พวกเราไม่มีใครคาดคิดมาก่อน ผมเองไม่อยากเชื่อว่า รัฐบาลจะทำ จะกล้าทำ กล้าฆ่าคน ในเมื่อคนส่วนใหญ่ของประเทศ เขาชนะการเลือกตั้ง แต่ไม่ได้หมายความว่า พวกเราไม่สนใจเสียงส่วนน้อยของประเทศ แต่เสียงส่วนน้อยของประเทศ มีโอกาสมากกว่าพวกเราอยู่แล้ว

แม้กระแสข่าวการเสียชีวิต 88 รายและผู้บาดเจ็บอีก 1,885 ราย จากการสลายการชุมนุมเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา จะสร่างซาลงไปบ้างในระยะนี้ แต่การที่จนถึงขณะนี้รัฐบาล ยังไม่สามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงในความรุนแรงที่เกิดขึ้นได้ ในทางตรงกันข้ามกลับมีการออกหมายจับ หมายเรียก การจับกุม กักขัง หน่วงเหนี่ยวคนเสื้อแดง ออกมาเป็นระยะ กรณีเหล่านี้ดูขัดแย้งกับวาทกรรม "ปรองดอง" ที่รัฐบาลชุดนี้ใช้อย่างพร่ำเพรื่อ ในระยะ 2-3 เดือนนี้มาโดยตลอด

ภายหลังฝุ่นควันแห่งความรุนแรง ในการสลายการชุมนุมของคนเสื้อแดงจางลง หลายชีวิตหอบหิ้วความเจ็บปวดกลับภูมิลำเนา หนึ่งในนั้นคือ "เลื่อน ศรีสุโพธิ์" เกษตรกร อ.พังโคน จ.สกลนคร

เลื่อน ศรีสุโพธิ์ ปัจจุบันในวัย 46 ปี ตัดสินใจทิ้งลูกเมียไว้เบื้องหลัง ขายวัว 2 ตัว เป็นทุนรอนในเข้าร่วมการเคลื่อนไหว ร่วมกับกลุ่มคนเสื้อแดงมาตั้งแต่ต้น ด้วยเหตุผลที่ไม่ซับซ้อนเกินที่สามัญชนคนธรรมดาพึงเข้าใจได้ นั่นคือความไม่เป็นธรรม ขัดแย้งกับหลักการประชาธิปไตย และ ....

หลังการสลายการชุมนุมที่กรุงเทพฯ ไม่นานนัก เลื่อน ศรีสุโพธิ์ ถูก สภ.พังโคน อ.พังโคน จ.สกลนคร ออกหมายเรียก เมื่อวันที่ 22 พ.ค. 2553 ด้วยข้อกล่าวหา ชุมนุมหรือมั่วสุมกันตั้งแต่ห้าคนขึ้นไป อันเป็นการยุยงให้เกิดความไม่สงบเรียบร้อย ในพื้นที่ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินร้ายแรง โดยปิดกั้นทางหลวงและกีดขวางทางจราจร

เบื้องหน้า-เบื้องหลังแนวคิดของเลื่อน ในการเข้าร่วมกระบวนการเคลื่อนไหวกับคนเสื้อแดงคืออะไร ? ความไม่เป็นธรรมในความหมายของเลื่อนที่ว่าคืออะไร ? ไพร่-อำมาตย์ ,ประชาธิปไตยในทัศนะของเขาคืออะไร ? สองมาตรฐานหมายถึงอะไร ? อนาคตของคนเสื้อแดงจะเป็นอย่างไร ? อ่านความคิดของเขาได้ต่อไปนี้ ....

เริ่มเข้าสู่กระบวนการต่อสู้ร่วมกับคนเสื้อแดงอย่างไร ?

เนื่องจากตลอดชีวิตได้เห็นความไม่เป็นธรรมในสังคม โดยเฉพาะสังคมไทยในปัจจุบันไม่มีความเป็นประชาธิปไตย  พรรคการเมืองที่ส.ส.ที่ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชน และมีส.ส.มากที่สุดในสภาไม่ได้จัดตั้งคณะรัฐบาลบริหารประเทศ ปัจจุบันคำว่า 2 มาตรฐานทางกฎหมายปรากฏชัดเจนในสังคมไทย  ในฐานะที่ผมเป็นสมาชิกสมัชชาชาวนาชาวไร่ เห็นชัดเจนว่า รัฐบาลชุดปัจจุบันไม่ได้ทำอะไรเพื่อชาวบ้าน ทุกอย่างที่รัฐบาลทำล้วนเป็นการทำเพื่อพรรคพวก โดนเฉพาะพรรคประชาธิปัตย์เห็นชัดเจนมาก

ในสมัยที่ผมร่วมต่อสู้กับพี่น้องชาวบ้านเรื่องที่ดินปี 2540 รัฐบาลสมัยนั้นได้มีมติครม.ให้ประชาชนกับรัฐบาลใช้แนวทางการแก้ไขปัญหาที่ดินอย่างมีส่วนร่วม  กระบวนการพิสูจน์สิทธิในที่ดินให้ใช้พยานบุคคล  พยานแวดล้อม  และเอกสารประกอบการพิจารณา ต่อมาปี 2541 พรรคประชาธิปัตย์เข้ามาบริหาร  แนวทางการแก้ไขปัญหาที่ดินทั้งหมดถูกยกเลิก และให้เปลี่ยนมาใช้กฎหมายและเอกสารราชการเป็นหลัก  โดยไม่สนในการมีส่วนร่วมของระบบการถือครองที่ดินของชาวบ้าน  ในที่สุดประชาธิปัตย์ก็แจ้งเพราะการแก้ไขปัญหาที่ดิน

หลายปีแล้วที่ผมไม่เคยลงคะแนนเสียงในการเลือกตั้ง ทักษิณ ผมก็ไม่เคยเลือก  เพราะต้องยอมรับว่ามีหลายอย่างที่ผมไม่พอใจเขา  การฆ่าตัดตอนผู้ขายและผู้เสพยาเสพติดผมก็ไม่ชอบใจ  แต่การที่ทหารมาทำปฏิวัติปี 2549 ฉีกรับธรรมนูญทิ้ง แล้วเขียนของตัวเองขึ้นมาใหม่ 

ปลดนายกสมัคร  ยุบพรรคพลังประชาชน  แต่งตั้งพรรคประชาธิปัตย์ขึ้นมาบริหารประเทศ สิ่งนี้ไม่ใช่ประชาธิปไตย ผมรับไม่ได้ ไม่ใช่อยู่ดีๆผมเข้าร่วมกับขบวนการเสื้อแดง แต่ผมสั่งสมความไม่พอใจต่อความไม่เป็นธรรมของสังคมไทยมานาน  ปี 2549 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำประชาชน ต้องลุกขึ้นมาต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย

รูปแบบการเข้าร่วมต่อสู้กับ นปช.เป็นอย่างไร ?

เข้าร่วมชุมนุมกับพี่น้องนปช.ที่กรุงเทพฯ 3 ครั้ง  แต่ไม่เคยอยู่ตอนที่รัฐบาลกระชับพื้นที่ ( หัวเราะ ) อภิสิทธิ์เป็นคนพูดจาดี กระชับพื้นที่คือสลายการชุมนุมนั้นแหละ  ผมไปชุมนุมที่กรุงเทพฯ 3 ครั้ง แต่ละครั้งจะอยู่ 10 วัน  โดยจะเดินทางโดยรถกระบะ  ไปร่วมกับพี่น้องในหมู่บ้าน

ค่าใช้จ่ายการร่วมชุมนุมมาจากไหน ?

โดยส่วนตัวตั้งแต่ร่วมต่อสู้กับพี่น้องนปช.อย่างเข้มข้นมาตั้งแต่เดือนมีนาคม  ผมขายวัวไป 2 ตัวแล้ว  ส่วนเงินทุนอื่นพี่น้องนปช.มีการสนับสนุนกันหลายรูปแบบ  เช่น  พี่น้องนปช.ที่ขับรถกระบะบรรทุกคน เข้าร่วมชุมนุมที่ไปลงทะเบียนที่ศูนย์อำนวยการนปช.วังน้อย จะได้รับเงินสนับสนุนเป็นค่าน้ำมัน 5,000 บาท

เป็นเงินของสายการเมือง แต่ในความเป็นจริงเงินแค่ 5,000 บาทไม่คุ้มค่าหรอกสำหรับคนที่เอารถตัวเองไปร่วมชุมนุม  แต่ทุกคนเขาไปกันด้วยใจ  สำหรับผมและพี่น้องทางสกลนคร ไม่ได้ไปลงทะเบียนที่วังน้อย  พวกเราที่เป็นเครือข่ายกันในภาคอีสานจะระดมเงินทุนบริจาคในหมู่บ้าน 

พวกเราจัดทำผ้าป่าประชาธิปไตยในพื้นที่มุกดาหาร  สกลนคร  ขอนแก่น ชุมแพ ใช้รถกระจายเสียงประกาศขอรับจากพี่น้อง  ใครมีมากให้มาก  มีน้อยให้น้อย  5 บาท 10 บาทเราไม่ว่ากัน  บางคนก็บริจาคเป็นข้าวสาร ใครมีอะไรก็ให้มา  เป็นเรื่องธรรมชาติ เป็นหลักการธรรมดาของนปช.ใครมีอะไรก็ให้ช่วยเหลือกัน

กิจกรรมอื่นๆนอกจากร่วมชุมนุมในกทม.มีหรือไม่ ?

ก่อนมีประกาศ พรก.กลุ่มคนที่มีปัญหาเรื่องที่ดิน  จะมีประชุมกันทุกเดือน  เป็นการประชุมร่วมกับภาครัฐ  พูดคุยเรื่องสถานการณ์บ้านเมืองไทยเป็นประจำ กลุ่มพวกผมที่ทำเรื่องที่ดินในสกลนครมี 400-500 คน ตั้งแต่เดือนเมษายนเป็นต้นมายังไม่มีการจัดเวทีประชุมเรื่องที่ดิน  ผมเองก็ไม่ได้มีเวลาว่างสำหรับปัญหาที่ดิน  เพราะผมต้องเข้าร่วมกับขบวนใหญ่ของคนเสื้อแดง

คิดอย่างไรต่อสถานการณ์บ้านเมืองปัจจุบัน ?

ผมเพิ่งได้รับรู้ความจริงก็วันนี้แหละ วันที่นปช.ร่วมกันต่อสู้จริงจัง  ทุกปัญหามันเกี่ยวข้องกันทั้งหมด  แยกออกจากกันไม่ได้เลย  เพราะต้นตอของปัญหามันเกิดจากอันเดียวกัน  ที่ผ่านมาผมไปเรียกร้องปัญหาที่ดินที่ทางปลายเหตุปัญหา ก็เลยแก้ไขไม่ได้  ผมต่อสู้เรื่องที่ดินมานานแต่ไม่เคยรู้อะไร  มาถึงบางอ้อว่าคนบางคนมีที่ดินมาก  และมีที่ดินหลวง  ที่ดินว่างเปล่าที่เขาใช้ประโยชน์กันเยอะมาก 

ปัญหาที่ดินของผมเลยไม่ได้รับการแก้ไข  ความไม่เท่าเทียมในสังคมมีเยอะมาก   ถ้าพูดกันถึงนโยบายก็คือว่าพี่น้องที่ร่วมต่อสู้กับ นปช.เป็นที่น้องที่ได้รับนโยบายที่ไม่เท่าเทียมอย่างทั่วถึง  เช่น  อาสาสมัครของราชการ  อสม.ได้ค่าตอบแทน  แต่ อพปร.ก็เป็นอาสาสมัครเหมือนกันแต่ไม่ได้ค่าตอบแทน ฯลฯ 

เบี้ยสำหรับคนมีรายได้ต่ำ  รัฐบาลประชาธิปัตย์จ่ายให้สำหรับคนทำงานในระบบและมีเงินเดือนไม่ถึง 15,000 บาท  แต่ชาวบ้านที่เงินไม่ถึง 1,500 บาท  รัฐบาลไม่เคยให้อะไร ฯลฯ คราวนี้คนจนคงต้องหมดไปจริง ๆ แล้ว ไม่มีเหตุที่จะอ้าง 

แรงงานอกระบบ  แรงงานภาคเกษตร ที่ทำการผลิตป้อนให้ระบบอุตสาหกรรมไม่เคยได้รับการเหลียวแล  ไม่มีสวัสดิการ  ไม่มีการประกันรายได้  ไม่มีเงินกู้ปลอดดอกเบี้ย ความจริงเป็นทุกรัฐบาล  แต่รัฐบาลนี้ไม่สนใจเหลียวแลเลย  

หลังจากเข้าร่วมกับนปช. ทำให้ผมเห็นว่าประเทศไม่ได้มีปัญหาแค่เรื่องที่ดิน  น้ำท่วม  ภัยแล้ง  มีปัญหาอีกหลายอย่างในสังคมไทย  เราต้องร่วมกันต่อสู้กับโครงสร้างทางสังคม  ไม่เช่นนั้นทุกปัญหาจะยังเป็นปัญหาต่อไป

คิดอย่างไรหลังรัฐบาลใช้อาวุธสลายการชุมนุมของคนเสื้อแดง ?

พวกเราไม่มีใครคาดคิดมาก่อน  ผมเองไม่อยากเชื่อว่ารัฐบาลจะทำ  จะกล้าทำ กล้าฆ่าคน ในเมื่อคนส่วนใหญ่ของประเทศเขาชนะการเลือกตั้ง  แต่ไม่ได้หมายความว่าพวกเราไม่สนใจเสียงส่วนน้อยของประเทศ  แต่เสียงส่วนน้อยของประเทศมีโอกาสมากกว่าพวกเราอยู่แล้ว  การเคลื่อนไหวของคนเสื้อแดงเป็นการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย

มันคือความจริงที่ประชาชนต่อสู้เพื่อทักษิณ  แต่ไม่ใช่ต่อสู้เพื่อตัวบุคคล  เรื่องสังคมต้องทำความเข้าใจ  ครั้งหนึ่งชาวบ้านเลือกทักษิณเพราะมีนโยบายถูกใจ ครั้งนี้คนเสื้อแดงสู้กับระบบ ไม่ได้สู้เพื่อทักษิณ  คนเสื้อแดงรู้จักประชาธิปไตย  สู้เพื่อประประชาธิปไตย  คนที่อ้างว่าคนเสื้อแดงสู้เพื่อทักษิณนั้นแหละ คือคนที่ไม่รู้จักประชาธิปไตย  ไม่ได้พูดถึงระบบ

พวกเขากลัวทักษิณ  พวกเขากลัวประชาธิปไตย  คนเสื้อแดงเพียงแต่ไปต่อสู้เพื่อให้รัฐบาลยุบสภา ผมว่าข้อเรียกร้องของคนเสื้อแดงชัดเจนมากๆ มากกว่าการสู้ของภาคประชาชนที่ผ่านมา  คนเสื้อแดงในตอนนี้ต้องการแค่เลือกตั้ง  ไม่ต้องการให้อำมาตย์และทหารมาแทรกแซงการเมือง คนเสื้อแดงได้แสดงออกชัดเจนว่าพวกเขายืนหยัดต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย  โดยไม่เคยร้องขออำนาจเหนือมาสนับสนุนการเคลื่อนไหว

คนเสื้อแดงกับคุณทักษิณมีควมสัมพันธ์กันอย่างไร ?

โดยส่วนตัวผมเข้าร่วมกับกระบวนการเสื้อแดง เพราะเห็นความไม่เป็นธรรมของสังคม  การเลือกตั้งที่ผ่านมาผมไม่เคยเลือกพรรคการเมืองไทยเลย ที่ผ่านมาต้องยอมรับว่าคนเสื้อแดงคือทักษิณ  แต่อย่างที่ผมบอกไปแล้วว่าทำไมประชาชนถึงทำเพื่อทักษิณ  แต่ปรากฏการณ์ในปัจจุบันคือ ทักษิณไม่ได้มีบทบาทสำคัญในกระบวนการเสื้อแดงอีกต่อไป ไม่ได้เข้มข้นเหมือนที่เคย บนเวทีนปช.กลางช่วงหลังไม่ได้พูดถึงทักษิณ

หลังการเจรจาระหว่างรัฐบาลและตัวแทนนปช. ไม่ได้มีทักษิณเป็นเงื่อนไขต่อรอง ข้อเสนอของนปช.ก็ไม่มีอะไรเกี่ยวกับทักษิณ เพราะข้อเสนอเดียวคือยุบสภา  แต่รัฐบาลเบี่ยงประเด็นมาตลอด  สิ่งที่คนเสื้อแดงชัดเจนในเวลานี้ คืนอำนาจให้ประชาชนทุกคน เสื้อเหลือง เสื้อหลากสีก็จะได้อำนาจคืนเช่นกัน

จากนั้นทุกคนร่วมกันตัดสินใจใหม่อีกครั้ง บนพื้นฐานกติกาปกติ ผมว่าคนเสื้อแดงชัดเจนในการต่อสู้ ไม่มีทักษิณมวลชนก็เพิ่มขึ้นทุกวัน ทุกคนในสังคมเห็นแต่ไม่ยอมรับ เป้าหมายของคนเสื้อแดงคือ ยุบสภา เป็นจุดเริ่มต้นของประชาธิปไตย  จากนั้นค่อยประสานให้ทุกภาคส่วน เข้ามาร่วมกันแก้ไขกฎกติกาที่ใช้ไม่ได้

ไม่ใช่ยังไม่ยุบสภาเชิญผู้เชี่ยวชาญมาแก้กฎกติกา  ทำแบบนี้ไม่ยุติธรรมกับคนเสื้อแดง และไม่มีความเป็นได้ตามหลักการประชาธิปไตย  ชาวบ้านไม่ยอมรับแน่นอน  การอนุมัติงบประมาณของรับอภิสิทธิ์ที่ให้กระทรวงเกษตร 70,000 ล้าน  แต่ให้ กลาโหม 170,000 ล้านบาทก็สร้างความไม่พอใจให้แก่เกษตรมากพอแล้ว     

สำหรับประเด็นทักษิณ กับคนเสื้อแดง ผมคิดว่าต้องมองกันตั้งแต่ตอนที่ตั้งพรรคการเมือง  ทักษิณได้ไปรวมเอาคนที่เคยต่อสู้และทำงานกับประชาชนมานาน เช่น กลุ่มคุณจาตุรนต์ ฉายแสง เข้าเป็นพรรคพวก  จากนั้นได้จัดเวทีระดมความต้องการเขา ประชาชนในระดับจังหวัด  ภาคอีสานมีโคราช  ขอนแก่น  สกลนคร  อุบลราชธานี อุดรธานี

จากนั้นนำข้อมูลที่ได้ที่ได้จากเวที ไปประมวลและสังเคราะห์ออกมาเป็นนโยบาย  เลยกลายเป็นนโยบายที่ถูกใจประชาชน ซึ่งชัดเจนว่าประชาชนเลือกนโยบาย เมื่อเลือกตั้งเข้ามาแล้วทักษิณทำตามนโยบายที่ใช้หาเสียง หลายคนเรียกว่าประชานิยม  แต่สำหรับประชารากหญ้าคือ นโยบายที่จับต้องได้ ส่งผลให้เลือกตั้งกี่ครั้งทักษิณและพรรคพวก ก็ได้รับการยอมรับจากประชาชน

สำหรับผมในฐานะเอ็นจีโอชาวบ้าน ผมไม่พอใจทักษิณเรื่องการฆ่าตัดตอน  มีการตั้งเวทีวิพากษ์วิจารณ์  แต่ผมพอใจการบริหารของทักษิณมากว่ารัฐบาลอื่นๆ  ที่ดินในเขตป่ามีกระบวนการเจรจาให้ทำมาหากินร่วมกันได้ เผด็จการรัฐสภาไม่ค่อยเห็นแก่ตัวเท่าไหร่ เมื่อเทียบกับเผด็จการซ่อนรูป ผมว่าประชาชนรากหญ้ารักทักษิณไม่ผิดหรอก เพราะต้องยอมรับว่าที่ผ่านมาไม่รัฐบาลไหนที่จะสนใจชนบทขนาดนี้

"ไพร่" ในความเข้าใจ คืออะไร ?

คนทำงานหนัก ใช้แรงงาน ลงแรงเยอะ ลงทุนมาก แต่กินไม่อิ่ม

แล้ว "อำมาตย์" ล่ะ ?

กลุ่มคนที่ไม่ต้องทำงานหนัก  แต่กินอิ่ม  สุขสบาย

คำว่าสองมาตรฐานในความเข้าใจว่าอย่างไร ?

พันธมิตรบุกยึดสนามบินผ่านไป 1 ปีคดียังไม่มีความคืบหน้า  แต่ปนช. ติดคุกทันที  กรุงเทพฯประกาศ พรก.ฉุกเฉิน  คนเสื้อแดงชุมนุมถือว่าผิดกฎหมาย แต่คนหลากสีสามารถชุมนุมได้  จัดเตรียมสถานที่สำหรับให้คนหลากสีได้ให้กำลังใจรัฐบาล แล้วมากล่าวอ้างว่านปช. ไม่ได้ชุมนุมทางการเมือง

คิดว่าการทำหน้าที่ของทหารเป็นอย่างไร ในช่วงที่ผ่านมา ?

ทหารเป็นเครื่องมือฝ่ายการเมือง  ระบบทหารต้องเปลี่ยนแปลงทันที  ตำรวจก็เช่นกัน  ไม่ได้ทำหน้าที่พิทักษ์สันติราษฎร์  ทุกที่ที่มีทหารกับตำรวจ ที่แห่งนั้นคือสถานที่ไม่ปลอดภัยสำหรับคนเสื้อแดง  สำนักงานตำรวจแห่งชาติควรยกเลิกไปเลย  ไม่ดูแลความปลอดภัยให้กับชาวบ้านจนชาวบ้านถูกยิงตาย  ไม่แสดงความรับผิดชอบ ตรงกันข้ามกลับตั้งข้อกล่าวหาว่าเป็นโจรล้มเจ้า

แล้วการทำหน้าที่ของสื่อสารมวลชนล่ะ ?

สื่อไม่มีความเป็นกลาง  เอียงข้างไปรับใช้สถาบันทางการเมือง  ประชาชนถูกยัดเยียดให้รับข้อมูลด้านเดียว  เช่น  นำเสนอความรุนแรงของคนเสื้อแดงฝ่ายเดียว ซึ่งย่อมส่งผลโดยตรง ต่อความคิดความเชื่อของประชาชนที่ไม่ได้เข้าร่วมกับกระบวนการคนเสื้อแดง  ทำให้เกิดอคติและความเกลียดชัง  แต่สำหรับผู้ที่เข้าร่วมกับกระบวนการไม่มีปัญหา  ทุกอย่างเห็นชัดแจ้งแดงแจ๋ด้วยตาตัวเอง

การทำงานของพรรคการเมือง ?

พรรคการเมืองไทยในปัจจุบันไม่สามารถคาดหวังให้มาแก้ไขปัญหาประชาชน  เป็นเรื่องยากที่จะคาดหวังอะไรจากพรรคการเมืองไทย  ทางออกคือประชาชนต้องเข้มแข็ง มีการรวมกลุ่มเพื่อคานอำนาจ  สร้างนโยบายเสนอฝ่ายการเมือง  ประชาชนต้องกำกับดูแลการทำงานของพรรคการเมืองอย่างใกล้ชิด  ทำงานควบคู่กันระหว่างประชาชนและพรรคการเมือง

การทำหน้าที่ของตุลาการ ?

ตุลาการภิวัตน์  ไม่มีความเป็นธรรม  ไม่มีความเป็นกลาง  เอื้อประโยชน์ให้ผู้ที่มีอำนาจเหนือ  ไม่ใช่กระบวนการยุติธรรมของประชาชน

ความคิดเห็นต่อการทำหน้าที่องคมนตรี ?   

ไม่มีความเป็นธรรม  ไม่มีความเป็นกลาง  เอื้อประโยชน์ให้ผู้ที่มีอำนาจเหนือ  เข้าร่วมกับฝ่ายการเมือง  โดยใช้ทหารเป็นเครื่องมือในการสืบทอดอำนาจ

บทบาท NGOs ในสถานการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นอย่างไร ?

ผมเคยทำงานกับเอ็นจีโอ  ผมเองก็เป็นเสมือนเอ็นจีโอชาวบ้าน ผมมองว่าการทำงานแบบเอ็นจีโอคือการทำงานแบบแยกประเด็น  ทำแต่เรื่องของตัวเอง  ไม่พูดถึงปัญหาเชิงโครงสร้าง ทำหน้าที่บริหารโครงการเป็นหลัก ไม่ได้คิดถึงเรื่องการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง เอ็นจีโอถือว่าเป็นองค์กรที่ล้าหลัง  สโลแกนยังคงเป็นคำตอบอยู่ที่หมู่บ้านเหมือนเดิม  ยังคงนอนอยู่บ้านทั้งที่ชาวบ้านไปนอนห้องถนน  ไม่อยากไปพูดถึงเลย  ทำตัวเหมือนส.ส.นั่นแหละถ้าต้องการอะไรถึงลงไปหาชาวบ้าน

แล้วการทำงานของกลุ่มปฏิรูปประเทศไทย ?

ปฏิรูปไม่ต้องพูดถึงแล้ว  สังคมไทยในเวลานี้ต้องปฏิวัติ  ปัจจุบันคนที่พูดถึงการปฏิรูปทุกวันนี้คือ คนที่สนับสนุนรัฐบาลทั้งนั้น  ตัวผมเองเสียใจมากนะเพราะหลายคนผมรู้จัก  พวกเราเคยทำงานร่วมกัน

บทบาทของคณะกรรมการสิทธิฯ ?

ทุกองค์ไม่มีความเป็นคนอีกแล้ว  ไม่มีความเป็นธรรมและความเป็นกลางในสังคมไทย  เสื้อเหลืองถูกกระทำกรรมการสิทธิฯจริงจังกับการทำงาน   เสื้อแดงถูกกระทำไม่มีคณะกรรมการคนไหนอ้าปากพูดซักคำเดียว  สรุปคือเอียงตามอำนาจเหมือนกันทั้งหมด

ความคิดเห็นต่อการทำหน้าที่ของนักวิชาการ ?

เป็นที่รู้กันดีมาอย่างเนิ่นนานว่า นักวิชาการส่วนใหญ่อยู่ห่างความเป็นจริง  มีนักวิชาการส่วนน้อยมาก ที่เห็นความจริงและอยู่ใกล้ชิดกับชาวบ้าน แต่กลับเป็นนักวิชาการที่ไม่มีเสียง พูดอะไรสังคมไม่ได้ยิน  นักวิชาการ นักเคลื่อนไหวอย่างพิภพ ธงชัย  สุริยะใส กะตะศิลา  เมื่อก่อนอยู่กับสมัชชาคนจน  ผมเห็นพวกเขา  พวกเราเคยนั่งกินเหล้าด้วยกัน  พวกเขากินกับชาวบ้าน  แต่วันนี้ก็อย่างที่เห็น  ผมว่าชาวบ้านโดยเฉพาะกลุ่มคน ที่เคยต่อสู้กับปัญหามาก่อนเห็นภาพสังคมไทยชัดเจนมากในเวลานี้

แล้วอย่างการทำหน้าที่ขององค์กรทางศาสนา ?

เท่าที่เห็นในปัจจุบันยังไม่ชัดเจน  ถึงแม้จะมีพระเข้าร่วมกับกระบวนการเสื้อแดงบ้าง  องค์กรศาสนาก็มีกลุ่มก้อนไม่ต่างจากสถาบันทางการเมือง  มียศถาบรรดาศักดิ์ อันนี้ไม่แน่ใจ ต้องยอมรับว่าทุกสถาบันในสังคมไทยเวลานี้มีแต่ความแตกแยก  เด็กในหมู่บ้านผมพ่อแม่เป็นเสื้อแดง  ลูกอยู่บ้านรับรู้เรื่องราวคนเสื้อแดง  พอไปถึงโรงเรียนครูเป็นเหลืองก็พูดจาแบบเสื้อเหลือง  เด็กสับสน  แม้แต่ในโรงเรียนบรรยากาศยังไม่เหมาะกับการเรียนรู้

คิดอย่างไรกับสลายการชุมนุมที่ผ่านมา ?

โดยส่วนตัวรู้ว่ารัฐบาลไม่ยอมง่ายๆ   ต้องมีการสลายแต่ไม่คิดว่าจะฆ่าคนตายแบบนี้ เพราะกลุ่มคนที่แต่งตั้งนายอภิสิทธิ์ขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรี ไม่ยอมแน่นนอน  ไม่ยอมลงจากอำนาจ  แต่คาดไม่ถึงว่าจะเสียหายขนาดนี้  ผู้ชุมนุมโดยรวมเสียขวัญกำลังใจ  ช่วงนี้คนเสื้อแดงต้องให้กำลังใจกัน  ไปร่วมงานศพ  ใช้วัฒนธรรมนำการเมือง ทำบายศรีสู่ขวัญให้กับคนตายคนเจ็บ

คิดอย่างไรกับการเผาห้างและสถานที่ราชการ ?

สิ่งที่เกิดขึ้นคือความจริงของสังคมไทย  ผมไม่ตั้งคำถามว่าใครเผา  ที่ผ่านมาไทยหลอกตัวเองและชาวโลกมาตลอดว่าเป็นสยามเมืองยิ้ม  ที่ผ่านมีแรงกดดันในสังคมไทยเยอะมาก ที่ถูกส่งต่อไปให้รัฐบาลและได้ถ่ายทอดความกดดันมาสู่ผู้ชุมนุม ซึ่งทั้งหมดล้วนปรากฏชัดเจนว่า สังคมไทยต้องการความรุนแรง ปรากฏชัดเจน

ผมไม่มีคำถามว่าใครทำ  ทำไมถึงทำ  มันเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่คนไม่มีทางเลือกสามารถแสดงออกได้  รัฐบาลจะได้รู้ว่าตัวเองแก้ไขปัญหาผู้ชุมนุมผิดพลาด  ที่ผ่านมารัฐบาลไม่ได้แก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ แล้วรัฐบาลจะเอาปรากฏการณ์ 19 พ.ค. มาเป็นตัวตัดสินปัญหาทั้งหมดไม่ได้ ชาวบ้านถูกรัฐบาลสั่งสมความรุนแรงมาตั้งแต่ 19 กันยา 2549 ความรุนแรงเกิดขึ้นที่รัฐบาล เมื่อรัฐบาลส่งทหารไปยิงประชาชน วันที่ 28 เมษายน คนเสื้อแดงปทุม จะไปเยี่ยมคนเสื้อแดงที่ถูกจับตัว ก็ถูกดักทำร้ายระหว่างทาง

ความรุนแรงเกิดจากทหารใช้กระสุนจริง ทหารไม่ได้ถูกฝึกมาให้ดูแลการชุมนุม ทหารคือสัญลักษณ์ของการปราบปรามอริราชศัตรู  เพราะฉะนั้นทั้งหมดของความรุนแรงรัฐบาลเป็นผู้สร้างขึ้น  ทำให้เกิดขึ้น การชุมนุมในอดีตถ้ารัฐบาลประกาศสลายการชุมนุมคนจะน้อยลง  คนจะกลัว  แต่ในครั้งนี้ผู้ชุมนุมไม่กลัว  คนที่อยู่กรุงเทพฯ สู้เต็มที่  คนที่ไม่สามารถไปร่วมที่กรุงเทพฯได้ก็ออกมาที่ศาลากลาง  ไม่มีการประสานงาน  ไม่มีคนจัดตั้ง 

ผมว่าประชาชนแสดงออกชัดว่า พวกเขาไม่ต้องการให้ข้าราชการ ภายใต้การนำของนายกอภิสิทธิ์ปกครองอีกต่อไป  สำหรับผม ถึงแม้รัฐบาลจะไม่ยุบสภาแต่การตื่นตัวทางการเมือง  การเข้ามาร่วมกิจกรรมทางการของพี่น้องรากหญ้าคือ ชัยชนะระหว่างที่ยิ่งใหญ่กว่ารัฐบาลยุบสภา   

รู้สึกอย่างไร ที่แกนนำ นปช.ถูกจับ ?

รัฐบาลทำเกินไป รัฐธรรมนูญระบุไว้ชัดเจนว่ าประชาชนมีสิทธิชุมนุมทางการเมืองได้โดยสงบ  สันติ  ปราศจากอาวุธ  ดังนั้นถ้าต้องการจับแกนนำปนช.ต้องจับโดยอาศัยอำนาจตามกฎหมายปกติ เช่น กีดขวางทางจราจร ไม่ใช่ตามกฎหมายพิเศษ  โดยตั้งผู้ข้อกล่าวหาว่าเป็นผู้ก่อการร้าย  ล้มล้างสถาบัน

เป็นข้อกล่าวหาที่เกินไป เป็นข้อกล่าวหาที่รัฐบาลตั้งขึ้นมา เพื่อสร้างความชอบธรรมในการใช้กำลังทหาร เป็นข้อกล่าวหาที่รัฐบาลใช้ทำลายคู่ต่อสู้ทางการเมืองเสมอ  ไม่ต่างอะไรจากตุลาฯ ประเด็นนี้พี่น้องนปช.ต้องนำมาสรุปบทเรียนเพื่อวางแผนต่อสู้กับการใส่ร้ายป้ายสี ปิดสื่อ ล้อมปราบ

สถานการณ์ในพื้นที่ช่วงสลายการชุมนุมเป็นอย่างไรบ้าง ?

วันที่ 8 เมษายน  ผมออกจากพื้นที่ชุมนุมกทม.เพื่อไปร่วมประชุมที่มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม (มอส.) จากนั้นวันที่ 9 เมษายน ผมกลับมาที่ขอนแก่น  วันที่ 10 ประชุมที่ขอนแก่น  เพื่อนที่กรุงเทพฯโทรศัพท์มาบอกว่าเริ่มปราบปรามแล้ว  และมีคนโดนยิงตายตั้งแต่เวลา 15.00 น.

ความรู้สึกของผมตอนนี้มันว่างเปล่า  ผมกำลังคิดถึงรัฐบาลปราบปรามประชาชนที่ประกาศชุมนุมด้วยมือเปล่า  ตอนนี้ยังไม่มีเงื่อนไขที่จะนำไปสู้การปราบปรามด้วยอาวุธเลย  ผมเสียใจมากที่ไม่ได้อยู่ร่วมต้อสู้กับคนอื่นๆ เพราะตามแผนเดินผมวางไว้คือเช้าของวันที่ 10  ผมจะเข้ากรุงเทพฯ  แต่นักเคลื่อนไหวที่ผมรู้จักโทรมาบอกว่าไม่ต้องเข้า ผมจึงเดินทางไปร่วมชุมนุมที่ศาลากลางสกลนคร   และพอกรุงเทพฯถูกสลาย ชาวบ้านอยู่ต่างจังหวัดก็ไปรวมตัวกันที่ศาลากลาง โดยไม่ได้การนัดหมาย

ภายหลังวันที่ 10 เม.ย. เงื่อนไขทางสังคมเริ่มเพิ่มขึ้น  มีกลุ่มเสื้อหลากสีที่บอกว่า ตัวเองเป็นพลังเงียบในสังคมต้องการความสงบ แต่ในความเป็นจริงคือสนับสนุนรัฐบาล บวกกับชาวบ้านถูกสกัดกั้นไม่สามารถเข้าร่วมการชุมนุมที่กทม.ได้  จึงได้ไปชุมนุมที่ศาลากลางเพื่อแสดงพลังสนับสนุนคนเสื้อแดง  

หลัง 25 เม.ย. ในพื้นที่มีการเคลื่อนไหวกันตลอด ผมไม่ได้ไปกรุงเทพฯ อีกเลย  เพราะภารกิจในพื้นที่มีความสำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน  ช่วงนี้สัญญาณสื่อสารถูกปิดกั้น ผมทำจึงทำหน้าที่สื่อสารในพื้นที่กับชาวบ้าน ผ่านแผ่นซีดีที่พรรคพวกอยู่กรุงเทพฯนำมาให้ ผมและพรรคพวกจัดเวทีเวียนไปเรื่อยๆ ในเขตอ.เขาวง  อ.ภูพาน  ศาลากลาง

หลังเสธ.แดงถูกยิง การชุมนุมเข้มข้นขึ้น  มีข่าวปล่อยว่ารัฐจะสลายตลอดเวลา  ในพื้นที่สกลนครก่อนวันที่เสธ.แดงตายมีข่าวปล่อยว่าเปรมตาย  ชาวบ้านทุกคนดีใจมากๆ  แต่พอวันต่อมาชาวบ้านได้รับรู้ว่าเสธ.แดงตายก็เสียใจมาก  ต้องยอมรับผู้ชุมนุมในกรุงเทพฯเริ่มรู้สึกไม่ปลอดภัยหลังเสธ.แดงตาย  เพราะตอนเสธ.แดงอยู่พวกเราเชื่อว่าทหารไม่กล้าใช้กำลัง

แสดงว่าในพื้นที่ชุมนุมมีกองกำลังคุ้มครองจริง ?

การชุมนุมของ นปช.ครั้งนี้ประกาศชัดเจนว่า นปช.แดงทั้งแผ่นดินจะยึดแนวทางสันติ  ส่วนแดงสยาม หรือเสธ.แดง ถ้าอยากใช้ความรุนแรงให้แยกตัวออกจากขบวน ประเด็นกองกำลังชุดดำ ซึ่งภายหลังยกระดับเป็นผู้ก่อการร้าย เป็นเรื่องที่รัฐบาลสร้างขึ้น ผมอยู่ในที่ชุมนุม 30 วัน เห็นคนใส่ชุดดำซึ่งเป็นการ์ดเดินไปมาตลอดเวลา บางคนมีวิทยุสื่อสาร บางคนมือเปล่า แต่ผมไม่เคยเห็นใครถือปืน หลังรัฐบาลใช้กำลัง 10 เมษายนพวกเราเริ่มเชื่อแล้วว่ารัฐบาลปราบแน่ๆ  แต่ผู้ชุมนุมไม่มีทางเลือก  จำเป็นต้องต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย

สิ่งที่ปรากฏชัดเจนในวันที่ 19 พ.ค. คือ ผู้ชุมนุมไม่กลัวถึงแม้รัฐบาลจะประกาศสลายการชุมนุมก็ตาม และถึงแม้แกนนำจะประกาศยุติการชุมนุม ผู้ชุมนุมก็ยังไม่ยินดีออกจากพื้นที่ การปราบปรามที่รุนแรงไม่ได้ทำให้ผู้ชุมนุมกลัว  การสู้ต่อของคนเสื้อแดงข้ามเส้นความตาย  แต่ไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลจะฆ่าทิ้งได้ฟรี ๆ 

คนเสื้อแดงชนะทางการเมือง  แต่แพ้ทางการทหาร เพราะไม่คาดคิดว่ารัฐบาลจะใช้อาวุธ  การต่อสู้เพิ่งเริ่มต้น  ผู้ชุมนุมเชื่อว่าเลือกตั้งใหม่อีกกี่รอบพวกเราก็จะชนะการเลือกตั้ง หลังเหตุการณ์ 19 พ.ค. ชาวบ้านที่ตลาดมุกดาหารบางส่วนเริ่มโต้ตอบรัฐบาลด้วยวิธีการสันติ  เช่น  ไม่ค้าขายกับทหาร  จะไม่เสียรายภาษีได้ส่วนบุคคล  ฯลฯ

แต่ก็มีทหารแตงโม ตำรวจมะเขือเทศ

ทหารแตงโมกับตำรวจมะเขือเทศคาดหวังได้เพียงแค่เรื่องข่าววงใน ไม่คิดว่าพวกเขาจะขัดคำสั่งผู้บังคับบัญชา พวกเขาเป็นกลไกหลักของรัฐ ที่ได้รับคำสั่งให้มาจัดการคนเสื้อแดงอยู่แล้ว ทหารเมื่อนายสั่งยิงต้องยิงถ้าไม่ยิงเขาต้องโดนยิง  นปช.ต้องทำงานกับทหารที่เป็นลูกหลานตัวเอง

มีแนวทางต่อสู้ในอนาคต อย่างไร ?

ผมคิดว่าคนเสื้อแดงจะปล่อยให้ถูกกระทำอยู่ฝ่ายเดียวไม่ได้  พวกเราเริ่มคุยกันเรื่องติดอาวุธทางปัญญา เพื่อสร้างสภาพจิตใจให้เข้มแข็ง มีใจต่อสู้อย่างมุ่งมั่น เพราะปัจจุบันรัฐบาลส่งคนมาติดตามปราบปรามในพื้นที่ คนที่ถูกหมายเรียกไม่ไปมอบตัว  ไม่ยอมรับกระบวนการเยียวยาแบบรัฐบาลมีโอกาสถูกฆ่าทิ้ง

ชีวิตหลังมีหมายเรียก เปลี่ยนไปมากไหม ?

ไม่เหมือนชีวิตปรกติแน่นอน  แต่ผมสามารถอยู่ได้สบายดี ถึงแม่จะอยู่บ้านตัวเองไม่ได้ก็ตาม  ผมอาศัยอยู่ตามบ้านเพื่อนที่เคยเคลื่อนไหวเรื่องที่ดีด้วยกัน  ผมดีใจที่เพื่อนผมช่วยเหลือเราในยามตกยาก  ตอนนี้ที่ จสกลนครมีคนได้รับหมายเรียก 3 คน  เป็นว่าที่ผู้สมัคร ส.ส. 1 คน  พราหมณ์ทำพิธีเทเลือด 1 คน และก็ผม  จะต้องปรึกษากันว่าจะทำอย่างไรต่อไป  เพราะต้องสู้ด้วยกัน ไปคนเดียวเสร็จรัฐบาลแน่ๆ.

วันที่ 9 มิ.ย. 2553     เวลา : 15:01 น.

ลาวเทียน สัมภาษณ์

ที่มา สำนักข่าวประชาธรรม