นชั่วโคตรได้อย่างนี้ แล้วยังสถาบันทางการเมืองอื่นๆ นอกสภาอีกมาก ไม่ใช่ครอบครัวหรอกหรือ

การเมือง (ในความหมายกว้าง) ของไทยทั้งหมด คือธุรกิจครอบครัวทั้งนั้น ไม่เฉพาะแต่สภาผู้แทนราษฎรอย่างเดียว

ยิ่งไปกว่านี้ ยังน่าสนใจอย่างยิ่ง หากวิเคราะห์ลงไปถึงว่า ครอบครัวซึ่งกุมอำนาจทางการเมืองไทยเป็นใครมาจากไหน สร้างสายสัมพันธ์ข้ามไปสู่ครอบครัวอื่น ๆ หรือไม่อย่างไร ก็จะมองเห็นทั้งความเปลี่ยนแปลงและความไม่เปลี่ยนแปลง

และนี่คือ การวิเคราะห์ "ชนชั้นนำ" ท้องถิ่นของไทย ในบริบทของ "ชนชั้นนำ" ระดับประเทศ หรือภาวะการนำระดับประเทศ

และดังที่กล่าวแล้วว่า นี่เป็นการมองบทบาทของครอบครัวในเงื่อนไขทางสังคม ไม่ใช่มองระดับปรากฏการณ์ว่า ครอบครัวใดแผ่อิทธิพลอย่างไร ดังนั้นความเปลี่ยนแปลง จึงไม่น่าสนใจเท่าความไม่เปลี่ยนแปลง

นับแต่การเลือกตั้งครั้งแรก ๆ ส่วนใหญ่ของ ส.ส.ประเภทหนึ่งที่มาจากต่างจังหวัดคือชนชั้นนำท้องถิ่น และจำนวนไม่น้อยของคนเหล่านี้ สัมพันธ์เชื่อมโยงกับชนชั้นนำตามประเพณีในท้องถิ่น เช่น เป็นลูกหลานเจ้าเมืองเดิม

ชนชั้นนำตามประเพณีในท้องถิ่น เคยมีสายสัมพันธ์โยงไยมาถึงชนชั้นนำตามประเพณีในส่วนกลาง จึงไม่แปลกอะไรที่บางคนในกลุ่ม ส.ส.ชนชั้นนำท้องถิ่นร่วมสร้างพรรค ปชป.ขึ้นด้วย นี่ก็เป็นเรื่องของครอบครัวเหมือนกัน

ในเวลาต่อมา ส.ส.เริ่มมีชนชั้นนำท้องถิ่นรุ่นใหม่เข้ามาปน คนเหล่านี้เป็นครูหรือผู้มีการศึกษาในท้องถิ่น บางคนอาจเชื่อมโยงกับชนชั้นนำท้องถิ่นตามประเพณี แต่ก็เป็นรุ่นหลัง ซึ่งสายสัมพันธ์กับชนชั้นนำตามประเพณีในส่วนกลางเจือจางลงแล้ว

คนเหล่านี้หันมาสนับสนุนท่านปรีดี พนมยงค์ ซึ่งเป็นชนชั้นนำรุ่นใหม่ ซึ่งแม้เชื่อมโยงกับชนชั้นนำตามประเพณีของส่วนกลางอยู่บ้าง แต่ก็ค่อนข้างห่าง และไม่ได้รับความไว้วางใจจากชนชั้นนำตามประเพณีนัก อันที่จริงไม่ใช่เฉพาะท่านปรีดี แม้แต่ศัตรูหรือคู่แข่งของท่านอื่นๆ ในคณะราษฎร ก็ล้วนสัมพันธ์เชื่อมโยง กับชนชั้นนำตามประเพณีเพียงห่างๆ เหมือนกัน

แต่คณะราษฎรยังสามารถกำราบชนชั้นนำตามประเพณีในส่วนกลางได้ ก็ด้วยเหตุผลสองประการ คือ คณะราษฎรยังคุมกองทัพได้อยู่ และในขณะนั้น มีความแตกร้าวในหมู่ชนชั้นนำตามประเพณีอย่างสูง

ความเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ มาเกิดขึ้นจากนโยบายพัฒนาของสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เพราะก่อให้เกิดการแตกตัว (diversification) ของชนชั้นนำ ทั้งส่วนกลางและท้องถิ่นอย่างมโหฬาร

ในส่วนกลาง ระบอบพ่อขุนอุปถัมภ์ของเขา ทำให้กองทัพเข้ามาเป็นแกนกลางของการเมืองไทยเต็มตัว ครอบครัวและเครือข่ายของนายทหารจำนวนมาก สร้างฐานะจากระดับรองๆ หรือปลายแถวของชนชั้นนำ ขึ้นมาเป็นระดับแนวหน้า รวมถึงข้าราชการพลเรือนบางครอบครัว และ "นักวิชาการ" ที่สฤษดิ์ดึงเข้าไปทำงานในหน่วยงาน "พัฒนา" ใหม่ๆ ด้วย

ในขณะเดียวกัน เพื่อสร้างความชอบธรรมให้แก่ระบอบพ่อขุนอุปถัมภ์ของตน สฤษดิ์ก็ฟื้นฟู "ภาวะการนำ" เชิงสัญลักษณ์ให้แก่ชนชั้นนำตามประเพณี เป็นโอกาสให้คนเหล่านี้ สามารถขยายเครือข่ายออกไปอย่างกว้าง ดังนั้น จึงเกิดขั้วของภาวะการนำขึ้นสองขั้วในส่วนกลาง

ได้แก่ ขั้วของ "ขุนนางใหม่" ของระบอบพ่อขุนอุปถัมภ์ขั้วหนึ่ง และขั้วของชนชั้นนำตามประเพณีอีกขั้วหนึ่ง

ที่น่าสนใจคือ การที่ชนชั้นนำตามประเพณีสามารถผนวกกลืนเอาอีกขั้วหนึ่ง เข้าไปให้เชื่อมโยงกันได้อย่างสนิทแนบแน่น มีการแต่งงานข้าม "ชนชั้น" กันหลายกรณีในช่วงนี้ จนเราเคยชินที่จะเห็น ม.ร.ว.นามสกุลเจ๊ก

จะว่าไปความสำเร็จสุดยอดของชนชั้นนำตามประเพณี ที่สามารถขยายอำนาจของตนในเศรษฐกิจและการเมืองได้ ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงและผันผวนครั้งนี้ ก็คือ

การสร้างสายสัมพันธ์เชื่อมโยงกับเหล่าคนที่ไม่รู้หัวนอนปลายตีนได้อย่างสนิทแนบแน่น กลายเป็นกลุ่มครอบครัวชนชั้นนำที่ยึดกุมเศรษฐกิจและการเมืองไทยสืบมาจนถึงทุกวันนี้

บทบาททางเศรษฐกิจและการเมืองของชนชั้นนำ จึงมีฐานที่ครอบครัวและเครือข่ายของครอบครัว แต่น่าเสียดายที่การแตกตัวของชนชั้นนำ ไม่ได้หยุดอยู่เพียงเท่านั้น ความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจทำให้เกิดชนชั้นนำรุ่นใหม่ในส่วนกลางตามมาอีกอย่างไม่หยุดหย่อน

ชนชั้นนำตามประเพณีต้องขยายเครือข่ายของตนออกไปเรื่อย ๆ ในขณะที่เหมือนสถาบันชนชั้นนำในทุกสังคม กล่าวคือมีแนวโน้มที่จะเปลี่ยน "สถานะ" ของตนเองไปเป็น "ชนชั้น" การผนวกกลืนจึงทำได้ยากขึ้น และอาจไม่ประสบความสำเร็จในหลายกรณี

เช่นเดียวกับในส่วนกลาง ในท้องถิ่นก็เกิดการแตกตัวของชนชั้นนำอย่างรวดเร็วเหมือนกัน การผลิตเชิงพานิชย์อย่างเข้มข้นขึ้นเพียงอย่างเดียว ก็ทำให้เกษตรกรรมไทยเปลี่ยนไป และภายใต้เงื่อนไขใหม่นี้ ก็เกิดชนชั้นนำรุ่นใหม่ขึ้นทั่วไป ตอบรับกับความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม

คนเหล่านี้ไม่เกี่ยวข้องสืบเนื่องอย่างไรกับชนชั้นนำตามประเพณีในท้องถิ่น เป็นคนที่ไม่รู้หัวนอนปลายตีน ที่ไม่ได้ผ่านการอบรมของกระบวนการการศึกษาแบบที่ชนชั้นนำตามประเพณีได้วางเอาไว้ (เช่นไม่ได้จบจุฬาฯ, หรือจปร. หรือออกซ์ฟอร์ด)

และคนเหล่านี้แหละ ที่ส่งตนเองหรือคนในครอบครัวและเครือข่ายมาเป็น ส.ส. ซ้ำเป็น ส.ส.ส่วนใหญ่ในสภาด้วย แต่ก็เป็นกลุ่มคนที่ไม่ได้ถูกผนวกกลืนเข้าไปในกลุ่มชนชั้นนำส่วนกลาง

และด้วยเหตุดังนั้น สภาจึงเป็นเครื่องมือควบคุมการเมืองของชนชั้นนำได้น้อยลง ส.ส.เหล่านี้น่ารังเกียจเย้ยหยัน และสภาก็เป็นเวทีตลกร้ายของชนชั้นนำตามประเพณีและเครือข่ายของตนมากขึ้นทุกที

ในขณะที่ปัญหาเก่าซึ่งเกิดจากความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ-สังคม ยังแก้ไม่ได้ ชนชั้นนำที่ส่วนกลางกลับต้องเผชิญปัญหาใหม่ การเลือกตั้งที่ผ่านมาสองครั้ง ชี้ให้เห็นว่า แม้ผู้สมัครจะอาศัยเครือข่ายของครอบครัว แต่ประชาชนผู้เลือกตั้งอาจไม่ได้เลือกจากเครือข่ายอุปถัมภ์ระหว่างครอบครัวของนักการเมืองกับครอบครัวของตนอีกแล้ว

(อย่างน้อยก็ประชาชนจำนวนหนึ่ง ซึ่งมีทีท่าว่าจะเพิ่มจำนวนขึ้นด้วย) ผู้เลือกตั้งจำนวนหนึ่งในท้องถิ่น เริ่มกลายเป็นปัจเจกบุคคล แทนที่จะเป็นสมาชิกของครอบครัวและเครือข่าย

ตรงตามอุดมคติประชาธิปไตยที่ชนชั้นนำส่วนกลางชอบอ้าง (แม้ว่า ตัวชนชั้นนำเองกลับใช้ครอบครัว เป็นฐานในการขยายอำนาจทางเศรษฐกิจและการเมือง) แต่เพราะใช้วิจารณญาณในการเลือกตั้งแบบปัจเจกนี้แหละ ที่ทำให้ คนซึ่งได้เป็น ส.ส.นับวันก็จะไร้หัวนอนปลายตีนมากขึ้น

เวลานี้ หัวหน้า "ไพร่" ได้เป็น ส.ส.ในระบบบัญชีรายชื่อ ครั้งหน้าก็จะมีหัวหน้า "ไพร่" ได้เป็น ส.ส.เขต

ความไม่เปลี่ยนแปลงของการเมืองระบบครอบครัวของชนชั้นนำที่ส่วนกลาง จึงน่าสนใจตรงนี้

ที่มา หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับประจำวันที่ 8 สิงหาคม 2554

ปัญหาอุปสรรคทางแพร่งสำคัญของ ′รัฐบาลใหม่′

admin — Fri, 22 Jul 2011 21:43:50 +0700

รัฐบาลผสมใหม่ที่มีพรรคเพื่อไทยเป็นแกนนำ ซึ่งเพิ่งชนะการเลือกตั้งครั้งที่ผ่านมา กำลังฟอร์มตัวขึ้นสู่อำนาจ ท่ามกลางบริบทแนวโน้มความเปลี่ยนแปลงใหญ่ของสังคมการเมืองไทย ที่อำนาจกำลังเปลี่ยนย้ายในหมู่ชนชั้นนำ

การเมืองกำลังเปลี่ยนผ่านจากแวดวงชนชั้นนำไปสู่มวลชน และแนวนโยบายเศรษฐกิจกำลังเปลี่ยนแปลงจากการพัฒนาที่ชี้นำโดยเทคโนแครตไปเป็นการกระจายความมั่งคั่งที่ผลักดันด้วยพลังการเมือง

และในฐานะที่ประกาศตัวอย่างเปิดเผยชัดเจนแต่แรกว่ารัฐบาลใหม่นี้เป็นรัฐบาลโคลนนิ่งทักษิณ รัฐบาลใหม่ก็อาจคิดและทำผิดพลาดเพลี่ยงพล้ำซ้ำรอยรัฐบาลทักษิณและรัฐบาลนอมินีทักษิณแต่เดิม จนประสบความล้มเหลวในการรับมือและฟันฝ่ากระแสแนวโน้มความเปลี่ยนแปลงที่กำลังเกิดขึ้นได้เช่นกัน

เพื่อที่จะเข้าใจรัฐบาลโคลนนิ่งทักษิณ จึงน่าจะทบทวนทำความเข้าใจลักษณะ ฐานะ และบทบาททางเศรษฐกิจการเมืองของรัฐบาลทักษิณสักเล็กน้อย

ในกรอบของระเบียบเศรษฐกิจการเมืองเปรียบเทียบระดับโลก รัฐบาลทักษิณจัดเป็นรัฐบาลเสรีนิยมใหม่รุ่นสอง หรือที่เรียกว่าเสรีนิยมใหม่เชิงสังคม/ชดเชย (second-generation neoliberalism, or social/compensatory neoliberalism) เช่นรัฐบาลประธานาธิบดีบิล คลินตัน ของอเมริกา และรัฐบาลนายกฯโทนี แบลร์ ของอังกฤษ

ซึ่งปรับเปลี่ยนแตกต่างไปจากบรรดารัฐบาลเสรีนิยมใหม่รุ่นแรกที่ยึดมั่นหลักตลาดเสรี บริสุทธิ์สุดโต่งและต่อต้านการแทรกแซงของอำนาจการเมือง ไม่ว่าจากการเลือกตั้งหรือจากมวลชนโดยตรงเข้ามาในการบริหารจัดการเศรษฐกิจ (the anti-politics of market fundamentalists/neoliberal purists)

เช่น รัฐบาลเผด็จการทหารของพลเอกออกุสโต ปิโนเช่ต์ แห่งชิลี, รัฐบาลประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน ของอเมริกา และรัฐบาลนายกฯมากาเร็ต แธตเชอร์ ของอังกฤษ

รัฐบาลทักษิณปรับแนวนโยบายเสรีนิยมใหม่ ให้เข้ากับความเป็นจริงของการเมืองเลือกตั้งแบบประชาธิปไตย ซึ่งเรียกร้องความชอบธรรมที่กว้างไปกว่าหลักการตลาดเสรี และต้องการแรงสนับสนุนของประชาชน

ผ่านการสร้างนโยบายสัญญาประชาคมใหม่แบบประชานิยม (populist social contracts) นำเสนอสิทธิและความเสมอภาคแบบใหม่ ที่ต่างไปจากสิทธิและความเสมอภาค แบบเดิมของรัฐชาติในระบอบประชาธิปไตย

กล่าวคือ เปลี่ยนจาก [สิทธิที่จะมีส่วนร่วมทางการเมือง + ความเสมอภาคในการเข้าถึงบริการและสวัสดิการต่างๆ ของรัฐ] ---> [สิทธิที่จะมีส่วนร่วมในตลาด + ความเสมอภาคในการเข้าถึงตลาด]

นโยบายประชานิยมต่างๆ ของรัฐบาลทักษิณก็คือการ ติดตั้งอุปกรณ์ที่จำเป็น (ห่วงชูชีพ) เพื่อมวลชนโดยเฉพาะคนชั้นกลางระดับล่างซึ่งขาดแคลนทุน, ที่ดิน, ทักษะ, การศึกษา ฯลฯ สามารถเอื้อมถึงสิ่งเหล่านี้สำหรับอาศัยใช้มันในอันที่จะเข้าร่วมและประคองตัวลอยคออยู่รอดได้ในตลาดแข่งขันเสรี

เสรีนิยมใหม่ของรัฐบาลทักษิณจึงมิใช่เสรีนิยมใหม่หรือตลาดเสรีบริสุทธิ์ หากมีทั้งแง่มุมเชิงสังคม (ประชานิยม) และเชิงอุปถัมภ์กลุ่มทุนพวกพ้อง (โลกาภิวัตน์แบบลำเอียงเข้าข้างทุนนิยม พวกพ้อง crony-capitalist oriented globalization) และดังนั้น จึงถูกต่อต้านคัดค้านจากพลังหลายฝ่าย โดยเฉพาะ

1) พลังฝ่ายขวาภาครัฐ-ราชาชาตินิยม ("อำมาตย์", คปค., พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย),

2) พลังฝ่ายซ้ายตลาดเสรี (TDRI) และ

3) พลังฝ่ายซ้ายที่ต้องการกระจายอำนาจและทรัพยากรออกไปจากภาครัฐและทุนมาให้ภาคประชาชน (สมัชชาคนจน ฯลฯ)

ตราบเท่าที่รัฐบาลใหม่โคลนเอาแนวนโยบายเสรีนิยมใหม่เชิงสังคมและโลกาภิวัตน์แบบลำเอียงเข้าข้างทุนนิยมพวกพ้องของรัฐบาลทักษิณต้นแบบมา ตราบนั้นก็คงจะเผชิญกับพลังคัดค้าน ต่อต้าน 3 ฝ่ายดังกล่าวอีก

ในความหมายนี้ รัฐบาลโคลนนิ่งทักษิณจึงน่าจะเผชิญกับทางแพร่ง (dilemmas) ด้านแนวนโยบายใหญ่ๆ 3 ประการ คล้ายกับรัฐบาลทักษิณต้นแบบด้วย กล่าวคือ :-
1) ทางแพร่งระหว่างประชาธิปไตยกับหลักนิติธรรม หรือนัยหนึ่งทางแพร่งระหว่างอาญาสิทธิ์ที่ได้มาจากมติเสียงข้างมากของประชาชนในการเลือกตั้ง กับการจำกัดอำนาจรัฐไว้ให้อยู่ในกรอบที่ไม่ไปล่วงละเมิดรัฐธรรมนูญ, สิทธิเสรีภาพเหนือร่างกาย ชีวิตและทรัพย์สินของบุคคล และเสียงข้างน้อย,

รวมทั้งเหล่าสถาบันตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจบริหารตามรัฐธรรมนูญ โดยมีศาลตุลาการอิสระเป็นกรรมการคุมเส้น ทางแพร่งนี้จะแสดงออกอย่างรวมศูนย์เป็นรูปธรรมในปัญหาการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งเปรียบเสมือนกับระเบิดลูกที่หนึ่ง

2) ทางแพร่งระหว่างผลประโยชน์ส่วนตัวและพวกพ้องเครือข่าย กับผลประโยชน์ส่วนรวม หรือนัยหนึ่งปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน (conflict of interest) อันเป็นกลุ่มอาการประจำตัวของรัฐบาลทักษิณแต่ก่อน

ทางแพร่งนี้จะแสดงออกอย่างรวมศูนย์เป็นรูปธรรมในปัญหาการทวงคืนทรัพย์สินของคุณทักษิณและญาติมิตรที่ถูกรัฐยึดไปซึ่งเปรียบเสมือนกับระเบิดลูกที่สอง

3) ทางแพร่งระหว่างความจำเป็นสองด้านที่ต้องทั้งหาทางรอมชอมปรองดองกับชนชั้นนำเก่า กับตอบสนองความเรียกร้องต้องการของฐานมวลชนเสื้อแดง

ทำให้รัฐบาลใหม่จะตกอยู่ในแรงกดดัน 2 ด้านที่หนักหน่วงรุนแรงกว่ารัฐบาลทักษิณ แต่เดิมก่อนเกิดการปะทะแตกหักกับกลุ่มชนชั้นนำเก่า และก่อนเกิดมวลชนเสื้อแดงเป็นฐานพลังสนับสนุนในยามพ่ายแพ้ลี้ภัย

หากทำได้ รัฐบาลโคลนนิ่งทักษิณคงต้องการทั้งรอมชอมกับชนชั้นนำเก่าและเอาใจมวลชนเสื้อแดงไปพร้อมกัน เพื่อบรรลุเป้าหมายอำนาจการเมืองและการทวงคืนความยุติธรรมของตน,

แต่หากต้องเลือกทางใดทางหนึ่ง คงง่ายกว่าที่รัฐบาลโคลนนิ่งทักษิณจะโน้มไปในทางเลือกรอมชอมกับชนชั้นนำเก่า แทนที่จะตอบสนองมวลชนเสื้อแดงอย่างเต็มที่ (ดังคำกล่าวของคุณทักษิณช่วงเลือกตั้งในทำนองว่าคนที่เจ็บกว่าใครเพื่อนต้องยอมลืมและให้อภัยก่อน)

รัฐบาลโคลนนิ่งทักษิณน่าจะหยิบยื่นสิ่งที่ไม่ใช่ข้อเรียกร้องหลักสำคัญที่สุดแก่มวลชนเสื้อแดงอย่างใจกว้าง ไม่ว่าให้ลำดับ ส.ส.บัญชีรายชื่อต้นๆ หรือตำแหน่งฝ่ายบริหารกับแกนนำเสื้อแดง,

ยกย่องสดุดีหรือชดเชยค่าเสียหายบาดเจ็บล้มตายแก่ญาติมิตรของผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์มีนา-พฤษภาอำมหิต 2553, เปิดโอกาสเพิ่มงบประมาณให้คณะกรรมการชุดต่างๆ ไต่สวนแสวงหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าวอย่างยืดเยื้อเรื้อรังยาวนานออกไปเรื่อยๆ ฯลฯ

ทางแพร่งนี้ย่อมแสดงออกเป็นรูปธรรมชัดเจนและแหลมคมที่สุดในปัญหาความจริง, ความยุติธรรม และความรับผิดชอบต่อกรณี 92 ศพมีนา-พฤษภาอำมหิต 2553 ซึ่งเปรียบเสมือนกับระเบิดลูกที่สามนั่นเอง

ขณะที่ความแตกต่างสำคัญระหว่างรัฐบาลทักษิณต้นแบบ กับรัฐบาลโคลนนิ่งยิ่งลักษณ์ก็คือ รัฐบาลทักษิณปกครองโดยอาศัยรัฐธรรมนูญปฏิรูปการเมือง พ.ศ.2540 ที่ออกแบบมาเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของฝ่ายบริหาร โดยสร้างตำแหน่งนายกรัฐมนตรีที่เข้มแข็งขึ้นมา,

ส่วนรัฐบาลโคลนนิ่งยิ่งลักษณ์กลับจะต้องบริหารอยู่ภายใต้กรอบรัฐธรรมนูญประชามติ พ.ศ.2550 (รวมทั้งพระราชบัญญัติฉบับอื่นๆ ที่ออกโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติของ คมช.) ที่ออกแบบมา "เพื่อป้องกันคนอย่างทักษิณ"

โดยจำกัดควบคุมอำนาจฝ่ายบริหารไว้ในบทบัญญัติต่างๆ มากมายผ่านกลไกและตัวแทนของสถาบันที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งด้วยเสียงข้างมาก (non-majoritarian institutions) โดยเฉพาะฝ่ายตุลาการ

สรุป

เพื่อให้สอดคล้องกับบรรยากาศแห่งการปรองดองหลังการเลือกตั้งและต้อนรับรัฐบาลใหม่ ผมใคร่ขอสรุปจบลงด้วยเรื่องการปรองดอง 3 ข้อ กล่าวคือ

1) สำหรับพลังการเมืองทุกพรรคทุกฝ่าย การปรองดองที่สำคัญที่สุดคือปรองดองกับประชาธิปไตย หมายความว่า เราควรถือเป็นจุดเริ่มพื้นฐานในการออกเดินทางร่วมกันไปต่อจากนี้ว่า ประชาธิปไตยจะอยู่ยั้งยืนยงกับเราที่นี่,

ฉะนั้น เราต้องหาทางปรองดองกับประชาธิปไตยและอยู่กับประชาธิปไตยให้จงได้ แม้ว่าผลการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยจะออกมาไม่ตรงกับใจเรา, ได้คนที่เราไม่ชอบหรือคิดว่าไม่ดี, เราก็ไม่มีทางเลือกของระบอบปกครองอื่นนอกจากประชาธิปไตย

เพราะต้นทุนความเสียหายที่ได้เกิดต่อชาติบ้านเมืองมาแล้วในรอบ 5 ปีนี้ และจะเกิดต่อไปหากเลือกแก้ปัญหาด้วยรัฐประหารและระบอบเผด็จการอีก มันแพงเกินไป, การต่อสู้คัดค้านหรือแก้ไขเปลี่ยนแปลงทางการเมืองต่างๆ พึงต้องดำเนินไปภายใต้กรอบของระบอบประชาธิปไตยเท่านั้น

2) สำหรับแฟนๆ ของคุณยิ่งลักษณ์ การปรองดองที่สำคัญที่สุดของรัฐบาลยิ่งลักษณ์คือ ปรองดองกับหลักนิติธรรมในความหมายของการเป็นรัฐบาลที่มีอำนาจจำกัด (the rule of law = limited government)

บรรดาผู้สนับสนุนคุณยิ่งลักษณ์ควรต้องช่วยเธอ โดยหาทางป้องกันไม่ให้ระบอบประชาธิปไตย ภายใต้รัฐบาลคุณยิ่งลักษณ์กลายเป็นแบบอำนาจนิยมเหมือนสมัยรัฐบาลทักษิณ

เพราะระบอบประชาธิปไตยอำนาจนิยม (authoritarian democracy) อันหมายถึงรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งโดยเสียงข้างมาก ทว่าใช้อำนาจเกินเลยไม่จำกัด ไปล่วงละเมิดสิทธิเสรีภาพของผู้คนพลเมืองโดยมิชอบนั่นแหละที่เป็นตัวขับดันคนให้ไปหาการรัฐประหารเป็นทางออก

3) สุดท้าย สำหรับรัฐบาลคุณยิ่งลักษณ์เองและผู้รักประชาธิปไตยทั้งหลาย วิธีจัดการ/ปรองดองกับพลังต่อต้านประชาธิปไตย ที่เรียกร้องรัฐประหารไม่ขาดปากนั้น ไม่ใช่ไปทำให้พวกเขากลายเป็น "วีรชน" ด้วยการกดขี่ข่มเหงรังแกพวกเขา แต่ควรทำให้พวกเขากลายเป็น "ตัวตลก" จะดีกว่า

(เรียบเรียงเพิ่มเติมจากส่วนท้ายของปาฐกถา "บ้านเมืองเป็นเรื่องของเรา" ในงานสัมมนา "ขับเคลื่อนประเทศไทย ภายใต้บริบทเศรษฐกิจสังคมยุครัฐบาลใหม่" จัดโดยเครือธนาคารกสิกรไทย, สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย และสถาบันอิศรา อมันตกุล ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ และเซ็นทรัลเวิลด์, 8 กรกฎาคม 2554)

ที่มา มติชน

รัฐบาลนี้มาจากชีวิตเลือดเนื้อของมวลชนเสื้อแดง

admin — Fri, 08 Jul 2011 23:54:55 +0700

เปล่า ไม่ใช่จะสนับสนุน ขวัญชัย ไพรพนา ที่เรียกร้องว่าแกนนำเสื้อแดงต้องได้รัฐมนตรี 1 ตำแหน่ง เพราะการมอบเก้าอี้รัฐมนตรีให้แกนนำเสื้อแดง ไม่ใช่การตอบแทนบุญคุณมวลชนเสื้อแดงที่พลีชีวิตเลือดเนื้อ จนพรรคเพื่อไทยมีวันนี้

แต่ขวัญชัย ไพรพนา พูดถูกที่ว่า ชัยชนะครั้งนี้เป็นชัยชนะของประชาชนคนรากหญ้า ที่ให้บทเรียนแก่รัฐบาล 2 มาตรฐาน เป็นชัยชนะของคนเสื้อแดงที่พลีชีวิตต่อสู้ให้ได้มาซึ่งประชาธิปไตย กระนั้น ชัยชนะนี้ก็ยังเป็นเพียงก้าวหนึ่งเท่านั้น เจตนารมณ์ของคนเสื้อแดงผู้พลีชีพยังไม่บรรลุง่ายๆ

ผมไม่ปฏิเสธว่าชัยชนะของพรรคเพื่อไทย ส่วนหนึ่งมาจากความเชี่ยวชาญ “การตลาด” และการวางยุทธศาสตร์ที่เหนือชั้น และแน่นอน อีกส่วนหนึ่งมาจากระบบหาเสียงแบบเก่า คะแนนจัดตั้ง ตลอดจนกระสุนดินดำ

ผมไม่ได้ไร้เดียงสานี่ครับ เพียงแต่ที่สดับตรับฟังมา มันใช้กันทุกพรรค แต่พรรคเพื่อไทยใช้น้อยกว่าและใช้เข้าเป้ากว่าทุกพรรค เพราะมีฐานมวลชนของตนเอง นั่นคือคนเสื้อแดง เห็นชัดเลยว่าที่ไหนมวลชนเสื้อแดงเข้มแข็ง ที่นั่นยกจังหวัด หรือแทบจะยกจังหวัด

มีแต่พวกสลิ่มที่ไม่ยอมรับ เดินผ่านร้านลาบยโสพาลโกรธ หาว่าคนอีสานโง่แล้วยังยโสโอหัง โถ ก็สมควรโกรธอยู่หรอก ที่ยโสชนะยกจังหวัด ถีบ ส.ส.ปชป.ร่วงอีกต่างหาก (ร้านลาบ 101 ก็โดนหมั่นไส้ เพราะเลขสวย เท่าจำนวน ส.ส.เพื่อไทยในภาคอีสานพอดี)

มวลชนเสื้อแดงเลือกพรรคเพื่อไทย โดยไม่ได้สนใจด้วยว่า นาย ก.หรือนาย ข.เป็นผู้สมัคร บางเขตผู้สมัครเป็นที่รักของมวลชน เป็นคนที่ต่อสู้เคียงบ่าเคียงไหล่มาตลอด แต่หลายๆ เขต ผู้สมัครเป็นที่หมั่นไส้ของมวลชน เหินห่างมวลชน เป็นเพียงตัวแทนกลุ่มก๊วนการเมือง กระนั้นพวกเขาก็ยังเลือก

อย่างไรก็ดี คุณูปการอันยิ่งใหญ่ของมวลชนเสื้อแดง ไม่ใช่แค่การเป็นฐานเสียง เป็นคะแนนเสียง ที่มั่นคงเหนียวแน่นเท่านั้น คุณูปการอันยิ่งใหญ่ของมวลชนเสื้อแดง ที่นักการเมืองอาจมองข้ามไป ก็คือ การสร้าง “ความชอบธรรม” ให้กับพรรคเพื่อไทยและรัฐบาลชุดนี้

ถ้าเรามองย้อนกลับไป เมื่อปี 2549 ที่ทักษิณถูกรัฐประหาร แม้ถูกโค่นล้มด้วยวิธีการอันไม่เป็นประชาธิปไตย ที่สากลโลกไม่ยอมรับ แต่นานาชาติก็ยังมองทักษิณเป็น Telecoms Tycoon ผู้ร่ำรวยจากสัมปทาน รัฐและมีผลประโยชน์ทับซ้อน ซึ่งสำหรับฝรั่ง ทั้งอเมริกา ยุโรป พวกสื่อ นักวิชาการ นักสิทธิมนุษยชน เขาไม่ชื่นชอบผู้นำแบบทักษิณ และต่อต้านด้วยซ้ำ

แต่หลังเหตุการณ์พฤษภาอำมหิต 2553 ทัศนะของสื่อฝรั่งกระแสหลัก นักสิทธิมนุษยชน ตลอดจนท่าทีของอารยะประเทศ เริ่มเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด ในขณะที่พวกสลิ่มมองว่า เสื้อแดงเผาบ้านเผาเมือง

แต่สื่อต่างชาติมองว่า นี่คือการปราบปรามประชาชน ผู้เรียกร้องต้องการประชาธิปไตยที่แท้จริง ประชาธิปไตยอย่างอารยะประเทศ ประชาธิปไตยตะวันตก ที่ปราศจากการแทรกแซงของมือที่มองไม่เห็น

เช่นเดียวกับทัศนะของคนชั้นกลาง คนทั่วไป “พลังเงียบ” จำนวนไม่น้อยที่เปลี่ยนไป... ผมเชื่อว่าเปลี่ยนไป แม้จะถูกกลบด้วยบทบาทของพวกสลิ่ม หรือแม้แต่พวกสลิ่มส่วนหนึ่งก็จำใจยอมรับว่า คนเสื้อแดงไม่ใช่ม็อบรับจ้าง คนเหนือคนอีสานไม่ได้ถูกซื้อ อย่างที่พวกเขาเคยปรามาส

ทัศนะที่เปลี่ยนไปนี้ แลกมาด้วยการต่อสู้อย่างไม่ยอมแพ้ ยอมอุทิศแม้ชีวิตเลือดเนื้อ ของมวลชนเสื้อแดง คนจนคนชั้นล่าง ผู้ลุกตื่นขึ้นมาปกป้องสิทธิ “ประชาธิปไตยกินได้” นับตั้งแต่บรรพชนเสื้อแดงอย่างลุงนวมทอง ไพรวัลย์ มาจนถึงน้องเกด

มวลชนต่อสู้ครั้งแล้ว ครั้งเล่า แพ้แล้ว แพ้เล่า แต่พวกเขาไม่ยอมแพ้

ภาพของคนเสื้อแดงที่กล้ายืนประจัญหน้ากับทหารอาวุธครบมือ ถาโถมเข้าหา “กระสุน ยาง” และแก๊สน้ำตา แม้ถูกปราบปรามจนพ่ายแพ้ย่อยยับ เมื่อสงกรานต์ปี 2552 แต่ก็ยังกลับมาใหม่ในปี 2553

ภาพของ “ทัพไพร่” ยาตราเข้ากรุง ได้รับการต้อนรับจากคนจนเมือง “ชนชั้นต่ำ” ของสังคมกรุงเทพฯ ผนึกพลังชาวนา แท็กซี่ สามล้อ แมงกะไซค์ คนงาน ช่างฟิต ช่างไฟ แม่บ้าน ยาม คนจรจัด ฯลฯ ยึดสี่แยกราชประสงค์ ศูนย์กลางธุรกิจของเมืองฟ้าเมืองอมร แหล่งสินค้าแบรนด์เนม ที่คนอย่างพวกเขาทำมาหากินชั่วชีวิตยังไม่มีวันซื้อหาได้แม้สักชิ้นเดียว

ภาพของมวลชนที่จัดแถวเป็นระเบียบ ปิดล้อมปลดอาวุธทหารด้วยสองมือเปล่าที่ สถานีไทยคม ภาพของมวลชนที่ฮือต้านการ “ขอคืนพื้นที่” แม้ถูกยิงร่วงผลอยๆ ที่ผ่านฟ้า เมื่อวันที่ 10 เมษายน ก็ยังรุกไล่จน “ทหารเสือ” แตกกระเจิง

ภาพของมวลชนที่ถูก “กระชับพื้นที่” ด้วย “เขตใช้กระสุนจริง” ก็ยังใช้บั้งไฟสู้สไนเปอร์ ยืนหยัดอยู่จนวินาทีสุดท้าย ไม่กลัวตาย พร้อมที่จะตาย และยอมพลีชีพไป 70 กว่าคน บาดเจ็บอีกร่วม 2,000 คน

ภาพเหล่านี้ที่ออกสู่สายตาชาวโลก ทำให้นานาชาติและคนไทยที่มีใจเป็นธรรมตระหนักว่า นี่ไม่ใช่เรื่องของ Telecoms Tycoon เพียงผู้เดียว

แต่มันคือ การต่อสู้เพื่อความยุติธรรม เพื่อประชาธิปไตย เพื่อความเสมอภาค ซึ่งเป็นผลมาจากความเหลื่อมล้ำทางชนชั้นที่อำนาจและโอกาสถูกผูกขาดอยู่ในมือคนหยิบมือเดียว

สื่อระดับโลกอย่างนิวยอร์คไทม์ จึงระบุว่า การเลือกตั้งครั้งนี้ พรรคประชาธิปัตย์เป็นตัวแทนของกลุ่มอำนาจเก่า รอแยลลิสต์ กลุ่มทุนเก่า และนายทหารระดับสูง เหล่าผู้อยู่ส่วนบนสุดของสังคมไทยที่มีความเหลื่อมล้ำอย่างรุนแรง (ในทางสากล โดนระบุอย่างนี้เท่ากับจบเห่)

สื่อฝรั่งส่วนใหญ่ยังคาดการณ์ด้วยว่า นี่คือสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ของสังคมไทยที่กำลังจะมาถึง

ฉะนั้น จึงไม่ต้องแปลกใจ ที่เลขา UN กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ และทูตานุทูตประเทศต่างๆ ออกมาเรียกร้องให้ทุกฝ่ายยอมรับการเลือกตั้ง ปรามกองทัพไม่ให้ทำรัฐประหารอีก เช่นเดียวกับคนไทยส่วนใหญ่ ที่ต้องการให้รัฐบาลจากการเลือกตั้งได้เข้ามาทำงาน เข้ามาแก้ปัญหาเศรษฐกิจ ไม่ต้องการให้หาเหตุโค่นล้มกันด้วยรัฐประหารตุลาการภิวัตน์อีก

แม้แต่อองซานซูจี ยังแสดงความยินดีกับยิ่งลักษณ์ แสดงความยินดีกับประชาธิปไตยไทย เป็นสิ่งที่อภิสิทธิ์ไม่เคยได้รับ (ทั้งที่ทักษิณเคยซูเอี๋ยกับเผด็จการทหารพม่ามาก่อน)

สิ่งที่แตกต่างระหว่างรัฐบาลสมัคร กับรัฐบาลยิ่งลักษณ์ แม้ชนะการเลือกตั้งมาเหมือนกัน ในทางหลักการมีความชอบธรรมไม่ต่างกัน ก็คือ

ชัยชนะของรัฐบาลยิ่งลักษณ์แลกมาด้วย การลุกขึ้นสู้อย่างเด็ดเดี่ยวกล้าหาญของมวลชน ที่ถั่งถมลงศพแล้วศพเล่า ปูร่าง เลือด หยาดเหงื่อ น้ำตา ความสูญเสีย ผนึกเป็นความชอบธรรมที่มีชีวิตเลือดเนื้อ มีจิตวิญญาณ

นี่จึงไม่ใช่ประชาธิปไตย 3 วินาที อย่างที่คนชั้นกลางปรามาส เพราะมันผลของการต่อสู้เสียสละมายาวนาน 4 ปี

นักการเมืองพรรคเพื่อไทย จึงควรตระหนักว่า ชีวิตเลือดเนื้อของมวลชนเสื้อแดงคือ “โควต้า” ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด เหนือโควตาของกลุ่มก๊วนใดใด นอกเหนือจากชัยชนะที่ได้มาด้วยฐานมวลชนเสื้อแดง

ความเสียสละของมวลชนยังสร้างความชอบธรรมในอำนาจ ที่คุณซื้อหาไม่ได้ สร้างเองไม่ได้ และเป็นโอกาสอันยิ่งใหญ่ที่ไม่มีวันหวนกลับมาอีก

มวลชนไม่ได้เสียสละเพื่อให้คุณมากัดกันแย่งเก้าอี้รัฐมนตรี เพื่อมีผู้ติดตามเป็นโขยง โชว์หน้าตาอัปลักษณ์โฆษณาผลงานในสื่อ ในป้ายคัทเอาท์ และหาผลประโยชน์เข้ากระเป๋าตัวเอง มวลชนเสียสละเพื่อให้คุณเข้ามาทำงาน ทำเพื่อปากท้องของพี่น้องคนยากไร้ ให้พวกเขามีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

และที่สำคัญเหนืออื่นใด มวลชนต้องการให้คุณมีอำนาจแทนพวกเขา เพื่อทวงความยุติธรรม เพื่อสถาปนาระบอบประชาธิปไตยที่แท้จริง สร้างความเสมอภาค เสรีภาพ และ “โค่นอำมาตย์” ไม่ให้มี “มือที่มองไม่เห็น” มาแทรกแซงการเมืองอีกต่อไป

รัฐบาลพรรคเพื่อไทยจึงสามารถถูกโค่นล้ม ด้วยรัฐประหาร ด้วยตุลาการภิวัตน์ ด้วยวิธีการบ่อนทำลายต่างๆ นานาของพวกสลิ่มและพรรคประชาธิปัตย์ เพราะล้มแล้วยังสามารถสู้ใหม่ด้วยพลังมวลชนที่เนื่องหนุน แต่รัฐบาลเพื่อไทยไม่สามารถพังเพราะการแก่งแย่งผลประโยชน์ ช่วงชิงตำแหน่ง กัดกันเอง ประจบสอพลอ ทอดทิ้งภารกิจการต่อสู้เพื่อมวลชน

เพราะถ้าล้มแบบนั้น ถ้าทำให้มวลชนผิดหวัง เสื่อมศรัทธา คุณจะไม่มีวันได้กลับมาอีก และคุณจะไม่มีค่าอะไรเลย เหลือแต่ความเป็นนักการเมืองกเฬวราก เหมือนกับนักการเมืองที่ออกไปจากพรรคไทยรักไทยและพรรคพลังประชาชน

โดยเฉพาะทักษิณ ทักษิณควรตระหนักว่า คนที่รักและซื่อสัตย์ต่อคุณอย่างจริงใจ นอกจากลูกเมีย พี่น้อง ก็มีแต่มวลชนเท่านั้น ที่จะพาคุณกลับบ้านได้ นักการเมืองสมุนบริวารที่อยู่รอบข้าง ต้องรู้จักแยกแยะ รู้จักใช้คน

ถ้าคุณสานต่อเจตนารมณ์ของมวลชน วันหนึ่งคุณจะกลับมาอย่างรัฐบุรุษ แต่ถ้าคิดแต่จะฮั้ว ซื้อ จ่าย แจก ประนีประนอมเอาตัวรอด คุณก็จะถูกหลอกอีกตามเคย

ยุทธศาสตร์ 2 ขา

รัฐบาลพรรคเพื่อไทยแบกรับความหวังของประชาชน 2 ประการสำคัญคือ

หนึ่ง การทำให้บ้านเมืองสงบ ฟื้นฟูเศรษฐกิจ แก้ปัญหาปากท้อง ซึ่งเป็นความหวังของประชาชนทั่วไป และ

สอง ปฏิรูปการเมือง ทวงความยุติธรรม ทวงประชาธิปไตย พูดในทางรูปธรรมคือ แก้ไขรัฐธรรมนูญ ปฏิรูปศาล ปฏิรูปกองทัพ ซึ่งเป็นความหวังของมวลชนเสื้อแดงและผู้รักประชาธิปไตยทั้งหลาย

โดยอุปสรรคสำคัญคือ การก่อกวนบ่อนทำลายของพวกสลิ่มและแมลงสาบ สื่อและนักอวิชา ซึ่งมีเป้าหมายจะปลุกกระแสมวลชนออกมายึดทำเนียบ ยึดสนามบิน ย้อนอดีตพันธมิตร

อย่างไรก็ดี ด้วยกระแสโลก และกระแสหลักของสังคมไทย ที่ต้องการให้รัฐบาลเข้ามาทำงาน กระตุ้นเศรษฐกิจ กองทัพจะยังไม่กล้ากระดิกเข้ามาแทรกแซงการเมือง หรือทำรัฐประหาร ในระยะอันใกล้นี้

เว้นแต่พวกสลิ่ม-แมลงสาบ จะ remake สถานการณ์ได้ ถึงขั้นสร้างความปั่น่วุ่นวาย ฉะนั้น ในระยะอย่างน้อย 1 ปี กองทัพจะต้อง “ลงใต้ดิน” ตกเป็นฝ่ายตั้งรับ ทำได้อย่างมากก็แค่ตั้งการ๋ดปกป้องตัวเอง

(บันทึกการดักฟังโทรศัพท์)

“อะโหลๆ ขอเรียนสายคุณปูครับ คุณปูหรือครับ ผมตู่ครับ”

“อ้าว คุณตู่ ได้ประกันตัวออกมาเมื่อไหร่คะ ดิฉันไม่ยักรู้ เอ๊ะ ทำไมเสียงเปลี่ยนไป”

“ไม่ใช่ตู่นั้นครับ ไม่ใช่ตู่ ล้มเจ้า ผมตู่ โหนเจ้า แถวบ้านเรียกบิ๊กตู่”

(เงียบไปพักหนึ่ง) “เอ้อ คุณตู่มีอะไรหรือคะ”

“เอ้อ ก็เรื่องที่คุณปูเคยอยากมาพบผม แต่ตอนนั้นผมเห็นว่า ช่วงเวลามันไม่เหมาะสม ถึงตอนนี้คงจะเหมาะสมแล้ว ให้ผมไปพบคุณปูก็ได้นะครับ ที่ไหนเมื่อไหร่ก็ได้ครับ”

(เงียบไปชั่วครู่) “เอ้อ คุณตู่คะ ดิฉันว่าช่วงเวลานี้ก็ไม่เหมาะสม ดิฉันยังไม่ได้รับตำแหน่งอย่างเป็นทางการเลย”

“ครับ ครับ ไม่เป็นไรครับ แต่ผมจะบอกว่า คุณปูรับตำแหน่งเมื่อไหร่ หวังว่าคงยินดีให้ผมเข้าพบ”

“เอ้อ คุณตู่คะ สงสัยจะคิวยาวนะคะ หลังรับตำแหน่ง CEO ดิฉันต้องพบผู้จัดการฝ่ายการตลาด ผู้จัดการฝ่ายผลิต ผู้จัดการฝ่ายบัญชี ผู้จัดการฝ่ายบุคคล ต้องกระตุ้นให้บริษัทเรามียอดขายมีกำไรสูงขึ้น คงอีกนานละค่ะ กว่าจะได้พบหัวหน้าฝ่าย รปภ.อย่างคุณ เผลอๆ บอร์ดจะสั่งเปลี่ยนหัวหน้า รปภ.ก่อน”

“อ้อ แล้ว-ทานโทษนะคะ คราวหน้าคราวหลัง คุณตู่อย่าโทรมาเบอร์นี้อีก คุณตู่ต้องติดต่อเลขาหน้าห้องก่อนนะคะ”

อ้าว หลงฟังตั้งนาน นึกว่าเรื่องการบ้านการเมือง ที่แท้เรื่องในบริษัท กลับมาเข้าเรื่องของเราดีกว่า

เมื่อทหารทำอะไรไม่ได้ พวกอำมาตย์และสมุนแมลงสาบ ก็เหลือแต่วิถีทางใช้สื่อ ใช้นักอวิชา และใช้อำนาจตุลาการภิวัตน์เข้ามาเตะตัดขา ดังที่เริ่มเห็นเค้าลางกันอยู่

แต่อำนาจตุลาการภิวัตน์ก็ใช้ได้อย่างจำกัด ภายใต้กระแสหลักที่ต้องการเห็นความสงบหลังเลือกตั้ง พวกเขาไม่สามารถใช้อำนาจยุบพรรค ตัดสิทธิ เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนทางการเมืองอีก แม้แต่การใช้อำนาจให้ใบเหลืองใบแดง ก็ยังต้องทำอย่างระมัดระวัง

นี่คือโอกาสซึ่งรัฐบาลพรรคเพื่อไทยจะต้องรีบทำงานสนองความต้องการของประชาชน เพียงแต่ภายใต้กระแสหลักที่ต้องการให้รัฐบาลฟื้นฟูเศรษฐกิจ ภารกิจ 2 ด้านของรัฐบาลจึงขัดแย้งกันอยู่ในตัวเอง นั่นคือ

สมมติรัฐบาลจะเร่งปฏิรูปโครงสร้างทางการเมือง เร่งแก้ไขรัฐธรรมนูญ สังคมก็เกรงว่าจะจุดชนวนให้มีพวกโพกผ้าเหลืองออกมาต่อต้านอีก การวางจังหวะก้าว กำหนดขั้นตอนทางยุทธศาสตร์ที่เหมาะสมจึงเป็นเรื่องสำคัญ

สำคัญและน่าวิตกด้วย เพราะดูเหมือนพรรคเพื่อไทยจะไม่มีทีมงานยุทธศาสตร์ เหมือนสมัยพรรคไทยรักไทย การกำหนดขั้นตอนทางยุทธศาสตร์จะมาจากดูไบโน้น

ยุทธศาสตร์ที่ดูเหมือนจะเหมาะสมคือ รัฐบาลต้องเร่งฟื้นฟูเศรษฐกิจก่อน ซึ่งเท่าที่ดู พรรคเพื่อไทยก็กำลังจะเดินแนวทางนี้ เหมือนยุทธศาสตร์หาเสียง ที่หันไปชูปากท้องเป็นประเด็นสำคัญ “ไม่คิด แก้แค้นแต่คิดแก้ไข” และเมื่อถูกพรรคประชาธิปัตย์สร้างกระแสบีบคั้น ก็ต้องยืนยันว่า จะไม่นิรโทษกรรมทักษิณคนเดียว และจะไม่รีบทำตอนนี้

ถ้าเดินแนวทางนี้ สมมติผ่านไป 6 เดือนถึง 1 ปี รัฐบาลสามารถทำให้เศรษฐกิจบูม พวกที่คอยเตะตัดขาก็จะกลายเป็นหมาหัวเน่า คนเขาจะทำงานยังระรานรังควาน แมลงสาบจะถูกโดดเดี่ยว พวกคนชั้นกลางน้ำมันมะกอกจะตีอกชกหัว

รัฐบาลจะมีอำนาจมั่นคงจากคะแนนนิยมล้นหลาม แล้วค่อยเข้าสู่ขั้นตอนของการแก้ไขรัฐธรรมนูญโดยผ่านการลงประชามติ และการแก้ไขรื้อล้างกลไกต่างๆ

แต่การเดินตามยุทธศาสตร์นี้ ก็มีปัญหาสำคัญ 2 ด้าน ด้านแรกคือ ภาพลักษณ์ของรัฐบาล ที่จะต้องประกอบด้วยตัวบุคคลที่เหมาะสม วางตัวบุคคลที่เหมาะกับงาน มีตัวแทนกลุ่มก๊วนบ้าง แต่ไม่มากนัก และต้องควบคุมพฤติกรรมให้แข็งขัน อย่าสร้างเรื่องฉาวโฉ่ อย่าลืมว่ารัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์มีเรื่องปลากระป๋องเน่า สื่อยังให้อภัย แต่ถ้าเป็นพรรคเพื่อไทย สื่อรุมเอาถึงตาย

แน่นอน การแก่งแย่งตำแหน่งก็เป็นผลเสียต่อภาพลักษณ์ตั้งแต่แรก ไม่รู้แม่-จะแย่งอะไรกันนักหนา กระทั่งตำแหน่งประธาน นปช.ทีตอนที่เสี่ยงเป็นเสี่ยงตาย ท้าทายอำนาจรัฐ ไม่ยักมีใครอยากเป็น ชนะขึ้นมาแล้วอยากเป็น

เรื่องเศร้าคือพวกโง่ๆ เหล่านี้ไม่รู้ตัวเลยว่า กำลังทำลายชัยชนะของมวลชนตั้งแต่เริ่มต้น พวกนี้คิดจะใช้นักข่าวเป็นเครื่องมือ หารู้ไม่ว่านักข่าวกำลังใข้พวกคุณทำลายพวกคุณด้วยกันเอง

“ด้านกลับของชัยชนะ” ก็มีพิษภัยอยู่เหมือนกัน เพราะเมื่อคุณกุมอำนาจชี้ขาดผลประโยชน์ ก็จะมีแต่คนแห่แหน ถ้า “นายใหญ่” หูเบา ไม่แยกแยะว่าใครจริงใจ ใครทำงาน ใครประจบสอพลอ คนที่ร่วมต่อสู้มาด้วยกันก็จะหมดกำลังใจ

ไม่ต้องดูอื่นไกล ถ้าพูดกันตามความจริง เนวินคือคนที่ยืนซดยืนสู้อย่างเด็ดเดี่ยวมาตั้งแต่รัฐประหาร เนวินคือหัวเรี่ยวหัวแรงที่ทำให้พรรคพลังประชาชนชนะ แต่พอชนะ พวกที่รู้หลบเป็นหลีก ก็โผล่ขึ้นมาประจบสอพลอ ได้ดิบได้ดีกันเพียบ

นี่ผมจะคอยดูการคัดเลือกประธานสภาว่า ระหว่างคนที่สร้างภาพ เอาแต่บินไปดูไบบ่อยๆ กับคนที่ทำงาน พิสูจน์ตัวเองแล้วว่าทำหน้าที่ได้อย่างเป็นกลาง และต่อสู้เคียงบ่าเคียงไหล่กับมวลชน “นายใหญ่” จะเลือกใคร

ถ้าข้อแรกคือจุดอ่อนของพรรคเพื่อไทย และบุคลากรกเฬวรากของพรรคเอง ข้อสองก็คือ การระรานตีรวนของฝ่ายตรงข้าม ที่จะมาในหลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่เกมต่ำๆ แบบร้องเรียนยิ่งลักษณ์ผัดหมี่โคราชแจกชาวบ้านระหว่างหาเสียง (ปล่อยให้มันร้องไป ประชาชนเขาส่ายหน้า) ไปจนการแปลงร่างของพวกนักอวิชาพันธมิตร ที่หนีหายไปชั่วครู่ คิดว่าชาวบ้านลืมกำพืด กลับมาสวมบทกูรูเศรษฐกิจ วิพากษ์วิจารณ์นโยบายรัฐบาล

วันก่อน ผมฟังรายการเล่าข่าวทางวิทยุ ยังมีพวกสลิ่มสมอ้างเป็นนักลงทุนต่างชาติ ส่ง SMS มาเป็นภาษาอังกฤษว่าถ้าขึ้นค่าแรง 300 จะย้ายไปลงทุนที่เวียดนาม สลิ่มชัดๆ ฝรั่งที่ไหนจะมาฟังรายการเล่าข่าว

อันที่จริง นโยบายประชานิยมของรัฐบาล ก็มีหลายข้อที่ผมไม่เห็นด้วย ไว้วันหลังค่อย ๆ พูดกัน แต่ไอ้พวกที่ดาหน้าออกมาวิพากษ์วิจารณ์ ส่วนใหญ่มี Agenda โดยไม่ต้อง hidden กันทั้งนั้น ประเด็นก็คือรัฐบาลจะรับมืออย่างไรกับพวกนักอวิชาและสื่อกระแสหลัก จะรับมือไหวไหม

วิธีการรับมือของรัฐบาลที่ดีที่สุด คืออย่าปล่อยให้ฝายตัวเองมีจุดอ่อน มีมลทินมัวหมอง แสดงให้เห็นว่าตั้งหน้าตั้งตาทำงาน และถ้าทำให้เศรษฐกิจเฟื่องฟู ก็จะปิดปากพวกวิพากษ์วิจารณ์เอง (เหมือนทักษิณสมัยแรก) เพราะเวลาเศรษฐกิจเฟื่องฟู ผู้ที่ได้อานิสงส์ก่อนเพื่อนไม่ใช่ใครหรอก ก็คนชั้นกลางนี่แหละ

ส่วนการรับมือกับสื่อ วิธีการที่ดีที่สุด ก็คือต้องวางตัวเป็นผู้ใหญ่ อดทน อดกลั้น ใช้การชี้แจงแต่ไม่ตอบโต้ระราน ไม่จำเป็นต้องมีโฆษกประจำตัวหัวหน้าพรรค อย่างเทพไท ไม่จำเป็นต้องให้ “เสด็จพี่” แสดงฝีปากอย่างหมอท็อป คนแพ้กับคนชนะ ต้องวางตัวคนละอย่าง

ปชป.เป็นรัฐบาล 2 ปีกว่า จิตใต้สำนึกพวกเขายังมีปมด้อยว่าตัวเองเป็นผู้แพ้ จึงทำตัวเป็นเด็ก

การรับมือกับสื่อกระแสหลัก จะต้องใช้วิธีการเปิดเสรีภาพสื่อ คืนเสรีภาพ สนับสนุนเสรีภาพสื่อทางอินเตอร์เน็ต วิทยุชุมชน ทีวีดาวเทียม ASTV เปิด ได้เปิดไป ปชป.จะเปิดทีวีดาวเทียมมั่ง ก็ให้เขาทำไป แต่ก็ยังมีเอเชียอัพเดท มี Voice มีสปริงนิวส์ ที่หลากหลาย และที่สำคัญยังมีวิทยุชุมชน ที่ส่วนใหญ่เป็นของคนเสื้อแดง

ฉะนั้น รัฐบาลจะต้องแก้ไข พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ แก้ไขหรือยกเลิก พ.ร.บ.ความมั่นคง สนับสนุนให้มีการจัดตั้ง กสทช.โดยเร็ว เพื่อจัดสรรคลื่นความถี่กันใหม่ เอาคลื่นวิทยุทหารมาเกลี่ยใหม่ เขาอาจจะจัดให้ NGO ให้ใครก็แล้วแต่ มันก็ยังดีกว่าผูกขาดอยู่ในมือทหาร

รัฐบาลไม่จำเป็นต้องแทรกแซงเสรีภาพสื่อ ปล่อยให้เป็น “นิวส์ออฟเดอะเวิลด์” ไป เข้าข่ายล่วงละเมิดทางกฎหมายก็ฟ้อง ส่วนวิธีการจัดการทางอ้อมคงไม่ต้องสอนหนังสือสังฆราช ฮิฮิ

แต่ถ้าจะตัดโฆษณารัฐ ก็ทำให้เนียนหน่อย เช่น แฉว่ารัฐบาล ปชป.ใช้งบโฆษณาเป็นพัน ๆ ล้าน ประกาศลดงบโฆษณาเพื่อเอาไปทำประโยชน์อย่างอื่น ที่ประชาชนได้มรรคผลมากกว่า แล้วก็ยกเลิกเสีย ไอ้ป้ายโฆษณาที่มีแต่โชว์หน้ารัฐมนตรี

ส่วนตัวผมสันนิษฐานว่าถ้ารัฐบาลใช้วิธีการจัดการทางอ้อม สื่อที่จะหลบหัวลมก่อนก็คงเป็นเดลินิวส์กับค่ายโพสต์ เพราะเจ้าของมีธุรกิจอื่นสำคัญกว่า

ปฏิรูปการเมือง

ถ้ามองปัญหาสองด้านที่กล่าวมา ก็น่าวิตกไม่น้อย (โดยเฉพาะด้านพรรคเพื่อไทยเอง ซึ่งควบคุมกมลสันดานนักการเมืองได้ลำบาก) ชวนให้คิดว่าจะใช้ยุทธศาสตร์ฟื้นฟูเศรษฐกิจแล้วค่อยรุกทางการเมืองดีหรือไม่

เอ้า ยกตัวอย่างรูปธรรม หลังตั้งรัฐบาลแล้ว เด้ง “บิ๊กตู่” ทันทีทันใดดีหรือไม่ ยังไง ทหารก็ไม่กล้ารัฐประหาร แต่ก็จะกระทบกระแสที่ต้องการให้รัฐบาลทำงานมากกว่าล้างแค้นทางการเมือง

แต่ถ้าไม่เด้ง ปล่อยเสืออยู่ในป่า รัฐบาลยังไม่ทำอะไรเลย ไม่ริเริ่มปฏิรูปกองทัพ ปีหนึ่งผ่านไป โดนถล่มหนัก หัวหน้า รปภ.เอ๊ย-กองทัพกลับมามีฤทธิ์เดช กลับมาหือ ผนึกกำลังกันโค่นรัฐบาล เท่ากับ เจตนารมณ์ประชาธิปไตยที่เลือกรัฐบาลนี้เข้าไปสูญเปล่า

ตัดสินใจยากนะครับ การแก้ไขรัฐธรรมนูญก็เหมือนกัน ถ้าคุณรีบทำ สังคมก็จะว่าอย่าเพิ่งขัดแย้งกันเลย แก้ปัญหาปากท้องก่อน ถ้าคุณไม่รีบทำ เดี๋ยวกระแสตก ถูกรุมกระหน่ำ ก็จะทำอะไรไม่ได้เลย การจับอารมณ์สังคมแล้ววางจังหวะก้าวที่เหมาะสมจึงสำคัญ

แต่ที่สำคัญกว่านั้นคือ ผมกลัวทักษิณและแกนนำพรรคเพื่อไทย ได้อำนาจแล้วจะไม่สนใจการปฏิรูปประชาธิปไตย สมมติเช่น กองทัพ ทักษิณอาจจะใช้วิธีเดิม ๆ ใช้ผลประโยชน์ซื้อใจกองทัพ

(มีข่าวสะพัดว่าจะเอาใจกองทัพเรือ ซื้อเรือดำน้ำให้ เพราะ ทร.ไม่พอใจรัฐบาล ปชป.ไม่ซื้อให้) ทักษิณอาจจะไม่เด้ง “บิ๊กตู่” แต่ตั้งคนของตัวแซม แล้วก็ให้งบให้สวัสดิการทหารเต็มที่ แทนที่จะตัดงบ

ทักษิณอาจจะไม่ปฏิรูปอะไรเลย ถ้าตัวเองเข้ามาครอบครองปรปักษ์ได้ โหนได้ กลับบ้านได้ แบบสมมติ-จู่ๆ ทักษิณบินกลับมา เดินเข้าคุก แล้วขอพระราชทานอภัยโทษ ยอมเข้าไปนอนในคุกซักพัก ในขณะที่น้องสาวเป็นนายกฯ เรียกความเห็นใจจากคนไทยได้อีกต่างหาก

เราต้องเข้าใจด้วยว่า แกนนำพรรคเพื่อไทยจริงๆ คือนักธุรกิจ พวกนี้สนใจแต่การกระตุ้นเศรษฐกิจ เพื่อที่ตัวเองจะร่ำรวยไปด้วย พวกนี้ไม่ได้สนใจการแก้ปัญหาโครงสร้าง การปฏิรูปประชาธิปไตย การปฏิรูปประเทศ

เพียงแต่คุณูปการที่ผ่านมาคือ พวกเขาต่างตอบแทนด้วยนโยบายประชานิยม ซึ่งแม้จะไม่ใช่นโยบายที่ดีทั้งหมด แต่ก็ทำให้มวลชนตื่นตัวขึ้นมา ตระหนักในอำนาจ “ประชาธิปไตยกินได้”

แต่ถึงที่สุด ในการที่จะไปสู่ประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ตามเจตนารมณ์ของมวลชนเสื้อแดงและผู้รักประชาธิปไตย คนพวกนี้ไม่ได้กระตือรือร้นไปด้วย พวกเขาเพียงต้องการบดขยี้กลุ่มทุนเก่า รัฐราชการ กองทัพ ตุลาการ ที่เป็นอุปสรรคขัดขวางประชาธิปไตยทุนนิยม ฉะนั้นถ้าได้อำนาจมั่นคง พวกเขาก็พอใจแล้ว

นั่นคือข้อแตกต่างที่จะส่งผลต่อไปในอนาคต แต่ตอนนี้ จะต้องให้พวกเขาตระหนักว่า คุณจำเป็นต้องปฏิรูปประชาธิปไตย ถ้าไม่อยากถูกโค่นล้มอีก

รัฐบาลอาจยังไม่แก้รัฐธรรมนูญโดยทันที แต่หลังรับตำแหน่ง ควรตั้งคณะกรรมการศึกษาปฏิรูปการเมือง ที่ไม่เอาหมอประเวศหรืออานันท์มาเป็นประธาน แต่ยินดีรับข้อเสนอปฏิรูปประเทศไทยของหมอประเวศ-อานันท์ เข้ามารวมอยู่ด้วยกัน

แต่เน้นเรื่องสำคัญที่สุดที่หมอประเวศ-อานันท์ ไม่ได้ทำ คือ การปฏิรูปโครงสร้างอำนาจ โดยเปิดรับความคิดเห็นจากคนทุกสี หาข้อสรุปใน 6 เดือน เพื่อนำไปสู่การแก้ไขรัฐธรรมนูญด้วยการลงประชามติ และแก้ไขกฎหมายสำคัญๆ ด้วยการลงประชามติ

ย้ำ ลงประชามติ พวกพันธมิตรพวกสลิ่มอย่าหาเรื่องมาต่อต้าน ไม่พอใจก็ไปรณรงค์คัดค้านกันด้วยเหตุด้วยผล

รัฐบาลต้องสนับสนุนการแก้ไขกฎหมายต่าง ๆ ที่เปิดกว้างให้เสรีภาพประชาชนแสดงออกได้เต็มที่ ตลอดจนเพิ่มอำนาจประชาชน เพราะมวลชนเท่านั้นที่จะปกป้องรัฐบาล สมมติเช่น คุณจะต้องเดินหน้าไปสู่การยกเลิกกฎหมายความมั่นคง ยุบ กอ.รมน.

อย่าคิดว่าจะใช้ กอ.รมน.ค้ำจุนอำนาจ เพราะ “หมู่บ้านเสื้อแดง” ต่างหากที่เป็นเสาค้ำอำนาจคุณ

คุณจะต้องยกเลิก พรบ.คอมพิวเตอร์ โดยเร็วที่สุด เพราะนักประชาธิปไตยยึดครองโลกไซเบอร์อยู่เป็นส่วนใหญ่

คุณจะต้องมุ่งกระจายอำนาจการปกครองสู่ท้องถิ่น ลดอำนาจผู้ว่าฯ ข้าราชการจากส่วนกลาง ทำให้แต่ละพื้นที่เป็น “เขตปกครองตนเอง” กลายๆ เพราะไม่เห็นหรือว่า สีแดงพรืดไปหมดทั้งภาคอีสานและล้านนา ต้องให้พวกเขาขึ้นมามีอำนาจปกครองตนเองมากขึ้น ลดอำนาจส่วนกลางลง เพื่อสร้าง “ฐานที่มั่น” ระยะยาว

ในทางเศรษฐกิจ รัฐบาลจะต้องเร่งทำโครงการระเบียงเศรษฐกิจ เหนือ-ใต้ ตะวันออก-ตะวันตก เปิดรถไฟความเร็วสูงจากคุนหมิงลงมากรุงเทพฯ เชื่อมเส้นทางขนส่งจากดานังไปทวาย เพื่อเปิดมิติใหม่ทางเศรษฐกิจให้คนเหนือคนอีสาน ทำให้ความเจริญไม่ต้องมากระจุกตัวอยู่ในกรุงเทพฯ

ขบวนประชาธิปไตย ขบวนคนเสื้อแดง (ที่ไม่ได้หมายถึงแกนนำ ซึ่งบ้างก็เป็นนักการเมือง บ้างก็เป็นพวกฉวยโอกาส) มีภารกิจสำคัญที่จะต้องพิทักษ์เจตนารมณ์ของมวลชนผู้พลีชีวิต เลือดเนื้อ ต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย จนมีวันนี้

ภารกิจนั้นมีทั้งสองด้านคือ ปกป้องรัฐบาล จากการโจมตีบ่อนทำลายด้วยอคติความเกลียดชัง ของพวกสลิ่ม แมลงสาบ สื่อ นักอวิชา ขุนนางอำมาตย์ อำนาจตุลาการภิวัตน์

ทั้งยังอาจต้องเป็นแนวหน้าให้รัฐบาล ในการรุกรบอย่างมีจังหวะก้าว สมมติเช่น การเรียกร้องให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ รณรงค์เนื้อหาแก้รัฐธรรมนูญ เรียกร้องให้ปลดผู้นำเหล่าทัพ

อีกด้านหนึ่งที่สำคัญยิ่งก็คือ การตรวจสอบรัฐบาลอย่างจริงจัง และว่าไปตามเนื้อผ้า การวิพากษ์วิจารณ์ที่มีเหตุผล

สิ่งใดที่พวกสลิ่มหรือพวกแมลงสาบยกมากล่าวหา ถ้าเป็นจริง ถ้ามีเหตุผล มีพยานหลักฐาน (น่าจะน้อยเต็มที) เราก็ต้องยอมรับ และเรียกร้องกดดันให้รัฐบาลแก้ไข สิ่งใดที่ไม่จริงก็ด่ามันกลับไป แต่อย่าปล่อยให้นักการเมืองเข้ามาทำลายชัยชนะของมวลชนที่แลกมาด้วยชีวิต เลือดเนื้อ

ในอีกแง่หนึ่ง ขบวนประชาธิปไตย ขบวนคนเสื้อแดง ยังต้องเรียกร้องกดดันรัฐบาล ให้เดินหน้าไปสู่การปฏิรูปการเมือง เพราะธาตุแท้ของนักการเมืองเป็นดังที่กล่าว ถ้าขบวนประชาชนไม่เรียกร้องกดดันให้มีการปฏิรูปกองทัพ ปฏิรูปศาล พวกเขาก็ไม่ทำ (มิพักต้องพูดถึงการปฏิรูปสถาบัน ซึ่งรัฐบาลนี้ไม่กล้าแอะ)

ไม่ใช่เรื่องแปลกเลย ที่เกิดความขัดแย้งใน นปช.เป็นเรื่องธรรมดามาก เมื่อผ่านการต่อสู้สู่ชัยชนะ พรรคเพื่อไทยเป็นรัฐบาล นปช.ก็จะแตกตัว ไม่ต่างกับพันธมิตร

ส่วนหนึ่งก็จะแตกตัวไปเป็นผู้รับใช้นักการเมือง หรือแสดงธาตุแท้ของความเป็นนักการเมือง อีกส่วนหนึ่งจะเดินหน้าต่อไปในอุดมการณ์ประชาธิปไตยโดยไม่ผูกติดกับรัฐบาล กระบวนการนี้กำลังจะเริ่มขึ้น

แต่ขบวนประชาธิปไตย จะไม่เป็นอย่างพันธมิตร เพราะเรายึดถืออุดมการณ์ประชาธิปไตย ไม่ใช่อุดมการณ์ราชาชาตินิยมสุดขั้วสุดโต่ง

ใบตองแห้ง

8 ก.ค.54

ที่มา ประชาไท

ความผิดพลาดแท้จริงที่คุณอภิสิทธิ์ควรรับผิดชอบคือ การละทิ้งความเป็นวิญญูชนและหลักการแข่งขันอันเที่ยงธรรม

admin — Thu, 07 Jul 2011 15:25:07 +0700

การลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าพรรคของคุณอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะด้วยเหตุผลที่ว่า ทำให้พรรคได้ที่นั่งน้อยลงกว่าเดิม ...จะว่าเป็นเรื่องเล็ก ก็เล็ก แต่จะว่าเป็นเรื่องใหญ่ ก็ใหญ่ ที่เป็นเรื่องเล็กเพราะว่า เลือกตั้งปี 2550 ภายใต้การนำของคุณอภิสิทธิ์ ปชป.เคยแพ้พลังประชาชน. มาแล้ว แพ้อีกไม่เห็นเป็นไร แม่ยกยังนิยม รัก และอุ้มชูกว่าเดิมด้วยซ้ำ

จะว่าเรื่องใหญ่ ก็ใหญ่ในแง่ที่ว่า มีโอกาสบริหารประเทศแบบเทพอุ้มสมและมีตัวช่วยขนาดนี้ ครองสื่ออย่างเบ็ดเสร็จ แก้รัฐธรรมนูญตามความได้เปรียบของพรรค ฯลฯ แต่ยังเอาชนะไม่ได้ ย่อมต้องเกิดคำถาม

อันที่จริงเหตุผลที่ว่า นำพรรคพ่ายแพ้สองครั้งนั้น ยังไม่น่าจะถือว่ามีน้ำหนักมากพอสำหรับการลาออก ....ไหนๆ จะลาออกทั้งที่ควรจะทบทวนความพ่ายแพ้ให้ได้บทเรียนมากกว่านี้

ถ้าเป็นผม ผมคงลาออกเพราะหมดสิ้นความนับถือตัวเองมากกว่าเหตุเพราะเลือกตั้งแพ้ ซึ่งอาจจะมีคำถามตามมาว่า เหตุอันใดเล่าที่ทำให้ผู้นำแห่งพรรค ปชป. ควรจะหมดสิ้นความนับถือตัวเอง?

โดยส่วนตัว ผมเห็นว่า ประเด็นที่คุณอภิสิทธิ์ควรจะทบทวนอย่างมากภายใต้การลาออก คือ การขาดหายไปของความเป็นวิญญูชน ดังจะได้อธิบาย

1. กับคนอื่นบอกให้ "สู้ด้วยตนเอง" แต่กับตัวเองใช้ "สองรุมหนึ่ง"

ทุกฝ่ายลุ้นกับการเลือกตั้งเพราะรู้ว่า พท. มีโอกาสเดียวที่จะชนะ นั่นคือต้องชนะเกินครึ่ง ส่วน ปชป. แสดงท่าที่อย่างเปิดเผยว่า "ใครรวมเสียงได้เกินครึ่งก่อนย่อมมีสิทธิจัดตั้งรัฐบาล" นั่นคือพวกเขาไม่เคยปฏิเสธว่า จะใช้สองรุมหนึ่ง (ร่วมกับพรรคคุณเนวิน) และทางเลือกนี้เท่ากับยอมรับอยู่ลึกๆ ด้วยว่า "อำนาจที่หลีกเลี่ยงไม่ได้" พร้อมจะเข้ามาโอบอุ้มอย่างที่เคยทำ

แน่นอน การรวมเสียงข้างมากให้ได้ไม่ผิดรัฐธรรมนูญ และการให้พรรคอันดับหนึ่งตั้งรัฐบาลก่อน เป็นเพียงธรรมเนียมปฏิบัติ ไม่ใช่กฎหมายที่เป็นลายลักษณ์ ... ดังนั้น จึงไม่ผิดกฎหมาย ไม่ผิดรัฐธรรมนูญ แต่ประเด็นคือ ขาดความละอายที่ไปท้าสู้แบบ "สองรุมหนึ่ง"

ที่สำคัญกว่านั้น ยังขาดความละอายกับการกำหนดโจทย์ที่ยากกว่าให้คู่ต่อสู้ (เกินครึ่งของ 500 เท่านั้น) ส่วนตัวเองใช้โจทย์ง่ายกว่า (รวมกับพรรคอันดับสามแล้วได้มากกว่าหรือใกล้เคียง)

ความน่าตระหนกอยู่ที่ว่า ฝ่ายที่อ้างว่าเป็นคนดี ช่างไม่กระดากและไม่รู้สึกฝืนใจใดๆ เลยกับการป่าวประกาศได้อย่างหน้าตาเฉยว่าจะใช้ "สองรุมหนึ่ง" !!!

อันที่จริง มิสู้รวมพรรคกันไปเลยดีว่าไหม ...จริงอยู่แม่ยก ปชป. รับไม่ได้แน่ๆ (เกลียดตัวกินไข่) แต่ในแง่ความถูกทำนองคลองธรรม จะได้ภาพลักษณ์ที่ดีกว่านี้ว่าสู้กันอย่างแฟร์ๆ ระหว่างสองพรรค

2. ได้บัญชีรายชื่อ (Party List) ไม่ถึงครึ่ง ไม่มีความชอบธรรมในการนิรโทษกรรม

ข้อสังเกต คือ พท. ประกาศจะอิงผลการทำงานของคณะ อ.คณิต ณ ณคร เพื่อเป็นฐานในกระบวนการปรองดอง จนบัดนี้ยังไม่เคยมีข้อมูลจากฝั่ง พท. ว่าจะใช้จำนวนที่ได้บัญชีรายชื่อ ไปใช้รองรับความชอบธรรมในเรื่องนี้ (ซึ่งผมไม่เชื่อว่า พท. จะเอาจำนวน ส.ส.ในบัญชีรายชื่อมาอ้างเป็นมติมหาชนด้วยซ้ำ เพราะผลที่ได้จะไม่ยั่งยืน ..ถ้าทำคือไม่ฉลาด)

แต่ที่คุณอภิสิทธิ์แถลงเหมือนวางระเบิดทิ้งไว้ในครั้งนี้ กลับเปิดช่องให้ต้องถามกลับไปว่า ถ้าจริงใจ (sincere) จริงๆ กับ หลักการที่ว่า สัดส่วนที่นั่งปาร์ตี้ลิสต์ คือตัวกำหนดความชอบธรรมในการ set agenda ใดๆ ....แล้วจะอธิบายอย่างไรกับความพ่ายแพ้ในระบบปาร์ตี้ลิสต์ของตัวเอง?

เพราะตั้งแต่มีระบบปาร์ตี้ลิสต์มา ปชป. ไม่เคยได้จำนวนที่นั่งมากกว่าฝ่ายตรงข้ามเลย (ไม่ว่าจะในรูปของ ทรท. พปช. หรือ พท.) ได้น้อยกว่าทุกครั้ง แม้ครั้งล่าสุด พท. จะได้ไม่ถึงครึ่ง แต่ก็ได้ไปราวๆ 61 ที่นั่ง (ถ้าได้ 63 คือเกินครึ่ง)

ซึ่งทำให้ย้อนกลับมาถามได้ว่า สมัย ปชป. เป็นรัฐบาล มักจะอ้างตลอดว่า รัฐบาลตนมาด้วยสภาชุดเดียวกันกับรัฐบาล สมัคร-สมชาย อ้าง majority ในสภา แต่ไม่เคยสักครั้งจะพาดพิงถึงความพ่ายแพ้ของตัวเองในระบบปาร์ตี้ลิสต์

ครั้งนี้ พอศัตรูชนะกลับออกมาบอกว่า ปาร์ตี้ลิสต์ไม่ถึงครึ่ง อย่าผลักดันเรื่องนั้นเรื่องนี้ (โดยที่อีกฝ่ายยังไม่ได้บอกด้วยซ้ำว่าจะทำ) ....แล้วการที่ฝ่ายตนบริหารประเทศมาสองปี กลับได้ปาร์ตี้ลิสต์แค่ 44 ในหนนี้ มันไม่เท่ากับว่า การ set agenda ใดๆ ที่ผ่านมาทั้งหมดขาดความชอบธรรมไปด้วยหรือ?

เช่น กรณีเรื่องใหญ่ขนาดที่ไปประกาศถอนตัวจากภาคีมรดกโลกนี่เป็น agenda ที่ ปชป. ควรจะได้ปาร์ตี้ลิสต์เกินครึ่งด้วยใช่ไหม ถึงจะอ้าง majority (เสียงข้างมาก) ของชาติได้? ถึงจะชอบธรรม? เราเถียงได้ไหมว่า ห้ามถอนตัวจากภาคีเพราะ ปชป. ได้ปาร์ตี้ลิสต์ไม่ถึงครึ่ง?
......

ไล่เรียงดูสภาวะ "สองมาตรฐาน" ทั้งสามกรณี (ด้วยภาษาพูดง่ายๆ)

1. แกสู้โดยลำพัง / ฉันสู้แบบ สองรุมหนึ่ง
2. แกต้อง 250 ขึ้นเท่านั้นจึงจะเป็น majority / ฉันและเพื่อนรวมกันขอ 250 หรือแค่ใกล้เคียง แล้วจะไปรวบรวมรายย่อยอื่นๆ มาเป็น majority
3. ปาร์ตี้ลิสต์แกต้องเกินครึ่งเท่านั้น ถึงจะมีความชอบธรรม / ฉันแพ้ปาร์ตี้ลิสต์ติดกันสามครั้ง ไม่ใช่ประเด็น

ทั้งหมดข้างต้นคือปัญหาในกรณีของ "ความเป็นธรรมในเกมการเมือง" หรือ "ความเป็นธรรมในการแข่งขันทางการเมือง" ล้วนๆ ซึ่งถูกบั่นทอนอย่างโจ่งแจ้งจนเห็นได้ชัด ชัดชนิดที่ว่ายังไม่ต้องนำการถกเถียงในเรื่อง ใครเผา ใครฆ่า ใครบิดเบือน ใครปกปิด ใครล้มเจ้า ใครอ้างเจ้า ใครโกงกว่า ใครพายเรือให้โจรนั่ง ฯลฯ มาปะปนเลยด้วยซ้ำ !!!

เรื่องอื่นๆ ในกรณีหลัง อาจเถียงกันได้เพราะเป็นเรื่องผลการทำงาน แต่การกำหนดเกมอย่างอยุติธรรม ให้ศัตรูเจองานหินกว่าตั้งแต่เริ่มลงสนาม ไม่แข่งขันแบบที่ควรจะเป็น แถมสร้างความได้เปรียบเสียเปรียบขนาดนี้

....นี่ต่างหากคือความควรรับผิดชอบที่ควรแสดงออกด้วยการลาออก เพราะถ้าลองนำเกณฑ์ทั้งสามข้อที่แอบบีบบังคับ พท. มาบังคับใช้กับ ปชป. แทน ปชป. ย่อมไม่สามารถทำได้แม้แต่ข้อเดียว นี่คือการใช้กติกาอย่างไร้สมมาตร

ที่จริงแล้ว หากได้สู้กันอย่างยุติธรรมภายใต้กติกาเดียวกันแล้วเกิดพ่ายแพ้ เชื่อว่าคนดูยังชื่นชมว่า เป็นการสู้เต็มที่อย่างขาวสะอาด ...ถ้าเกมมันแฟร์ การพ่ายแพ้ไม่ใช่เรื่องใหญ่เลย

ความผิดพลาดแท้จริงที่คุณอภิสิทธิ์ควรรับผิดชอบต่อพรรค คือ การละทิ้งความเป็นวิญญูชนและหลักการแข่งขันอันเที่ยงธรรม

เพราะคุณลักษณะอย่างหนึ่งของวิญญูชน คือเมื่อกำหนดเกณฑ์ทางศีลธรรมต่างๆ กับผู้อื่นอย่างเข้มงวด ก็จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องเข้มงวดกับตนเองด้วย !!!

ไม่ใช่ลดมาตรฐานความเป็นธรรมในเกมการแข่งขันของฝ่ายตัวเองอย่างน่าละอาย แต่กับฝ่ายตรงข้ามกลับกำหนดเกณฑ์ไว้สูงลิบ (...แล้วยังแพ้เขา)

หากสร้างเกณฑ์ทางศีลธรรมหรือกติกาอันเข้มงวดมาบังคับใช้กับผู้อื่น แต่กับตนเองกลับย่อหย่อนในทุกเรื่องราว ย่อมมีแต่จะทำให้คนหวนคิดว่า ฉายา "ดีแต่พูด" และ "สองมาตรฐาน" นั้น มิใช่ได้มาด้วยโชคช่วยจริง ๆ

หมายเหตุ ชื่อบทความเดิม หรือควรลาออกเพราะความผิดพลาดที่ใหญ่กว่านี้ ?

ที่มา ประชาไท

ลาออกจากมรดกโลก: บนความสูญเสียของใคร ?

admin — Tue, 28 Jun 2011 18:53:18 +0700

การประกาศแบบฟ้าผ่าของนายสุวิทย์ คุณกิตติ ว่าประเทศไทยขอถอนตัวจากการเป็นภาคีของอนุสัญญามรดกโลก นับเป็นชัยชนะอีกครั้งหนึ่งของกลุ่มชาตินิยม โดยที่ไม่มีความชัดเจนว่า อะไรคือเหตุผลร้ายแรงที่ทำให้นายสุวิทย์ตัดสินใจเช่นนั้น ในขณะที่นายสุวิทย์ บอกว่า สาเหตุมาจากการที่ไทยไม่เห็นด้วยกับการที่กัมพูชาจะใช้คำว่า "urgent repair" (ซ่อมแซมอย่างเร่งด่วน) และ "restoration" (ฟื้นฟู, บูรณะ)

แต่ต้องการให้ใช้คำว่า "protection" (ปกป้อง) และ "conservation" (อนุรักษ์) และแผนบริหารจัดการฉบับใหม่ของกัมพูชาสุ่มเสี่ยงให้ไทยเสียดินแดน แต่ข้อมูลที่ปรากฏกลับตรงกันข้ามกับสิ่งที่นายสุวิทย์แถลงโดยสิ้นเชิง กล่าวคือ

1. ร่างมติที่ 35COM7B.62 ของกก.มรดกโลก ชี้ว่ากัมพูชาตกลงใช้คำว่า "protection" และ "conservation" โดยมีข้อความ: 6 [Proposed by Cambodia. Decides to review the progress towards the protection and conservation of the property at its 36th session:]

2. คำแถลงของมาดามโบโควา ผอ.ยูเนสโกระบุว่า ไม่มีการพิจารณาเรื่องแผนบริหารจัดการปราสาทพระวิหารเลย

เราจึงควรตรวจสอบการตัดสินใจที่ไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจนนี้ และไม่แน่ชัดว่า ได้ผ่านที่ประชุมครม.จริงหรือไม่ อีกทั้งก็เป็นแค่รัฐบาลรักษาการณ์ สมควรตัดสินใจเรื่องสำคัญที่จะกระทบผลประโยชน์ของประเทศในระยะยาวหรือไม่

เป็นไปได้หรือไม่ว่า เหตุผลสำคัญที่นำไปสู่การประกาศถอนตัวจากอนุสัญญามรดกโลก มาจากข้อเท็จจริงที่ว่า รัฐบาลอภิสิทธิ์และนายสุวิทย์ตระหนักว่า ไทยไม่สามารถยับยั้งการบริหารจัดการปราสาทพระวิหารได้อีกต่อไป แต่ไม่รู้จะชี้แจงกับสังคมอย่างไร เพราะที่ผ่านมาได้ให้ข้อมูลและความเข้าใจที่มีปัญหากับสังคมมาโดยตลอด จึงใช้วิธีถอนตัว สร้างความสะใจ แถมยังได้คะแนนชาตินิยมเพิ่มขึ้นอีก

บทความชิ้นนี้จึงต้องการชี้แจงให้เห็นว่าข้อมูลและความเข้าใจที่มีปัญหานั้นคืออะไร

1. แผนบริหารจัดการปราสาทพระวิหารเป็นข้อตกลงทวิภาคีระหว่างคณะกรรมการมรดกโลกกับรัฐบาลกัมพูชา ซึ่งเป็นผู้มีอำนาจอธิปไตยเหนือมรดกโลกชิ้นนี้เท่านั้น ไทยไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงนี้ ฉะนั้น โดยหลักการ เขาไม่จำเป็นต้องรับฟังประเทศไทยเลยก็ได้ โดยเฉพาะหลังจากรัฐบาลสมัครถูกบีบให้ถอนแถลงการณ์ร่วมไทย-กัมพูชาที่สนับสนุนการขึ้นทะเบียนพระวิหารมรดกโลก ก็ทำให้ไทยไม่มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับมรดกโลกชิ้นนี้อีกต่อไป

2. รัฐบาลอภิสิทธิ์และกลุ่มชาตินิยมกล่าวว่า การขึ้นทะเบียนพระวิหารเป็นมรดกโลกอาจทำให้ไทยเสียอธิปไตยเหนือพื้นที่ทับซ้อน 4.6 ตร.กม. แต่รัฐบาลก็ไม่เคยชี้แจงอย่างชัดเจนว่าแผนที่หรือแผนผังที่กัมพูชาแนบไปกับการขอขึ้นทะเบียนมรดกโลกมีส่วนไหนที่รุกล้ำเข้ามาใน 4.6 ตร.กม.

อนุสัญญามรดกโลกระบุไว้ชัดเจนว่า การขึ้นทะเบียนทรัพย์สินใดที่ตั้งอยู่ในอาณาเขตที่มีการอ้างสิทธิมากกว่าหนึ่งรัฐ ย่อมไม่ทำให้สิทธินั้นเสียไปแต่อย่างใด นอกจากนี้ มติคณะกรรมการมรดกโลกที่ WHC-09/33.COM/7B.Add, p.90 ยืนยันว่า พื้นที่บริหารจัดการของพระวิหาร หมายรวมเฉพาะตัวทรัพย์สินที่ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกและพื้นที่กันชนเท่าที่ระบุไว้ในแผนผังที่ได้รับการปรับปรุงแล้วเท่านั้น

โดยกัมพูชาได้ระบุไว้ชัดเจนว่า ทรัพย์สินที่ขอขึ้นทะเบียนคือตัวปราสาท (หมายเลข 1) และพื้นที่กันชนคือ (หมายเลข 2 หรือพื้นที่สีเขียว) ซึ่งอยู่ทางฝั่งตะวันออกและด้านใต้ของกัมพูชาเท่านั้น พื้นที่ทับซ้อนคือพื้นที่สีเหลืองไม่ได้ถูกผนวกไว้ในทรัพย์สินที่ขอขึ้นทะเบียนเลย (ดูแผนผังประกอบ)

แผนผังแนบการขึ้นทะเบียนพระวิหารเป็นมรดกโลกระบุว่ามีเฉพาะตัวปราสาท (เลข 1) และพื้นที่ด้านใต้กับด้านตะวันออกของปราสาท (เลข 2) ที่ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก

อนึ่ง แผนผังฉบับที่กัมพูชายื่นขอขึ้นทะเบียนพระวิหารในปี 2550 แต่ถูกฝ่ายไทยคัดค้านจนต้องเลื่อนไปอีกหนึ่งปี ได้รวมเอาพื้นที่ 4.6 ตร.กม.ไว้เป็นเขตกันชนด้วย แต่กระทรวงการต่างประเทศของไทยในยุครัฐบาลสมัครสามารถเจรจาจนทำให้กัมพูชาตัด 4.6 ตร.กม.ออกจากแผนผังที่แนบเพื่อขึ้นทะเบียนในที่สุด

3. คำอธิบายประการหนึ่งที่รัฐบาลอภิสิทธิ์ใช้เพื่อคัดค้านแผนบริหารจัดการพระวิหารก็คือ การบริหารจัดการได้รุกล้ำเข้ามาในเขตแดนของไทย แต่รัฐบาลไทยก็ไม่เคยมีแม้แต่ภาพถ่ายแสดงให้ประชาชนไทยและเทศได้เห็นว่าการพัฒนาพระวิหารได้รุกล้ำเขตแดนของไทยแค่ไหน อย่างไร สื่อมวลชนไทยก็ไม่เคยทวงถามขอดูหลักฐานอะไรเลย เป็นไปได้หรือไม่ว่า ทีมงานนายสุวิทย์ก็ไม่มีหลักฐานหนักแน่นเพียงพอไปแสดงต่อคณะกรรมการมรดกโลกเช่นกัน เขาจึงไม่สนใจคำคัดค้านของไทย จดหมายแจ้งเรื่องการถอนตัวที่นายสุวิทย์มีถึงมาดามโบโควา ผอ.ยูเนสโก ก็ไม่มีรายละเอียดเรื่องนี้

4. เป็นความเข้าใจผิดว่า ถ้าแผนบริหารจัดการไม่ผ่าน กัมพูชาก็ไม่สามารถเดินหน้าพัฒนาพระวิหารได้ เมื่อพัฒนาไม่ได้ก็อาจจะถูกถอดออกจากมรดกโลกในที่สุด

ความเป็นจริงก็คือ ทันทีที่พระวิหารได้เป็นมรดกโลกในเดือนกรกฎาคม 2551 กัมพูชาได้เดินหน้าพัฒนาพระวิหารและพื้นที่โดยรอบไปอย่างมากมาย โดยมีผู้เชี่ยวชาญจากหลายประเทศและจากคณะกรรมการมรดกโลกทำงานร่วมอยู่ด้วย

ผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้ทำหน้าที่สำรวจ แนะนำ ติดตามความก้าวหน้าในการทำงาน และเขียนรายงานแผนบริหารจัดการ โดยรัฐบาลกัมพูชาสามารถลงมือปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญได้เลย ฉะนั้น ในแผนที่ที่เสนอต่อคณะกรรมการมรดกโลก ก็จะต้องรายงานว่า ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ทำอะไรบ้าง กัมพูชาได้ลงมือทำอะไรไปแล้วบ้าง และจะทำอะไรต่อไป

รายงานที่กัมพูชาพิมพ์เผยแพร่ในเดือน พ.ค.2553 แสดงภาพให้เห็นว่า ได้มีการบูรณปฏิสังขรณ์ตัวปราสาท, การก่อสร้างสะพานไม้ยาว 1,450 เมตร, หมู่บ้านนิเวศ (Eco-village), สถานพยาบาล, พิพิธภัณฑ์, โรงเรียน ฯลฯ แต่ขอย้ำว่าการก่อสร้างเหล่านี้อยู่ในพื้นที่ราบทางฝั่งกัมพูชา ส่วนสะพานไม้ก็เชื่อมระหว่างพื้นที่ราบกับด้านตะวันออกของตัวปราสาท (กรุณาดูภาพประกอบ)

(ภาพ ถนนที่เชื่อมหมู่บ้านกัมพูชาเข้ากับทางขึ้นฝั่งตะวันออกของพระวิหาร )

(ภาพพิพิธภัณฑ์นิเวศโลก ตั้งอยู่ทางใต้ของปราสาทพระวิหาร)

(ภาพ สะพานไม้ความยาว 1,450 เมตร อยู่ทางฝั่งตะวันออกของปราสาทพระวิหาร)

5. ในขณะที่ ในช่วงกว่าสองปีที่ผ่านมา รัฐบาลอภิสิทธิ์มักทำท่าแข็งขันคัดค้านแผนบริหารจัดการพระวิหารทุกครั้งที่มีการประชุมมรดกโลก แล้วก็ประกาศว่า ไทยคัดค้านสำเร็จ แต่ผู้เขียนอยากบอกว่า เป็นการคัดค้านผิดที่ผิดเวลาทุกครั้ง และก็ค้านไม่สำเร็จด้วย

กล่าวคือ ในการประชุมกก.มรดกโลกที่บราซิลเดือนก.ค. 2553 นายสุวิทย์ให้สัมภาษณ์ว่า การขึ้นทะเบียนพระวิหารเป็นมรดกโลกยังไม่สมบูรณ์ เพราะกัมพูชายื่นแผนฯ ช้ากว่ากำหนด ฝ่ายไทยยังไม่ได้เห็นเอกสาร ฉะนั้น กก.มรดกโลกจึงให้เลื่อนการพิจารณาออกไปเป็นปี 2554 สื่อไทยต่างไชโยโห่ร้องกับชัยชนะครั้งนี้

แต่ฝ่ายกัมพูชาออกมาตอบโต้อย่างทันทีทันใดว่า ตนได้ยื่นแผนฯ ให้ศูนย์มรดกโลก (World Heritage Centre) ตั้งแต่วันที่ 28 ม.ค.2553 (ก่อน deadline วันที่ 10 ก.พ.2553) และย้ำว่า ศูนย์มรดกโลกไม่มีหน้าที่ต้องส่งแผนฯให้ไทยพิจารณาก่อน เพราะไทยไม่มีสิทธิ์อะไรในปราสาทพระวิหาร แผนบริหารจัดการเป็นเรื่องระหว่างกัมพูชากับคณะ กก.มรดกโลกเท่านั้น

กัมพูชายังอ้างคำพูดของ กก.มรดกโลกที่ไม่เพียงรับแผนฯ แต่ยังแสดงความชื่นชมวิสัยทัศน์ที่ปรากฏในแผนอีกด้วย แถมกัมพูชายังเยาะเย้ยว่า ฝ่ายไทยทำเหมือนไม่รู้ขั้นตอนการดำเนินงานของกก.มรดกโลก กล่าวคือ หน่วยงานที่ทำหน้าที่พิจารณาแผนฯ คือ ศูนย์มรดกโลก ซึ่งมีฐานะเป็นกองเลขาธิการและประสานงานระหว่างประเทศสมาชิกกับคณะกก.มรดกโลก (World Heritage Committee) ศูนย์มรดกโลกยังทำหน้าที่ติดตาม-ให้คำแนะนำแก่ประเทศสมาชิกด้วย ข้อมูลของกัมพูชาไม่ได้รับความสนใจจากสื่อมวลชนไทยเลย ทั้ง ๆ ที่มีข้อมูลที่ควรถูกนำมาใช้ตรวจสอบข้อมูลของนายอภิสิทธิ์และนายสุวิทย์

ในแง่นี้ หมายความว่า การประชุมคณะกก.ชุดใหญ่ที่ไทยไปคอยเฝ้าคัดค้านนั้น ทำหน้าที่เสมือนขั้นตอนสุดท้ายในการรับรองแผนบริหารจัดการอย่างเป็นทางการเท่านั้น โดยเขาจะต้องพิจารณา-ตัดสินใจกันเรียบร้อยกันมาก่อนหน้านั้นแล้วว่า จะรับหรือไม่รับอย่างไร เพราะในแต่ละวัน คณะกก.ชุดใหญ่ มีเรื่องให้พิจารณาหลายวาระ จะให้นั่งวิเคราะห์แต่ละวาระ ที่ประกอบด้วยเอกสารเป็นร้อยหน้าในเวลาสั้น ๆ ย่อมเป็นไปไม่ได้ อีกทั้ง การพิจารณาแผนฯ ต้องส่งคนไปดูในพื้นที่ด้วย ดูแต่กระดาษที่เสนอมาย่อมไม่สามารถบอกได้ว่ามีการปั้นน้ำเป็นตัวหรือไม่

ฉะนั้น ในปีนี้ เมื่อรัฐบาลไทยบอกว่า ส่งนายสุวิทย์ไปคัดค้านแผนบริหารจัดการอีก จึงเป็นปัญหาว่ายังจะค้านได้อยู่อีกหรือ

ปัญหาของมรดกโลกในไทย

ในขณะที่นักวิชาการบางส่วนบอกว่า ไม่เป็นไร ถอนตัวออกมาก็ดีแล้ว เราดูแลสมบัติของเราเองได้ แต่ผู้เขียนอยากเตือนให้ตระหนักถึงความเป็นจริงประการหนึ่ง คือ ความไร้ประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมายในไทย กรณีอุทยานประวัติศาสตร์อยุธยาเป็นตัวอย่างที่ดี การที่เราตื่นตัวกับสภาพเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมรอบตัวอุทยาน เพราะเราถูกเตือนจากกก.มรดกโลก ว่า อยุธยาอาจถูกถอดจากมรดกโลกได้ ทำให้เจ้าหน้าที่รัฐต้องหาทางจัดระเบียบกับร้านค้าโดยรอบอุทยานฯ สถานะมรดกโลกจึงเป็นเสมือนเครื่องมือคอยกำกับดูแลในกรณีที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นขาดประสิทธิภาพในการดูแลสิ่งที่มีคุณค่านั้น ๆ

แต่การดูแลรักษาอุทยานประวัติศาสตร์ ก็ยังไม่น่ากังวลเท่ากับดูแลรักษามรดกทางธรรมชาติอีกสองแห่งคือ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร-ห้วยขาแข้ง และอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ เพราะเป็นที่รู้กันดีถึงความสามารถของคนไทยในการทำลายพื้นที่ป่า ที่ผ่านมาเราต้องยอมรับว่า สถานะมรดกโลกทำให้พื้นที่ป่าทั้งสองได้รับการปกป้องอย่างเข้มแข็งมากขึ้น

นอกจากนี้ สถานะมรดกโลก 7 แห่งในประเทศไทย เป็นสิ่งที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวเข้าสู่ประเทศไทยจำนวนมาก ถ้าเราไม่ได้เป็นภาคีของอนุสัญญามรดกโลก เราก็ต้องทำใจที่จะต้องเลิกใช้คำว่า มรดกโลกกับสถานที่ทั้งหลายด้วย และหมายความต่อว่า ความคิดที่จะขึ้นทะเบียนทรัพย์สินใหม่ ๆ ก็ต้องยกเลิกไปเลย เพราะมีแต่ประเทศภาคีเท่านั้นที่จะยื่นขอจดทรัพย์สินเป็นมรดกโลกได้ เมื่อไทยไม่ได้เป็นภาคี พันธะสัญญาที่มีต่อกันก็ต้องยุติลง สถานะมรดกโลกไม่ใช่สิ่งที่ได้แล้วได้เลย

ในช่วงสามปีที่เรามีปัญหากับกัมพูชาเรื่องพระวิหาร ภาพพจน์ของไทยในสายตานานาชาติตกต่ำลงไปอย่างมาก เราเหมือนประเทศที่ "มวยแพ้ แต่คนไม่แพ้" มาวันนี้ เราก็ประกาศถอนตัวจากอนุสัญญามรดกโลก ด้วยเหตุผลที่กำกวม และไม่สนใจว่า เรายังมีประโยชน์อื่นๆที่ต้องรักษาไว้อีก ไม่น่าเชื่อว่าการต่างประเทศของไทยจะตกต่ำได้ถึงเพียงนี้

อย่างไรก็ตาม การประกาศถอนตัวจากการเป็นภาคี ยังไม่มีผลบังคับใช้ในทันที แต่ต้องรอถึง 12 เดือนหลังจากที่รบ.ไทยยื่นจดหมายอย่างเป็นทางการกับผู้อำนวยการยูเนสโกแล้วเท่านั้น ก็หวังว่ารัฐบาลใหม่ที่เข้ามาจะกล้าทบทวนเรื่องนี้อย่างจริงจัง

ที่มา มติชน

การถอนตัวจากการประชุมมรดกโลก กระทำไปเพื่อหวังผลประโยชน์ทางการเมืองในช่วงเลือกตั้งเท่านั้น

admin — Tue, 28 Jun 2011 16:53:48 +0700

การตัดสินใจของคณะผู้แทนไทยนำโดยนายสุวิทย์ คุณกิติ ที่จะให้ประเทศไทยถอนตัวออกจากการประชุมคณะกรรมการมรดกโลกของยูเนสโก เป็นการตัดสินใจที่วู่วาม ขาดความรอบคอบ และกระทำไปเพื่อกลัวเสียหน้า เพื่อความสะใจ และกระทำไปเพื่อหวังผลประโยชน์ทางการเมืองในช่วงเลือกตั้งเท่านั้น โดยได้อ้างว่าทำเพื่อผลประโยชน์ของประเทศชาติและเพื่อปกป้องอธิปไตยของไทย

เมื่อถามว่า ประเทศไทยได้ประโยชน์อะไรจากการถอนตัวออกจากคณะกรรมการมรดกโลก เมื่อพิจารณาอย่างถ่องแท้แล้ว ไทยไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย ถึงไทยจะอยู่หรือจะไปก็ไม่สามารถคัดค้านประเทศกัมพูชา หรือการทำงานของคณะกรรมการมรดกโลกได้

ตรงข้าม ไทยจะเสียภาพพจน์ในสายตามขององค์การยูเนสโก และประชาคมโลกที่ต้องการให้คณะกรรมการมรดกโลกเป็นเวทีแห่งความร่วมมือระหว่างประเทศ และการพูดคุยกันอย่างสร้างสรรค์ การที่คณะผู้แทนไทยถอนตัวนั้น ผลที่จะตามมาก็คือ ไทยอาจจะไม่มีเพื่อนเหลืออยู่อีกในโลก

เมื่อถามว่า การถอนตัวเป็นการปกป้องอธิปไตยของไทยหรือไม่ คำตอบก็คือ คณะกรรมการมรดกโลกสามารถทำงานด้านการปฏิสังขรณ์ปราสาทพระวิหารได้โดยไม่ต้องผ่านดินแดนของไทยหรือเข้ามาในพื้นที่ทับซ้อน

ในทางตรงข้าม การถอนตัวออกจากคณะกรรมการมรดกโลก จะทำให้ความสัมพันธ์กับกัมพูชาเลวร้ายลง อีกทั้งยังจะสร้างความตรึงเครียดตามแนวชายแดนไทยกัมพูชาอีกด้วย ซึ่งไม่ส่งผลดีต่อชาวไทยที่อาศัยอยู่ตามแนวชายแดนฯ

ที่มา ไทยอีนิวส์

3 ก.ค. วันปลดแอก เราจะเลือกคนเลว โดยใบตองแห้ง

admin — Sun, 26 Jun 2011 15:30:14 +0700

สิบปีผ่านไปไวเหมือนโกหก ย้อนหลังไปเมื่อปี 2544 ที่พรรคไทยรักไทยชนะเลือกตั้งท่วมท้น ได้ ส.ส.247 คน ครั้งนั้นผมเลือกพรรคไทยรักไทย

แต่ถัดมาอีก 4 ปี เมื่อพรรคไทยรักไทยได้ 19 ล้านเสียง ส.ส.377 คน ผมเลือกพรรคมหาชน ครั้นเลือกตั้ง 2 เมษา 49 ผม Vote No แต่พอเลือกตั้ง 50 หลังรัฐประหาร ผมเลือกพรรคพลังประชาชน

มองย้อนไป ผมไม่เคยรู้สึกเสียใจว่าตัวเองคิดผิด แม้แต่ครั้งที่ทำคะแนนตกน้ำหายไปกับไอ้หนุ่มซินตึ๊ง เพราะตั้งใจเลือกเพื่อคานอำนาจไทยรักไทย (แบบว่าไม่อยากฝืนใจเลือก ปชป.)

ถ้าจะกังขาอยู่หน่อย ก็คือครั้งที่ Vote No เพราะในแง่หนึ่งเหมือนตกเป็นเครื่องมือของฝ่ายล้มการเลือกตั้ง แต่ทำไงได้ ในเวลานั้น แม้ผมเริ่มไม่เห็นด้วยกับพันธมิตร ผมก็ยังเห็นว่าการคัดค้านทักษิณเป็นเป้าหมายหลัก

แต่การเลือกตั้งปี 2544 ปี 2550 (ทั้งที่ไม่เคยคิดว่าจะต้องเลือกออหมัก) และครั้งนี้ ผมไม่มีวันเสียใจแน่นอน มีบางคนเลือกไทยรักไทยปี 2544 แล้วสำนึกเสียใจเมื่อมาต่อต้านทักษิณภายหลัง ผมก็ต่อต้านทักษิณ ตั้งแต่เริ่มเป็นอำนาจนิยม ทุบม็อบท่อก๊าซ มาจนก่อนถูกรัฐประหารในปี 49 แต่ผมไม่เคยเสียใจ และมองย้อนไปตอนนี้ยิ่งมั่นใจว่าตัวเองถูก

ปี 2444 ผมเลือกไทยรักไทยเพราะความเบื่อชวน “คนดี” ที่เชื่องช้า ปลัดประเทศ ผู้ไม่เคยคิดแก้ไขระบบ ไม่เคยแตะต้องปัญหาโครงสร้าง เอาตัวรอดแต่ผู้เดียวกับภาพลักษณ์นายกฯ ลูกแม่ค้าพุงปลา ไม่โกงไม่กิน ไม่ซื้อเสียง ไม่เลี้ยงกาแฟใครแม้แต่แก้วเดียว อาศัยอยู่บ้านเพื่อนซอยหมอเหล็ง ขณะที่นักการเมืองทั้งในพรรคและในรัฐบาล ตลอดจนระบบราชการ ทุจริตฉ้อฉลกันครึกโครม

ผมไม่เข้าใจจนบัดนี้ว่า นักข่าวจำนวนหนึ่ง ยังกรี๊ดชวนอยู่ได้ไง ชวนเป็นแค่ “ใบบัว” ที่แปะอยู่บนช้างเน่า โดยตัวชวนเองก็เต็มใจและพอใจ ขอเป็นแค่ใบบัวบนช้างเน่า

ผมเลือกไทยรักไทย ด้วยความหวังรางๆ ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลง มีอะไรที่แปลกใหม่บ้าง ให้ตายเถอะ! เหมือนแทงหวยถูก 3 ตัวเต็ง หรือซื้อลอตเตอรีถูกแจคพอต นี่ถ้าเจาะเวลาหาอดีตได้ ถ้าเวียนเทียนได้ ผมคงเวียนเข้าคูหากาเบอร์ 7 ตั้งแต่เช้ายันเย็น

เพราะทักษิณ-ผู้มีคุณูปการทั้งด้านตรงด้านกลับ ด้านที่ถูกขับไล่ ด้านที่มีแรงผลักแรงต้าน-ได้ทำให้การเมืองไทย ประวัติศาสตร์ไทย สังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม ประเทศทั้งประเทศ เปลี่ยนไปอย่างถอนรากถอนโคน (หรือกำลังจะถอนรากถอนโคน) อย่างที่ผมไม่เคยคิดไม่เคยฝันว่าจะได้เห็นกับตาตัวเองในชีวิตนี้ (หมดหวังไปแล้วด้วยซ้ำ)

นี่ถ้าเป็นคนเชื่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ผมก็คงร้องว่า พระสยามเทวาธิราชส่งทักษิณมาถูกที่ถูกเวลาดีแท้ๆ แต่ผมเชื่อวิทยาศาสตร์สังคม จึงมองตาม อ.เกษียร เตชะพีระ ว่า

“ระบอบทักษิณ” คือทุนเสรีนิยมใหม่ ผู้ร่ำรวยจากโลกาภิวัตน์ ที่ได้คะแนนประชานิยมจากคนยากคนจนคนชนบท ผู้ได้รับผลกระทบจากโลกาภิวัตน์ มาเขย่าโครงสร้างเดิมของสังคมไทย

ชนชั้นนำเดิมๆ ทุนผูกขาดเดิมๆ ระบอบอุปถัมภ์เจ้าขุนมูลนาย ที่ครอบงำสังคมอยู่ด้วยอุดมการณ์จารีตนิยม เชิดชูตัวบุคคล ยกย่อง “คนดี” มาปกปิดโครงสร้างที่เน่าเฟะ ใช้คำสอนศีลธรรมจรรยา มาปิดกั้นการเปลี่ยนแปลงไปสู่สังคมที่เปิดกว้าง มีเสรี จึงกลายเป็นศีลธรรมปากว่าตาขยิบ

แน่นอน ทักษิณไม่ใช่ตัวดี แต่ถ้าไม่ใช่ทักษิณ ก็คงไม่เกิดความเปลี่ยนแปลงที่รุนแรงและรวดเร็วถึงขนาดนี้ เสรีนิยมใหม่อาจไม่ใช่สิ่งที่เราต้องการ แต่อย่างน้อย เสรีนิยมใหม่ ก็เปิดทางให้อุดมการณ์เสรีประชาธิปไตยเติบโตได้มากกว่าจารีตนิยม

“คนดี” ของจารีตนิยม ล้วนเป็น “คนดี” กว่าทักษิณ ในทางส่วนตัว มีไม่น้อยที่น่าเคารพนับถือ ยกมือไหว้ได้ แต่พวกเขาคือ คนที่เชื่อว่าสังคมต้องอยู่ในกรอบ ประชาชนต้องเชื่อผู้หลักผู้ใหญ่ มากกว่าให้ประชาชนเติบโต กล้าตัดสินใจ และรับผิดชอบตัวเอง มากกว่าที่จะสถาปนากฎกติกา บนพื้นฐานของเสรีภาพและความเสมอภาค

สังคมไทยต้องการ “วิญญาณกบฎ” “วิญญาณเสรี” เพื่อปลดเปลื้องพันธนาการของวัฒนธรรมจารีต แบบครูยังจับนักเรียนเข้าแถวตรวจผม ตรวจเครื่องแบบ เหมือนสมัยผมเป็นเด็ก 40 ปีก่อน

ครูเรียกนักเรียนมาเข้าแถวอบรม “ทำดีเพื่อพ่อ” “โตแล้วไม่โกง” ขณะที่ตัวครูเอง กว่าจะได้เป็น ผอ.รอง ผอ.ก็วิ่งเต้นเส้นสาย ประจบสอพลอ เอาหน้า (เว็บไซต์โรงเรียนลูกผมเปิดเจอแต่หน้า ผอ.กลายเป็นเว็บพรีเซนส์ตัวเอง)

แต่ “คนดี” ของจารีตนิยมกลัว “วิญญาณกบฎ” เพราะความกลัวว่าโลกใบเก่า ๆ ที่พวกเขายึดมั่นจะแตกสลาย “คนดี” ของจารีตนิยมคือคนที่มองว่า โลกสมัยใหม่มันเลวลงไปเป็นรุ่นๆ น่าจะเป็นเพราะสัตว์ชั้นต่ำกลับชาติมาเกิดเป็นคนกันยั้วเยี้ย ทั้งโง่ ถูกซื้อ เห็นแก่ตัว เห็นแก่ประโยชน์เฉพาะหน้า ไร้การศึกษา ไม่อยู่ในศีลในธรรม

พวกเขาจึงเกลียดเสรีประชาธิปไตย เพราะพวกเขายอมรับไม่ได้ที่มีหนึ่งเสียงเท่ากับ “คนชั้นต่ำ”

ห้าปีที่ผ่านมา “คนดี” ของชนชั้นนำจารีตนิยม ใช้พลังเฮือกสุดท้าย ทำลายล้างเสรีนิยมใหม่ ด้วยอำนาจบารมีที่พวกเขามีอยู่ในกองทัพ ในสถาบันตุลาการ ในระบบราชการ ในสื่อ ในแวดวงวิชาการ โดยปิดกั้นอุดมการณ์เสรีประชาธิปไตยไปพร้อมกัน เพราะพวกเขาเชื่อว่า ประชาธิปไตยเปิดโอกาสให้ “คนเลวปกครองบ้านเมือง”

ทั้งที่ในระหว่างนั้น พวกเขาก็ตอบคำถามไม่ได้ว่า การใช้ปืน รถถัง และใช้กฎหมายสองมาตรฐาน ทำให้พวกเขายังเป็นคนดีอยู่หรือเปล่า หรือในหมู่พวกเขาเอง เป็นคนดีจริงทั้งหมดหรือเปล่า เพราะเมื่อเลือกข้างแล้ว พวกเขาไม่ได้เลือกคน จะห้อย โหน แอบอิงหาผลประโยชน์ เลว ชั่ว คดโกงอย่างไร ไม่เลือกทั้งตัวบุคคลและวิธีการที่จะไปสู่ชัยชนะ

อันทิ่จริงก็ไม่ต่างจากระบอบของพวกเขา ระบอบอุปถัมภ์ ที่ครอบงำประเทศนี้มาตลอด คำสอนให้ยึดมั่นคุณธรรมจริยธรรม เชื่อฟังผู้หลักผู้ใหญ่ กลายเป็นเครื่องมือปกป้องระบอบอภิสิทธิ์ชน

ซึ่งเมื่อเป็นสังคมปิด มีอภิสิทธิ์ชน มีอำนาจนอกระบบ ระบอบนี้ก็เป็นที่แอบอิงของพวกมือถือสากปากถือศีล ประจบสอพลอ วิ่งเต้นเส้นสาย ใครใกล้ชิดขั้วอำนาจ คนนั้นก็ได้โอกาส พลเอกเปรมปกครองประเทศ 8 ปี ข้างตัวเปรมมีคนดีจำนวนหนึ่ง แต่ก็มีนักการเมืองและนายทหารที่ร่ำรวยมหาศาล จำนวนไม่น้อยเช่นกัน

ชวนเป็นนายกฯ 2 สมัย ผมเคยชอบที่ชวนปาฐกถาว่า เป็นเด็กยากจนมาจากชนบท เห็นตำรวจ เห็นข้าราชการ รังแกชาวบ้าน แต่ชวนไม่เคยทำอะไรที่เป็นการปฏิรูประบบ นอกจากท่องคาถาหัวไม่ส่ายหางไม่กระดิก ฉลาด วรฉัตร อดข้าวเรียกร้องให้ปฏิรูปการเมือง ชวนไม่แยแสสนใจ ตั้งกรรมการปฏิรูปการเมืองพอเป็นพิธี

จนบรรหาร “ตู้เอทีเอ็มเคลื่อนที่” ให้สัญญาประชาคมว่า ชนะเลือกตั้ง จะแก้ไขรัฐธรรมนูญ จึงเป็นจุดกำเนิดของรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน 2540 ซึ่งตอนไล่พลเอกชวลิต พวกประชาธิปัตย์ก็กลับมาชูธงเขียวกันได้อย่างหน้าไม่อาย

ถามว่าบรรหาร ชวลิต เป็น “คนดี” ไหม ในสายตาคนกรุงคนชั้นกลาง เมื่อเทียบกับชวน ถ้าวันนั้นคนไทยเลือกคนดี (ไม่เลือกเราเขามาแน่) บรรหารไม่ได้เป็นนายกฯ การเมืองไทยคงไม่พัฒนามาถึงขนาดนี้

คำขวัญที่ว่า “เลือกคนดี” ไม่มีอยู่จริง เพราะเอาเข้าจริง ไม่มีคนดีให้เลือก มีแต่คนที่ถูกสร้างภาพขึ้นมาให้เป็น “ใบบัว” อย่างชวน อภิสิทธิ์ ที่เหลือล้วนเป็นตัวแทนกลุ่มทุนระดับชาติและทุนท้องถิ่น การเมืองคือเรื่องของผลประโยชน์ คือเรื่องของการต่อรองอำนาจและผลประโยชน์

ในระบอบที่ต่อเนื่องมาแบบเดิม ๆ เราเพียงแต่ต้องจำใจเลือกคนหรือพรรคที่ “เลวน้อยกว่า” แต่นับจากปี 2544 โดยเฉพาะนับจากปี 2550 การเลือกตั้งกลายเป็นเรืองของการเลือกทางยุทธศาสตร์ เลือกเพื่อรักษาระบอบ หรือเลือกเพื่อเปลี่ยนแปลงระบอบ

นักการเมืองไม่มีตัวดี พูดอย่างนี้อาจคล้ายพวก Vote No แต่พวก Vote No คือพวกที่สิ้นหวัง ทุกๆวันจมอยู่กับโรคซึมเศร้า เห็นแต่ความเลวร้ายของการเมือง มันเลวลงไปเป็นรุ่นๆ หมดหวังกับประชาธิปไตย มองไม่เห็นความตื่นตัวของประชาชน หมดหวังกับการเลือกตั้ง หวังลมๆ แล้งๆ ว่าจะเกิดรัฐประหารอีกครั้ง ปิดประเทศ ให้ครูจับนักเรียนมาเข้าแถวอบรมศีลธรรมอย่างเข้มงวดอีกครั้ง

กระแสหลักในการเลือกตั้งครั้งนี้มี 3 ส่วนเท่านั้น นอกจากพวก Vote No ผู้น่าสงสาร ก็คือคนชั้นกลางน้ำมันมะกอก ผู้สนับสนุนพรรคประชาธิปัตย์ในฐานะผู้ปกป้อง “ระบอบอภิสิทธิ์ชน” โดยคนชั้นกลางส่วนหนึ่งก็คือผู้เคยเข้าร่วมกับพันธมิตร แต่ลงรถไฟสถานีสุดท้าย ไม่สุดขั้วสุดโต่งไปกับพันธมิตร พวกเขาพอใจแค่มีพรรคประชาธิปัตย์มารักษาระบอบเดิมๆ

พรรคประชาธิปัตย์มีฐานเสียงซ้อนกัน 3 มิติ มิติหนึ่งคือ “พรรคเลวน้อยกว่า” ผู้ที่จะปกป้องระบอบเดิมๆ อยู่กันไปอย่างนี้ ไม่ต้องเปลี่ยนแปลงอะไร อิงอำนาจทหาร อิงอำนาจตุลาการ คำพิพากษาของศาล ชอบแล้ว ถูกต้องแล้ว (เพราะกรูได้ประโยชน์) เราจะไม่ทำเพื่อคนคนเดียว

มิติที่สองคือ ความเป็น “พรรคพลังสะตอ” ซึ่งน่าเหนื่อยใจ เพราะจริง ๆ แล้วไม่ได้มีอะไรแตกต่างจากพรรคพลังชลบุรี ขณะที่มิติที่สาม ในจังหวัดอื่นๆ นอกกรุงเทพฯ นอกภาคใต้ พรรคประชาธิปัตย์ไม่ได้แตกต่างจากพรรคอื่นคือ เป็นตัวแทนทุนท้องถิ่น

แน่นอน พรรคเพื่อไทยก็มีมิติของตัวแทนทุนท้องถิ่น มีความเป็นท้องถิ่นนิยมอยู่จางๆ ในจังหวัดภาคเหนือตอนบน

แต่มิติที่สำคัญที่สุดคือ ความเป็นตัวแทนของคนชนบท คนชั้นล่าง ที่ต้องการสิทธิเสมอภาคทางการเมืองเพื่อแก้ปัญหาปากท้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต้องการตอบโต้อำนาจรัฐประหารตุลาการภิวัตน์ ที่ล้มล้างรัฐบาลที่พวกเขาเลือกเข้าไป ด้วยปืน รถถัง และความยุติธรรมสองมาตรฐาน

พูดได้ว่า พรรคเพื่อไทยเป็นตัวแทนของการต่อสู้เพื่อเสรีประชาธิปไตย แม้เป็นเพียงปรากฏการณ์เฉพาะหน้า เป็นสิ่งสัมพัทธ์ เพราะธาตุแท้ของพวกเขาคือ ทุนเสรีนิยมใหม่ คือทุนท้องถิ่น คือนักการเมืองกเฬวราก

แต่เฮ้ย นักการเมืองกเฬวราก มันก็แน่เหมือนกัน มันยังสู้ ทั้งรู้ว่าสู้กับใคร ถ้าไม่แน่จริง ไอ้พวกนี้มันคงย้ายพรรคไปซบภูมิใจไทยแล้ว มันจึงเป็นปรากฏการณ์ประจวบเหมาะอะไรเช่นนี้ ที่ผมจะได้ประกาศอย่างเต็มปากภาคภูมิว่า เฮ้ย การเลือกตั้งครั้งนี้ ผมจะเลือกคนเลว ไชโย ดีใจจริงๆ ที่เกิดมาชาติหนึ่ง ยังมีโอกาสได้เลือกคนเลว สนุกสนานเฮฮากับการเลือกคนเลว

เพราะอย่างน้อย ก็ยังได้ใช้สิทธิกวน teen อำมาตย์ ขุนทหาร ตุลาการ ผู้มีศีลธรรมจรรยาสูงส่งทั้งหลาย ที่เก๊กท่าหน้าขรึมเป็นซูเปอร์ฮีโร่ผู้รักชาติบ้านเมืองแต่ผู้เดียว

เพราะอย่างน้อย นักการเมืองเลวๆ ที่ต่อให้มันคิดทำเพื่อ “นายใหญ่” คนเดียว ไม่ได้แยแสประชาชนคนเสื้อแดงอย่างจริงใจ มันก็ต้องเข้าไปรบรากับอำนาจจารีต ซึ่งเปิดทางให้เสรีประชาธิปไตยอยู่ในตัว หลังจากนั้น จะเป็นอย่างไรค่อยว่ากัน เพราะแค่นี้ก็สะใจพอแล้ว

เพียงหวังว่า ผมจะยังมีชีวิตอยู่จนเห็นสังคมเปลี่ยน การเมืองเปลี่ยน เมื่อถึงตอนนั้น ถ้าประชาธิปไตยกลับมาเต็มใบ ผมคงไม่จำเป็นต้องเลือกเพื่อยุทธศาสตร์ ผมอาจจะเลือกตามใจชอบ เลือกเสี่ยอ่าง เลือกคนบ้าๆบอๆ เลือกหนุ่มหล่อ เลือกสาวสวย หรือ Vote No หรือไม่ไปเลือกตั้งแม่-เลย ตามประสาคนชั้นกลางที่ไม่เห็นจะต้องไปเลือกตั้ง

เพียงแต่การเลือกตั้งครั้งนี้ เป็นการเลือกเพื่อยุทธศาสตร์อย่างชัดเจน คนไทยมีทางเลือกแค่ 3 ทางคือ ถ้าอยากเห็นความเปลี่ยนแปลง เลือกพรรคเพื่อไทย ถ้าอยากให้ทุกอย่างอยู่แบบเดิมๆ เลือกพรรคประชาธิปัตย์ แต่ถ้าอยากถอยหลัง ก็เข้าคูหากา Vote No

ใบตองแห้ง
26 มิ.ย.54

ที่มา ประชาไท

ความผิดพลาดร้ายแรงของอภิสิทธิ์ (Abhisit′s blunder)

admin — Sat, 25 Jun 2011 23:20:10 +0700

แอนดรูว์ วอล์คเกอร์ นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย ได้เขียนบทความชื่อ "Abhisit′s blunder" (ความผิดพลาดร้ายแรงของอภิสิทธิ์) ลงในเว็บล็อก "นิว แมนดาลา" (นวมณฑล)

วอล์คเกอร์ เห็นว่า การปราศรัย ณ สี่แยกราชประสงค์ ของพรรคประชาธิปัตย์ เมื่อวันที่ 23 มิถุนายนที่ผ่านมา ถือเป็น "จุดเปลี่ยนสำคัญ" สำหรับการรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งในครั้งนี้

เขาวิเคราะห์ว่า ส่วนผสมที่คาดการณ์ได้ของคำปราศรัยที่ไม่มีเหตุผล, โหยหาอดีต, เต็มไปด้วยความโกรธแค้น และกล่าวร้ายต่อฝ่ายตรงข้าม ได้ถูกออกแบบขึ้นเพื่อขู่ขวัญประชาชนผู้มีสิทธิลงคะแนนเสียงเลือกตั้ง ด้วยภาพลักษณ์ของผลต่อเนื่องที่เป็นโศกนาฏกรรมความรุนแรงจากสภาวะโกลาหลทางการเมืองในช่วงที่ผ่านมา

สารจากคำปราศรัยของพรรคประชาธิปัตย์ อาจสามารถดึงดูดใจผู้มีสิทธิลงคะแนนเสียงบางส่วนที่ยังไม่ตัดสินใจว่าจะเลือกพรรคใดได้บ้าง ถ้าพวกเขาคิดว่าอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เป็นตัวแทนของผู้ที่สามารถถือครองอำนาจได้อย่างมั่นคง ในช่วงเวลาที่เกิดความแตกแยกทางการเมืองอย่างร้าวลึกในสังคมไทย

แต่สำหรับประชาชนผู้มีสิทธิลงคะแนนเสียงอีกเป็นจำนวนมากแล้ว เวทีปราศรัยที่สี่แยกราชประสงค์ของพรรคประชาธิปัตย์ อาจก่อให้เกิดผลลัพธ์อันตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง

วอล์คเกอร์ชี้ให้เห็นว่า ความเป็นจริงที่หลายคนอาจทนไม่ได้มีอยู่ว่า วิถีทางเดียวที่ประเทศไทยจะสามารถมีเสถียรภาพทางการเมืองได้ภายหลังการเลือกตั้ง 3 กรกฎาคม ก็คือ ชัยชนะอย่างเด็ดขาดของพรรคเพื่อไทย

โดยไม่ต้องเข้าไปข้องแวะกับเรื่องคุณธรรมความสามารถหรือความล้มเหลวทั้งในทางการเมืองและในทางส่วนบุคคลของบรรดาผู้สมัคร ส.ส. ของพรรคเพื่อไทย แต่ปล่อยให้ทุกอย่างดำเนินไปตามกลไกของการเลือกตั้ง

รูปแบบที่กลายเป็นมาตรฐานของการเลือกตั้งไทย ตลอดช่วงเวลากว่า 10 ปีที่ผ่านมา ก็คือ พรรคประชาธิปัตย์ได้ทำการรณรงค์หาเสียงเพียงเพื่อจะพ่ายแพ้การเลือกตั้ง

ณ บัดนี้ พวกเขาได้ตระหนักแล้วว่า ตนเองไม่สามารถจะแข่งขันกับแบรนด์ "ชินวัตร" ได้ ชัยชนะสำหรับประชาธิปัตย์จึงถือเป็นเรื่องที่ "เป็นไปไม่ได้"

พรรคประชาธิปัตย์สามารถหวังได้เพียงแค่ ทำอย่างไรพวกเขาจึงจะได้ ส.ส. จำนวน "ใกล้เคียง" กับพรรคเพื่อไทยให้มากที่สุด เพื่อจะชักจูงให้พรรคการเมืองขนาดเล็กเข้ามาร่วมจัดตั้งรัฐบาลกับฝ่ายของตนเอง

แต่ปัญหาก็คือ ที่ว่า "ใกล้เคียงที่สุด" นั้น คือขนาดไหน? มีความเป็นไปได้ว่า พรรคการเมืองใหญ่ทั้งคู่ จะได้ที่นั่งในสภาไปประมาณ 400 ที่นั่ง จากทั้งหมด 500 ที่นั่ง ถ้าเพื่อไทยได้ ส.ส. จำนวนประมาณ 250 คน ประชาธิปัตย์ได้ประมาณ 150 คน เพื่อไทยก็จะได้เปรียบอย่างสูง ส่วนอภิสิทธิ์และประชาธิปัตย์ก็คงพ่ายแพ้อย่างสิ้นเชิง

ด้วยจำนวน ส.ส. 250 คน จะส่งผลให้พรรคเพื่อไทยไม่มีปัญหาใดๆ ในการดึงดูดพรรคการเมืองอื่นๆ ให้เข้ามาร่วมจัดตั้งรัฐบาลผสมที่มีเสียงข้างมากอย่างปลอดภัยในสภาผู้แทนราษฎร

ถ้าทั้งสองพรรคได้ ส.ส. ฝ่ายละ 200 ที่นั่ง ฝันของอภิสิทธิ์ก็จะกลายเป็นจริง แต่แนวโน้มเช่นนี้ จะไม่มีทางเกิดขึ้นแน่นอน ดังนั้น สิ่งที่ประชาธิปัตย์สามารถคาดหวังให้เกิดขึ้นอย่างมีความเป็นไปได้มากที่สุด ก็คือ การมี ส.ส. จำนวนประมาณ 175 ที่นั่ง ขณะที่เพื่อไทยได้ไปประมาณ 225 ที่นั่ง

ซึ่งจะส่งผลให้ อภิสิทธิ์มีโอกาสจัดตั้งรัฐบาลผสมขึ้นได้ ทว่า สำหรับผู้มีสิทธิลงคะแนนเสียงเลือกตั้งจำนวนมากแล้ว ผลการเลือกตั้งที่ไม่เด็ดขาดเช่นนั้น ได้กลายเป็นสิ่งที่ไม่น่าดึงดูดใจ เพราะสภาวะดังกล่าวอาจเปิดโอกาสให้ "อำนาจนอกระบบ" เข้ามาแทรกแซงการเมืองอีกครั้งหนึ่ง กระทั่งกลายเป็นชัยชนะของ "มือที่มองไม่เห็น"

นอกจากนั้น สภาวะที่ว่ายังอาจส่งผลให้คนเสื้อแดงและเสื้อเหลือง ระดับฮาร์ดคอร์ทั้งหลายออกมาชุมนุมกันบนท้องถนนอีกก็เป็นได้

ด้วยเหตุนี้ ผลการเลือกตั้งที่คลุมเครือไม่ชัดเจน (เพื่อไทย 225 : ประชาธิปัตย์ 175) ซึ่งอาจถือเป็นความสำเร็จระดับสูงสุดที่พรรคประชาธิปัตย์พอจะคาดหวังได้ในขณะนี้ จึงจะยิ่งส่งผลทำให้เกิดการเผชิญหน้าและภาวะวุ่นวายในสังคมการเมืองไทยมากขึ้น

นักวางกลยุทธการเลือกตั้งของพรรคประชาธิปัตย์อาจคิดว่า การมุ่งเน้นหาเสียงไปที่ประเด็นความวุ่นวายทางการเมืองในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2553 ถือเป็นแนวคิดที่มีประสิทธิผล แต่การดึงดูดใจผู้ลงคะแนนเสียงด้วยการสร้างความวิตกกังวลดังกล่าว อาจถือเป็นกลยุทธที่ไม่ฉลาดนัก

เพราะโอกาสเดียวที่พรรคประชาธิปัตย์จะประสบความสำเร็จตามกลยุทธนี้ ก็คือ การเลือกตั้งที่จะนำไปสู่ความวุ่นวายทางการเมืองรอบใหม่

ที่สำคัญ วอล์คเกอร์ได้สรุปความเห็นปิดท้ายว่า คำปราศรัยที่ระคายหูและการสร้างภาพลักษณ์แห่งการเผชิญหน้า บนเวทีปราศรัยหาเสียงของพรรคประชาธิปัตย์ ณ สี่แยกราชประสงค์ อาจกระตุ้นให้ผู้มีสิทธิลงคะแนนเสียงบางส่วนตัดสินใจสนับสนุนพรรคเพื่อไทย ซึ่งเป็นเครือข่ายพันธมิตรของอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร ให้มีความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น

กระทั่งพรรคการเมืองพรรคนี้ อาจได้รับอำนาจอาญาสิทธิ์จากประชาชนผู้ลงคะแนนเสียงเลือกตั้งอย่างแข็งแกร่งมั่นคง ยิ่งกว่าที่พรรคพลังประชาชนเคยได้รับเมื่อเดือนธันวาคม 2550 เสียอีก

ที่มา มติชน

“แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” หลังจากปีที่ 150

admin — Mon, 13 Jun 2011 00:18:35 +0700

การพิมพ์ซ้ำ “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” หนังสือเก่าเมื่อ 150 ปีก่อนเล่มนี้ ในสายตาของคนทั่วไปแล้ว ยังจะต้องให้คำอธิบายถึงมีความหมายมากน้อยเพียงใด? อันที่จริง “แถลงการณ์ฯ” เล่มนี้เป็นผลงานประพันธ์ที่มีความหมายที่สุดแห่งยุคเล่มหนึ่ง ข้อสรุปนี้ พิสูจน์ความเป็นจริงได้ไม่ยาก

หากเราพิจารณาผลงานประพันธ์ของชนชั้นนายทุนในกึ่งศตวรรษที่ผ่านมานี้สักนิด ก็จะพบว่า หนังสือแต่ละเล่มเหล่านั้น จะมีคุณค่าก็แต่เชิงประวัติศาสตร์เท่านั้น ไม่มีความหมายที่เป็นจริงแม้แต่น้อย

แต่สำหรับ “แถลงการณ์ฯ” ซึ่งวางอยู่เบื้องหน้าของเราเล่มนี้แล้ว เป็นหนังสือที่สร้างสรรค์ขึ้นอย่างบรรจง ผ่านการกลั่นกรองอย่างดีเยี่ยม เป็นงานวิเคราะห์ที่ลุ่มลึก และเป้นคำตอบอันล้ำเลิศของปรากฏการณ์มูลฐานในลักษณะทั่วโลก ที่เรากำลังสนใจกัน อยู่ ณ วันนี้

แท้ที่จริงแล้ว “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ณ วันนี้ มีความถูกต้องชัดเจนยิ่งกว่าวันที่มันก่อกำเนิดเมื่อปี ค.ศ. 1848 เสียอีก ขอแต่ให้เราพิจารณาสักตัวอย่าง ก็จะพบว่า ในยุคของมาร์กซและเองเกลส์นั้น โลกแห่งบรรษัทข้ามชาติก็ยังคงเป็นเสียงดนตรีในอนาคตอันแสนไกล

แต่ท่านทั้งสองก็ได้ชี้ไว้ตั้งแต่บัดนั้นแล้วว่า การแข่งขันของ “วิสาหกิจเสรี” ย่อมนำไปสู่การรวมศูนย์ของทุนและการผูกขาดของพลังการผลิตอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้เลย

ทุกวันนี้การพยากรณ์อันอัจฉริยะของท่านทั้งสองนี้ ได้ปรากฏเป็นจริงขึ้นแล้วโดยปราศจากข้อกังขาใดๆ ทั้งสิ้น บรรดาทนายแก้ต่างของลัทธิทุนนิยม พากันกล่าวขวัญว่า คำวินิจฉัยของมาร์กซนั้น “ผิดพลาด” กาลกลับกลายเป็นว่า พวกเขานั่นแหละ ที่กลายเป็นตัวตลกโปกฮาไป

การโฆษณาว่า “เล็กก็คือความดีงาม” ที่ทำกันในทศวรรษที่ 1990 นั้น เป็นเพียงสมัยนิยมอย่างหนึ่งเท่านั้นเอง ณ ที่นี้ข้าพเจ้าจะไม่เข้าร่วมเสวนาในเรื่องพิจารณาความดีงาม จากความเล็ก กลางและใหญ่ ซึ่งเป็นเรื่องที่ต่างคน ต่างก็มีทัศนะของตนเอง

แต่ความจริงที่เราไม่มีทางโต้แย้งก็คือ กระบวนการรวมศูนย์ทุน ที่มาร์กซได้พยากรณ์ไว้นั้น ไม่เพียงได้ปรากฏขึ้นมาแล้ว หากยังกำลังพัฒนาไป และจะบรรลุถึงระดับสูงซึ่งไม่เคยปรากฏมาเมื่อสิบปีก่อนหน้านี้

ในสหรัฐฯ กระบวนการเช่นนี้มีให้เห็นอย่างเด่นชัดยิ่ง คือรายได้ของกลุ่มทุนผูกขาดยักษ์ใหญ่ 500 กลุ่ม ในปี 1994 เท่ากับ 92% ของมวลรวมรายได้ รายได้ของบริษัทใหญ่ที่สุด 1,000 บริษัทสูงถึง 1/3 ของผลกำไรรวมของทั่วทั้งโลก 5% ของครอบครัวที่มั่งคั่งที่สุดของสหรัฐฯ มีสินทรัพย์ทางการเงินถึงกึ่งหนึ่งของยอดรวมสินทรัพย์การเงินของเอกชนทั่วทั้งประเทศ 1% ของชาวอเมริกันที่มั่งคั่งที่สุด มีรายได้ระหว่างปี ค.ศ. 1978-1989 โดยเพิ่มสัดส่วนจาก 17.6%~36.3% ของรายได้ประชาชาติ

กระบวนการควบรวมศูนย์ทุนของกลุ่มทุนเหล่านี้ สูงถึงระดับที่ยากจะคาดฝันถึง การควบบริษัทแพร่หลายในประเทศอุตสาหกรรมที่เจริญแล้ว ดุจดังโรคติดต่อ ปี ค.ศ. 1995 ตัวเลขควบบริษัทสูงเป็นประวัติการณ์ ธนาคารมิซูบิชิ ธนาคารเกียวโต กลายเป็นธนาคารใหญ่ที่สุดในโลก

ในสหรัฐฯ การรวมแมนฮัทเตอร์เข้ากับธนาคารเคมี ก่อให้เกิดสถาบันการเงินที่ใหญ่ที่สุด ซึ่งมีทุนสำรองถึง 2.97 แสนล้านดอลล่าร์สหรัฐ การซื้อบริษัทอเมริกันกระจายเสียง (ABC) ของวอลท์ ดิสนีย์ ให้กำเนิดบริษัทกิจการบันเทิงใหญ่ที่สุดในโลก นิชียะ (Nishiya) ชื่อบริษัทคอลัมเบียกระจายเสียง (CBS) ไทม์วอนเนอร์เข้าควบรวมกับเครือข่ายกระจายเสียงของเธอร์นา ในวงการเภสัช กลาสโซ่ (Klaxo) ซื้อเวลคัม (Wellcome) บริษัททำกระดาษใหญ่ที่สุดในโลกเกิดขึ้นทันทีที่คิมเบอร์ลี คลาร์ด (Kimbery-Clark) ควบสก๊อต (Scott) เข้าในเครือของตน

กระแสความร้อนแรงในการซื้อกิจการขยายตัวไปสู่ยุโรป และเมื่อไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา ก็ทำสถิติสูงสุดเป็นประวัติการณ์ แม้กระทั่งสวิสเซอร์แลน ก็ประสบกับการซื้อกิจการอันเลวร้าย ซึ่งปรากฏให้เห็นในกรณีการควบรวมกลุ่มทำกระดาษในโฮลวิส (Holvis) ซึ่งเป็นภัตตาคาร ด้วยราคา 3.2 หมื่นล้านปอนด์สเตอร์ลิง

สิ่งที่เชื่อมโยงอย่างแนบแน่นกับกระบวนการซื้อกิจการแบบนี้ก็คือ พฤติกรรมด้านมืด---การลอบติดต่อกันเป็นการลับ การปลอมแปลงราคาหุ้น ตลอดจนถึงการฉ้อฉล ขโมยลิขสิทธิ์ และหลอกลวง ดังที่ปรากฏเป็นข่าวฉาวโฉ่ซึ่งเปิดเผยอยู่ในกินเนส (Guinness)

เรายังสามารถยกตัวอย่างง่ายๆ อีกมากมาย แต่ก็เพียงพอสำหรับการพิสูจน์ถึงความถูกต้องแห่งกระบวนการรวมศูนย์ทุน ดังที่มาร์กซและเองเกลส์ได้วิเคราะห์ไว้ ตัวอย่างเป้าหมายแห่งการรวมศูนย์ทุนที่ยกมาแต่ละรายข้างต้นนั้น ล้วนมิได้บ่งบอกถึงการเติบโตของพลังการผลิต มิใช่เพื่อการลงทุนสร้างโรงงานและนวัตกรรมเครื่องจักรใหม่ แต่กลับเป็นการปิดโรงงานและองค์การที่กำลังดำเนินการผลิตอยู่ และปลดกรรมกรจำนวนมากออกจากงาน เพื่อได้มาซึ่งกำไรสูงสุด จากส่วนต่างในสภาวะที่ไม่ต้องขยายการผลิต สภาวะแห่งความทุกข์ยากลำบากแสนเข็ญของการว่างงาน

“จากนี้จะเห็นได้อย่างชัดแจ้งว่า ชนชั้นนายทุนไม่สามารถที่จะเป็นชนชั้นปกครองในสังคมต่อไปได้อีกแล้ว และไม่สามารถที่จะเอาเงื่อนไขการดำรงชีวิตของชนชั้นตน เป็นกฎที่ครอบงำทุกสิ่งทุกอย่าง ไปยัดเยียดให้แก่สังคมต่อไปได้อีกแล้ว ชนชั้นนายทุนจะปกครองต่อไปไม่ได้แล้ว

เพราะว่าชนชั้นนี้ แม้กระทั่งจะประกันให้ทาสของตน มีความเป็นอยู่เยี่ยงทาส ก็ทำไม่ได้ เพราะว่าชนชั้นนี้ จำต้องยอมให้ทาสของตน ตกอยู่ในสภาพที่ตนเลี้ยงเขาไม่ได้ แต่กลับต้องให้เขามาเลี้ยงตน สังคมจะอยู่ภายใต้การปกครองของชนชั้นนี้ต่อไปอีกไม่ได้แล้ว” (แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์)

ซึ่งตรงกันข้ามกับความเพ้อเจ้อของผู้นำพรรคกรรมกรในอดีต การปรากฏขึ้นอีกครั้งหนึ่งของการว่างงานอย่างขนานใหญ่นี้ เสมือนหนึ่งเซลล์มะเร็งในร่างกายของคนที่ได้แพร่กระจายไปทั่วโลก

จากสถิติของสหประชาชาติจำนวนคนว่างงานทั่วโลกสูงถึง 120 ล้านคน โดยที่สถิติการว่างงานของทางการนั้น มักจะประเมินต่ำกว่าความเป็นจริงเป็นอย่างมากอยู่เสมอ หากพิจารณาถึงประชากรที่ต้อง “ทำงาน” ในสายอาชีพต่างๆ ละก้อ ผู้ว่างงานและกึ่งว่างงานจะสูงถึง 1,000 ล้านคนทีเดียว.

จากสถิติของทางการ ในยุโรปตะวันตกมีจำนวนผู้ว่างงานถึง 18 ล้านคน ซึ่งเป็น 10% ของผู้ที่อยู่ในวัยทำงานเฉพาะในสเปนประเทศเดียว แทบไม่น่าเชื่อว่าสูงถึง 20% แม้ในเยอรมันถือว่าเป็น “ชายฉกรรจ์แห่งยุโรป” ประชากรผู้ว่างงานสูงถึง 45 ล้านคน ซึ่งเป็นครั้งแรกหลังยุคฮิตเลอร์

ในญี่ปุ่นตัวเลขผู้ว่างงานก็พุ่งสูงเป็นครั้งแรก นับแต่ปี ค.ศ. 1930 เป็นต้นมา ภาพลักษณ์สวนอีเดนที่มีประชากรมีงานทำกันทุกคนของญี่ปุ่นนั้น ได้กลายเป็นตำนานในประวัติศาสตร์ไปเสียแล้ว จากสถิติของทางการอัตราการว่างงานของญี่ปุ่นสูงถึง 3% ทว่าสถิตินี้ไม่เป็นความจริง หากวัดอัตราการว่างงานของญี่ปุ่นด้วยมาตรฐานเดียวกับประเทศทุนนิยมอื่นๆ แล้ว ตัวเลขจริงๆ จะอยู่ระหว่าง 8~9% ทีเดียว

การว่างงานเช่นนี้ มิใช่การว่างงานในแบบวัฏจักรตามที่กรรมกรคุ้นเคยอย่างในอดีต มิใช่จำนวนผู้ว่างงานขึ้นลงตามเศรษฐกิจถดถอยและเติบโต ภาวการณ์ว่างงานเช่นนี้ จะไม่ซ้ำรอยในอดีตอีกต่อไป ตราบจนถึงเวลาที่เขียนบทความชิ้นนี้ เศรษกิจของสหรัฐฯ เติบโตต่อเนื่องกันมาแล้ว 6 ปี

แต่การว่างงานทั่วโลกยังไม่มีทีท่าว่าจะลดน้อยลง มีข่าวตามหน้าหนังสือพิมพ์ทุกวัน ถึงการปิดโรงงานและปรับลดพนักงานลูกจ้าง (ภาษาเทคนิคทุกวันนี้เรียกว่า “ปรับลดขนาดลง”) ข่าวทำนองนี้ มักจะเกี่ยวพันกับการซื้อครอบกิจการตามที่กล่าวแล้วมาข้างต้น

การว่างงานก็มิใช่เป็นการว่างงานแบบวัฏจักร แม้กระทั่งการเป็น “กองหนุนใหญ่ของแรงงาน” ของลัทธิทุนนิยม ตามที่มาร์กซ เคยกล่าวไว้อีก ก็มิใช่ นี้คือการว่างงานที่เป็นปรากฏการณ์ใหม่ในลักษณะโครงสร้างและลักษณะชีวภาพ ที่แม้ในยาม “รุ่งเรือง” ก็ไม่ลดลง.

การว่างงานเช่นนี้ ยังได้ส่งผลกระทบถึงส่วนที่ไม่เคยได้รับการกระทบมาก่อนเลยในสังคม ได้แก่ครู อาจารย์ แพทย์ ข้าราชการ พนักงานธนาคาร นักวิทยาศาสตร์ แม้กระทั่งบุคลากรด้านบริหาร ความไม่มั่นใจในความปลอดภัยกลายเป็นภาวะจิตใจทั่วไปของสังคม

ข้อความข้างต้นที่มาร์กซและเองเกลส์ได้บรรยายไว้นั้น เป็นตัวอักษรในความเป็นจริง ชนชั้นนายทุนของประเทศต่างๆ ต่างก็ได้ส่งเสียงอื้ออึง รณรงค์ว่า “เราจะต้องตัดลดรายจ่ายด้านสาธารณะลง” อันเป็นคำขวัญของแทตเชอร์และเมเจอร์ ทุกวันนี้ โทนี่ แบลร์ และผู้นำฝ่ายขวาของพรรคกรรมกร ก็กำลังเดินอยู่บนเส้นทางเดียวกัน ซึ่งมิใช่เรื่องบังเอิญเลย

รัฐบาลชนชั้นนายทุน ทุกๆ รัฐบาลไม่ว่าจะเป็นซ้ายหรือขวา โดยความจริงแล้ว ต่างก็ดำเนินนโยบายที่เหมือนๆ กัน ซึ่งมิใช่เกิดจากแวบความคิดเพียงชั่ววูบ โฉดเขลา หรือความเสื่อมศรัทธาต่อคุณธรรม (แม้จะมีตัวอย่างมากมายให้เห็นอยู่ก็ตาม) แต่เนื่องจากลัทธิทุนนิยมได้ถลำเข้าไปสู่ความอับจน

ระหว่างปี 1948~1973 ซึ่งลัทธิทุนนิยมอยู่ในช่วงขาขึ้น ชนชั้นนายทุนสามารถสร้างความเติบโตทางเศรษฐกิจได้เฉพาะส่วนและชั่วคราว ทำให้ความขัดแย้งทั้งสองมูลฐานหยุดลงคือ: ระบอบกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคลในปัจจัยการผลิตกับรัฐประชาชาติ

พลังการผลิตขนาดมหึมาที่มาพร้อมกับลัทธิทุนนิยมนั้น ได้ล้ำเกินขีดจำกัดของระบอบกรรมสิทธิ์ส่วนบุคคลและรัฐประชาชาติไปตั้งนานแล้ว นี่คือมูลเหตุอันแท้จริงของวิกฤต นับแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา

ชนชั้นนายทุนด้านหนึ่ง ใช้วิธีตั้งงบประมาณตัวเลขแดงของเคนส์ อีกด้านหนึ่งพยายามเสริมความเข้มแข็งในการแบ่งงานทางสากล และขยายการค้าระหว่างประเทศ เพื่อหลีกเลี่ยงทั้งสองความขัดแย้งนี้

ทุกวันนี้ วิธีการทั้งสองวิธีนี้ ได้ถึงขีดจำกัดของพวกมันเองแล้ว ลัทธิเคนส์แม้จะยังได้รับการเสนอและส่งเสริมโดยนักลัทธิปฏิรูปฝ่ายซ้าย แต่ความเป็นจริงกลับนำไปสู่ภาวะเงินเฟ้อ และภาวะขาดดุลการคลัง ก็ยากที่จะทนทานได้อีกต่อไป ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นสิ่งที่มาร์กซได้พยากรณ์ไว้แล้วทั้งสิ้น ใน “ว่าด้วยทุน”

มาร์กซเคยอรรถาธิบายไว้แล้วว่า เหตุใดลัทธิทุนนิยม จึงสามารถอาศัยวิธีการให้สินเชื่อที่เกินกว่าการพัฒนาพลังการผลิตได้ แต่การเกินเช่นว่านี้ ก็มีขอบเขตเช่นกัน ผลที่สุด ชนชั้นนายทุนจำต้องหวนกลับไปเดินทางเก่า โดยลดรายจ่ายด้านสาธารณะลงอย่างสุดฤทธิ์ เพื่อฟื้น “การคลังที่ดี” ซึ่งหมายความว่า พวกเขาหาวิธีกลับไปสู่สภาวการณ์ของทศวรรษที่ 1920 และทศวรรษที่ 1930 กระทั่งย้อนกลับไปสู่ยุคของมาร์กซ กล่าวสำหรับการเผชิญหน้ากับการต่อสู้ทางชนชั้นที่กำลังจะอุบัติขึ้นแล้ว แผนการนี้ ก็ไร้ประโยชน์อย่างสิ้นเชิง

ในเวลาเดียวกับการตัดลดรายจ่ายของรัฐ ชนชั้นนายทุนยังตัดลดอุปสงค์และตลาดไปพร้อมกันด้วย จนกระทั่งถึงวันใดวันหนึ่ง บรรดานักเศรษฐศาสตร์ชนชั้นนายทุนได้ค้นพบเช่นกันว่า เกิดปัญหาการผลิตล้นเกินขึ้นแล้วทั่วโลก (“พลังการผลิตล้นเกิน”) เช่นนี้แล้ว อันที่จริงพวกเขากำลังเตรียมการสำหรับการถดถอยครั้งใหญ่ที่จะมาเยือน แสดงให้เห็นอีกว่า ลัทธิทุนนิยมได้ก้าวล้ำขีดจำกัดของตนมานานแล้วก่อนหน้านี้ ดังที่มาร์กซเคยกล่าวไว้ ชนชั้นนายทุนมีแต่ใช้วิธีการเช่นนี้มาแก้วิกฤตเฉพาะหน้า :

วิธีการเช่นนั้นคือการ “ปูทางให้แก่วิกฤตที่กว้างใหญ่ยิ่งขึ้น มีลักษณะทำลายยิ่งขึ้น ในขณะเดียวกันก็สูญเสียซึ่งวิธีการแก้วิกฤตครั้งต่อไปอย่างสิ้นเชิง”

หลายปีมานี้ นักเศรษฐศาสตร์ของสังคมนิยมและสากลนิยม ต่างกล่าวขวัญกันถึง “โลกาภิวัมน์” โดยเห็นว่า มันเป็นยาครอบจักรวาลขนานวิเศษที่ใช้ในการแก้ความรุ่งเรืองและถดถอยของวัฏจักรเศรษฐกิจอย่างถึงราก แต่ฝันที่สวยสดงดงาม ก็ต้องถูกโจมตีจากราคาหุ้นที่ตกลงอย่างฮวบฮาบเมื่อปี ค.ศ. 1997 และวิกฤตเศรษฐกิจของประเทศที่เรียกว่า เสือแห่งเอเชียก็พังทลายลงอย่างแหลกลาญ

ขณะที่ข้าพเจ้าเขียนบทความอยู่นี่เอง ก็มีข่าวการปิดกิจการของบรรษัทการเงินที่สำคัญของญี่ปุ่นได้แก่ บริษัทประกันภัยยามาอิชิ (Yamaichi) ซึ่งมีผลกระทบอย่างร้ายแรงลึกซึ้งต่อทั่วโลก เพราะว่าการพังทลายทางการเงินของญี่ปุ่นครั้งนี้ อาจลากดึงสหรัฐฯ ให้ตกลงสู่ภาวะถดถอยด้วย

ผลกระทบของวิกฤตเศรษฐกิจเอเชีย กล่าวสำหรับญี่ปุ่นยิ่งร้ายแรง เพราะว่าการส่งออกไปยังพื้นที่ดังกล่าวของญี่ปุ่นมีอัตราสูงถึง 44% ของอัตราการส่งออกทั้งหมด ในเวลาเดียวกับที่ราคาหุ้นตกลงแบบพังทลาย ก็ได้เปิดเผยให้เห็นถึงจุดอ่อนที่แฝงเร้นอยู่ในระบบธนาคารของญี่ปุ่น อีกทั้งญี่ปุ่นเป็นเจ้าหนี้รายใหญ่ของโลกด้วย

ประมาณว่า หากพิจารณาอย่างเข้มงวดจากแง่กฎหมายแล้ว ธนาคารใหญ่ที่สุด 5 ธนาคารของญี่ปุ่นล้มละลายแล้ว ตามข่าวของ NIHON KEIZAI SHIMBUN ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์การเงินการคลังที่มีอิทธิพลที่สุด จำนวนหนี้เน่า (NPL) สูงเป็นตัวเลขดาราศาสตร์คือ 1.5 ล้านล้านเยน

แม้เจ้าหน้าที่ระดับสูงของธนาคารญี่ปุ่นยอมรับว่า การเงินการคลังของญี่ปุ่น มีอันตรายที่จะล้มละลาย เขากล่าวกับนิตยสาร “นักเศรษฐศาสตร์” ว่า “ระบบการเงินการคลังส่อเค้าอย่างชัดเจนว่าจะเกิดวิกฤต” หากวิกฤตนำไปสู่การถอนการลงทุนของญี่ปุ่นออกจากสหรัฐฯ อย่างขนานใหญ่ ผลที่ตามมาจะเป็นภัยพิบัติอย่างใหญ่หลวง.

ทั้งหมดนี้ สะท้อนอย่างเด่นชัดถึงอีกด้านหนึ่ง “โลกาภิวัฒน์” คู่ขนานไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจลัทธิทุนนิยมแบบโลกาภิวัฒน์นี้ ก็เป็นการเตรียมตัวให้เศรษฐกิจซบเซาพังทลายในลักษณะทั่วโลกในขั้นที่แน่นอนด้วย

วิกฤตเศรษฐกิจเฉพาะส่วน ขยายไปสู่เขตอื่นอย่างรวดเร็วทั่วโลกนี้ (ดู วิกฤตเอเชียคือตัวอย่าง) โลกาภิวัฒน์ไม่เพียงไม่ได้ถอนรากถอนโคนวัฏจักรของเศรษฐกิจเท่านั้น หากยังนำสัญลักษณ์พิเศษมามอบให้แก่วัฏจักรนี้ ให้เป็นแบบทั่วไปยิ่งขึ้นและ รุนแรงยิ่งขึ้นอีกด้วย

ผู้ที่เคยอ่าน “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ทุกท่านล้วนรับรู้ว่า มาร์กซและเองเกลส์ ได้พยากรณ์สภาพการณ์ดังกล่าวไว้แล้วตั้งแต่เมื่อ 150 ปีก่อน ท่านทั้งสองเผยให้เห็นว่า ลัทธิทุนนิยมจักต้องพัฒนาไปเป็นระบบโลกาภิวัฒน์ ถึงวันนี้ การวินิจฉัยดังกล่าว ได้รับการพิสูจน์แล้วจากข้อเท็จจริงจำนวนมาก

ทุกวันนี้ไม่มีใครปฏิเสธพลังครอบงำเชิงทำลายล้างตลาดโลก ซึ่งความจริงคือปรากฏการณ์ในยุคของเรายุคนี้ เป็นปรากฏการณ์ที่ชี้ขาดแห่งยุค ยุคปัจจุบันคือ ยุคแห่งเศรษฐกิจโลกาภิวัฒน์ การเมืองโลกาภิวัฒน์ วัฒนธรรมโลกาภิวัฒน์ การทูตโลกาภิวัฒน์และสงครามโลกาภิวัฒน์ (เราต้องไม่ลืมข้อนี้ด้วย) เราผ่านประสบการณ์ของสงครามโลกที่เกิดจากชนวนวิกฤตลัทธิทุนนิยมมาแล้ว 2 ครั้ง สงครามโลกครั้งที่ 2 มีผู้เสียชีวิตถึง 5,500 คน (ตัวเลขนี้น่าจะผิดอาจเป็น 55 ล้านคน---ผู้แปล) อารยธรรมมนุษยชาติแทบจะล่มสลายกันหมด.

ลัทธิสังคมนิยมก็เป็นลัทธิสากลนิยมในขณะเดียวกันด้วย มิฉะนั้นก็มิใช่อะไรสักอย่าง แต่ลัทธิสากลนิยมแห่งลัทธิสังคมนิยม มิใช่ผลิตผลของลัทธิละมุนละม่อม มิใช่ “ความคิดที่ดี” หากเป็นลัทธิที่เกิดจากการวิเคราะห์อย่างเป็นวิทยาศาสตร์ของมาร์กซและเองเกลส์ เป็นหนึ่งในผลงานที่มีความหมายก้าวหน้าทางประวัติศาสตร์ที่ได้มาจากชนชั้นนายทุน

การก่อตั้งของรัฐประชาชาติ อันนำไปสู่การก่อรูปขึ้นของระบบพาณิชย์สากล ภายใต้ลัทธิทุนนิยม พลังการผลิตได้พัฒนาอย่างขนานใหญ่ ทำให้มันไม่ถูกจำกัดอยู่แต่ในขอบเขตของรัฐประชาชาติ ดังนั้น ประเทศลัทธิทุนนิยมทั่วโลก ล้วนเข้าร่วมตลาดโลกกันอย่างกว้างขวาง ซึ่งมีทั้งประเทศที่เข้มแข็งที่สุดและที่ประเทศที่ไม่เคยเข้าร่วมมาก่อนเลย

ความขัดแย้งระหว่างศักยภาพอันมหึมาของพลังการผลิตกับเครื่องพันธนาการของรัฐประชาชาติ และการแสดงออกของภัยพิบัติแห่งกลิ่นคาวเลือดบนเวทีโลก ระหว่างปี ค.ศ. 1914-1939 นั้น กล่าวในมุมมองทางประวัติศาสตร์แล้ว ลัทธิทุนนิยม ไม่อาจมีความเพียบพร้อมในการแบกรับภารกิจที่ก้าวหน้าได้อีกต่อไปแล้ว

แต่ทว่า ลัทธิทุนนิยมไม่อาจพังทลายได้ด้วยตัวของมันเอง บนความหมายนี้ วิกฤตของลัทธิทุนนิยม ก็มิใช่เป็นครั้งสุดท้ายเช่นกัน การก้าวไปสู่วิกฤตการณ์ของสังคมเก่า มิใช่เป็นหลักประกันให้แปรเปลี่ยนไปเป็นสู่ระบอบสังคมใหม่ ไม่ว่าวิกฤตการณ์นั้น จะหนักหนาสาหัสเพียงใด ย่อมจะมีกลุ่มผลประโยชน์ที่มีพลังอันเข้มแข็ง พยายามอย่างสุดกำลังในการต่อต้านการเปลี่ยนแปลงของสังคมเก่า เพื่อรักษารายได้ อภิสิทธิ์ บารมีและสถานะดั้งเดิมของตนไว้

นี่คือมูลเหตุให้มาร์กซและเองเกลส์ได้เขียน “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ขึ้นมา นี่มิใช่เอกสารเชิงประวัติศาสตร์ทีเป็นนามธรรม หากเรียกร้องการกระทำ มันมิใช่ตำราเรียน และมิใช่การเสวนาสโมสร หากเป็นแผนการก่อตั้งพรรคปฏิวัติ.

เพื่อโค่นล้มลัทธิทุนนิยม ชนชั้นกรรมกรจักต้องตั้งกันขึ้นมา พิทักษ์ผลประโยชน์ของตน หลายสิบปีมานี้ กรรมกรประเทศต่างๆ รวมทั้งกรรมกรในประเทศที่เจริญแล้ว ต่างก็ตั้งองค์กรที่ใหญ่โตเข้มแข็งมากมายของตนขึ้นมาคือ พรรคการเมือง สหภาพแรงงาน แต่องค์กรเหล่านี้มิได้อยู่ในสุญญากาศ พวกเขาถูกกดดันจากลัทธิทุนนิยมอยู่เสมอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งระดับนำขององค์กรเหล่านี้ถูกกดดันเป็นพิเศษ.

กล่าวในความหมายการล้มละลายของลัทธิชาตินิยมโดยทั่วไปแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การบิดเบนลัทธิมาร์กซอย่างร้ายแรง การล้มละลายของ “ลัทธิสังคมนิยมในประเทศเดียวก่อน” แสดงให้เห็นอย่างเด่นชัดถึง การพังทลายของลัทธิสตาลิน และได้แสดงถึงพวกขุนนางของจีนและของรัสเซีย ที่กำลังเข้าร่วมตลาดสากล

ประเทศในอาฟริกา ในเอเชียและในลาตินอเมริกา ต่างก็เคยต่อสู้เพื่อสลัดหลุดพ้นจากการปกครองของจักรวรรดินิยม เพื่อได้มาซึ่งเอกราชของตน ปัจจุบัน พวกเขาถูกพันธนาการโดยอดีตเจ้าอาณานิคมเก่าอีกครั้ง โดยผ่านวิถีการค้าโลก

ผู้มีภูมิปัญญาทุกคนล้วนรับรู้ว่า การพัฒนาอย่างเสรีของพลังการผลิต เรียกร้องให้เศรษฐกิจของประเทศต่างๆ มีโครงการที่เป็นเอกภาพโครงการหนึ่ง โครงการเช่นนี้ ทำให้คนเราสามารถใช้ทรัพยากรบนดาวเคราะห์ของเราดวงนี้ ได้อย่างสมเหตุสมผล และสนองความต้องการของประชาคมในสังคม ข้อเรียกร้องนี้ชัดเจนยิ่ง

แม้แต่นักวิทยาศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญสาขาต่างๆ ที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับลัทธิสังคมนิยมแม้แต่น้อย ก็ยังตระหนักถึงข้อเรียกร้องดังกล่าว พวกเขาโกรธแค้นที่ประชากรโลกถึงสองในสาม มีสภาพการดำรงชีพอย่างเลวร้าย พวกเขากังวลผลกระทบจากการที่ภาวะแวดล้อมต้องถูกทำลาย

ที่น่าเศร้าก็คือ ไม่มีเสียงขานรับต่อข้อเสนอด้วยความปรารถนาดีของพวกเขา ทั้งนี้ก็เพราะว่า ข้อเสนอเหล่านี้ขัดแย้งกับผลประโยชน์เฉพาะหน้าที่ของบรรษัทข้ามชาติ ที่ครอบงำเศรษฐกิจโลกอยู่ บรรษัทข้ามชาติเหล่านี้ ไม่ใส่ใจสารทุกข์สุขดิบและอนาคตของมนุษยชาติ สิ่งที่พวกเขาไตร่ตรองก่อนอื่นใดคือ การแสวงหากำไรสูงสุดและโลภไม่รู้พอ

ใน 10 ปีของช่วงปลายศตวรรษที่ 20 ไม่ว่าการเสวนาเกี่ยวกับโลกาภิวัฒน์จะคึกคักเพียงใด และการปะทะกันของระหว่างประเทศเข้มข้นยิ่งกว่าที่ผ่านมาก็ตาม 10 ปีก่อน มูลค่าการส่งออกของสหรัฐฯ คิดเป็น 6 % ของมวลรวมประชาชาติ ถึงวันนี้ตัวเลขส่งออกสูงถึง 13 % ทางวอชิงตันมีโครงการที่จะเพิ่มสัดส่วนการส่งออกให้สูงถึง 20% ในปี ค.ศ. 2000

ซึ่งเท่ากับเป็นการประกาศสงครามกับทั่วโลก กับญี่ปุ่นก่อนใครอื่น มันมิใช่สงครามทางทหาร หากเป็นสงครามการค้าที่เป็นวิสาหกิจในการผลิต ความจริง หากเราหวนกลับไปสู่ยุคหนึ่งยุคใดในอดีต การแก้ไขความขัดแย้งระหว่างประเทศทุนนิยมที่สำคัญๆ นั้น เป็นไปไม่ได้อีกต่อไป

ดังนั้น จึงเป็นไปไม่ได้ที่จะแก้ไขวิกฤตเฉพาะหน้าด้วยวิธีเดียวกับที่ทำในปี ค.ศ. 1914 และ 1939 การแก้ปัญหาโดยอาศัยการปะทะกันทางทหาร ย่อมหมายถึงความขัดแย้งภายในของประเทศทุนนิยมทุกประเทศ จะต้องรุนแรงยิ่งขึ้น ชนชั้นปกครอง จึงไม่มีทางเลือก นอกจากผลักภาระวิกฤตทั้งหมดไปให้ชนชั้นกรรมกรแบกรับแทน

การคาดการณ์ล่วงหน้าอันฉับไวถึงเงื่อนไขของชนชั้นกรรมกรประเทศต่างๆ ในภาวะทุกวันนี้ไว้ใน “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ว่า

“เนื่องจาก การใช้เครื่องจักรได้แพร่หลายออกไปและการแบ่งงานได้พัฒนาไป การใช้แรงงานของชนกรรมาชีพก็ได้สูญเสียลักษณะอิสระทั้งหมดไป ดังนั้น แรงดึงดูดใดๆ ที่มีต่อกรรมกรจึงพลอยสูญสิ้นไปด้วย กรรมกรได้กลายเป็นเครื่องพ่วงอย่างหนึ่งของเครื่องจักรไป

สิ่งที่ต้องการให้เขาทำนั้นเป็นเพียงการคุมเครื่องที่ไม่สลับซับซ้อน ที่จำเจที่สุดและหัดง่ายที่สุด ฉะนั้น ค่าใช้จ่ายที่เสียให้กับกรรมกร จึงแทบจะกล่าวได้ว่า จำกัดอยู่แค่ปัจจัยการครองชีพอันจำเป็น สำหรับประทังชีวิตของกรรมกรและให้มีกรรมกรรุ่นหลังสืบต่อไปเท่านั้น

แต่ราคาของสินค้า และจากนี้ก็ราคาของแรงงานด้วยนั้น เท่ากันกับค่าใช้จ่ายในการผลิตของมัน ดังนั้น การใช้แรงงาน ยิ่งทำให้คนรู้สึกเบื่อหน่ายเท่าไร ค่าแรงก็ยิ่งลดน้อยลงเท่านั้น

ยิ่งกว่านั้น เครื่องจักรยิ่งแพร่หลายออกไป การแบ่งงานยิ่งละเอียดมากขึ้น ปริมาณการใช้แรงงานก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้น ทั้งนี้ไม่ก็เนื่องจากยืดเวลาทำงาน หรือไม่ก็เนื่องจากเพิ่มปริมาณการใช้แรงงานภายในเวลาที่แน่นอน หรือไม่ก็เร่งเครื่องจักรให้หมุนเร็วขึ้นและอื่นๆ”

ทุกวันนี้ สหรัฐฯ อยู่ในฐานะเดียวกับอังกฤษในยุคของมาร์กซ--- ประเทศทุนนิยมที่เจริญที่สุด แนวโน้มทั่วไปของลัทธิทุนนิยม ณ ที่นั่นเจริญที่สุด ใน 20 ปีที่ผ่านมานี้ ค่าแรงที่เป็นจริงของกรรมกรลดลง 20% ขณะที่วันทำงานเพิ่มขึ้น 10% ความเจริญรุ่งเรืองในปัจจุบันนี้ ได้สร้างขึ้นบนรากฐานแห่งการทำลายผลประโยชน์ของชนชั้นกรรมกรด้วยวิธีการเช่นนี้แหละ

ทุกวันนี้ กรรมกรสหรัฐฯ ต้องทำงานล่วงเวลาเฉลี่ยปีละ 168 ชั่วโมง---ปริมาณทำงานล่วงเวลาเท่ากับวันทำงานเป็นหนึ่งเดือน โดยเฉพาะอุตสาหกรรมรถยนต์ยิ่งเป็นเช่นนี้ การทำงานสัปดาห์ละ 6 วัน วันละ 9 ชั่วโมง กลายเป็นกฎทั่วไปของที่นั่น จากสถิติของสหพันธ์แรงงานยานยนต์แห่งสหรัฐฯ เผยว่าหากจำกัดเวลาทำงานไว้ที่สัปดาห์ละ 40 ชั่วโมง ก็สามารถสร้างตำแหน่งงานในอุตสาหกรรมยานยนต์ได้ถึง 59,000 ตำแหน่ง

บทความบทหนึ่งในนิตยสารไทม์ (24 ต.ค.94) เขียนไว้ว่า “บรรดากรรมกรบ่นว่า กล่าวสำหรับพวกเขาแล้ว การพัฒนาของเศรษฐกิจ ก็หมายถึงความเหน็ดเหนื่อย ในอุตสาหกรรมทั้งหมดในสหรัฐฯ ตามบริษัทต่างๆ ล้วนกดขี่และขูดรีดแรงงานของกรรมกรสหรัฐฯ อย่างหนักหนาสาหัสโดยผ่านการทำงานล่วงเวลา 4.6 ชั่วโมงด้วย”

บทความเดียวกันนี้ ยังได้ยกตัวอย่างของนายโยเซฟ แคปน์ (อนุมานตามเสียงภาษาจีน) กรรมกรอุตสาหกรรมใยแก้ว (Opticle fibre) เนื่องจากโรงงานนี้ปรับลดกรรมกร เขาจึงต้องเพิ่มเวลาทำงานอีกวันละ 4 ชั่วโมง และต้องทำงานวันสุดสัปดาห์ 3 อาทิตย์ต่อ 1 ครั้ง เขาบ่นว่า “ทุกครั้งที่กลับถึงบ้าน ข้าพเจ้ามีเวลาทั้งหมดแค่เพียงสำหรับอาบน้ำ กินข้าวสักมื้อ และนอนหลับสักตื่นเท่านั้น เพียงชั่วครู่เดียวก็ต้องตื่นขึ้นมาเริ่มต้นวันใหม่”

วันทำงานเพิ่มขึ้น แต่ค่าแรงที่เป็นจริงลดลง จังหวะของการผลิตถูกเร่งเร็วขึ้น ก่อให้เกิดแรงกดดันอย่างหนักหน่วง ส่งผลกระทบอย่างร้ายแรงต่อคุณภาพชีวิตครอบครัวของชนชั้นกรรมกร

เช่นเดียวกับประเทศอื่นๆ อัตราการเกิดของประชากรสหรัฐฯ ลดจากอัตราเฉลี่ยต่อครัวเรือน 2.5 คนในทศวรรษที่ 1960 เหลือ 1.8 คนในทศวรรษที่ 1980 อัตราหย่าร้างในทศวรรษที่ 1970 เพิ่มขึ้นเท่าตัว ถึงทศวรรษที่ 1980 อัตราหย่าร้างคิดเป็น 60% ของการแต่งงานอายุเฉลี่ยของคนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องกำลังถดถอยลงแล้วหลัง จากทศวรรษที่ 1980.

ในอังกฤษ ก็มีสภาพเช่นเดียวกัน สมัยรัฐบาลแทตเชอร์ ตำแหน่งงานลดลง 2.5 ล้านตำแหน่งในภาคอุตสาหกรรม ขณะที่ระดับการผลิตยังอยู่ในระดับเดียวกับปี ค.ศ. 1979 นี่ก็มิใช่ได้มาด้วยการอาศัยเครื่องจักรใหม่ แต่อาศัยได้มาด้วยการขูดรีดกรรมกรอังกฤษอย่างหนักหน่วง

มีรายงานว่า ความกดดันจากการสูญเสียอาชีพตลอดชีวิตนั้น ได้นำมาซึ่งการระบาดของโรคภัยไข้เจ็บ ปี ค.ศ. 1994 อังกฤษต้องสูญเสียวันทำงานไปถึง 175 ล้านวัน โดยประมาณว่าเป็นวันทำงานของกรรมกรโดยเฉลี่ย 8 วันต่อคน เนื่องจากโรคภัยไข้เจ็บ และปี ค.ศ.1995 ใบสั่งยารักษาโรคทั้งปีเพิ่มขึ้น 11.7 ล้านใบ

“ความกดดัน รถติดและมลภาวะเป็นฆาตกรของคนอาชีพขับรถ” บันทึกของ TGWU ประกาศว่า จากงานวิจัยชิ้นหนึ่งของสหภาพแรงงานระบุว่า 30% ของคนอาชีพขับรถรับว่าเคยหลับในขณะขับรถ และ 45% ของคนอาชีพขับรถเคยเกิดอุบัติเหตุด้วยสาเหตุดังกล่าว

ประเทศลัทธิทุนนิยมไม่ว่าประเทศใดๆ ล้วนแต่มีสภาพเช่นเดียวกันนี้ทั้งสิ้น วิธีการของมาร์กซใน “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ที่ทำให้ผู้คนต้องตกตลึงนั้น หาใช่ความบังเอิญไม่ หากเป็นวิธีการที่เป็นวิทยาศาสตร์---วัตถุนิยมวิภาษ ซึ่งประยุกต์ใช้ในประวัติศาสตร์ ซึ่งก็คือวัตถุนิยมประวัติศาสตร์ของมาร์กซนั่นเอง

มาร์กซได้วางรากฐานทางทฤษฎีประวัติศาสตร์อันมั่นคงไว้แล้ว ก่อนหน้าการประพันธ์ “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” เช่น “ครอบครัวอันศักดิ์สิทธิ์” (The Holly Family) และ “รูปการจิตสำนึกของเยอรมัน” (The German Ideology)

ที่ควรเตือนความจำไว้ ณ ที่นี้คือ ลัทธิสังคมนิยมและลัทธิคอมมิวนิสต์ ไม่ได้เริ่มต้นโดยมาร์กซและเองเกลส์ ก่อนหน้าท่านทั้งสอง ก็มีนักคิดจำนวนมากเคยมีสมมุติฐานถึงสังคมไร้ชนชั้นที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานทรัพย์สินร่วมกันแล้ว อันได้แก่ โรเบิร์ต โอเวน (Robert Owen) เฟอรีเอร์ (Fourier) แซง ซีมอง (Sant Simon) และอีกหลายคน ในบทประพันธ์เรื่อง “ยูโธเปียร์” อันลือชื่อที่ โธมัส มอร์ เขียนไว้ตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 ก็ได้บรรยายสังคมคอมมิวนิสต์ไว้แล้ว แม้กระทั่งก่อนหน้านั้น ก็เคยมีสาวกคริสต์ศาสนา จัดคอมมูนของตนเองขึ้น โดยห้ามอย่างเข้มงวด มิให้มีทรัพย์สินส่วนตัวอย่างเด็ดขาด

มาร์กซและเองเกลส์เรียกการนำเสนอทั้งหมดนี้ว่า ลัทธิสังคมนิยมเพ้อฝัน ส่วนลัทธิสังคมนิยมที่ท่านนำเสนอและชี้นำเป็นสังคมอีกอย่างหนึ่ง เป็นลัทธิสังคมนิยมวิทยาศาสตร์ ลัทธิสังคมนิยมสองอย่างนี้แตกต่างกันอย่างไรเล่า

สำหรับนักลัทธิสังคมนิยมเพ้อฝันเห็นว่า ลัทธิสังคมเป็นเพียงความคิดเห็นที่ดี อย่างหนึ่ง เป็นสังคมที่ต้องอาศัยการประชาสัมพันธ์ เอาชนะใจคนให้ยอมรับข้อเรียกร้องแห่งคุณธรรม กล่าวโดยจุดนี้แล้ว หากการนำเสนอข้างต้นของพวกเขาถูกต้อง ลัทธิสังคมนิยมดังกล่าว คงจะเกิดขึ้นตั้งแต่สองพันปีก่อนแล้ว ซึ่งย่อมตัดความยุ่งยากของผู้คนออกไปได้มาก

ทว่า มาร์กซและเองเกลส์อรรถาธิบายว่า ลัทธิสังคมนิยมต้องมีรากฐานทางวัตถุรองรับ รากฐานนี้อยู่ที่ระดับพัฒนาการของพลังการผลิต อันได้แก่อุตสาหกรรม เกษตรกรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี่ วัตถุนิยมประวัติศาสตร์ เห็นว่า กล่าวถึงที่สุดแล้ว วิวัฒนาการของประวัติศาสตร์นั้น ตั้งอยู่บนรากฐานดังกล่าว การวินิจฉัยชี้ขาดเช่นนี้ แม้ได้รับการพิสูจน์อย่างชัดเจนแล้วจากประวัติศาสตร์มนุษยชาติ แต่ผู้ที่ใส่ร้ายป้ายสีมาร์กซ ก็ยังเลือกหยิบยกข้อความโดดๆ ขึ้นมา.. ..(ข้อความตกหาย)..... อ้างคือ

“สิ่งที่มีอยู่ในลัทธิมาร์กซ ล้วนถูกสรุปว่าเป็นเศรษฐกิจ” ซึ่งหาใช่ข้อเสนอของมาร์กซและเองเกลส์ไม่ แต่เป็นข้อเสนอที่สามานย์ เป็นความเห็นที่เหลวไหล ซึ่งผู้ประพันธ์ “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ทั้งสองท่าน ได้ตอบโต้ข้อโต้แย้งอันเหลวไหลดังกล่าวหลายครั้งหลายหน

ดังในจดหมายที่เองเกลส์เขียนถึงโบลคช์ กล่าวไว้ว่า

“ตามจินตภาพของวัตถุนิยมประวัติศาสตร์ ปัจจัยท้ายที่สุดที่กำหนดประวัติศาสตร์คือ การผลิตและการผลิตซ้ำในชีวิตที่เป็นจริง มาร์กซและข้าพเจ้าไม่เคยประกาศในสิ่งที่นอกเหนือไปกว่านี้ ดังนั้น หากมีใครนำมันมาบิดเบนว่า ปัจจัยทางเศรษฐกิจคือ ปัจจัยที่ชี้ขาดเพียงหนึ่งเดียว เขาผู้นั้นได้เปลี่ยนคำวินิจฉัยของเรา เป็นข้อสรุปที่ไร้ความหมาย เป็นนามธรรมและเหลวไหล

สภาวะเศรษฐกิจเป็นรากฐานแต่ปัจจัยต่างๆ ของโครงสร้างชั้นบนคือ รูปแบบการเมือง การต่อสู้ทางชนชั้นและผลของมัน รัฐธรรมนูญที่กำหนดขึ้นโดยชนชั้นที่ได้รับชัยชนะ เป็นต้น มีการต่อสู้ชนิดต่างๆ ที่สะท้อนสู่สมองของนักต่อสู้คือ: ทัศนะทางการเมือง ทัศนะทางกฎหมาย ทัศนะทางทฤษฎีปรัชญา และการพัฒนาของมัน จนกลายเป็นคำสอนศาสนา แล้วยังได้ส่งผลสะเทือนต่อวิถีทางแห่งการต่อสู้ทางประวัติศาสตร์ของพวกเขา ทั้งยังได้กำหนดรูปแบบการต่อสู้เหล่านี้ ภายใต้สภาวการณ์ต่างๆ อย่างใหญ่หลวง”

เห็นได้ชัดว่า ศาสนา การเมือง คุณธรรมและปรัชญา เป็นต้น ล้วนได้แสดงบทบาทที่แน่นอนในกระบวนการพัฒนาของประวัติศาสตร์ ทว่า ท้ายที่สุดแล้ว ระบบเศรษฐกิจสังคมหนึ่งๆ จะบรรลุผลสำเร็จหรือไม่ ยังต้องดูว่า มันสามารถสนองความต้องการมูลฐานของมนุษยชาติได้หรือไม่

ก่อนที่ทัศนะทางศาสนา การเมืองและปรัชญาจะเกิดขึ้นมานั้น คนเราจำเป็นต้องกิน ต้องสวมใส่และต้องมีที่อยู่อาศัย จากขั้นตอนแรกของมนุษยชาติเป็นต้นมา คนเราก็จำเป็นต้องต่อสู้ เพื่อสนองความต้องการดังกล่าวอย่างเพียงพอแล้ว แม้กระทั่งทุกวันนี้ กล่าวสำหรับคนส่วนใหญ่แล้ว พวกเขายังจะต้องต่อสู้เพื่อสนองความต้องการดังกล่าวต่อไป

ในขั้นตอนหนึ่งของประวัติศาสตร์ การแบ่งงานทางสังคมของมวลมนุษยชาติได้ปรากฏขึ้น และการแบ่งแยกทางชนชั้น ก็ได้ปรากฏขึ้นในเวลาเดียวกัน นี้คือความก้าวหน้าอันใหญ่หลวงของประวัติศาสตร์ อันแสดงถึงการมีผลผลิตล้นเกินขึ้นแล้วเป็นครั้งแรกของสังคมมนุษยชาติ

แต่ผลผลิตล้นเกินเหล่านั้น ได้ถูกครอบครองโดยชนชั้นหนึ่งที่สลัดตนเองออกจากการใช้แรงงานทางกาย และชนชั้นเหล่านี้ดำรงอยู่ โดยการอาศัยการใช้แรงงานของชนชั้นอื่น: ในสมัยโบราณ “ชนชั้นอื่น” ก็คือทาส ต่อมาก็คือ ทาสกสิกรในสังคมศักดินา และท้ายสุดนี้ก็คือ ชั้นกรรมกรในสังคมลัทธิทุนนิยมนั่นเอง แม้ว่า สิ่งที่มาคู่กับสังคมชนชั้น คือความหวาดผวา ความอยุติธรรมและความทุกข์ยากแสนเข็น กล่าวสำหรับทัศนะลัทธิมาร์กซ แล้ว การอุบัติขึ้นของสังคมชนชั้นนั้นสมเหตุสมผล คือทั้งเป็นวิทยาศาสตร์และไร้คุณธรรม มันมีบทบาทผลักดันให้สังคมก้าวหน้าไป

ผลงานอันรุ่งโรจน์ทางวิทยาศาสตร์ ศิลปะและปรัชญาของกรีกโบราณ สร้างขึ้นบนรากฐานแห่งการใช้แรงงานของเหล่าทาส ซึ่งชาวโรมันโบราณเรียกว่า “เครื่องมือที่พูดได้” (กล่าวสำหรับมุมมองของนายจ้างแล้ว สภาวะที่เป็นจริงของกรรมกรในปัจจุบันก็ไม่แตกต่างกันมากนัก)

ผลผลิตส่วนเกินที่ชนชั้นถูกขูดรีดผลิตขึ้นนั้น แม้จะเพียงพอสำหรับเลี้ยงดูชนชั้นขูดรีดส่วนน้อยส่วนหนึ่ง แต่ก็ยังไม่เพียงพอสำหรับการปลดปล่อยคนส่วนใหญ่ ให้ออกจากการใช้แรงงานทางกาย เพราะการตกเป็นทาสของพวกเขา เป็นเงื่อนไขเบื้องต้นของการก่อกำเนิดของอารยะธรรมมนุษยชาติ และมีแต่การพัฒนาของพลังการผลิตเท่านั้น เงื่อนไขเบื้องต้นนี้จะเกิดขึ้นได้ การค้นพบของมาร์กซและเองเกลส์ เพียงพอต่อการอธิบายกฎเกณฑ์ที่สำคัญที่สุดของวิวัฒนาการ ประวัติศาสตร์สังคมของมวลมนุษยชาติ ท่านทั้งสองอรรถาธิบายว่า

รูปแบบสังคมที่แน่นอนจะดำรงอยู่ได้ ก็ยามที่มันมีบทบาทผลักดันการพัฒนาของพลังการผลิต และมันจะไม่ดับสูญไปตราบใดที่มันยังรองรับให้พลังการผลิตทั้งหมดได้สำแดงอย่างเต็มที่

กล่าวในความหมายนี้แล้ว เราสามารถนำระบอบเศรษฐกิจสังคม มาเที่ยบกับสิ่งมีชีวิต คือสังคมมิใช่สิ่งที่หยุดนิ่งไม่เปลี่ยนแปลง ซึ่งต่างกับเรื่องพื้นฐานพันธุกรรมศาสตร์ของเศรษฐกิจแบบตลาดอันน่าขบขัน ที่ทนายแก้ต่างของลัทธิทุนนิยมเสนอขึ้นมาและอยากให้เราเชื่อ ระบอบทุนนิยมดุจเดียวกับระบอบสังคมอื่นๆ มันเกิดขึ้น พัฒนา และเข้าภาวะสุกงอม ในที่สุดก็มาถึงขีดจำกัดของตนเอง และปัจจุบันนี้มันได้ก้าวสู่ขั้นตอนแห่งความดับสูญแล้ว

มีแต่พิจารณาจากแง่มุมทางวิทยาศาสตร์เท่านั้น เราจึงไม่มองประวัติศาสตร์เสมือนหนึ่งเป็น โจรสวมหน้ากากที่หมุนเวียนผลัดเปลี่ยนไปเรื่อยๆ โดยกำหนดจากเหตุการณ์ล้วนๆ เพียงไม่กี่กรณี และต่างก็ไม่มีความเกี่ยวพันกัน หรือเป็นผลแห่งกิจกรรมของ “บุคคลที่ยิ่งใหญ่” ล้วนๆ (แม้ในทางอัตวิสัยจะทำได้และเคยมีบทบาทชี้ขาดในบางภาวะมาแล้วก็ตาม)

หากทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ ในฐานะที่เป็นกระบวนการที่กำกับด้วยกฎเกณฑ์ เช่นเดียวกับกระบวนการอื่นๆ ในโลกธรรมชาติ ดุจดังที่ชาร์ลส์ ดาร์วินได้อธิบายไว้ว่า สายพันธ์ของสิ่งมีชีวิตมิใช่อยู่ถาวร พวกมันมีอดีต ปัจจุบัน อนาคต และวิวัฒนาการไปในการเปลี่ยนแปลงอย่างไม่หยุดยั้ง

มาร์กซและเองเกลส์ก็เผยให้เห็นว่า ระบอบสังคมชนิดหนึ่ง มิใช่หยุดนิ่งตลอดกาล มันเป็นเพียงมายาภาพของแต่ละยุคสมัย แต่ละสังคมล้วนเชื่อว่า ระบอบของตนเป็นตัวแทนแห่งแบบวิถีการดำรงอยู่ของมวลมนุษยชาติเพียงหนึ่งเดียวเท่านั้น ระบอบ ศาสนาและคุณธรรมของสังคมตน ล้วนเป็นมาตรฐานสูงสุดของสังคมตน

และนี่คือสิ่งที่ชนเผ่ากินคน นักบวชแห่งอียิปต์ มาเรีย แอนโทนีออสและกษัตริย์นิโคลัส เชื่ออย่างเต็มเปี่ยม และ ณ วันนี้ ก็เป็นสิ่งที่ชนชั้นนายทุนและทนายแก้ต่างของชนชั้นนี้หวังแสดงให้เห็นเช่นกัน ทั้งๆ ที่ไม่มีพื้นฐานอะไรเลย แต่พวกเขาก็อยากให้เราเชื่อในสิ่งที่เรียกว่า ระบบ “วิสาหกิจเสรี” เป็นระบบเพียงหนึ่งเดียวที่เป็นไปได้ ทั้งๆ ที่มันกำลังจะล่มจมอยู่แล้ว

ทุกวันนี้ อย่างน้อยมโนคติ “วิวัฒนาการ” ด้วยการปฏิรูปและการปฏิวัติ ก็ยังเป็นที่ยอมรับทั่วไปของผู้ที่มีการศึกษา มโนคติที่เป็นเชิงปฏิวัติในยุคของดาร์วิน มาถึงวันนี้แทบจะเป็นสัจธรรมแล้ว แต่ก็เข้าใจว่าการวิวัฒนาการเป็นกระบวนการที่เชื่องช้า ค่อยเป็นค่อยไป เป็นกระบวนการที่ต่อเนื่องและไม่รุนแรง

ทฤษฎีนี้กลายเป็นคำอ้างอันชอบธรรมในปริมณฑลการเมืองของพวกลัทธิปฏิรูป ทว่า โดยความจริงแล้ว เป็นการเข้าใจวิวัฒนาการอย่างผิดๆ ปัจจุบันนี้คนเรายังไม่เข้าใจกลไกแห่งวิวัฒนาการที่แท้จริง ซึ่งก็ไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาดแต่อย่างไร เพราะดาร์วินเองก็ไม่ชัดเจนเช่นกัน จนกระทั่งสิบปีที่ผ่านมา

การปรากฏตัวขึ้นของทฤษฎีดุลยภาพเป็นช่วงๆ ของนักชีวศาสตร์โบราณ คือ สตีฟเวน และกูลด์ เราจึงพบว่า วิวัฒนาการนั้น มิใช่กระบวนการที่ค่อยเป็นค่อยไป ในบางช่วงที่ยาวมาก สิ่งที่มีชีวิตแทบจะไม่เปลี่ยนแปลงมากมายอะไรเลย แต่ในอีกช่วงเวลาหนึ่งลำดับขั้นของวิวัฒนาการของสายพันธุ์ ก็เกิดการประทุฉับพลัน และการชงักงัน การประทุฉับชนิดนี้ ก็คือการปฏิวัติในอาณาจักรของสิ่งมีชีวิต สายพันธุ์จำนวนมากสูญไปจากการประทุฉับพลันนี้ ส่วนสายพันธุ์ใหม่กลับก่อรูปขึ้นอย่างรวดเร็ว

ถูกละ สังคมกับธรรมชาตินำมาเปรียบเทียบได้แต่เพียงความใกล้เคียงเท่านั้น แต่เมื่อพิจารณาประวัติศาสตร์ด้วยสายตาที่ตื้นเขินที่สุด เราก็ยังจะพบว่า การอธิบายการเปลี่ยนแปลงที่ค่อยเป็นค่อยไปนั้น ไม่มีหลักอ้างอิง สังคมก็เช่นเดียวกับธรรมชาติ ที่แม้ในระยะอันยาวนานช่วงหนึ่ง จะมีเพียงการเปลี่ยนแปลงอย่างเชื่องช้า แต่ลำดับขั้นแห่งการพัฒนาของประวัติศาสตร์ ก็เกิดขึ้นในลักษณะฉับพลันคือ: ตัดขาดโดยการปฏิวัติและสงคราม การเปลี่ยนอย่างฉับพลันของเหตุการณ์เหล่านี้ จะทำให้สังคมเปลี่ยนแปลงเร็วยิ่งๆ ขึ้น

ความจริงก็คือ ตัวของเหตุการณ์เหล่านี้นั่นเองที่เป็นพลังผลักดันการพัฒนาของประวัติศาสตร์ และมูลเหตุที่แท้จริงของการปฏิวัติ ก็อยู่ที่เหตุการณ์ที่เป็นจริงเช่นนี้แหละคือ: ระบอบเศรษฐกิจสังคมซึ่งเมื่อเข้าสู่จุดขีดจำกัดเฉพาะของมัน โดยไม่อาจกระตุ้นให้พลังการผลิตพัฒนาต่อไปได้อีกแล้ว

ข้อหนึ่งในวินิจฉัยอันลือชื่อของ “แถลงการณ์ฯ” คือ “ประวัติศาสตร์ของสังคมทั้งหมดที่ผ่านมาจนกระทั่งถึงบัดนี้ ล้วนแต่เป็นประวัติศาสตร์แห่งการต่อสู้ทางชนชั้น”

ทว่า อะไรคือการต่อสู้ทางชนชั้น?

แท้ที่จริง การต่อสู้ทางชนชั้นก็คือ การต่อสู้ที่ล้อมรอบผลผลิตส่วนเกินที่ชนชั้นผู้ใช้แรงงานสร้างขึ้นมา นั่นเอง การต่อสู้ชนิดนี้ จะต่อเนื่องไปจนกระทั่งพลังการผลิตพัฒนาถึงระดับที่ทำลายความยากจนให้หมดสิ้นในที่สุด ซึ่งก็คือสามารถสร้างผลผลิตจนเพียงพอที่จะสนองความต้องการของทุกๆ คนได้ แต่มิใช่สนองความต้องการแก่ชนชั้นอภิสิทธิ์จำนวนน้อยเท่านั้น

ดังนั้น ลัทธิสังคมนิยม จึงมิใช่ “ความคิดเห็นที่ดี” ที่เพียงแต่เป็นความสมัครใจของทุกคนเท่านั้น ก็สามารถบรรลุถึงได้ในทุกๆ เงื่อนไข ลัทธิสังคมนิยมจำเป็นต้องสร้างขึ้นบนพื้นฐานทางวัตถุที่เป็นอุตสาหกรรม เกษตรกรรม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี่ ได้พัฒนาถึงระดับที่แน่นอนแล้ว

ใน “รูปการจิตสำนึกของเยอรมัน” ที่เขียนขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 1845-1846 มาร์กซและเองเกลส์เขียนไว้ว่า

“....พลังการผลิตเช่นนี้ (พลังการผลิตชนิดนี้หมายถึงคนที่ดำรงอยู่ในประวัติศาสตร์โลก หากมิใช่ดำรงอยู่ในความรู้สึกสัมผัสที่แท้จริงและเฉพาะส่วน) เป็นรากฐานที่เป็นจริงรากฐานหนึ่ง หากไม่มีรากฐานนี้แล้ว อุปสงค์กลายเป็นสิ่งทั่วไป เนื่องจากความขาดแคลน และคนทุกคนพยายามให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ตนต้องการแล้ว อุตสาหกรรมสกปรกเก่าๆ ทั้งปวง ก็จะกลับมาปรากฏอีกครั้งหนึ่งอย่างหลีกเลี่ยงไม่พ้น....”

“อุตสาหกรรมเก่าๆ ทั้งปวง” ในสายตาของมาร์กซและเองเกลส์ หมายถึงความไม่เสมอภาค การขูดรีด การกดขี่ ความเหลวแหลก การเมืองแบบอำมาตย์ประชาธิปไตย กลไกรัฐ ตลอดจนความชั่วร้ายทั้งปวงในสังคม

ณ วันนี้ พร้อมๆ ไปกับการล้มสลายของลัทธิสตาลินในรัสเซีย ศัตรูของลัทธิสังคมนิยมพยายามจะให้ผู้คนเชื่อว่าลัทธิมาร์กซไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงแล้ว พวกเขาละเลยรายละเอียดเล็กๆ ข้อหนึ่ง ซึ่งก็คือ รัสเซียก่อนปี ค.ศ. 1971 ล้าหลังกว่าอินเดียในปัจจุบันเสียอีก เลนินและชาวบอลเชวิค อ่านบทประพันธ์ของมาร์กซอย่างจริงจังตระหนักว่า รัสเซียขาดเงื่อนไขทางวัตถุของลัทธิสังคมนิยม

แต่ทั้งเลนินและทรอสกี้ ต่างก็ไม่เคยมีทัศนะการปฏิวัติลัทธิสังคมนิยมในประเทศเดียว หรือ “ลัทธิสังคมนิยมในประเทศเดียว” มาก่อนเลย ยิ่งไม่ต้องกล่าวถึงประเทศที่ล้าหลัง ดังเช่น รัสเซีย

ปี ค.ศ. 1971 ชาวบอลเชวิคเข้าแย่งยึดอำนาจรัฐมาได้ ในภาวะจิตใจที่รอคอยการปฏิวัติโลก การปฏิวัติเดือนตุลาคมสำหรับยุโรป เป็นพลังขับดันพลังหนึ่งที่เข้มแข็งมาก หากมิใช่เป็นเพราะผู้นำพรรคสังคมนิยมประชาธิปไตย ขี้ขลาดตาขาว ทรยศกอบกู้ลัทธิทุนนิยมไว้ การปฏิวัติของยุโรปที่เริ่มขึ้นในเยอรมันอาจได้รับชัยชนะแล้ว

ชาวโลกต้องจ่ายค่าทดแทนอย่างมหาศาล ให้แก่อาชญากรรมของผู้ทรยศเหล่านี้คือ เศรษฐกิจยุโรปผันผวนอย่างร้ายแรง ในช่วงระหว่างสงครามโลกสองครั้ง ฮิตเลอร์ประสบผลสำเร็จในเยอรมัน และสงครามภายในของสเปน และหลังสุดคือความหวาดผวาต่อสงครามโลกครั้งใหม่

เราจะไม่วิเคราะห์กระบวนการทั้งหมดหลังปี ค.ศ. 1945 กล่าวสั้นๆ คือ อย่างน้อยก็ในประเทศลัทธิทุนนิยมที่เจริญแล้ว ได้แก่ในยุโรปตะวันตก ญี่ปุ่น และสหรัฐฯ ได้มาซึ่งเสถียรภาพสัมพัทธ์อีกครั้งหนึ่ง และประสบผลสำเร็จในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ด้วยวิธีการบางอย่างดังที่กล่าวมาข้างต้น

แต่ในช่วงเวลานี้ ความขัดแย้งมูลฐานยังไม่สูญสิ้นไป กล่าวสำหรับประชากรสองในสามของโลก มันก็คือวันคืนแห่งความอดอยาก น่าเวทนา สงคราม การปฏิวัติและการต่อต้านการปฏิวัติ แต่ในประเทศอุตสาหกรรม อย่างน้อยที่สุด ก็ยังมีหลักประกันให้ปวงชนมีงานทำ ระบบสวัสดิการและระดับการครองชีพโดยทั่วไปสูงขึ้น

ทั้งหมดนี้ทำให้ผู้คนโน้มเอียงไปหาทัศนะของบรรดาผู้นำพรรคกรรมกร (ทั้งปีกขวาและปีกซ้าย) ซึ่งก็คือ วันนี้ลัทธิทุนนิยมได้แก้ไขปัญหาของตนตกไปแล้ว การว่างงานครั้งมโหฬารได้ผ่านพ้นไปแล้ว การต่อสู้ทางชนชั้นกลายเป็นอดีตไปแล้ว และลัทธิมาร์กซ (ย่อมมีเหตุผลสมควรที่จะต้อง) ล้าสมัยเสียแล้ว

ทัศนะนี้ทุกวันนี้มองดูแล้ว มันน่าเยาะเย้ยเพียงใด !

ในประเทศที่เป็นสมาชิกในองค์กรร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา มีคนว่างงานถึง 30 ล้านคน วิธีการกอบกู้สถานการณ์ของสมาชิกองค์กรร่วมมือเหล่านี้ คือการลดระดับการครองชีพของกรรมกรอย่างเต็มที่ ในยุโรป ฝรั่งเศส เยอรมัน สเปน อิตาลี และเบลเยี่ยม เป็นต้น ได้มีการผละงานอย่างต่อเนื่อง ในสหรัฐฯ ขบวนการผละงานครั้งมโหฬารของกรรมกร UPS ได้รับชัยชนะในที่สุด พวกเขาประกาศว่า กรรมกรสหรัฐฯ จักไม่ยอมรับการลดค่าจ้างแรงงานเพื่อเพิ่มกำไร

ในอังกฤษ การที่รัฐบาลพรรคกรรมกรได้รับการเลือกตั้งต่อจากรัฐบาลอนุรักษ์นิยมที่เป็นรัฐบาลมานานถึง 18 ปี ได้สะท้อนให้เห็นถึงอารมณ์ความรู้สึกเปลี่ยนแปลงไปของมหาชนอย่างลึกซึ้ง

ทัศนะ “การดำรงอยู่ทางสังคม กำหนดจิตสำนึกของคนเรา” เป็นอีกทัศนะหนึ่งอันลุ่มลึก ที่ก่อรูปขึ้นบนรากฐานของวัตถุนิยมประวัติศาสตร์ เงื่อนไขสังคมเปลี่ยนไป ย่อมนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงของจิตสำนึกของคนเรา ใช่ว่าจะเกี่ยวพันกันอย่างเป็นไปเอง ถ้าหากเป็นเช่นนั้นได้ละก้อ คนเราก็อาจได้ใช้ชีวิตอยู่ในลัทธิสังคมนิยมไปตั้งนานแล้ว

จิตสำนึกของคนต่างกับความรับรู้ของจิตนิยม จิตสำนึกของคนเราโดยทั่วไปแล้วจะมีความอนุรักษ์ และใช่ว่าจะก้าวหน้า ในยาม “ปกติ” คนเราจะเอนเอียงเข้าข้างสิ่งที่ตนคุ้นเคย และคนเรามักจะเอนเอียงเข้าหา มโนทัศน์ คุณธรรม ระบอบ พรรคการเมืองและผู้นำที่พวกเข้าคุ้นเคย

เองเกลส์เคยกล่าวว่า ช่วงเวลาอันยาวนานเสมือนหนึ่งไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงเลย ทว่า ภายใต้ปรากฏการณ์ภายนอกที่สงบนั้น ได้สะสมความไม่พอใจ ความแค้นเคือง ความกดดัน และความโกรธแค้นเดือดดาลไว้มากมายและเมื่อการสะสมดังกล่าว ถึงเวลาใดเวลาหนึ่ง ก็จะเกิดระเบิดขึ้นทั่วทั้งสังคม

เมื่อยามวิกฤต คนเราก็เริ่มคิดถึงทางออกของตน พวกเขาจะเริ่มมีพฤติการณ์ดุจดังเจ้าของแห่งเสรีภาพ และไม่เป็นแพะบูชายันของประวัติศาสตร์อีกต่อไป พวกเขาจะค้นหาวิธีร่วมกันแสดงออกซึ่งเจตจำนงของพวกเขา พวกเขาร่วมการเคลื่อนไหวในสหภาพแรงงานและพรรคการเมืองของมวลชน เพื่อเปลี่ยนแปลงสังคมอย่างเอาการเอางาน

ข้อความตอนหนึ่งใน “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ที่ผู้คนยังไม่เข้าใจอย่างทั่วด้านคือ

“ชาวพรรคคอมมิวนิสต์สัมพันธ์กับชนกรรมาชีพทั่วไปอย่างไร ? ชาวพรรคคอมมิวนิสต์ มิใช่พรรคการเมืองพิเศษที่เป็นปฏิปักษ์กับพรรคการเมืองของกรรมกรอื่นๆ พวกเขาไม่มีผลประโยชน์ใดๆ ที่ต่างกับผลประโยชน์ของชนชั้นกรรมาชีพทั้งชนชั้น พวกเขาไม่เสนอหลักการพิเศษใดๆ เพื่อใช้มาสร้างรูปการเคลื่อนไหวชนชั้นกรรมาชีพ

ชาวพรรคคอมมิวนิสต์ต่างกับพรรคการเมืองชนชั้นกรรมาชีพอื่นๆ เพียงที่ว่า : ด้านหนึ่ง ในการต่อสู้ของชนชั้นกรรมาชีพประเทศต่างๆ ชาวพรรคคอมมิวนิสต์เน้นและยืนหยัดในผลประโยชน์ร่วมของชนชั้นกรรมาชีพทั้งชนชั้นโดยไม่แบ่งชนชาติ

อีกด้านหนึ่ง ในขั้นต่างๆ แห่งการพัฒนาที่ผ่านในการต่อสู้ระหว่างชนชั้นกรรมาชีพกับชนชั้นนายทุนชาว พรรคคอมมิวนิสต์เป็นตัวแทนผลประโยชน์ของขบวนการทั้งขบวนตลอดเวลา.

เพราะฉะนั้น ในด้านการปฏิบัติ ชาวพรรคคอมมิวนิสต์ จึงเป็นส่วนที่เด็ดเดี่ยวที่สุดและเป็นส่วนที่ผลักดันการเคลื่อนไหวให้ก้าวหน้าอยู่ตลอดเวลา ในบรรดาพรรคการเมืองของชนชั้นกรรมกรประเทศต่างๆ ในด้านทฤษฎี พวกเขาล้ำเลิศกว่ามวลชนชนชั้นกรรมาชีพอื่นๆ ก็ตรงที่พวกเขาเข้าใจเงื่อนไข วิถีดำเนินและผลทั่วไปของการเคลื่อนไหวของชนชั้นกรรมาชีพ”

ข้อความในตอนนี้สำคัญยิ่ง เพราะว่ามันได้แสดงให้เห็นถึง วิธีการมูลฐานของมาร์กซและเองเกลส์ ซึ่งก็คือ การเริ่มจากความเป็นจริงของขบวนการกรรมกร หากมิใช่เริ่มจากความปรารถนาของเราที่มีต่อการเคลื่อนไหวของกรรมกร

ฝ่าย “ปฏิวัติ” บางฝ่ายซึ่งดิ้นรนเฮือกสุดท้ายอยู่ชายขอบของขบวนการเคลื่อนไหวของกรรมกร ไม่มีปัญญาสร้างความเชื่อมโยงอย่างมีอินทรียภาพที่เป็นจริงกับการเคลื่อนไหวของกรรมกรได้เลย ลัทธิพรรคพวกที่ไร้ผลพวงของพวกเขา แตกต่างราวฟ้ากับดินกับวิธีการที่มาร์กซและเองเกลส์ได้ริเริ่มเสนอไว้ กล่าวสำหรับนักลัทธิมาร์กซแล้ว เบื้องต้นของพรรคการเมืองพรรคหนึ่งคือ แผนการ ความคิดเห็น วิธีการและประเพณีปฏิบัติ ถัดมานำทัศนะเหล่านี้ไปโฆษณาจัดตั้งในหมู่ชนชั้นกรรมกร

ในวิถีทางประวัติศาสตร์ ชนชั้นกรรมกรจัดตั้งองค์กรมวลชนของตน ก็เพื่อพิทักษ์ผลประโยชน์ของตนและเปลี่ยนแปลงสังคม แรกเริ่มก็คือสหภาพแรงงาน ซึ่งเป็นองค์กรจัดตั้งพื้นฐานของชนชั้นกรรมกร เมื่อถึงขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่ง บรรดากรรมกรจะค่อยๆ รับรู้ว่า ลำพังการต่อสู้เรียกร้องทางเศรษฐกิจบางส่วนนั้นไม่เพียงพอเสียแล้ว

ข้อสรุปเช่นนี้ จักต้องมีขึ้นอย่างแน่นอนภายใต้เงื่อนไขปัจจุบัน หากไม่มีการต่อสู้เพื่อความก้าวหน้าของสังคมครั้งแล้วครั้งเล่าภายใต้เงื่อนไขลัทธิทุนนิยม การปฏิวัติของลัทธิสังคมนิยม ก็ไม่อาจเป็นไปได้ จากประสบการณ์แห่งการผละงานและการเดินขบวน ชนชั้นกรรมกรจะได้รับรู้ถึงพลังของตนเอง

ทว่า เพียงการต่อสู้ที่เป็นไปเองนี้ก็ยังไม่พอ แม้ว่าการนัดหยุดด้วยความสามัคคีที่สุดและได้รับผลสำเร็จที่สุด ก็ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหามูลฐานที่ชนชั้นกรรมกรต้องเผชิญหน้าอยู่ได้เลย เพราะฉะนั้น สิ่งที่อยู่ตรงกันข้ามกับผลสำเร็จของการนัดหยุดงาน ก็คือความพ่ายแพ้มากยิ่งขึ้น

แม้การได้รับชัยชนะในท้ายที่สุด ค่าจ้างแรงงานที่เพิ่มขึ้นก็ถูกหักด้วยเงินเฟ้อ ชนชั้นนายทุนหยิบยื่นให้ด้วยมือซ้าย แล้วก็เก็บกลับคืนไปด้วยมือขวา ในยามที่เกิดวิกฤตลัทธิทุนนิยม ปฏิกิริยาก็เข้าแทนที่ปฏิรูป ก็เหมือนดังที่เราเห็นในการกระทำของรัฐบาลแบลร์ ปรากฏการณ์เช่นนี้ย่อมมีตรรกะอยู่ในตัว

หากคนเรายอมรับในระบอบทุนนิยม คนเราก็ยอมรับกฎหมายของลัทธิทุนนิยม หากคนเราพูดถึง “A” คนเราก็ควรพูดถึง “B” “C” และ “D” การว่างงาน กรรมสิทธิ์ส่วนตัวและการตัดลดรายจ่ายของสังคม ล้วนแต่เกิดจากวิกฤตทั่วไปของลัทธิทุนนิยมทั้งสิ้น

นี่คือปัญหาการเมืองอย่างหนึ่งที่อาศัยการเคลื่อนไหวทั้งหมดทางอุตสาหกรรมอย่างเดียวไม่อาจแก้ไขได้ ถึงแม้ว่าการเคลื่อนไหวทางอุตสาหกรรมก็มีความสำคัญก็ตาม ชนชั้นกรรมกรยังจะต้องก้าวข้ามกรอบของสหภาพแรงงาน แล้วก้าวไปสู่ปริมณฑลแห่งการต่อสู้ทางการเมือง

สหภาพแรงงานและพรรคการเมืองของกรรมกรที่มีลักษณะมวลชน สร้างขึ้นโดยผ่านการต่อสู้และการเสียสละของชนชั้นกรรมกรในหลายชั่วคน ประวัติศาสตร์ทั้งมวล ล้วนแสดงให้เห็นว่า ก่อนที่จะมีการพิสูจน์ท่ามกลางการปฏิบัติอย่างไม่ลดละนั้น ชนชั้นกรรมกรจะไม่ยอมละทิ้งประเพณีสืบทอดแห่งองค์กรมวลชนของตน

ประมาณหนึ่งร้อยปีก่อนหน้านี้ สหภาพแรงงานก็ได้ก่อตั้งพรรคการเมืองของกรรมกร ที่เป็นตัวแทนของชนชั้นกรรมกรในรัฐสภาขึ้น พรรคการเมืองของกรรมกรเป็นพรรคที่แสดงออกซึ่งความคิดเห็นของสหภาพแรงงาน แต่ว่า องค์กรมวลชน มิใช่อยู่ในสูญญากาศ พวกเขาได้รับแรงกดดันจากเครื่องมือโฆษณาอันทรงอำนาจของชนชั้นปกครองตลอดเวลา เครื่องมือเหล่านี้กอปรด้วย: ข่าวสาร โทรทัศน์ ศาสนาจักร ไปจนถึงวิธีการกดขี่ การแผ่อิทธิพล และการกัดกร่อนผู้ที่เป็นตัวแทนพรรคกรรมกรชนิดที่นับครั้งไม่ถ้วน

ข่าวอื้อฉาวเกี่ยวกับพ่อค้าคนหนึ่งบริจาคเงินให้พรรคกรรมกรถึงหนึ่งล้าน ปอนด์เสตอร์ลิงเมื่อเร็วๆ นี้ เป็นเพียงมุมหนึ่งของภูเขาน้ำแข็งเท่านั้น การบริจาคของพ่อค้าย่อมมิใช่ไม่หวังผลตอบแทนอย่างเด็ดขาด แม้ว่าเราจะประเมินความเหลวแหลกนี้ในระดับต่ำก็ตาม

แรงกดดันของวิสาหกิจขนาดใหญ่ที่มีต่อผู้นำกรรมกร ก็หนักหนาสาหัสเช่นกัน สำหรับผู้นำปีกขวาแล้ว ย่อมไม่มีข้อกังขาเลยว่า จะสามารถรับผลสะเทือนของรัฐ วิสาหกิจขนาดใหญ่ได้ เพราะเดิมทีพวกเขาคือผู้สนับสนุนลัทธิทุนนิยมด้วยน้ำใสใจจริง และเต็มไปด้วยอารมณ์ถากถาง ในช่วงเวลาที่ “ตลาด” เริ่มสลายตัว พวกเขาก็ร้องเพลงสรรเสริญก้องกังวานให้กับมัน ปีกขวาของพรรคกรรมกรยังคงถือลัทธิทุนนิยมไม่ดำรงอยู่อีกต่อไป เป็นรากฐานของตนอย่างหลับหูหลับตา พวกเขาเป็นตัวแทนของอดีต มิใช่ของอนาคต

แม้พวกเขาคิดเอาเองว่า ตนเป็นอัตถนิยมที่ยิ่งใหญ่ แต่แท้จริงพวกเขาเป็นนักเพ้อฝันเลวที่สุด ความน่าเชื่อถือของพวกเขาในพรรคกรรมกรจะถูกสั่นคลอนในการเคลื่อนในขั้นต่อ ไป ทว่า ภาวะการณ์ของนักลัทธิปฏิรูปฝ่ายซ้าย ก็ไม่ดีไปกว่านี้สักเท่าไรนัก แม้พวกเขาจะมีความถูกต้องในการคัดค้านนโยบายปฏิรูป สวนทางของพวกปีกขวาก็ตาม ทว่า โดยความเป็นจริงพวกเขาก็ไม่มีนโยบายที่ดีไปกว่านี้

เบื้องหน้าของการยอมรับลัทธิทุนนิยม พวกเขาหวังเพียงให้ระบอบนี้ มีไมตรีจิตและนุ่มนวลมากขึ้น ซึ่งเสมือนหนึ่งการขอร้องพยัคย์ร้ายให้เลิกกินเนื้อ หันมากินหญ้าแทน หากรัฐบาลลัทธิทุนนิยมทั้งหมดในโลก ล้วนใช้นโยบายดังกล่าว (ซึ่งเป็นไปไม่ได้)นั่นก็หมายถึงลัทธิทุนนิยมประสบกับวิกฤตอย่างร้ายแรง แล้วหวนกลับไปหาวิธีตัวเลขแดงทางการคลังของเคนซ์อีกที ซึ่งก็จะกลายเป็นชนวนระเบิดของเงินเฟ้อ

กล่าวสำหรับชนชั้นกรรมกรแล้ว การเลือกเงินเฟ้อหรือเงินฝืด ก็เสมือนหนึ่งการเลือกว่า จะยอมถูกแขวนคอให้ตายทันที หรือจะยอมถูกรมด้วยความร้อนให้ตายอย่างช้าๆ เราไม่ต้องการทั้งสองอย่าง คำตอบเพียงหนึ่งเดียวที่เราต้องการก็คือ แปรเปลี่ยนไปสู่ลัทธิสังคมนิยม ซึ่งเป็นหนทางเดียวที่มาร์กซและเองเกลส์กล่าวไว้ใน “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ในขณะที่ท่านทั้งสองยังเป็นเยาวชนที่อายุเพียง 29 และ 27 ปี เท่านั้น

ท่านทั้งสองได้เขียนขึ้นในยุคปฏิกิริยาอันมืดมนที่ชนชั้นกรรมาชีพ ยังไม่คึกคัก “แถลงการณ์ฯ” นี้เขียนที่บรุสเชลข์ หลังจากนั้นผู้เขียนทั้งสอง ก็ต้องถูกขับไล่ให้ลี้ภัยการเมือง แต่แล้ว ณ. เวลาดังกล่าวนั้นเอง ซึ่งก็คือเดือนกุมภาพันธ์ ปี ค.ศ. 1848 “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ก็เริ่มเห็นแสงตะวันเป็นครั้งแรก คือการปฏิวัติระเบิดขึ้นตามถนนในกรุงปารีสในปีเดียวกันนี้เอง หลังจากนั้นไม่กี่เดือนการปฏิวัติก็ลามเลียไปทั่วทั้งยุโรปดุจไฟป่า

หากจะกล่าวว่าหลังจากนั้น ประวัติศาสตร์สอนอะไรแก่เราบ้าง นั่นก็คือ: ไม่มีใครคนใด และไม่มีเหตุการณ์ใดๆ ที่จะสามารถพังทลายการตัดสินใจอันเด็ดเดี่ยวในการเปลี่ยนแปลงสังคมของชนชั้นกรรมกรที่เกิดขึ้นเองได้ ถูกละ พวกเขาประสบความล้มเหลวในลักษณะโศกนาฏกรรมมากมาย เช่น ความพ่ายแพ้ในปี ค.ศ. 1848 ความพ่ายแพ้ของคอมมูนปารีส จนถึงวันนี้ผลพวงแห่งการปฏิวัติเดือนตุลาคมของรัสเซียที่สูญเสียไปในที่สุด

แต่ทว่า แต่ละครั้งของการต่อสู้เช่นนี้ ชนชั้นกรรมกรจะฟื้นตัวจากการถดถอยในแต่ละครั้งได้ในที่สุด และเดินเข้าสู่วิถีทางแห่งการต่อสู้อีกครั้งหนึ่ง เพราะพวกเขาไม่มีทางเลือกอื่นใด เมื่อหวนดูประวัติศาสตร์ จะเห็นว่าสำหรับชนชั้นกรรมกรแล้ว แม้ความพ่ายแพ้ที่ร้ายแรงที่สุด ล้วนเป็นฉากสลับในขบวนการต่อสู้เพื่อปลดปล่อยตนเองในบั้นปลาย.

แต่ทว่า ประวัติศาสตร์ยังสอนสิ่งอื่นๆ ให้แก่เรา มีแต่ความเด็ดเดี่ยวยังไม่อาจประกันชัยชนะได้ การจะได้มาซึ่งชัยชนะ ยังจำเป็นต้องต่อสู้ด้วยจิตสำนึก ต้องมีแผนการและมีการคาดการณ์ หากไม่มีสิ่งเหล่านี้ เราจักไม่มีวันได้รับชัยชนะเลย แต่ปัจจัยเหล่านี้มิใช่จะลอยลงมาจากฟากฟ้า ยามที่มวลประชาชนลุกขึ้นมาท้าทายการดำรงอยู่ของระเบียบนั้น การวางแผน การวางกลยุทธ์ และการวางยุทธศาสตร์นั้น ดูจะไม่ทันกาลเสียแล้ว ทั้งหมดนี้ จักต้องมีการตระเตรียมล่วงหน้า

เราจะต้องทำให้ลัทธิมาร์กซชนะใจผู้ก้าวหน้าทุกคนในสังคม ด้วยความอดทน บ่มเพาะและฝึกฝนพวกเขาให้เป็นพลังที่เป็นแกนของลัทธิมาร์กซ พวกเขามาจากโรงงาน เหมืองแร่ สำนักงาน โรงเรียนและมหาวิทยาลัยทุกแห่ง พวกเขาจะเป็นผู้ปฏิบัติงานที่โลดแล่นอยู่สหภาพแรงงานและพรรคการเมืองของกรรมกร โลดแล่นอยู่ในองค์กรของพนักงานร้านค้า และสมาคมอาชีพต่างๆ

เราจะต้องเตรียมงานโฆษณาและปลุกระดมอย่างอดทน ทำให้การต่อสู้ประจำวันกับอนาคตแห่งการปฏิวัติลัทธิสังคมนิยมทั้งหมดประสานกันเข้า มีแต่เช่นนี้เท่านั้น เราจึงจะมีการตระเตรียมที่ดีและวางรากฐานให้แก่การเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ ทั้งที่อังกฤษ ยุโรปและขอบเขตทั่วโลก

ไม่ว่าผู้ใส่ไคล้จะให้ร้ายป้ายสีอย่างไร ลัทธิมาร์กซก็ยังคงเป็นสัจธรรมเสมอ มันไม่เพียงได้วิเคราะห์สังคมปัจจุบันอย่างละเอียดแม่นยำเท่านั้น หากยังเสนอแผนการต่อสู้เพื่อเปลี่ยนแปลงสังคมในขณะเดียวกันด้วย

แม้รายละเอียดบางอย่างจะเปลี่ยนไป แต่กล่าวอย่างถึงที่สุดแล้ว ทฤษฎีของ “แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ยังคงถูกต้องดุจดังวันที่มันก่อกำเนิดขึ้น และยังเหมาะกับทุกวันนี้ แท้ที่จริงแล้ว ณ วันนี้ ในบางด้านของมันมีความถูกต้องยิ่งขึ้นอีก ปี ค.ศ. 1848 กระแสการปฏิวัติม้วนตลบไปทั่วทั้งยุโรป แต่เสียงสะท้อนกลับจากดินแดนนอกยุโรปมีเพียงน้อยนิด

กระแสคลื่นที่เริ่มต้นจากการปฏิวัติเดือนตุลาคมของรัสเซีย เมื่อ ปี พ.ศ. 1917 ไม่เพียงส่งผลสะเทือนต่อยุโรป หากยังส่งผลสะเทือนถึง จีน อินเดีย เปอร์เซียและเตอร์กี ทุกวันนี้ โลกที่สานทอขึ้นจากลัทธิทุนนิยมโลกกำลังฟูมฟักการก้าวกระโดดที่มโหราฬสง่างามยิ่งขึ้นอีกครั้งหนึ่ง ด้วยเหตุผลที่โลกเราได้ประสานทอขึ้นจากลัทธิทุนนิยมโลกกำลังฟูมฟักการก้าวกระโดดที่มโหฬาฬสง่างามยิ่งขึ้นอีกครั้ง

ชัยชนะที่สำคัญใดๆ ก็ตามของชนชั้นกรรมกรในประเทศลัทธิทุนนิยม จะนำไปสู่การที่ลัทธิทุนนิยมถูกโค่นล้มประเทศแล้วประเทศเล่า และสร้างรากฐานอันมั่นคงให้แก่ลัทธิสังคมนิยมอังกฤษ สหพันธ์รัฐลัทธิสังคมนิยมยุโรปและพันธมิตรลัทธิสังคมนิยมแห่งโลก

โดย เอลเล็น ไม้ค์ซินส์ วูดส์ ( Ellen Meiksins Wood)

26 พ.ย. 1997 ณ. ลอนดอน

แปลจาก The Communist Manifesto After 150 Years นิตยสาร Communist Manifesto today

ที่มา Thai Socialist

หมายเหตุ

1. ชื่อบทความที่แปลเดิมคือ แถลงการณ์ของศตวรรษที่ 21
“แถลงการณ์พรรคคอมมิวนิสต์” ก้าวข้ามปีที่ 150 โดย อลัน วูดส์ Alan Woods

2.กองบรรณาธิการได้แก้ไขชื่อบทความและคำแปลเล็กน้อย