เม่ง แช ฮุ้น  " ข้าพเจ้ามีโอกาสประสบความสำเร็จ กี่ส่วน "

ผู้ว่าจ้าง      " อย่างน้อย ก็มีถึงเจ็ดส่วน นอกจากท่าน......"

เม่ง แช ฮุ้น  " ในโอกาสเจ็ดส่วน เพียงพอแล้ว
ปกติขอเพียงมีโอกาสห้าส่วน ข้าพเจ้าก็ลงมือได้

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่มีโอกาสกี่ส่วน
หากแต่อยู่ที่ ท่านสามารถเกาะกุมโอกาสได้ หรือไม่

หากเกาะกุมโอกาสได้จริง แม้มีโอกาสเพียงส่วนเดียว ก็พอแล้ว"

ที่มา นวนิยายเรื่อง "เพชรฆาตดาวตก" แปลโดย น. นพรัตน์

ภาพจาก fwmail

บทศึกษา

ในนวนิยายเรื่องนี้ เม่ง แช ฮุ้น เป็นตัวเอกและมีอาชีพรับจ้างฆ่าคน บทสนทนาข้างต้น เป็นบทสนทนา ระหว่างเม่งแชฮุ้นกับผู้ว่าจ้าง เมื่อผู้ว่าจ้างได้อธิบายถึงสถานที่ เวลา และจังหวะในการลงมือโจมตีเป้าหมายแก่เม่งแชฮุ้น

แนวคิดในการพิจารณาเรื่องโอกาสแห่งความสำเร็จข้างต้น ไม่เพียงแต่ใช้ได้กับการวางแผนและการลงมือฆ่าคน ความจริงยังใช้ได้กับทุกเรื่องราวในโลก

ไม่ว่าท่านจะคิดอ่านทำการใด และไม่ว่าท่านจะมุ่งหวังความสำเร็จใด ก็ควรต้องประเมินโอกาสที่จะประสบความสำเร็จ ก่อนลงมือดำเนินการ

โดยเฉพาะ ถ้าเป็นเรื่องใหญ่ที่เกี่ยวพันกับความสำเร็จและล้มเหลวของชีวิต เป็นต้นว่า การลงทุนทำธุรกิจของตนเอง การหาภริยาหรือสามี เหล่านี้ ยิ่งต้องระมัดระวังและสุขุมรอบคอบเป็นพิเศษ

ในศาสตร์การบริหารสมัยใหม่ เรียกการวิเคราะห์และประเมินโอกาส ที่จะประสบความสำเร็จว่า การศึกษาความเป็นไปได้ (Feasibility Study)

โดยเนื้อหาแล้ว ก็คือ การศึกษาถึงปัจจัยต่าง ๆ (Factors) ที่มีผลต่อความสำเร็จหรือล้มเหลว จากนี้ จึงประเมินถึงความเสี่ยงและโอกาส ที่จะประสบความสำเร็จของเรื่องนั้น ๆ

ปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อความสำเร็จหรือล้มเหลว โดยปกติ จะประกอบด้วยปัจจัยที่เป็นสภาพความเป็นจริง ของสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์ควบคุมไม่ได้ และปัจจัยที่มนุษย์สามารถกำหนดควบคุม และลงมือดำเนินการได้

ผู้ใดดำเนินการ โดยสอดคล้องหรือฝ่าฝืนกับสภาพความเป็นจริง โดยขาดการศึกษาถึงแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงสภาพความเป็นจริง โดยไม่เคารพความเป็นจริงทางภววิสัย และหากแก้ไขไม่ทันท่วงที ผู้นั้นย่อมหลีกไม่พ้นที่จะต้องหกคะเมน หลีกไม่พ้นที่จะต้องประสบความล้มเหลว

ผู้ใด ดูเบาในพลังวิริยะภาพของมนุษย์ ดูแคลนบทบาทของความมานะพยายาม และความปรีชาสามารถของมนุษย์ ในการเอาชนะอุปสรรค

ผู้นั้น ก็ย่อมหลีกไม่พ้น ที่จะต้องหกคะเมน หลีกไม่พ้นที่จะต้องประสบความล้มเหลวเช่นเดียวกัน

พิจารณาจากโครงการธุรกิจจำนวนมาก บางโครงการมีปัจจัยภายในองค์กร ทั้งด้านผู้ประกอบการเงินทุน เทคโนโลยีที่ดีมาก แต่กลับล้มเหลว บางโครงการวิเคราะห์ตามหลักเกณฑ์ปกติแล้ว น่าจะต้องล้มเหลว แต่กลับประสบความสำเร็จ

เรื่องเหล่านี้ ล้วนแสดงถึงความเกี่ยวเนื่องสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด ของโอกาสที่อำนวยให้กับพลังความปรีชาสามารถของมนุษย์

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสภาพความเป็นจริงภายนอกนั้น คนเราไม่สามารถควบคุมได้ ดังนั้น ปัจจัยพื้นฐานที่จะทำให้คนเราประสบความสำเร็จ จึงควรเน้นที่พลังความปรีชา สามารถของคนเรา

พลังวิริยะภาพของมนุษย์ เป็นพลังที่ใหญ่หลวง นอกเหนือการคาดคำนวณของเรา ไม่มีความรู้ ก็ศึกษาจนมีความรู้ได้ ไม่มีความสามารถ ก็ฝึกฝนจนเชี่ยวชาญได้ ไม่มีโอกาส ก็แสวงหาโอกาสได้ ไม่มีเงื่อนไข ก็สร้างเงื่อนไขได้

หากโอกาสที่ความเป็นไปได้ จะแปรเปลี่ยนเป็นความจริง ทั้งหมดมีสิบส่วน สำหรับคนทั่วไป ปกติจะถือว่าจะต้องมีโอกาสที่จะสำเร็จถึงเจ็ดส่วน จึงจะลงมือ

หากโอกาสลดลงมาเป็นห้าส่วน ก็จะถือกันว่าเสี่ยง และหากโอกาสลดลงมาเป็นสองหรือสามส่วน ก็จะถือว่าเสี่ยงมาก หรือเสี่ยงเกินไป

การที่คนเราจะประสบความสำเร็จหรือไม่นั้น ไม่ได้อยู่ที่โอกาสเพียงอย่างเดียว ที่สำคัญยังอยู่ที่พลังความปรีชาสามารถของคนเราในการเกาะกุมโอกาส และช่วงชิงโอกาสในการลงมือด้วย

หากคนเรามีพลังความปรีชาสามารถเพียงพอ แม้จะมีโอกาสเพียงส่วนเดียว ก็สามารถลงมือดำเนินการจนประสบความสำเร็จได้

คนจำนวนมากมักกล่าวว่า ตนเองไม่มีโอกาสหรือโอกาสของตนน้อยกว่าคนอื่น

เป็นความจริงที่ว่า โอกาสในการประสบความสำเร็จของคนเราในแต่ละเรื่องนั้น มีไม่เท่ากัน แต่ผู้ที่มีโอกาสมากกว่าผู้อื่น ก็ไม่แน่ใจว่าจะประสบความสำเร็จ ลูกเศรษฐีที่ไปลงทุนทำธุรกิจแต่ล้มเหลว ก็มีให้เห็นกันอยู่ไม่้้น้อย

โอกาสเกิดขึ้นและผ่านเข้ามาในชีวิตของคนเรา หากท่านไม่ไขว่คว้าเอาไว้ มันก็จะล่องลอยผ่านไป บางคนโอกาสผ่านเข้ามาในชีวิตแล้ว แต่ก็มองไม่เห็นมัน สาอะไรกับการจะไปลงมือช่วงชิงจับคว้าโอกาสนั้นไว้

ผู้ประสบความสำเร็จในชีวิตจำนวนมากในประวัติศาสตร์ เมื่อเริ่มต้น ก็ไม่ได้มีโอกาสมากกว่าคนอื่น กระทั่งมีจำนวนไม่น้อยที่มีโอกาสน้อยกว่าคนส่วนมากด้วยซ้ำไป

ดังนั้น ผู้ที่มุ่งมั่นในความสำเร็จของชีวิต พึงต้องถือ "สัมฤทธิคติ" ไม่ตำหนิฟ้า ไม่ครหาผู้อื่น ลงมือสร้างรากฐาน สร้างเงื่อนไขและสร้างความปรีชาสามารถบนลำแข้งของตนเองเสียตั้งแต่วันนี้

หมายเหตุ เผยแพร่ครั้งแรกในหนังสือมติชนสุดสัปดาห์ ธันวาม 2531 แก้ไขปรับปรุงกันยายน 2552 

อนุญาตให้นำงานในคอลัมน์นี้ ไปใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า 3.0 ประเทศไทย