มันล่วงรู้กระจ่างอยู่เสมอมา
จัดการกับบุคคลเช่นไร ควรใช้ฝีมือเยี่ยงไหน

ฝีมือของมันในสายตาผู้อื่น
อาจบางที ไม่ใคร่เหมาะสม

กระทั่ง ยังเหลวไหล น่าหัวร่อ
แต่กลับมีประสิทธิภาพแน่นอน เสมอมา

เนื่องเพราะ มันเข้าใจ สี่คำ ที่ลึกซึ้งที่สุด
ของตำราพิชัยสงครามกระจ่างยิ่ง

กงซิมอุ้ยเสียง (จู่โจมหัวใจเป็นสุดยอด)        (1)

นี่เป็นกลยุทธ์ชนิดหนึ่ง
ไม่จู่โจมคน จู่โจมจิตใจก่อน

ยอดฝีมือชิงชัย
หากมีฝ่ายหนึ่งจิตใจว้าวุ้นก่อน
ไม่ทันต่อสู้ ก็พ่ายแพ้ไปก่อน                          (2)

(1) จากนวนิยาย เรื่อง "ฤทธิ์มีดสั้น" แปลโดย ว. ณ เมืองลุง

(2) จากนวนิยายเรื่อง "พญามังกรเจ็ดดาว" แปลโดย น.นพรัตน์

ที่มาของภาพ forward mail

บทศึกษา

ปราชญ์ซุนวู กล่าวว่า

การชนะร้อยทั้งร้อย มิใช่วิธีอันประเสริฐแท้
แต่ชนะโดยไม่ต้องรบเลย จึงถือว่า เป็นวิธีอันวิเศษยิ่ง

ดังนั้น วิธีใช้กำลังทหารชั้นเลิศคือ หักศัตรูด้วยกโลบาย 

รองลงมาคือ หักเอาด้วยวิธีการฑูต
รองลงมาอีกขั้นหนึ่งคือ หักด้วยกำลังทหาร

เลวที่สุดนั้นคือ การล้อมตีค่ายคูหอรบของศัตรู      (3)

การเอาชนะโดยไม่ต้องรบ หรือการเอาชนะโดยไม่ต้องใช้กำลัง เป็นหลักการทางทหารที่สำคัญ ของนักการทหารที่ยิ่งใหญ่มาทุกยุคทุกสมัย

ปัญหาในทางปฏิบัติอยู่ที่ว่า ใครจะสามารถปรับใช้หลักการนี้ ให้สอดคล้องกับสถานการณ์การต่อสู้ที่เป็นจริงได้หรือไม่ เพียงใด

ที่ว่า " ไม่จู่โจมคน จู่โจมจิตใจก่อน " นั้นคือ การหักศัตรูด้วยกโลบายนั้นเอง ทั้งนี้ เพราะโดยธรรมชาติของคน ไม่มีผู้ใดที่ไม่มีจุดอ่อน

ขอเพียงท่านสามารถสำรวจค้นคว้า จนเข้าใจจุดอ่อนของศัตรูอย่างถ่องแท้ ท่านก็จะสามารถกำหนดวิธีการจู่โจมจิตใจได้

ดังนี้ ศัตรูของท่านไม่ทันต่อสู้ ก็จะพ่ายแพ้ไปก่อน

จุดอ่อนของคนมีมากมาย เป็นต้นว่า ทรัพย์สินเงินทอง, ยศถาบรรดาศักดิ์, ผู้หญิง (หรือผู้ชาย) บุตรธิดา, เกียรติยศชื่อเสียง ฯลฯ

สำหรับบางคน แม้ความดีงามหรือคุณธรรม ก็เป็นจุดอ่อน

ปมเงื่อนสำคัญจึงอยู่ที่ว่า ท่านเข้าใจจุดอ่อนของศัตรูอย่างถ่องแท้หรือไม่ เพียงใด

หากท่านเข้าใจและใช้วิธีการที่สอดคล้องกับจุดอ่อนของศัตรูแล้ว แม้วิธีการนั้น ในสายตาผู้อื่น อาจไม่เหมาะสมหรือเหลวไหลน่าหัวร่อ แต่ท่านต้องประสบผลอย่างแน่นอน

ศัตรู ในฐานะที่เป็นคน ๆ หนึ่งเป็นเช่นนี้ ศัตรูในฐานะที่เป็นกองทัพ, พรรคการเมือง, องค์กร หรือสถาบันใดๆ ก็ล้วนมี "จิตใจ" และเป็นเช่นนี้ จึงสามารถใช้หลักการนี้ ในการต่อสู้ได้เช่นเดียวกัน

ดังนั้น ที่ว่า "จู่โจมหัวใจเป็นยอดสุด" จึงเป็นแก่นแท้ที่ลึกซึ้งที่สุดของหลักพิชัยสงคราม หรือของศาสตร์ว่าด้วยการเอาชนะศัตรู

(3) จากตำราพิชัยสงครามของซุนวู บรรพสาม ยุทโธบาย แปลและเรียบเรียงโดย เสถียร วีระกุล

หมายเหตุ เผยแพร่ครั้งแรกในหนังสือมติชนสุดสัปดาห์ ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 13 มีนาคม 2535 แก้ไขปรับปรุงสิงหาคม 2552 

อนุญาตให้นำงานในคอลัมน์นี้ ไปใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 3.0 ประเทศไทย