revolution

การปฏิวัติของประชาชนในประเทศไทย

admin — Sun, 31 Jan 2010 03:35:43 +0700

บัดนี้ ฝ่ายเผด็จการอำมาตยาธิปไตย ได้ส่งสัญญาณอย่างชัดเจนว่า พร้อมแล้วที่จะแตกหักกับฝ่ายประชาธิปไตย เพราะพวกเขาหมดเวลารอคอย และหมดทางเลือกที่จะเดิน การปราบปรามผู้รักประชาธิปไตยที่กำลังจะมาถึง จะนำไปสู่ “การปฏิวัติของประชาชน” ที่มวลชนผู้รักสันติไม่ได้ต้องการ แต่ฝ่ายเผด็จการนั่นแหละที่จะเป็นผู้ก่อขึ้น

ผลลัพธ์จะไม่ขึ้นอยู่กับเจตจำนงส่วนตัวของผู้ใด แต่จะกำหนดโดยพลวัตของประวัติศาสตร์ที่การเปลี่ยนแปลงอย่างถึงราก จะต้องมาถึง ไม่ช้าก็เร็ว

1. รัฐประหาร 19 กันยายน ที่ยังไม่เสร็จสิ้น

ในตลอดกว่าสามปีมานี้ ความผิดพลาดสำคัญที่สุดของฝ่ายอำมาตยาธิปไตยคือ การก่อรัฐประหารเมื่อ 19 กันยายน 2549 อันนำมาซึ่งผลที่พวกเขาไม่สามารถควบคุมได้ถึงปัจจุบัน

นับแต่รัฐประหารปี 2500 เป็นต้นมา พวกเขาได้สถาปนาระบอบเผด็จการจารีตนิยม ขึ้นมาอย่างมั่นคง โดยมีเปลือกนอกที่สลับกันระหว่างเผด็จการทหารที่เปิดเผย กับระบอบรัฐสภาที่มีรัฐบาลเลือกตั้งเป็นหุ่นเชิด

พวกเขาเผยโฉมหน้าที่แท้จริง ที่เป็นเผด็จการและก่อรัฐประหารแต่ละครั้ง เมื่อพวกเขาต้องใช้กำลังรุนแรง เพื่อแก้ไขความขัดแย้งกันเองในกลุ่มปกครอง หรือเพื่อปราบปรามประชาชน (เช่น รัฐประหาร 6 ตุลาคม 2519)

หรือเพื่อโค่นล้มรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง ที่บังเอิญมีนายกรัฐมนตรีที่พวกเขาไม่พึงประสงค์ (รัฐประหาร 2534 และ 2549)หลังจากนั้น พวกเขาก็จะยอมให้มีระบอบรัฐธรรมนูญและรัฐสภา ใช้เป็นหน้ากากปกปิดใบหน้าปีศาจที่แท้จริงของพวกเขา

เพื่อหลอกลวงทั้งประชาชนไทยและชาวโลก โดยเนื้อในอำนาจรัฐ ก็ยังคงเป็นการใช้อำนาจแฝงเร้น ของเผด็จการอำมาตยาธิปไตยอยู่เหมือนเดิม

ในอดีต พวกเขาประสบความสำเร็จอย่างเด็ดขาดทุกครั้ง ในการรัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลในระบอบรัฐสภา ภายหลังรัฐประหารแต่ละครั้ง พวกเขาก็ร่างรัฐธรรมนูญที่มีเนื้อในเป็นเผด็จการ ให้มีการเลือกตั้งและได้รัฐบาลหุ่นเชิดของตน ในขณะที่อดีตผู้นำรัฐบาลที่ถูกโค่นล้มไปแล้ว ล้วนหมดอำนาจและสถานะทางการเมือง โดยไม่สามารถย้อนกลับมา ท้าทายอำนาจเผด็จการแฝงเร้นได้อีก

พวกเขาจึงเชื่อมั่นว่า รัฐประหาร 19 กันยายน 2549 จะเป็นเหมือนทุกครั้งในอดีต

แต่การณ์กลับไม่เป็นไปตามคาด เนื่องจากผู้นำรัฐบาลพรรคไทยรักไทย ยังคงได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง จากประชาชนชั้นล่าง ทั้งในเมืองและชนบท อีกทั้งผลสะเทือนของรัฐธรรมนูญ 2540 และผลสำเร็จของรัฐบาล ช่วงปี 2544-2548 ทำให้เกิดการตื่นตัวทางประชาธิปไตย อย่างกว้างขวางในหมู่ประชาชนชั้นล่างจำนวนมาก ก่อตัวเป็นการเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐประหารขึ้นมาอย่างช้า ๆ

ฝ่ายเผด็จการอำมาตยาธิปไตยไม่เข้าใจว่า โครงสร้างเศรษฐกิจและดุลกำลังทางชนชั้นของไทย ได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมากมาย ตั้งแต่เหตุการณ์พฤษภาคม 2535 เป็นต้นมา

พวกเขาจึงประเมินศักยภาพของอดีตผู้นำพรรคไทยรักไทย และการเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐประหารต่ำเกินไป หลังจากยัดเยียดรัฐธรรมนูญเผด็จการฉบับ 2550 แล้ว ก็ให้มีการเลือกตั้ง โดยเชื่อมั่นว่า ด้วยการหนุนช่วยอย่างทั่วด้านจากกองทัพ หน่วยราชการ และองค์กรหุ่นตามรัฐธรรมนูญ

พรรคประชาธิปัตย์ อันเป็นตัวแทนเผด็จการจารีตนิยม จะชนะเลือกตั้งเข้ามาจัดตั้งรัฐบาลได้ตามประสงค์ แต่การณ์กลับเป็นว่า พรรคพลังประชาชน ภายใต้การสนับสนุนของฝ่ายประชาธิปไตย ชนะเลือกตั้งและจัดตั้งรัฐบาลขึ้นมาได้

พวกเขาจึงต้องส่งกลุ่มอันธพาลการเมืองเสื้อเหลือง ออกมาสร้างสถานการณ์จลาจลบนท้องถนน ยึดทำเนียบรัฐบาลและสนามบิน สร้างสถานการณ์วุ่นวาย เพื่อบั่นทอนรัฐบาล ประสานกับพรรคประชาธิปัตย์ และองค์กรตามรัฐธรรมนูญ ทำลายพรรคพลังประชาชนและคณะรัฐบาล

แล้วให้กองทัพก่อรัฐประหารเงียบ จัดตั้งรัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์ ขึ้นเป็นหุ่นเชิดได้สำเร็จในที่สุด อันเป็นเป้าหมายที่แท้จริงของรัฐประหาร 19 กันยายน การเคลื่อนไหวของเผด็จการอำมาตยาธิปไตย โดยใช้เครือข่าย “สี่ขาหยั่ง”อันได้แก่

กลุ่มอันธพาลการเมืองเสื้อเหลือง พรรคประชาธิปัตย์ องค์กรรัฐธรรมนูญ และคณะนายทหาร ประสานร่วมมือกันทำลายรัฐบาลพรรคพลังประชาชน บรรลุเป็นรัฐประหารเงียบ เมื่อเดือนธันวาคม 2551 จึงเป็นการต่อเนื่องของรัฐประหาร 19 กันยายนที่ยังไม่เสร็จสิ้นนั่นเอง

2. รัฐบาลเลือกตั้งที่อ่อนแอและทุจริตคือ ความจงใจของอำมาตยาธิปไตย

ระบอบรัฐธรรมนูญ 2550 และรัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์ เป็นกรณีตัวอย่างรวบยอด ที่แสดงถึงจุดประสงค์ที่แท้จริงในการใช้ประโยชน์จากระบอบรัฐสภา โดยพวกเผด็จการอำมาตยาธิปไตย > สิ่งที่พวกเขาต้องการคือ รัฐสภาที่ประกอบด้วยพรรคการเมืองขนาดเล็กที่อ่อนแอ ให้มีรัฐบาลหุ่นเชิดไร้อำนาจที่แท้จริงในการบริหารแผ่นดิน

แต่ต้องอยู่ภายใต้อำนาจแฝงเร้นของเผด็จการอำมาตยาธิปไตย เป็นรัฐบาลที่ไร้ความสามารถและไม่อาจแก้ปัญหาของประชาชนได้ เต็มไปด้วยการทุจริตคอรัปชั่น ทั้งหมดนี้ ก็เพื่อแสดงให้ประชาชนเห็นว่า ระบอบประชาธิปไตยและการเลือกตั้งนั้น เป็นสิ่งชั่วร้าย

นักการเมืองคือต้นเหตุแห่งปัญหาและความเลวร้ายทั้งปวง ประชาชนไม่อาจหวังพึ่งตนเอง ด้วยการใช้สิทธิทางประชาธิปไตย ไปเลือกนักการเมืองที่มีความสามารถเข้ามาแก้ปัญหาของพวกเขา

สิ่งที่เผด็จการอำมาตยาธิปไตยต้องการคือ ประชาชนไทยที่เอาแต่ชูสองมือ เงยหน้าชะเง้อรอคอยความเมตตา “หยาดฝนจากฟากฟ้าสุราลัยสู่แดนดิน” จากพวกเขาที่เป็นผู้ปกครองอันเปี่ยมไปด้วยความกรุณา คุณธรรม จริยธรรม สุจริตขาวสะอาด และสูงส่งตลอดไปเท่านั้น

เราจึงได้รัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์ ที่เป็นหุ่นเชิดของเผด็จการ เป็นรัฐบาลที่ไร้ความสามารถทางบริหาร เต็มไปด้วยวาทศิลป์ที่เป็นเท็จ การกอบโกยผลประโยชน์และทุจริตคอรัปชั่น ทั้งหมดนี้ นอกจากจะแสดงให้ประชาชนเห็นถึง ความล้มเหลวของระบอบประชาธิปไตยและรัฐสภานั้น ล้มเหลวดังกล่าวแล้ว

จุดประสงค์อีกประการหนึ่งของพวกเขาก็คือ ในเงื่อนไขที่เหมาะสม พวกเขาก็จะใช้ความล้มเหลวในการบริหารและทุจริตคอรัปชั่นของรัฐบาล เป็นข้ออ้างก่อรัฐประหารได้อีกครั้ง

พวกเผด็จการอำมาตยาธิปไตยนั่นแหละ ที่เป็นต้นเหตุที่แท้จริงของความล้มเหลวของประชาธิปไตย และระบอบรัฐสภาในประเทศไทย เป็นที่มาของรัฐบาลเลือกตั้งที่ล้มเหลวและทุจริต นักการเมืองทรยศขายตัว และความเลวร้ายทั้งปวง ที่ผู้คนหลงเข้าใจว่า เกิดจากระบอบประชาธิปไตยเสรีนิยม

และ ในท้ายสุด พวกเขานั่นแหละที่เป็นรากเหง้าของรัฐประหารทุกครั้ง ที่ผ่านมาตั้งแต่ปี 2500

3. อำมาตยาธิปไตยมาถึงทางตัน

หนึ่งปีของรัฐบาลประชาธิปัตย์ ที่เต็มไปด้วยความล้มเหลวและทุจริตคอรัปชั่น ตลอดจนความอยุติธรรมเลือกข้างของกระบวนการยุติธรรม ที่กระทำกันอย่างโจ่งแจ้งไร้ยางอาย ทำให้ประชาชน ที่มีธรรมชาติที่รักความยุติธรรม ไม่อาจทนนิ่งเฉยอยู่ได้ และกระตุ้นให้การเรียกร้องประชาธิปไตย และความเป็นธรรมแผ่ขยายออกไปทั่วประเทศ ในหมู่ชนชั้นล่างทั้งในเมืองและชนบท

กรณี “สงกรานต์นองเลือด” มีผลเพียงทำให้ขบวนประชาธิปไตย ชะงักงันไปช่วงสั้น ๆ แต่ก็สามารถฟื้นกลับมาได้อย่างรวดเร็ว อีกทั้งยังเป็นการตอกย้ำความอยุติธรรม ที่รัฐบาล กองทัพและกระบวนการยุติธรรม รวมหัวกันภายใต้การบงการของเผด็จการอำมาตยาธิปไตย ทำการกดขี่ประชาชน

เปิดเผยเนื้อแท้ของระบอบอำมาตยาธิปไตยว่า พวกชนชั้นปกครองและสมุนของพวกเขานั้นคือ ผู้บัญญัติและใช้กฎหมายที่แท้จริง กฎหมายสำหรับพวกเขา จึงมิได้มีไว้เพื่อทรงไว้ซึ่งความยุติธรรม

ในขณะที่กองทัพ ก็มิใช่กองทัพของชาติและประชาชน หากแต่เป็นเพียง “กอง กำลังอาวุธส่วนตัว” ของกลุ่มเผด็จการอำมาตยาธิปไตย

ทั้งหมดนี้ ได้ยกระดับความตื่นตัวรับรู้ และสร้างความโกรธแค้นในมู่ประชาชนอย่างกว้างขวาง ขบวนการประชาธิปไตย ยิ่งขยายตัว ประชาชนได้เรียนรู้บทเรียนสำคัญว่า ประชาธิปไตยและความเป็ธรรม ไม่อาจได้มาด้วยการวิงวอนร้องขอ แต่ต้องได้มาด้วยการต่อสู้ของประชาชนเอง

แม้กระทั่งกรณี “การถวายฎีกา” ก็เป็นการแสดงเจตจำนงของประชาชนว่า ต้องการประชาธิปไตยและความเป็นธรรม

รัฐบาลประชาธิปัตย์ประสบความล้มเหลวอย่างสิ้นเชิง ในการแย่งชิงมวลชนไปจากฝ่ายประชาธิปไตย ทุกวันนี้ รัฐบาลประชาธิปัตย์และนายกรัฐมนตรีหุ่นเชิด เป็นที่ดูถูก เยาะเย้ย เกลียดชังอยู่ทั่วไป ในขณะที่ความเรียกร้องต้องการรัฐธรรมนูญ 2540 และอดีตผู้นำไทยรักไทยให้กลับคืนมา กลับดังก้อง

จึงเป็นที่แน่ชัดแก่พวกเผด็จการอำมาตยาธิปไตยว่า จะให้มีการเลือกตั้งในขณะนี้ไม่ได้เป็นอันขาด พวกเขาจะต้องไม่ยุบสภา และหากจำต้องยุบสภา ก็จะต้องไม่ให้มีการเลือกตั้ง บัดนี้ ฝ่ายเผด็จการอำมาตยาธิปไตยได้มาถึงทางตันแล้ว พวกเขาได้ใช้เครื่องมือ ในการปราบปรามฝ่ายประชาธิปไตยมาจนเกือบหมดสิ้น

ทั้งอันธพาลการเมืองเสื้อเหลือง กลไกตำรวจ ราชการ นักการเมืองทรยศขายตัว ในขณะที่การใช้กลไกกระบวนการยุติธรรมที่ผ่านมา ก็มีข้อจำกัดคือ มีลักษณะจำกัด ขอบเขต เชื่องช้า และไม่แม่นยำ

ในขณะที่รัฐบาลประชาธิปัตย์ที่เป็นหุ่นเชิด ก็อ่อนแอ ไร้ความสามารถ และขาดเอกภาพ ที่จะต่อกร กับอดีตผู้นำไทยรักไทยและขบวนประชาธิปไตยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประการสำคัญคือ พวกเขาตระหนักว่า “เวลาใกล้หมดแล้ว” ขณะที่ “เวลา” เป็นของฝ่ายประชาธิปไตย หากพวกเขาปล่อยให้ สถานการณ์ประชาธิปไตยคลี่คลายไปดังเช่นหนึ่งปีที่ผ่านมา พวกเขาก็จะมีโอกาสน้อยลงเรื่อย ๆ ที่จะขจัดขบวนการประชาธิปไตยให้หมดไป

ที่ผ่านมา ได้มีสัญญาณบ่งชี้มาเป็นลำดับว่า ฝ่ายเผด็จการอำมาตยาธิปไตย กำลังเตรียมแผนการกันอย่างขมักเขม้น เพื่อปราบปรามประชาชนในขั้นเด็ดขาด พวกเขาให้บรรดานักการเมืองและนักวิชาการขายตัว ที่เป็นสมุนรับใช้ของพวกเขา เรียงหน้ากันออกมาป่าวร้องกันอย่างเปิดเผยว่า “ ประเทศไทยกำลังอยู่ในภาวะสงครามกลางเมือง ”

ให้สื่อสารมวลชนกระแสหลักทั้งวิทยุ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ ที่เป็นสมุนเผด็จการ ปลุกปั่นโฆษณาชวนเชื่อ ใส่ร้ายป้ายสีอันเป็นเท็จว่า ขบวนการประชาธิปไตยเสื้อแดงเป็น “พวกโค่นล้มสถาบันพระมหากษัตริย์” และ “ขบวนการสาธารณรัฐ”

การรื้อฟื้นกลุ่มอันธพาลเสื้อเหลือง การเคลื่อนไหวนอกสภาของนักการเมืองบางคนในพรรคประชาธิปัตย์ รวมทั้ง การเคลื่อนไหวอย่างเปิดเผยขององคมนตรีบางคน และคณะนายทหาร เป็นต้น พวกเขาพลาดโอกาสที่จะขุดรากถอนโคน ขบวนการประชาธิปไตยไปแล้วครั้งหนึ่ง เมื่อสงกรานต์ปี 2552

แต่คราวนี้ พวกเขาจะไม่พลาดโอกาสนั้นอีกแล้ว !

4. “การต่อสู้เพื่อเสรีภาพของประชาชน”

เบื้องหน้าภัยจากการปราบปรามของเผด็จการอำมาตยาธิปไตย ฝ่ายประชาธิปไตย จะต้องไม่ประมาท หากแต่ตระเตรียมรับมือกับการรุกของเผด็จการ

การทำงานมวลชนขั้นพื้นฐาน ยังคงเน้นขยายฐานมวลชน จัดตั้งมวลชน เพิ่มจำนวนสมาชิก ก่อรูปคณะแกนนำหลัก และตระเตรียมคณะแกนนำสำรองในสถานการณ์ฉุกเฉิน เชื่อมต่อและสร้างความเข้มแข็ง ให้กับเครือข่ายทั้งระดับชาติและท้องถิ่น ร่วมมือสามัคคี เน้นจุดร่วมที่มุ่งสร้างประชาธิปไตย

สร้างแนวร่วมกับกลุ่มคนที่เห็นต่าง ที่ไม่ใช่สมุนอำมาตยาธิปไตย บริหารจัดการทรัพยากรคน วัสดุและการเงินที่มีอยู่อย่างมีประสิทธิภาพ ให้มีโครงสร้างการจัดตั้งและแผนงานสำรอง สำหรับสถานการณ์สู้รบที่กำลังมาถึง

แต่ในขณะที่ขบวนการประชาธิปไตย กำลังเคลื่อนเข้าสู่ “สถานการณ์สู้รบ” การเคลื่อนไหวของฝ่ายประชาธิปไตย ต้องยึดเป้าหมายทางการเมืองเฉพาะหน้าให้ชัดเจน คือ

โค่นล้มระบอบเผด็จการอำมาตยาธิปไตย นำเอารัฐธรรมนูญ 2540 กลับคืนมา ขจัดอำนาจและกลไกรัฐธรรมนูญของอำมาตยาธิปไตย ที่เป็นอิทธิพลแฝงเร้นคุกคามรัฐบาลเลือกตั้ง และเป็นรากเหง้าของรัฐประหารมาทุกยุคสมัย

ในด้านยุทธวิธีการเคลื่อนไหว การรุกทางการเมืองจะต้องดำเนินไป พร้อมกับการตระเตรียม “รับ” ในสถานการณ์ที่ฝ่ายเผด็จการตัดสินใจใช้ความรุนแรง เพื่อจำกัดและลดความเสียหายที่จะเกิดขึ้นให้น้อยที่สุด และเพื่อ “การรุกตีโต้กลับ” เมื่อฝ่ายเผด็จการดำเนินจังหวะก้าวที่ผิดพลาด

คณะแกนนำแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) “แดงทั้งแผ่นดิน” ที่นำโดยประธานวีระ มุสิกพงศ์ ได้พิสูจน์ตนเอง ท่ามกลางการต่อสู้ที่ยืดเยื้อและเสี่ยงอันตรายแล้วว่า พวกเขาเป็นแกนนำที่กล้าหาญเด็ดเดี่ยว อดทน ชาญฉลาด ยืดหยุ่นพลิกแพลง ไว้วางใจได้ และเสียสละอย่างสูง

สมควรอย่างยิ่งที่ได้รับความรักและเชื่อมั่นศรัทธาอย่างเหนียวแน่น จากมวลชนประชาธิปไตยทั่วประเทศ

ประชาชนไม่ว่าในที่ใดในโลก ล้วนต้องการสันติและประนีประนอม เพราะพวกเขามีแต่สองมือเปล่า ไม่มีอาวุธ ไม่มีกองทัพ กฎหมาย และกลไกยุติธรรมเป็นเครื่องมือ ประชาชนจึงปฏิเสธความรุนแรงเสมอมา

ข้อเท็จจริงชี้ว่า ผลของความรุนแรงใด ๆ ที่เกิดขึ้นทุกครั้ง ในประวัติศาสตร์ในแต่ละประเทศทั่วโลกคือ การบาดเจ็บสูญเสียของฝ่ายประชาชนล้วน ๆ

แต่พวกเผด็จการอำมาตยาธิปไตยของไทย ก็เหมือนกับพวกเผด็จการในประเทศอื่น ๆ คือ แม้จะเห็นประสบการณ์ ซึ่งเผด็จการในที่ต่าง ๆ ทั่วโลก ในท้ายสุดล้วนต้องพ่ายแพ้ต่อประชาธิปไตย แต่เผด็จการในทุกประเทศ ก็ล้วนเชื่อเหมือน ๆ กันว่า ประเทศตนเป็นข้อยกเว้น และจะสามารถฝืนกระแสประวัติศาสตร์ไปได้

พวกเขาจึงกระทำผิดพลาดซ้ำ ๆ เหมือนกัน ด้วยการปฏิเสธความต้องการของประชาชนและเชื่ออย่างผิด ๆ ว่า หากใช้กำลังเด็ดขาด เข้าปราบปรามฝ่ายประชาธิปไตยอีกสักครั้ง ใช้ความโหดเหี้ยมสยดสยองของอำนาจรัฐ ก็จะกำราบให้ประชาชนหวาดกลัวยอมจำนน และยืดอายุอำนาจเผด็จการของพวกตนออกไปได้อีก

เผด็จการอำมาตยาธิปไตยไทย จึงเชื่อว่า พวกเขาจะฝ่าวิกฤตคราวนี้ไปได้ เช่นเดียวกับที่เขาทำสำเร็จมาแล้วจากการปฏิวัติ 2475 และกระแสประชาธิปไตยหลัง 14 ตุลาคม 2516 พวกเขาไม่ได้ตระหนักว่า ในเวลานี้ เงื่อนไขของสังคมไทยและสังคมโลก ได้เปลี่ยนแปลงไปแล้วอย่างสิ้นเชิง

วันเวลาและ “สวรรค์” ของพวกเขาใกล้หมดแล้ว การลงมือปราบปรามประชาชนที่กำลังจะเกิดขึ้น จะเป็นความผิดพลาดของพวกเขา และอาจจะลุกลามออกไปเป็น “การปฏิวัติของประชาชน” ที่พวกเขาไม่อาจเอาชนะได้

การปฏิวัติของประชาชนที่จะเกิดขึ้น จะดำเนินไป “จนถึงที่สุด” เพียงใดนั้น มิใช่ฝ่ายประชาชนเป็นผู้กำหนด หากแต่ขึ้นอยู่กับการกระทำของฝ่ายเผด็จการเอง หากพวกเขาไม่ยินยอมที่จะถอยออกไปแต่โดยดี และยังใช้กำลังรุนแรงต่อประชาชน

การต่อสู้ของประชาชน ก็จะดำเนินไปจนถึงที่สุดโดยตัวมันเอง โดยไม่มีแกนนำคนใด หรือแม้แต่อดีตผู้นำไทยรักไทย จะคาดหมายและควบคุมได้

นักปรัชญาเมธีผู้ยิ่งใหญ่ท่านหนึ่งกล่าวไว้เมื่อสองร้อยปีมาแล้วว่า “ ประวัติศาสตร์ ไม่ขึ้นอยู่กับเจตจำนงส่วนตนของปัจเจกชนคนใด ” ไม่ว่าผู้นำจะคิดอย่างไร มีเจตจำนงทางอัตวิสัยอย่างไร มีความปรารถนาในทาง “สายกลางและประนีประนอม” สักเพียงใด

หากไม่เป็นไปตามทิศทางของประวัติศาสตร์ และความต้องการที่แท้จริงของมวลชน ที่ต้องการการเปลี่ยนแปลงอย่างถึงราก ผู้นำเหล่านั้น ก็จะตกขบวนในที่สุด

การต่อสู้ของประชาชน เพื่อไปบรรลุประชาธิปไตยนั้น ไม่ว่าในยุคใดสมัยใดและถิ่นฐานใด ล้วนแต่ยืดเยื้อยาวนาน ยากลำบากทั้งสิ้น การเคลื่อนไหวคืบหน้าไปแล้ว ก็ถดถอย แล้วก็คืบหน้าอีก สู้แล้วแพ้ ก็กลับมาสู้ใหม่ เป็นกระแสขึ้นและลง การชะงักหรือถดถอย อาจเป็นเพียงชั่วครู่ ไม่กี่เดือนกี่ปี ไปจนถึงยาวนานหลายสิบปี

ในระหว่างนั้น เแม้ประชาชนจะถูกสกัดกั้น ถูกกดขี่ ถูกใช้กำลังรุนแรงปราบปราม บาดเจ็บล้มตาย กระทั่งนองเลือดอย่างสาหัส แต่การต่อสู้ของประชาชน ก็ฟื้นกลับมาเป็นกระแสใหญ่ได้อีกทุกครั้ง จนกว่าจะบรรลุเป้าหมาย

การต่อสู้ของประชาชนในสังคมและยุคสมัยที่ต่างกัน อาจมีสาเหตุเฉพาะหน้าที่ต่างกัน แต่เหตุผลสำคัญที่สุดมีเพียงประการเดียวคือ “ประชาชนต้องการเสรีภาพ”

โดย รศ.ดร.พิชิต ลิขิตกิจสมบูรณ์

25 มกราคม 2553

ที่มา ไทยอีนิวส์

ปฏิวัติประชาธิปไตยในกระแสโลกาภิวัตน์

admin — Tue, 29 Sep 2009 23:39:53 +0700

1. ความท้าทายจากโลกาภิวัตน์

กระแสโลกาภิวัตน์ที่กำลังดำเนินไปทั่วโลกในปัจจุบัน คือการเชื่อมต่อกันเข้าของระบบเศรษฐกิจสังคมนานาประเทศ ผ่านโครงข่ายตลาดการค้าและการลงทุนข้ามชาติ โดยอาศัยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นพลังหลัก ลดต้นทุนธุรกรรม การสื่อสารและการขนส่ง

กระตุ้นให้เกิดการไหลเวียนของสินค้า บริการ เงินทุน ผู้คน และทรัพยากรระหว่างประเทศในจำนวนมหาศาลต่อวัน การขยายการแข่งขันทางธุรกิจที่ข้ามกำแพงรัฐชาติ การแพร่หลายของการผลิตแบบห่วงโซ่ข้ามชาติ

การไหลเวียนของข่าวสารข้อมูลและวัฒนธรรมที่รวดเร็ว รวมทั้งการแพร่ขยายของระบอบประชาธิปไตยไปในบรรดาประเทศกำลังพัฒนาที่ซึ่ง อดีตเคยเป็นระบอบเผด็จการในรูปแบบต่าง ๆ

โลกาภิวัตน์ในขั้นตอนปัจจุบัน มีรากฐานมาจากการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจของยุโรปตะวันตกและสหรัฐอเมริกาในช่วงทศวรรษ 2520-30 ก่อนหน้านั้น รัฐบาลประเทศเหล่านี้ได้ดำเนินนโยบายเศรษฐกิจแบบเคนส์เสียน ที่รัฐเข้าแทรกแซงควบคุมระบบเศรษฐกิจทุนนิยม จำกัดการทำงานของกลไกตลาดด้วยกฎระเบียบและข้อห้ามมากมาย

จัดตั้งรัฐวิสาหกิจผูกขาดในอุตสาหกรรมหลัก ส่งเสริมสหภาพแรงงาน และอัดฉีดงบประมาณของรัฐเข้ากระตุ้นเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องหลายสิบปี ก่อให้เกิดหนี้สาธารณะล้นพ้นตัว เงินเฟ้อสูงเรื้อรัง วิกฤตการณ์ค่าเงินตกต่ำ และการว่างงานเชิงโครงสร้าง เป็นผลให้พรรคการเมืองที่เดินนโยบายลัทธิเคนส์เสียนพากันพ่ายแพ้เลือกตั้ง

แทนที่ด้วยรัฐบาลฝ่ายเสรีนิยมที่ดำเนินนโยบายปฏิรูปเศรษฐกิจตามแนวทางแปรรูป รัฐวิสาหกิจให้เป็นเอกชน (privatization) ลดการแทรกแซงควบคุมของรัฐ (deregulation) และเปิดเสรีการแข่งขันภายในประเทศและการค้าการลงทุนระหว่างประเทศ (liberalization)

โลกาภิวัตน์กลายเป็นกระแสการเปลี่ยนแปลงที่เชี่ยวกรากเมื่อเกิดการล่มสลายของระบบสังคมนิยมทั่วโลกในช่วงปี 2532-34 ระบอบการเมืองแบบเผด็จการด้วยพรรคการเมืองพรรคเดียวที่รัฐเข้าแทรกแซง กิจกรรมทุกแง่มุมในชีวิตส่วนตนของประชาชนได้พังทลายลง

พร้อมกับระบบเศรษฐกิจสังคมนิยมที่รัฐเข้าวางแผนและควบคุมกิจกรรมทางเศรษฐกิจทุกชนิดอย่างเบ็ดเสร็จ ก่อให้เกิดความไร้ประสิทธิภาพและสูญเปล่า ความเป็นอยู่ของประชาชนเสื่อมทรุด อัตคัดขาดแคลน

การล่มสลายของสังคมนิยมทำให้ประชากรกว่าหนึ่งในสามของโลกซึ่งเคยอยู่นอกระบบ ตลาดได้เคลื่อนย้ายเข้าสู่ระบบตลาดของทุนนิยมในชั่วข้ามคืน กลายเป็นแหล่งแรงงาน ทรัพยากร ทุน และตลาดผู้บริโภคแห่งใหม่ให้กับการขยายตัวของทุนนิยมโลกในทศวรรษ 2530-50

ความเสื่อมของนโยบายเศรษฐกิจเคนส์เสียนในยุโรปตะวันตกและสหรัฐอเมริกา กับการล่มสลายของระบบสังคมนิยมในสหภาพโซเวียตและยุโรปตะวันออก เป็นข้อพิสูจน์ถึงความล้มเหลวไร้ประสิทธิภาพของรัฐบาลทั่วโลกในการแทรกแซง ควบคุมระบบเศรษฐกิจ ประชาชนจำนวนมากไม่เชื่อหรือมั่นใจใน “ภูมิปัญญาของรัฐบาล” อีกต่อไป

การมาถึงของโลกาภิวัตน์เป็นความท้าทายต่อรัฐบาลประเทศต่าง ๆ ที่จะต้องปฏิรูประบบเศรษฐกิจของตนให้สอดรับและแสวงหาประโยชน์จากการแข่งขัน การไหลเวียนอย่างรวดเร็วของสินค้า เงินทุน ทรัพยากร มนุษย์ และข่าวสารข้อมูลในปริมาณมหาศาล

เสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่ระบบเศรษฐกิจ ให้สามารถเผชิญกับการแข่งขันข้ามชาติ และดำเนินมาตรการลดผลกระทบทางลบของโลกาภิวัตน์ โดยทั้งหมดเป็นการดำเนินนโยบายปฏิรูปเศรษฐกิจ ลดการแทรกแซงของรัฐ เสริมสร้างระบบตลาดและการแข่งขัน และการปฏิรูประบบสวัสดิการประกันสังคมให้กะทัดรัดและมีประสิทธิภาพ

ระบบ เศรษฐกิจโลกยุคโลกาภิวัตน์ กลายเป็นเวทีแข่งขันระหว่างประเทศที่ดุเดือดเข้ม ข้น ทั้งแข่งขันกันปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจภายในประเทศให้ก้าวหน้า ทันสมัย มีประสิทธิภาพ แล้วยังแข่งกันรวมตัว สร้างพันธมิตรทางการค้าและการลงทุนระดับภูมิภาคขึ้น ทั่วโลก โดยต่างหวังจะนำเอาจุดแข็งของประเทศคู่ค้ามาเสริมกับจุดแข็งของประเทศตน เช่น

• การก่อตั้งเขตการค้าเสรีอเมริกาเหนือ (North American Free Trade Agreement --- NAFTA) ที่รวมตลาดการค้าและการลงทุนของแคนาดา สหรัฐอเมริกา และเม็กซิโก
• การปรับโครงสร้างการเงินและอุตสาหกรรมในเกาหลีหลังวิกฤตเศรษฐกิจ 1997

•          การเปิดประตูเศรษฐกิจรับเงินทุนและเทคโนโลยีตะวันตกของจีนและอินเดีย
•          การปฏิรูปเศรษฐกิจญี่ปุ่นโดยนายกรัฐมนตรีโคอิซูมิ (การปฏิรูปการเงิน การแปรรูปไปรษณีย์)
•          การปฏิรูปเศรษฐกิจตามแนวทางเสรีนิยมในหลายประเทศของละตินอเมริกาและคาริบเบียน

• การก่อตั้งสหภาพยุโรป (EU) เพื่อแข่งขันกับสหรัฐอเมริกาและ NAFTA
• การผลักดันโดยสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย ญี่ปุ่นให้จัดตั้งเขตการค้าเสรีเอเชีย-แปซิฟิกในกลุ่มเอเปก (Free Trade Area of the Asia and Pacific --- FTAAP)

• สหรัฐ อเมริกาเดินนโยบายเร่งทำความตกลงการค้าเสรี (เอฟทีเอ) ในเอเชีย ตั้งแต่สิงคโปร์ มาเลเซีย และเกาหลี โดยมีญี่ปุ่นและเวียดนามเป็นรายต่อไป
• มาเลเซียเดินยุทธศาสตร์มุ่งพัฒนาฐานอุตสาหกรรมซอฟท์แวร์และอิเล็กทรอนิกส์ในอาเซียน

• สิงคโปร์ประกาศวาระแห่งชาติเรื่องทรัพย์สินทางปัญญาในปี 2544 มุ่งยกระดับโครงสร้างจากระบบเศรษฐกิจแบบเทคโนโลยีเข้มข้น ไปเป็นสังคมความรู้เข้มข้น
• เวียดนาม เปิดประเทศด้วยมาตรการปฏิรูปพัฒนาเศรษฐกิจอย่างทั่วด้าน เช่น แผนการเชิงพาณิชย์ท่าเรือน้ำลึกที่อ่าวคัมราห์น ระบบรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนครบวงจรเมืองโฮจิมินห์ซิตี้ สนามบินนานาชาติแห่งใหม่

รถไฟหัวกระสุนฮานอย-โฮจิมินห์ซิตี้ โครงการผลิตและส่งออกน้ำมันสำเร็จรูปด้วยโรงกลั่นน้ำมันสามโรง โรงไฟฟ้านิวเคลียร์สองแห่งเพื่อรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรม เป็นต้น

2. พัฒนาการเศรษฐกิจไทย

ประเทศไทยเริ่มพัฒนาอุตสาหกรรมในประเทศจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับที่ 1 ปี 2501 เรื่อยมา โดยระยะเริ่มแรกเป็นการเน้นอุตสาหกรรมทดแทนการนำเข้า ด้วยการส่งออกสินค้าเกษตรและสินแร่ ไปแลกกับการนำเข้าเครื่องจักรและวัตถุดิบ ขั้นกลางเข้ามาสร้างเป็นฐานอุตสาหกรรม

ผลิตสินค้าอุปโภคบริโภคสนองตลาดภายในประเทศ ทดแทนการนำเข้าสินค้าบริโภคจากต่างประเทศ ด้วยการส่งเสริมการลงทุนของเอกชนและการร่วมทุนกับต่างชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กลุ่มทุนขุนนางจารีตนิยมและทุนใหญ่เชื้อสายจีน ทั้งให้มีรัฐวิสาหกิจในกิจการสาธารณูปโภคและอุตสาหกรรมที่มีความสำคัญทาง “ยุทธศาสตร์”

ทั้งหมดนี้ยืนอยู่บนฐานของระบบสถาบันการเงินไทยแบบปิด ที่ผูกขาดอยู่ในกลุ่มทุนขุนนางจารีตนิยมและทุนใหญ่เชื้อสายจีนเพียงไม่กี่ ตระกูล ภายใต้การควบคุมและคุ้มครองของธนาคารแห่งประเทศไทย ให้ปลอดพ้นจากการแข่งขันกันเองและการแข่งขันจากทุนต่างชาติ

การพัฒนาเศรษฐกิจในช่วงนี้อยู่ในขั้นตอนการพัฒนา “อุตสาหกรรมแรงงานเข้มข้น” (Labor-intensive industries) เนื่องจากมีแรงงานล้นเกินจากภาคเกษตร ค่าจ้างแรงงานและค่าครองชีพอยู่ในระดับต่ำ เทคโนโลยีการผลิตไม่ซับซ้อน ไม่จำเป็นต้องใช้ทักษะความชำนาญสูง เช่น อุตสาหกรรมสิ่งทอและเสื้อผ้า สิ่งอุปโภคประจำวัน และเกษตรแปรรูป เป็นต้น

แนวทางพัฒนาอุตสาหกรรมทดแทนการนำเข้าภายใต้ทุนนิยมขุนนางอุปถัมภ์ดังกล่าวประสบภาวะเศรษฐกิจชะงักงัน เผชิญวิกฤตราคาน้ำมันในช่วงปี 2515-2522 และความไม่สงบทางการเมือง (14 ตุลาคม 2516 และ 6 ตุลาคม 2519) จนถึงยุคหลัง 2520 จากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 5

ซึ่งยังคงดำเนินนโยบายอุตสาหกรรมทดแทนการนำเข้า แต่ได้เพิ่มแนวทางอุตสาหกรรมเพื่อส่งออกโดยร่วมลงทุนกับต่างชาติ ใช้ประเทศไทยเป็นฐานการผลิต การพัฒนาเศรษฐกิจได้ยกระดับไปสู่ “อุตสาหกรรมทักษะเข้มข้น” (Skill-intensive industries) เนื่องจากในตลาดส่งออก สินค้าต้องมีคุณภาพและต้นทุนที่แข่งขันได้ เครื่องจักรและเทคโนโลยีซับซ้อนขึ้น ต้องใช้แรงงานที่มีความรู้และทักษะสูงขึ้น

ในช่วงเดียวกัน ก็เริ่มมีการใช้ประโยชน์จากก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทย ทำให้ประเทศไทยสามารถพัฒนาอุตสาหกรรมที่สำคัญขึ้นมาอีกกลุ่มหนึ่งคือ “อุตสาหกรรมทุนเข้มข้น” (Capital-intensive industries) เป็นโครงการขนาดใหญ่ ใช้เงินทุนมหาศาล ใช้เทคโนโลยีและพลังงานมาก แต่จ้างแรงงานน้อย

ทั้งหมดยังคงเป็นการร่วมทุนของทุนขุนนางจารีตนิยม ทุนใหญ่เชื้อสายจีน กับทุนต่างชาติ เป็นอุตสาหกรรมพลังงาน ปิโตรเคมี พลาสติก ยางสังเคราะห์ และอุตสาหกรรมหนัก เช่น เหล็กและเหล็กกล้า ประกอบรถยนต์ เคมีภัณฑ์ เครื่องจักรกลเกษตร เป็นต้น

ช่วงหลังปี 2530 กลุ่มทุนญี่ปุ่น เกาหลี และไต้หวันได้ย้ายฐานการผลิตสินค้าเครื่องไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และสารสนเทศเข้ามาในประเทศไทยเพื่อหลบเลี่ยงการกีดกันทางการ ค้าของสหรัฐอเมริกาและยุโรป

เกิดเป็นกลุ่ม “อุตสาหกรรมเทคโนโลยีเข้มข้น” (Technology-intensive industries) ซึ่งจ้างแรงงานทักษะสูง ค่าจ้างแรงงานสูง ใช้เทคโนโลยีซับซ้อน เน้นการส่งออก ได้แก่ เครื่องใช้ไฟฟ้าและชิ้นส่วน วงจรไฟฟ้า ชิ้นส่วนคอมพิวเตอร์ ชิ้นส่วนยานยนต์ เครื่องจักรอุตสาหกรรม และเครื่องจักรกลเกษตร เป็นต้น

การพัฒนาเศรษฐกิจในช่วงปี 2530-40 ยังทำให้เกิดการเติบโตของกลุ่มทุนใหม่ ซึ่งอยู่ในภาคเศรษฐกิจส่งออกและอุตสาหกรรมที่ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการ สื่อสารในระดับสูง มีผลประโยชน์ผูกติดกับการค้าการลงทุนและแนวโน้มของเศรษฐกิจทุนนิยมโลกอย่าง แนบแน่น

การพัฒนาเศรษฐกิจตั้งแต่ทศวรรษ 2520 เป็นต้นมา ทำให้โครงสร้างเศรษฐกิจไทยเปลี่ยนแปลงไปจากประเทศเกษตรกรรมในอดีต กลายเป็น “ประเทศอุตสาหกรรมระดับกลาง” คือ ภาคเกษตรกรรมมีสัดส่วนในผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี)

ลดลงจาก ร้อยละ 23 ในปี 2523 เหลือเพียงร้อยละ 11 ในปัจจุบัน ในขณะที่ภาคอุตสาหกรรมได้เพิ่มสัดส่วนจากร้อยละ 21 เป็นร้อยละ 36 และเมื่อพิจารณาสาขาเศรษฐกิจสมัยใหม่ (อุตสาหกรรม ก่อสร้าง ขนส่งและคมนาคม บริการทางการเงิน ค้าส่งค้าปลีก) จะมีสัดส่วนรวมกันสูงถึงร้อยละ 66 ของจีดีพี

ประเทศไทยจึงมีโครงสร้างอุตสาหกรรมที่ค่อนข้างหลากหลาย ทั้งอุตสาหกรรมทดแทนการนำเข้าและอุตสาหกรรมส่งออก ตั้งแต่อุตสาหกรรมที่ยังใช้แรงงานและทักษะเข้มข้น ไปจนถึงอุตสาหกรรมทุนเข้มข้นและเทคโนโลยีเข้มข้นที่เติบโตเร็ว ในด้านการค้าต่างประเทศของไทยนับแต่ปี 2538 ถึงปัจจุบัน

สินค้าส่งออกประกอบด้วยสินค้าอุตสาหกรรมถึงร้อยละ 80 ส่วนใหญ่เป็นสินค้าทักษะเข้มข้นและเทคโนโลยีเข้มข้น เช่น เครื่องจักร อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง เคมีภัณฑ์ พลาสติก อุปกรณ์ไฟฟ้า ชิ้นส่วนคอมพิวเตอร์ รถยนต์และชิ้นส่วน ในขณะที่ด้านสินค้านำเข้า ประกอบด้วยเครื่องจักร เคมีภัณฑ์ และสินค้าอุตสาหกรรม รวมกันสูงถึงร้อยละ 68 โดยยังคงพึ่งพาการนำเข้าพลังงานสูงมากถึงร้อยละ 20

3. ปัญหาโครงสร้างเศรษฐกิจทุนนิยมไทย

ระบบเศรษฐกิจไทยปัจจุบันเป็นทุนนิยมขุนนางอุปถัมภ์ ถูกครอบงำด้วย “กลุ่มทุนเก่า” ที่ประกอบด้วยทุนขุนนางจารีตนิยมและทุนใหญ่เชื้อสายจีน เต็มไปด้วยการผูกขาดตัดตอน ใช้อำนาจทั้งในและนอกระบบราชการแสวงหาประโยชน์ทางธุรกิจผ่านสิทธิพิเศษทาง กฎหมาย การส่งเสริมการลงทุนโดยรัฐ

โครงการต่าง ๆ ของรัฐ สัมปทาน และรัฐวิสาหกิจ ในด้านต่างประเทศ ก็ดำเนินนโยบายจำกัดการแข่งขันจากต่างประเทศด้วยมาตรการกีดกันการค้า กำแพงภาษี ปกป้องคุ้มครองธุรกิจใหญ่ของกลุ่มทุนขุนนางภายในประเทศ ให้ปลอดพ้นจากการแข่งขันในระดับสากล

ทำให้ระบบเศรษฐกิจมีความอ่อนแอเชิงโครงสร้าง ที่ไม่สามารถปรับตัวเข้ากับการ แข่งขันยุคโลกาภิวัตน์ เห็นได้จากความผิดพลาดของธนาคารแห่งประเทศไทยในการดำเนินนโยบายอัตราแลก เปลี่ยน การกำกับดูแลสถาบันการเงิน นโยบายเศรษฐกิจมหภาค และนโยบายวิเทศธนกิจในช่วงปี 2532-2536

ซึ่งเป็นการ “เปิดเสรีให้กู้เงินจากต่างประเทศ” กระแสเงินทุนระยะสั้นไหลเข้าสู่เศรษฐกิจไทยที่ยังเต็มไปด้วยระบบผูกขาด วิสาหกิจล้าสมัยขาดประสิทธิภาพ เป็นผลให้แทนที่เงินทุนจะถูกใช้ไปในการปรับโครงสร้าง วางรากฐานเศรษฐกิจ ยกระดับเทคโนโลยีและความสามารถในการแข่งขันของระบบเศรษฐกิจ

เงินทุนเหล่านั้นกลับถูกใช้ไปในการเก็งกำไรหุ้นและอสังหาริมทรัพย์และการ ทุจริตในภาคธุรกิจ นำมาซึ่งวิกฤตการณ์เศรษฐกิจครั้งที่รุนแรงที่สุด

จุดเปราะบางสำคัญของเศรษฐกิจไทยในการแข่งขันของโลกาภิวัตน์ก็คือ ประเทศไทยยังขาดการพัฒนาเทคโนโลยีทั้งที่เป็นของตนเองและที่ใช้ประโยชน์ต่อยอดจากเทคโนโลยีต่างชาติ ทำให้ประเทศไทยต้องพึ่งพาการนำเข้าสินค้าเทคโนโลยีในระดับสูงมาก

ดังจะเห็นได้ว่า ประเทศไทยมีการขาดดุลค่าใบอนุญาตใช้เทคโนโลยีระหว่างประเทศเพิ่มขึ้นอย่าง รวดเร็วจากหนึ่งหมื่นล้านบาทในปี 2536 เป็นสูงถึงราว 8 หมื่นล้านบาทต่อปีในปัจจุบัน หรือเพิ่มจากร้อยละ 0.34 เป็นร้อยละ 0.94 ของจีดีพีในช่วงดังกล่าว

ประเทศ ไทยกำลังเผชิญกับการแข่งขันในโลกาภิวัตน์อย่างรุนแรง อุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานและทักษะเข้มข้นมีความเสี่ยงสูง เนื่องจากปัจจุบัน ประเทศไทยไม่มีแรงงานราคาถูก ไม่มีสินแร่และทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์เหมือนช่วงปี 2500-2520

ก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยปัจจุบัน มีปริมาณสำรองจำกัด และยังต้องนำเข้าพลังงานจากต่างประเทศในปริมาณมาก การพึ่งพาการนำเข้าเทคโนโลยีจากต่างประเทศในระดับสูงมากทำให้เสี่ยงต่อการ ที่ทุนต่างชาติจะย้ายฐานการผลิตอุตสาหกรรมเทคโนโลยีเข้มข้นออกไปประเทศอื่น

เมื่อเงื่อนไขภายในและภายนอกเกิดเปลี่ยนแปลง ตลอดจนการแข่งขันจากจีนและอินเดียที่ผลิตสินค้าได้หลากหลายทุกระดับ ความท้าท้ายของระบบเศรษฐกิจไทยคือ ต้องยกระดับฐานอุตสาหกรรมให้สูงขึ้นสู่ “อุตสาหกรรมความรู้เข้มข้น” (Knowledge-intensive industries)

พัฒนา ความรู้เทคโนโลยีของตนเองและต่อยอดจากของต่างชาติ เน้นพัฒนาและผลิต “ทรัพย์สินทางปัญญา” นำมาประยุกต์กับสินค้าอุตสาหกรรมและเกษตรแปรรูปที่ใช้ความรู้และเทคโนโลยี ของตนเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มที่สูงขึ้น

แต่ประเทศไทยปัจจุบันกลับอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีการพัฒนาฐานความรู้ที่ต่ำที่สุดในเอเชีย เห็นได้จากระดับ “ดัชนีชี้วัดสมรรถนะการผลิตทรัพย์สินทางปัญญา” ที่ต่ำมาก เช่น ประเทศไทยมีการลงทุนใช้จ่ายเพื่อการวิจัยและพัฒนาเพียงร้อยละ 0.25 ของจีดีพีในปี 2547 เกือบจะต่ำที่สุดในเอเชีย ดัชนีอื่น ๆ

เช่น อัตราคำขอจดสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์ใหม่ของคนไทยในสหรัฐอเมริกาต่อประชากรไทย ล้านคนอยู่ที่เพียง 1.08 คำขอ อัตราคำขอสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์ในประเทศไทยต่อประชากรไทยล้านคนอยู่ที่ 12.86 คำขอ

ซึ่งล้วนอยู่ในระดับเกือบต่ำสุดของเอเชีย คือสูงกว่าอินโดนีเซียและฟิลิปปินส์เท่านั้น ในขณะที่อัตราการจ่ายค่าใบอนุญาตเพื่อใช้เทคโนโลยีต่างประเทศต่อจีดีพีกลับ มีระดับเกือบสูงที่สุดในเอเชีย

วิกฤตเศรษฐกิจปี 2540 และความอ่อนแอด้อยพัฒนาในการพัฒนาอุตสาหกรรมดังกล่าว แสดงให้เห็นว่า ระบบเศรษฐกิจไทยยังคงล้าหลังและอ่อนแออย่างยิ่งในการเผชิญกับกระแสโลกาภิวัตน์ เผยให้เห็นถึงความล้มเหลวของระบอบอำมาตยาธิปไตย ของกลุ่มทุนขุนนางจารีตนิยม ในการปกครองบริหารประเทศ

เป็นสัญญาณชี้ว่า ระบอบอำมาตยาธิปไตย ระบบราชการ และการดำเนินนโยบายเศรษฐกิจการเมืองของพวกเขาตั้งแต่ยุค 2500 มาบัดนี้ได้ถึงทางตันแล้ว และมิอาจปรับเปลี่ยนตนเองเพื่อปฏิรูประบบเศรษฐกิจสังคมไทยให้เจริญก้าวหน้า ทันสมัย มีประสิทธิภาพ แข่งขันได้ในยุคโลกาภิวัตน์

4. การต่อสู้ทางชนชั้น การต่อสู้สองแนวทาง

ระบอบการเมืองไทยนับแต่รัฐประหาร 16 กันยายน 2500 เป็นต้นมามีเนื้อในที่เป็นระบอบอำมาตยาธิปไตยของกลุ่มทุนขุนนางจารีตนิยม ซึ่งผูกขาดอำนาจรัฐผ่านกองทัพและระบบราชการ

แต่มีเปลือกนอกที่สลับกันไปมาระหว่างระบอบเผด็จการทหารแบบโจ่งแจ้งกับระบอบ รัฐธรรมนูญที่มีการเลือกตั้ง มีพรรคการเมืองและรัฐบาลที่อ่อนแอ มีนายกรัฐมนตรีที่เป็นตัวแทนหุ่นเชิดของพวกเขา

วิกฤตเศรษฐกิจ 2540 ได้สร้างความเสียหายอย่างมากให้กับกลุ่มทุนเก่า โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ธนาคารพาณิชย์ ได้รับความเสียหายอย่างหนัก ขณะที่กลุ่มทุนใหม่ได้รับความเสียหายน้อยมาก เปิดโอกาสให้มีการปฏิรูปการเมืองและรัฐธรรมนูญ 2540 ที่ให้มีพรรคการเมืองขนาดใหญ่ที่มีวินัย รัฐสภามีเสถียรภาพ และรัฐบาลมีความมั่นคง

กลุ่มทุนใหม่ซึ่งมีพรรคไทยรักไทยเป็นตัวแทนนั้น มีความเข้าใจถึงความอ่อนแอของเศรษฐกิจไทยและเล็งเห็นความจำเป็นที่จะต้อง ปฏิรูปโครงสร้างเพื่อให้ทันกับยุคโลกาภิวัตน์ พวกเขาอาศัยรัฐธรรมนูญ 2540 สามารถชนะการเลือกตั้งในปี 2544 และเข้ามาจัดตั้งรัฐบาลที่ดำเนินนโยบายปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจ

มุ่งยกระดับเศรษฐกิจไทยจากการผลิตที่เน้นแรงงาน ไปสู่การผลิตที่เน้นฝีมือและความรู้ แปรเศรษฐกิจสังคมไทยให้ทันสมัย เช่น แปรรูปรัฐวิสาหกิจ เปิดเสรีการค้าและการลงทุน จัดทำความตกลงการค้าเสรีกับประเทศคู่ค้าที่สำคัญ ทยอยลดอัตราภาษีศุลกากร ปรับโครงสร้างอุตสาหกรรม

ปฏิรูปกฎหมายและระบบราชการ ปฏิรูปการศึกษา และลงทุนในการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ทั้งระบบ เป็นต้น ให้เศรษฐกิจไทยยกระดับความสามารถในการแข่งขันและเติบโตได้ในกระแสโลกาภิวัต น์

แต่นโยบายปฏิรูปเศรษฐกิจดังกล่าวทำให้กลุ่มทุนเก่าซึ่งบอบช้ำอย่างหนักจากวิกฤตเศรษฐกิจ 2540 ต้องสูญเสียประโยชน์และถูกบั่นทอนอำนาจผูกขาดที่ครอบงำเศรษฐกิจการเมืองไทย มายาวนาน ในที่สุด กลุ่มทุนขุนนางจารีตนิยมจึงก่อรัฐประหาร 19 กันยายน 2549 ฉีกเปลือกนอกที่เป็นระบอบรัฐธรรมนูญ 2540 ทิ้ง

และเผยให้เห็นเนื้อในที่เป็นระบอบเผด็จการอำมาตยาธิปไตยอีกครั้ง รัฐประหาร 19 กันยายนจึงเป็นปฏิกิริยาของกลุ่มทุนขุนนางจารีตนิยมที่ต่อต้านโลกาภิวัตน์ และได้รับการสนับสนุนอย่างแข็งขันจากบรรดาพลังปฏิกิริยาต่อต้านโลกาภิวัตน์ ในสังคมไทยที่เกาะกินแสวงหาประโยชน์

ทั้งทางตรงและทางอ้อมจากกลุ่มทุนจารีตนิยม-ราชการ ได้แก่ ทุนใหญ่ผูกขาดเชื้อสายจีน ปัญญาชนขวาจัดและราษฎรอาวุโส ปัญญาชน “อีแอบ” ตีสองหน้า ครูอาจารย์และผู้บริหารมหาวิทยาลัย นักเคลื่อนไหวองค์กรพัฒนาเอกชน นักคิดและปัญญาชนชาตินิยมและชุมชนนิยม เป็นต้น

ชนชั้นล่างในเมืองและชนบทเป็นผู้ได้รับประโยชน์มากที่สุดจากรัฐธรรมนูญ 2540 และจากนโยบายประชานิยมของรัฐบาลไทยรักไทย พวกเขาเกิดการตื่นตัวทางประชาธิปไตยอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน เข้าใจได้เป็นครั้งแรกว่า “ประชาธิปไตยนั้นกินได้และเห็นหัวคนจน”

พวกเขากลายเป็นฐานพลังอันเข้มแข็งที่สนับสนุนผู้นำพรรคไทยรักไทย และเป็นมวลชนพื้นฐานที่ต่อต้านรัฐประหาร 19 กันยายนและระบอบรัฐธรรมนูญ 2550 จากการต่อสู้กับเผด็จการตลอดกว่าสามปีมานี้

พวกเขาได้ยกระดับจิตสำนึกทางการเมืองและความรับรู้สูงถึงขั้นรู้แจ้งว่า แท้จริงแล้ว อะไรคือปัจจัยขัดขวางประชาธิปไตย ความเจริญก้าวหน้าของบ้านเมือง และการกินดีอยู่ดีของประชาชน ตลอดจนเป็นรากเหง้าของรัฐประหารครั้งแล้วครั้งเล่าตลอดหลายสิบปีมานี้

ความขัดแย้งทางการเมืองตั้งแต่ต้นปี 2549 เป็นการ ต่อสู้ทางชนชั้นระหว่างกลุ่มทุนขุนนางจารีตนิยม ทุนเก่าและปัญญาชนขวาจัดด้านหนึ่ง กับกลุ่มทุนใหม่ ปัญญาชนประชาธิปไตยและชนชั้นล่าง ในเมืองและชนบทในอีกด้านหนึ่ง

ขณะเดียวกัน ก็เป็นการต่อสู้สองแนวทาง ระหว่างระบอบเผด็จการอำมาตยาธิปไตยและระบบทุนนิยมขุนนางอันล้าหลังของพวกจารีตนิยม-ทุนเก่าด้านหนึ่ง กับระบอบประชาธิปไตยที่อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนและแนวทางทุนนิยมโลกา ภิวัตน์ที่ก้าวหน้าในอีกด้านหนึ่ง การต่อสู้นี้ยืดเยื้อยาวนาน ยากลำบากและอันตราย

ถึงปัจจุบัน ยังคงอยู่ในขั้นตอน “สงครามกลางเมืองที่ไม่หลั่งเลือด” และอาจจะพัฒนายกระดับไปเป็นสงครามชนชั้นที่เปิดเผยได้หากฝ่ายเผด็จการอำมา ตยาธิปไตยยังคงดื้อดึงฉุดรั้งสังคมไทยให้ถดถอยต่อไป

ผลลัพธ์จะตัดสินว่า ประเทศไทยจะเดินไปทางไหนระหว่างการเป็นประเทศด้อยพัฒนาที่เป็นเผด็จการ เศรษฐกิจหยุดนิ่ง และวัฒนธรรมล้าหลังเสื่อมโทรม กับการเป็นประเทศพัฒนาแล้วที่เป็นประชาธิปไตย เศรษฐกิจเจริญก้าวหน้า สังคมวัฒนธรรมทันสมัยและหลากหลาย

5. ชูธงสามผืน ปฏิวัติประชาธิปไตย ปลดปล่อยประเทศไทยสู่ “สังคมความรู้”

ฝ่ายประชาธิปไตยต้องชูธงชาติไทยสามผืนให้สูงเด่นคือ ธงประชาธิปไตย ธงโลกาภิวัตน์ และธงความเป็นธรรมทางสังคม ธงสามผืนนี้เกี่ยวข้องกันอย่างแยกไม่ออก เกื้อกูลสนับสนุนและเป็นเงื่อนไขให้แก่กัน เพราะไม่อาจมีประชาธิปไตยถ้าไม่มีโลกาภิวัตน์ และไม่อาจมีโลกาภิวัตน์ถ้าไม่มีประชาธิปไตย

แต่ทว่า ทั้งประชาธิปไตยและโลกาภิวัตน์ จะได้รับการสนับสนุนจากประชาชนและก่อเป็นดอก ผลแห่งการพัฒนาก้าวหน้าที่ยั่งยืนได้นั้น จะต้องสามารถสนองตอบความต้องการทางเศรษฐกิจ สังคม และจิตใจของประชาชนได้ สามารถแจกจ่ายประโยชน์ของโลกาภิวัตน์ไปในหมู่ประชาชนอย่างทั่วถึงและเป็น ธรรมได้

ธงประชาธิปไตยหมาย ถึง การต่อสู้ขจัดอำนาจอำมาตยาธิปไตย ที่เป็นรากเหง้าของรัฐประหารและเผด็จการ เพื่อให้ได้มาซึ่งระบอบประชาธิปไตยและรัฐธรรมนูญที่เป็นของประชาชน บนหลักการ

•          อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชน
•          หลักสิทธิและโอกาสอันเท่าเทียมของพลเมือง
•          หลักเสรีภาพนิยมและปัจเจกชนนิยมของพลเมือง
•          หลักนิติรัฐ-นิติธรรมที่คงไว้ซึ่งความยุติธรรมและเท่าเทียมกันของพลเมืองทุกคนภายใต้กฎหมาย

ธงโลกาภิวัตน์ คือ การดำเนินนโยบายและมาตรการปฏิรูปเศรษฐกิจ เสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับระบบเศรษฐกิจไทย สร้างความเชื่อมโยงระหว่างเศรษฐกิจไทยและเศรษฐกิจโลกที่มีเสถียรภาพและก่อ ประโยชน์ต่อประเทศไทยอย่างยั่งยืน ยกระดับความสามารถในการแข่งขันและแสวงผลประโยชน์ของประเทศไทยในเศรษฐกิจโลก

• ยกระดับและขยายโครงสร้างพื้นฐานทางขนส่ง พลังงาน และโทรคมนาคม ให้เป็นระบบโลจิสติกส์ที่ทันสมัยและทั่วด้าน
• การเปิดเสรีการค้า บริการ การลงทุน และทางการเงินอย่างเป็นขั้นตอน

• ส่งเสริมการแข่งขันในภาคอุตสาหกรรมและเกษตรกรรม เพิ่มผลิตภาพให้สูงขึ้นและมีประสิทธิภาพด้วยเทคโนโลยีของไทยและต่างประเทศ

• การแปรรูปรัฐวิสาหกิจอย่างโปร่งใสและมีขั้นตอน
• มีมาตรการและกองทุนสนับสนุนช่วยเหลือผู้ที่ถูกผลกระทบจากมาตรการปฏิรูปเศรษฐกิจ

•          วินัยทางการคลังและหนี้สาธารณะในระดับต่ำ
•          เน้นสาธารณสุข การศึกษา และสวัสดิการสังคมเพื่อเสริมสร้าง “ทุนมนุษย์” ในสังคมไทย
•          ปฏิรูประบบภาษีให้ง่าย โปร่งใส เป็นธรรม รวมภาษีทรัพย์สิน

•          ยกระดับโครงสร้างอุตสาหกรรมไปสู่เทคโนโลยีเข้มข้นและความรู้เข้มข้น
•          เพิ่มการใช้จ่ายสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาภาครัฐ ส่งเสริมและคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา

ธงความเป็นธรรมทางสังคม การแก้ปัญหาความยากจน ส่งเสริมการกระจายรายได้เพื่อให้ดอกผลของประชาธิปไตย โลกาภิวัตน์ และการพัฒนาเศรษฐกิจได้กระจายไปสู่ประชาชนส่วนข้างมากของประเทศ ทำให้ระบอบประชาธิปไตยและโลกาภิวัตน์มีความชอบธรรม มั่นคงและยั่งยืน

•          สร้างและขยายระบบประกันสังคมแก่ลูกจ้างพนักงาน คนว่างงาน คนพิการและคนชรา เสริมสร้างการประกันสุขภาพถ้วนหน้า
•          ขยาย และยกระดับมาตรการแก้ไขความยากจนต่อเนื่อง เช่น กองทุนหมู่บ้าน สถาบันการเงินชุมชน หนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ แปลงทรัพย์สินเป็นทุน ธนาคารประชาชน เป็นต้น

• เพิ่มและพัฒนามาตรการภาษีเพื่อกระจายรายได้ เช่น ภาษีที่ดินว่างเปล่า และภาษีมรดก
• บังคับใช้กฎหมายคุ้มครองแรงงานและสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มงวด ยกระดับมาตรฐานกฎหมายแรงงานและสิ่งแวดล้อมให้สูงขึ้นตามมาตรฐานสากลเพื่อ ปรับปรุงยกระดับคุณภาพชีวิตในที่ทำงานและในชีวิตประจำวันของผู้ใช้แรงงาน

19 กันยายน 2552

ที่มา ประชาไท

ลักษณะสังคมไทย คืออะไร ?

admin — Sun, 09 Aug 2009 15:48:53 +0700

หมายเหตุกองบก. บทความนี้ เขียนโดยคุณคมเคียว ซึ่งเคยเข้าร่วมการต่อสู้ด้วยกำลังอาวุธกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี โพสต์โดยคุณแก่น ที่เว็บไฟลามทุ่ง เนื้อหาเป็นการนำทฤษฎีลัทธิมาร์กซ มาใช้ในการวิเคราะห์สังคมไทยปัจจุบัน

-------------------------------------

“ กึ่งเมืองขึ้นกึ่งศักดินา ” “ ทุนนิยมกึ่งเมืองขึ้น ” “ ทุนนิยมกึ่งเมืองขึ้น ที่มีเศษเดนศักดินาหลงเหลืออยู่ ” “ เมืองขึ้นแบบใหม่ ” “ ทุนนิยมพึ่งพา ” “ ทุนนิยมบริวารที่พัฒนาภายใต้การครอบงำของทุนครอบโลก ” “ ทุนนิยมชายขอบที่พัฒนาแบบพิกลพิการ ” ฯลฯ นี่คือ “คำจำกัดความ” สำหรับลักษณะสังคมไทย ซึ่งมีการถกเถียงกันในสมัชชา 4 ของ พคท.

จนถึงทุกวันนี้ ในวงวิชาการทั้งสำนักลัทธิมาร์กซและสำนักลัทธิอื่น ๆ ก็ยังมีการวิเคราะห์วิจารณ์กันไปต่าง ๆ นานา แต่ก็ยังหาข้อสรุปอันเป็นที่ยอมรับของทุก ๆ ฝ่ายไม่ได้

เหตุใดจึงต้องวิเคราะห์ลักษณะสังคมไทย การวิเคราะห์ลักษณะสังคมไทย ก็เพื่อจะดูว่าสังคมไทยในปัจจุบัน อยู่ในขั้นตอนใดของประวัติศาสตร์ ในสังคมนี้ มีชนชั้นอะไรบ้าง

ชนชั้นไหนหรือกลุ่มอิทธิพลกลุ่มใด กีดขวางการพัฒนาของพลังการผลิต กีดขวางความก้าวหน้าของสังคม จะได้จัดการทำลายสิ่งกีดขวางนั้น ๆ ปลดปล่อยพลังการผลิตของสังคม เพื่อให้เศรษฐกิจ สังคม การเมืองได้พัฒนาก้าวหน้าไปทัดเทียมนานาอารยประเทศ

มาร์กซได้แบ่งสังคมมนุษยชาติ ออกเป็น 5 ยุค ตามหลักทฤษฎีวัตถุนิยมวิภาษและวัตถุนิยมประวัติศาสตร์ ดังนี้ 1. สังคมคอมมิวนิสต์บรรพกาล 2. สังคมทาส 3. สังคมศักดินา 4. สังคมทุนนิยม 5. สังคมคอมมิวนิสต์

สังคมแรกกับสังคมสุดท้ายเป็นสังคมที่ไม่มีชนชั้น ไม่มีรัฐ ไม่มีกลไกที่ใช้กดขี่ระหว่างมนุษย์ด้วยกัน ตามหลักทฤษฎีวัตถุนิยมที่เห็นว่า วัตถุกำหนดจิต การดำรงอยู่ของสังคมกำหนดความรู้สึกนึกคิดของสังคม สังคมแรกไม่มีชนชั้น ไม่มีรัฐ ซึ่งเป็นเครื่องมือกดขี่ทางชนชั้น ไม่มีความคิดเห็นแก่ตัว ก็เนื่องจากถูกกำหนดโดยสิ่งที่ดำรงอยู่ ซึ่งก็คือสภาพแวดล้อมของสังคมในขณะนั้น

พลังการผลิตต่ำ ผลิตผลที่ทั้งสังคมผลิตได้ เพียงแค่สนองความต้องการขั้นต่ำสุด ของผู้คนในสังคมเท่านั้น ไม่มีผลิตผลส่วนเกินให้คนใดคนหนึ่ง เก็บสะสมไว้เป็นของตัวเอง เพราะถ้าทำอย่างนั้น ก็จะต้องมีคนส่วนหนึ่งอดตาย สังคมจะเกิดความวุ่นวายปั่นป่วนระส่ำระสาย อยู่ไม่ได้

ส่วนสังคมสุดท้าย ชนชั้นถูกทำลาย รัฐไม่จำเป็นต้องดำรงอยู่ ความคิดเห็นแก่ตัวของผู้คนในสังคมจะค่อย ๆ เลือนหายไปเอง สังคมสุดท้ายยังมาไม่ถึง บางคนบอกว่า เป็นไปไม่ได้ ความเห็นแก่ตัวเป็นกมลสันดานของมนุษย์ ไม่มีวันหมดไปได้ สังคมคอมมิวนิสต์ เป็นเพียงสมมุติฐานที่มาร์กซ จินตนาการไว้เท่านั้น เป็นสังคมในเชิงอุดมคติ ไม่มีวันปรากฏเป็นจริงได้อย่างเด็ดขาด

แท้จริงแล้ว ไม่ใช่เป็นเรื่องของจินตนาการหรือตั้งข้อสมมุติฐานของมาร์กซ์ หากแต่เป็นแนวโน้มการพัฒนาของประวัติศาสตร์ ซึ่งมาร์กซได้พิจารณาตามหลักวัตถุนิยมประวัติศาสตร์แล้วชี้ว่า ประวัติศาสตร์ จะต้องพัฒนาไปถึงจุดนั้นอย่างแน่นอน

เพราะว่าการพัฒนาของพลังการผลิตโดยวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี ที่ก้าวรุดหน้าไปอย่างไม่ขาดสาย ทำให้ผลิตผลของสังคม ที่ผลิตออกมานั้น มากเกินพอที่มนุษย์เราจะบริโภคได้หมด ไม่จำเป็นต้องดิ้นรนไขว่คว้า หามาเก็บสะสมไว้เป็นของส่วนตัว ต้องการเมือใด ก็สามารถหยิบฉวยมาได้เมื่อนั้น

ถ้าเรายอมรับทัศนะวัตถุนิยมที่เห็นว่า วัตถุกำหนดจิต การดำรงอยู่ทางวัตถุของสังคม กำหนดความรู้สึกนึกคิดของสังคมแล้ว เราย่อมเชื่อว่า สังคมสุดท้ายของมนุษย์ชาติ ต้องไม่มีชนชั้น ไม่มีรัฐ ไม่มีการกดขี่ ไม่มีความเห็นแก่ตัว อันเป็นสังคมในอุดมคติที่ทุกคนใฝ่ฝันหานั้น ปรากฏเป็นจริงได้ ไม่ใช่ฝันเฟื่องอย่างแน่นอน

สังคมทาส สังคมศักดินา สังคมทุนนิยมเป็นระบอบสังคมที่มีชนชั้น มีการกดขี่ขูดรีดทางชนชั้น มีรัฐซึ่งเป็นเครื่องมือกดขี่ทางชนชั้น มีการถือกรรมสิทธิ์ในปัจจัยการผลิตโดยปัจเจกบุคคล อันเป็นสาเหตุที่ทำให้มีการขูดรีดทางเศรษฐกิจ ที่ชนชั้นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในปัจจัยการผลิต กระทำต่อชนชั้นที่ปราศจากกรรมสิทธิ์ในปัจจัยการผลิต

ทำให้เกิดการแยกขั้วทางชนชั้น ระหว่างชนชั้นที่กดขี่ขูดรีดกับชนชั้นที่ถูกกดขี่ขุดรีด ชนชั้นปกครองกับชนชั้นถูกปกครอง ในระบอบสังคมดังกล่าว จะมีการต่อสู้ทางชนชั้น ดำรงอยู่ตลอดเวลา และผลของการต่อสู้ทางชนชั้น ทำให้สังคมพัฒนาจากสังคมหนึ่ง ไปเป็นอีกสังคมหนึ่งซึ่งมีระดับสูงขึ้นตามลำดับ

นั่นก็คือจากสังคมทาส สู่สังคมศักดินาและสังคมทุนนิยม สังคมศักดินาเข้าแทนที่สังคมทาส สังคมทุนนิยมเข้าแทนที่สังคมศักดินานิยม

สังคมทุนนิยมเข้าแทนที่สังคมศักดินานิยมในระหว่างศตวรรษที่ 14 – 19 โดยชนชั้นนายทุน ทำการปฏิวัติโค่นล้มชนชั้นศักดินา เอาระบอบเศรษฐกิจทุนนิยม เข้าแทนที่ระบอบเศรษฐกิจศักดินานิยม เอาระบอบการเมืองประชาธิปไตย แทนที่ระบอบการเมืองสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ถ้าเรานับอายุของระบอบทุนนิยม จากที่เริ่มพัฒนาจนถึงปัจจุบันก็ประมาณ 500 ปีหรือ 5 ศตวรรษ

ในระหว่าง 5 ศตวรรษนี้ การพัฒนาทุนนิยมจะไม่สม่ำเสมอ บางประเทศพัฒนาไปไกลจนเป็นจักรวรรดินิยมและลัทธิล่าเมืองขึ้น ส่วนประเทศที่ยังไม่พัฒนา สังคมยังอยู่ในขั้นก่อนทุนนิยม ก็จะตกเป็นเมืองขึ้นกึ่งเมืองขึ้น ของประเทศทุนนิยมล่าเมืองขึ้น ตามเงื่อนไขประวัติศาสตร์ที่การพัฒนาสังคมเหลื่อมล้ำต่ำ สูงไม่เท่ากัน

จนถึงต้นศตวรรษ-กลางศตวรรษที่ 20 สังคมสังคมนิยมอันเป็นขั้นต้นของสังคมคอมมิวนิสต์ ได้อุบัติขึ้นจากประเทศหนึ่งเป็นหลายประเทศ จนกลายเป็นระบอบสังคมของโลก ควบคู่กับระบอบทุนนิยม ส่งผลให้เกิดกระแสการเคลื่อนไหวของขบวนการปลดแอกประชาชาติ ระหว่างกลาง - ปลายศตวรรษที่ 20

บรรดาประเทศเมืองขึ้นกึ่งเมืองขึ้น พากันต่อสู้ช่วงชิงจนได้มาซึ่งเอกราชและเลือกเดินหนทาง “ มิใช่ทุนนิยม ” แต่ในเวลาต่อมา ก็พากันหันมาเดินหนทางทุนนิยม กลายเป็นประเทศทุนนิยมที่พัฒนาทีหลังหรือกำลังพัฒนา จึงกล่าวได้ว่าประเทศต่าง ๆ ของโลกในปัจจุบัน ได้ก้าวเข้าสู่ทุนนิยมโดยถ้วนหน้าแล้ว รวมทั้งประเทศไทยเราด้วย

ส่วนจะเป็นทุนนิยมแบบไหน เป็นทุนนิยมพัฒนาแล้ว กำลังพัฒนาหรือด้อยพัฒนาก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ซึ่งจะต้องทำการวิเคราะห์ตามลักษณะพิเศษของสังคมนั้น ๆ

สำหรับสังคมประเทศไทยเรา มีลักษณะพิเศษที่แตกต่างจากประเทศอื่น ๆ ตรงที่ชนชั้นนายทุนไทยถึงแม้ว่า ได้เปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เป็นระบอบประชาธิปไตย ในปี พ.ศ. 2475 ก็ตาม แต่ประชาธิปไตยของชนชั้นนายทุน ก็ไม่สามารถหยั่งรากลงดินได้

เพราะว่า ถูกทำลาย ถูกยับยั้งไม่ให้เข้มแข็งเติบใหญ่ ด้วยการยึดอำนาจรัฐประหารครั้งแล้วครั้งเล่าโดยขุนศึกศักดินา พรรคการเมืองซึ่งเป็นตัวแทนของชนชั้นนายทุนไทย ไม่สามารถพัฒนาให้เข้มแข็ง เติบใหญ่กลายเป็นพลังในการพัฒนาทุนนิยม ตามกฎเกณฑ์ทั่วไปได้

ชนชั้นศักดินาในฐานะที่เป็นชนชั้นหนึ่งไม่ดำรงอยู่อีกต่อไป เพราะได้แปรเป็นชนชั้นนายทุน กลายเป็นกลุ่มทุนศักดินาที่มีอำนาจและอิทธิพลเหนือรัฐ มีบารมี มีศักดานุภาพที่สั่งสมมายาวนาน สามารถดลบันดาล ให้การเมืองเปลี่ยนแปลงไปตามเจตจำนงทางอัตวิสัยของตนได้

โดยใช้อิทธิพลเหนือรัฐผ่านกลไกรัฐที่สำคัญ เช่นกองทัพ ขุมกำลังข้าราชการประจำ ชนชั้นผู้ดีมีตระกูลในสังคม กลไกทางกฎหมาย ศาล รวมทั้งสื่อสารมวลชนที่อยู่ในอาณัติ เป็นต้น โดยพรรคการเมือง ซึ่งเป็นตัวแทนของชนชั้นนายทุน ไม่เคยกุมกลไกเหล่านี้ได้แม้แต่พรรคเดียว

บางคนบอกว่า ประเทศไทยได้พัฒนาเป็นทุนนิยมแล้ว ทั้งรากฐานทางเศรษฐกิจและโครงสร้างชั้นบน การเมืองการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยของชนชั้นนายทุนแล้ว ทั้งทางปริมาณและคุณภาพ มีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด ที่ทุกคนแม้แต่พระเจ้าแผ่นดิน ก็ไม่มีเอกสิทธิ์ ต้องอยู่ภายใต้กฎหมาย มีบทบัญญัติอีกมากมายรองรับสิทธิหน้าที่ของประชาชน ที่ใครก็ละเมิดไม่ได้

บทบัญญัติมีอยู่จริง แต่ก็มีการละเมิด ล้มล้างรัฐธรรมนูญอันเป็นกฎหมายสูงสุดโดยกลุ่มอำนาจเหนือรัฐตลอด 70 กว่าปีที่ผ่านมา เพราะฉะนั้น ถึงแม้ว่ารากฐานทางเศรษฐกิจ รูปแบบการผลิต รูปแบบการขูดรีด จะเป็นทุนนิยมแล้วก็ตาม

แต่โครงสร้างชั้นบน การเมือง การปกครอง วัฒนธรรม ศาสนา จารีต ขนบธรรมเนียมประเพณี รูปการจิตสำนึก ในปริมณฑลด้านต่าง ๆ เหล่านี้ ยังเป็นศักดินาอยู่อย่างหนาแน่น ทั้งรูปแบบภายนอกและเนื้อหาภายใน ทั้งทางปริมาณและคุณภาพ รูปแบบการขูดรีดแบบศักดินาเดิม แม้จะไม่ดำรงอยู่แล้ว หรือมีก็เหลือน้อยเมื่อเทียบสัดส่วนกับรูปการขูดรีดแบบทุนนิยม เช่นการขูดรีดค่าเช่า และการปล่อยกู้รีดดอกสูง เป็นต้น

แต่รูปแบบการขูดรีดที่อยู่นอกกฎเกณฑ์โดยทั่วไปของชนชั้นนายทุน กลับเป็นรูปแบบขูดรีดที่สำคัญของกลุ่มทุนศักดินา เช่น ใช้อภิสิทธิ์ ใช้บารมี ที่กลุ่มทุนกลุ่มอื่นไม่สามารถทำได้ ไปสะสมทุนและรวมศูนย์ทุน จนกลุ่มทุนกลุ่มนี้ กลายเป็นกลุ่มทุนผูกขาดขนาดใหญ่ ที่มีสินทรัพย์รวมมูลค่า มากมายมหาศาล จากรูปแบบและวิธีการขูดรีดที่มีลักษณะศักดินาดังกล่าว

ฉะนั้น กลุ่มทุนผูกขาดศักดินา จึงเป็นกลุ่มทุนที่ขัดขวางการพัฒนาของพลังการผลิต ขัดขวางการพัฒนาเศรษฐกิจ ให้เจริญก้าวหน้า ขัดขวางการพัฒนาการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตยให้สมบูรณ์ พรรคการเมืองอันเป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตย ถูกกลุ่มทุนผูกขาดกลุ่มนี้ ทำลายพรรคแล้วพรรคเล่า

ยิ่งพรรคการเมืองแนวสังคมนิยม ยิ่งไม่มีวันได้ผุดได้เกิด เหลือเพียงพรรคการเมืองเก่าแก่ ซึ่งเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของกลุ่มทุนกลุ่มนี้ ที่อยู่ยงคงกะพัน ทุกครั้งที่พรรคการเมืองอันเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของกลุ่มทุนกลุ่มอื่น ทำท่าจะเข้มแข็ง ก็จะถูกทำลายด้วยการยึดอำนาจรัฐประหารเสียทีหนึ่ง ต้องกลับไปนับหนึ่งใหม่อยู่เรื่อยไป

ขนาดพรรคการเมือง ซึ่งมีที่นั่งในรัฐสภาท่วมท้น โดยผ่านการเลือกตั้ง ด้วยเสียงสนับสนุนของประชาชนถึง 19 ล้านเสียง จนสามารถจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียวได้ ก็ยังเอาตัวไม่รอด ถูกไล่บี้จนแตกกระสานซ่านเซ็น

ฉะนั้น สิ่งที่เขียนไว้ในรัฐธรรมนูญว่า ประชาชนเป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตยนั้น จึงเป็นเพียงรูปแบบที่เขียนไว้ให้ดูสวยหรู และมีไว้สำหรับหลอกประชาชน ให้หลงดีใจเท่านั้น

เพราะอำนาจที่แท้จริง อยู่ที่เหล่าขุนนางอำมาตย์ เหล่าชนชั้นผู้ดีมีตระกูลในสังคม ซึ่งเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของกลุ่มทุนศักดินา รูปแบบภายนอก ดูเป็นประชาธิปไตย แต่เนื้อหาภายในคืออำมาตยาธิปไตย อภิชนาธิปไตย

สำหรับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับระบบเศรษฐกิจโลก เนื่องจากเศรษฐกิจโลกในปัจจุบันเป็นเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ ไม่มีประเทศใดในโลก สามารถอยู่ได้ตามลำพังโดยไม่สัมพันธ์กับระบบเศรษฐกิจโลก ทุกประเทศล้วนตกอยู่ในกระแสและวังวนของเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ทั้งสิ้น

ทางเดียวที่จะต่อต้านกระแสเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ ที่บรรดาประเทศทุนนิยมพัฒนาทีหลังตกเป็นเบี้ยล่าง ถูกประเทศทุนนิยมที่เจริญแล้วเอารัดเอาเปรียบก็คือ พัฒนาการเมืองในระบอบประชาธิปไตยให้สมบูรณ์ และพัฒนาเศรษฐกิจทุนนิยมให้เข้มแข็ง

จะได้ร่วมกับประเทศที่ถูกเอารัดเอาเปรียบทั้งปวง สร้างอำนาจต่อรอง ให้มีการจัดระเบียบเศรษฐกิจโลกใหม่แทนระเบียบเศรษฐกิจโลกเก่า ที่รับใช้กลุ่มประเทศทุนนิยมที่เจริญแล้วมายาวนาน แต่กลุ่มทุนศักดินา ยินดีที่จะให้เศรษฐกิจการเมืองคงสถานภาพแบบเดิม ๆ คือ การเมืองในระบอบประชาธิปไตยล้มลุกคลุกคลาน

โดยอ้างว่าประชาธิปไตยแบบตะวันตกนั้น ไม่เหมาะกับสังคมไทย สังคมไทยมีลักษณะพิเศษต้องเป็นประชาธิปไตยแบบไทยไทย ส่วนเศรษฐกิจ ก็ถอยหลังไปยึดมั่นในทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งนี้เพื่อให้กลุ่มทุนของตน สามารถพัฒนาไปตามลำพังอย่างไร้คู่แข่ง โดยสมคบกับทุนจักรวรรดินิยม

ส่วนทุนจักรวรรดินิยม ก็ยินดีให้ไทยคงสภาพเศรษฐกิจการเมืองที่อ่อนแอ ล้าหลัง ล้มลุกคลุกคลาน จะได้เอารัดเอาเปรียบสูบรีดได้อย่างเต็มที่ ฉะนั้น ทั้งกลุ่มทุนศักดินาและจักรวรรดินิยม จึงมีผลประโยชน์ต่างตอบแทน ในการทำให้เศรษฐกิจการเมืองของไทยไม่พัฒนา เป็นอิทธิพลทั้งจากภายในและภายนอกที่ขัดขวางการพัฒนาเศรษฐกิจ การเมืองและสังคมของประเทศไทย

ลักษณะสังคมที่รากฐานทางเศรษฐกิจเป็นทุนนิยม แต่โครงสร้างชั้นบนยังเป็นศักดินาอำมาตยาธิปไตย อิทธิพลที่เป็นอุปสรรคขัดขวางการพัฒนาเศรษฐกิจทุนนิยมให้เข้มแข็ง พัฒนาประชาธิปไตยให้สมบูรณ์คือ อิทธิพลของกลุ่มทุนศักดินาและจักรวรรดินิยม

ลักษณะสังคมอย่างนี้ จะเรียกว่าสังคมอะไรดี “ ทุนนิยมขั้นต้นตอนปลายที่มีอิทธิพลศักดินาหลงเหลืออยู่ ” “ ทุนนิยมบริวารที่ขึ้นต่อทุนนิยมศูนย์กลาง ” “ ทุนนิยมแบบพิกลพิการ ” “ ทุนนิยมศักดินาทหาร ” “ ทุนนิยมกำลังพัฒนาภายใต้อำนาจ และอิทธิพลครอบงำของศักดินานิยมและจักรวรรดินิยม ” “ทุนนิยมกำลังพัฒนา ที่มีอำนาจอิทธิพลศักดินาและจักรวรรดินิยมครอบงำอยู่ ”

คำจำกัดความใดที่สามารถสะท้อนรูปแบบและเนื้อหาของสังคม ได้ครอบคลุมที่สุด ก็น่าจะถือเอาอันนั้น ขอเพียงเรามองเห็นเป้าหมายได้ชัดเจน เพื่อกำหนดภาระหน้าที่ทางประวัติศาสตร์ได้ถูกต้องก็พอแล้ว ส่วนคำจำกัดความนั้น จะเป็นอะไรก็ได้ ไม่ควรเสียเวลาไปถกเถียงกันให้มากนัก

จากลักษณะของสังคมดังกล่าว ความขัดแย้งของสังคม จึงเป็นความขัดแย้งระหว่างประชาชนอันกว้างไพศาล กับชนชั้นปกครองที่มีอำนาจและอิทธิพลเหนือรัฐ และความขัดแย้งระหว่างพลังฝ่ายประชาธิปไตยฝ่ายหนึ่ง กับพลังฝ่ายอนุรักษ์นิยมอำมาตยาธิปไตยอีกฝ่ายหนึ่ง

ภาระหน้าที่ทางประวัติศาสตร์ของเราคือ สามัคคีกับชนชั้นต่าง ๆ ในสังคม รวมทั้งชนชั้นนายทุนที่ถูกกลุ่มทุนศักดินาเอารัดเอาเปรียบ สามัคคีกับพลังฝ่ายประชาธิปไตยทั้งปวง กับทุกพรรคการเมือง ทุกกลุ่มการเมือง ที่ถูกกลุ่มอำนาจเหนือรัฐกดขี่ด้วยกำลัง (ถูกปล้นอำนาจตามกฎหมายด้วยการรัฐประหารฉีกรัฐธรรมนูญ) ถูกกลั่นแกล้งด้วยกฎหมายโดยตุลาการภิวัฒน์

กลไกสำคัญอีกอันหนึ่ง (เลือกยุบพรรคตัดสิทธิ์ทางการเมืองแกนนำคนสำคัญของพรรคการเมือง ที่ไม่อยู่ในอาณัติของตน ยกเว้นพรรคการเมืองที่สั่งซ้ายหันขวาหันได้) ตัดแข้งตัดขาไม่ให้พรรคการเมืองนอกอาณัติ พัฒนาพลังทางการเมืองจนเข้มแข็งเติบใหญ่

เราจะต้องร่วมกับพรรคการเมืองเหล่านี้ ต่อสู้เพื่อให้ได้มาซึ่งประชาธิปไตยที่สมบูรณ์

ร่วมกันต่อสู้กับความไม่เป็นธรรมในสังคม เพื่อให้ได้มาซึ่งสังคมใหม่ ที่ไม่มีการแบ่งชั้นวรรณะ ทุกคนมีความเสมอภาคทางเศรษฐกิจ มีศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์เท่าเทียมกันอย่างแท้จริง

ที่มา ไฟลามทุ่ง

สังคมนิยมจากล่างสู่บน

admin — Sun, 05 Jul 2009 00:40:06 +0700

หมายเหตุ บทความนี้ นำมาจากเอกสารพีดีเอฟ ซึ่งเป็นสิ่งตีพิมเผยแพร่ของ เว็บองค์กรเลี้ยวซ้าย ซึ่งเป็นกลุ่มนิยมซ้าย ที่ยังคงยึดมั่นในลัทธิมาร์กซ-เลนิน และได้เคลื่อนไหวเผยแพร่แนวทางสังคมนิยมและรัฐสวัสดิการ ต่อกลุ่มแรงงานและนักศึกษามหาวิทยาลัยต่าง ๆ มาเป็นเวลานาน

เนื่องจากเอกสารต้นฉบับเป็นไฟล์พีดีเอฟ จึงขอท่านผู้อ่าน กรุณาดาวโหลดไปอ่าน ตามลิ้งด้านล่างนี้

สังคมนิยมจากล่างสู่บน หรือ

จากดาวโหลดจาก เว็บเลี้ยวซ้าย

5 พฤษภาคม ร่วมรำลึกจิตร ภูมิศักดิ์ นักปราชญ์และนักปฏิวัติที่ยิ่งใหญ่ของไทย

admin — Tue, 05 May 2009 17:42:48 +0700

จิตร ภูมิศักดิ์ เกิดเมื่อ25 กันยายน พ.ศ. 2473 ที่ ต. ประจันตคาม อ. ประจันตคาม จ. ปราจีนบุรี เสียชีวิต เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2509 ที ต. บ้านหนองกุง อ. วาริชภูมิ จ. สกลนคร เป็นนักคิดด้านการเมือง นักประวัติศาสตร์และนักภาษาศาสตร์

จิคร เป็นนักปราชญ์และนักปฏิวัติ ทางความคิดและวิชาการคนสำคัญของประเทศไทย เป็นนักวิชาการคนแรก ๆ ที่กล้าถกเถียงและคัดค้านปราชญ์คนสำคัญ ด้วยวิธีคิดที่มีเหตุผลและลุ่มลึก มีความโดดเด่น จากผลงานการค้นคว้าทางวิชาการที่แปลกใหม่และลึกซึ้ง ขณะเดียวกัน จิตรยังมีความคิดต่อต้านระบบเผด็จการและการใช้อำนาจกดขี่ของชนชั้นสูงมาโดยตลอด

จิตร เป็นบุตรของ นายศิริ ภูมิศักดิ์ และนางแสงเงิน ภูมิศักดิ์ มีชื่อเดิมว่า สมจิตร ภูมิศักดิ์ แต่ต่อมาเปลี่ยนเป็น จิตร เพียงคำเดียว ตามนโยบายตั้งชื่อให้ระบุเพศชายหญิงอย่างชัดเจน ของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม

เมื่อ ปี พ.ศ. 2479 จิตรติดตามบิดา ซึ่งรับราชการเป็นนายตรวจสรรพสามิต เดินทางไปรับราชการยังจังหวัดกาญจนบุรี และเข้ารับการศึกษาชั้นประถม ที่โรงเรียนประจำจังหวัดแห่งนั้น จิตรย้ายมาอยู่ที่สมุทรปราการ

เมื่อปี พ.ศ. 2483 บิดาของจิตรย้ายไปรับราชการในเมืองพระตะบอง ซึ่งสมัยนั้นเป็นเมืองในการปกครองของไทย (ปัจจุบันอยู่ในอาณาเขตของกัมพูชา) จิตรจึงย้ายตามไปด้วย และได้เข้าศึกษาชั้นมัธยมที่นั่น

ถึงปี พ.ศ. 2490 ประเทศไทย ต้องคืนดินแดนเมืองพระตะบองให้กัมพูชา จิตรจึงอพยพตามมารดากลับเมืองไทย ส่วนบิดานั้นไปเริ่มชีวิตครอบครัวใหม่กับหญิงอื่น ระหว่างที่ครอบครัวภูมิศักดิ์ ยังอยู่ที่พระตะบอง นางแสงเงินเดินทางไปค้าขายที่จังหวัดลพบุรี

ขณะที่จิตรและพี่สาว เดินทางมาศึกษาต่อในกรุงเทพมหานคร โดยจิตรเข้าเรียนที่โรงเรียนเบญจมบพิตร และสอบเข้าโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา และคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ชื่อเสียงของ จิตร ภูมิศักด์ น่าจะโด่งดังในสาธารณชนวงกว้างเป็นครั้งแรก จากกรณี โยนบก เมื่อครั้งที่เขาเป็นสาราณียากร ให้กับหนังสือประจำปี ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปี พ.ศ. 2496. ในครั้งนั้นเขาได้เปลี่ยนแปลงเนื้อหาที่ "ซ้ำ ๆ ซาก ๆ" ของหนังสือประจำปี โดยลงบทความสะท้อนปัญหาสังคม ประณามผู้เอารัดเอาเปรียบในสังคม ซึ่งรวมถึงรัฐบาลด้วย

รวมทั้งชี้ให้เห็นค่านิยมอันไม่ถูกต้อง ซึ่งผู้คนนับถือกันมานาน โดยบทความเหล่านั้น มีทั้งที่จิตรเขียนเอง ร่วมแก้ไข หรือเพื่อน ๆ คนอื่นเขียน ผลก็คือ ระหว่างการพิมพ์หนังสือ ได้ถูกตำรวจสันติบาลอายัด และมีการ "สอบสวน" จิตรที่หอประชุมใหญ่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ในเหตุการณ์นั้น จิตรถูกกลุ่มนิสิตคณะวิศวกรรมศาสตร์ ตั้งศาลเตี้ยจับ "โยนบก" ลงจากเวทีหอประชุม ทำให้จิตรได้รับบาดเจ็บ ต้องเข้าโรงพยาบาลและพักรักษาตัวอยู่หลายวัน ต่อมาทาง มหาวิทยาลัยได้ตั้งคณะกรรมการพิจารณาโทษและมีมติให้จิตร ภูมิศักดิ์ถูกพักการเรียนเป็นเวลา 1 ปี คือในปี พ.ศ. 2497

ระหว่างถูกพัก การเรียน จิตรได้ไปสอนวิชาภาษาไทยที่โรงเรียนอินทรศึกษา แต่สอนได้ไม่นาน ก็ถูกให้ออก เนื่องจากถูกกล่าวหาว่า มีหัวก้าวหน้ามากเกินไป จิตรจึงไปทำงานกับหนังสือพิมพ์ไทยใหม่

ในช่วงเวลาดังกล่าวนี้เอง ที่จิตรได้สร้างสรรค์ผลงานการวิจารณ์ที่มีคุณค่าต่อวงวิชาการไทยหลายเรื่อง เช่น การวิจารณ์วรรณศิลป์ วิจารณ์หนังสือ วิจารณ์ภาพยนตร์ โดยใช้นามปากกา "บุ๊คแมน" และ "มูฟวี่แมน"

เดือน ตุลาคม พ.ศ. 2508 จิตรได้เดินทางสู่ชนบทภาคอีสาน เพื่อเข้าร่วมต่อสู้กับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) ใช้ชื่อจัดตั้งว่า สหายปรีชา และถูกกระสุนปืนของเจ้าหน้าที่ เสียชีวิตเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2509 ที่ ตำบลบ้านหนองกุง อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร

จิตร มีความสามารถในด้านภาษาศาสตร์อย่างมาก และยังมีความสามารถระดับสูงในด้านอื่น ๆ เช่น ประวัติศาสตร์ ถือว่าเป็นอัจฉริยะบุคคลของไทยคนหนึ่ง

ในด้านภาษาศาสตร์นั้น จิตรมีความเชี่ยวชาญในภาษาฝรั่งเศส ภาษาบาลี ภาษาสันสกฤต ภาษาเขมร โดยเฉพาะภาษาเขมร นั้น จิตรมีความเชี่ยวชาญ ทั้งภาษาเขมรปัจจุบันและภาษาเขมรโบราณด้วย นอกจากนี้ จิตรได้เขียนพจนานุกรมภาษาละหุ (มูเซอ) โดยเรียนรู้กับชาวมูเซอขณะอยู่ในคุกลาดยาว

ในตอนแรก ชาวมูเซอไม่สามารถพูดภาษาไทยได้ จิตรเองก็ไม่สามารถพูดภาษามูเซอได้เช่นกัน แต่ด้วยความสามารถ เขาสามารถเรียนรู้ระบบของภาษา และนำมาใช้ได้อย่างน่าอัศจรรย์

งานเขียนชิ้นเด่น

หนังสือ"ความเป็นมาของคำสยาม ไทย ลาวและขอมและลักษณะทางสังคมของชื่อชนชาติ" *
หนังสือ "โฉมหน้าศักดินาไทย" *
หนังสือ "ภาษาและนิรุกติศาสตร์"
หนังสือ "โองการแช่งน้ำ และ ข้อคิดใหม่ในประวัติศาสตร์ไทยลุ่มน้ำเจ้าพระยา"
หนังสือ "ข้อเท็จจริงว่าด้วยชนชาติขอม"
เพลง "ภูพานปฏิวัติ"
เพลง "แสงดาวแห่งศรัทธา"
บทกวี "เธอคือหญิงรับจ้างแท้ใช่แม่คน"
บทกวีของจิตร ภูมิศักดิ์ *
(ผลงานที่มี * ข้างท้าย หมายถึงถูกคัดเลือกให้อยู่ใน หนังสือดี 100 เล่มที่คนไทยควรอ่าน)

นามปากกา

นามปากกาของจิตรมีเป็นจำนวนมาก เช่น นาคราช1, ศูลภูวดล1, ศรีนาคร, ทีปกร,
สมสมัย ศรีศูทรพรรณ1, ศิลป์ พิทักษ์ชน, สมชาย ปรีชาเจริญ, สุธรรม บุญรุ่ง, ขวัญนรา,
สิทธิ ศรีสยาม1, กวีการเมือง, กวี ศรีสยาม, บุคแมน, มูฟวี่แมน (มูวี่แมน) , ศิริศิลป์ อุดมทรรศน์1, จักร ภูมิสิทธิ์2

หมายเหตุ : 1 หมายถึง ใช้เพียงครั้งเดียว, 2 เป็นคำผวนของชื่อ จิตร ภูมิศักดิ์

เพื่อรำลึกถึงคุณงานความดีของจิตร ภูมิศักดิ์ จึงมีการจัดงานรำลึกขึ้น ในวันทีที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2552 ณ อนุสรณ์สถานจิตร ภูมิศักดิ์ บ้านหนองกุง ต.คำบ่อ อ.วาริชภูมิ จ.สกลนคร
โดยมีกำหนดการ ดังนี้

เวลา กิจกรรม สถานที่

06.00– 08.00 น. ทำบุญให้กับจิตร ภูมิศักดิ์และวีรชนอื่นๆ    วัดประสิทธิสังวรณ์
08.00-09.00 น.    พิธีบวงสรวงดวงวิญญาณ จิตร ภูมิศักดิ์                วัดประสิทธิสังวรณ์
10.30– 11.30 น. พิธีรำลึก จิตร ภูมิศักดิ์                                 อนุสรณ์สถานจิตร ภูมิศักดิ์

กล่าวรำลึก จิตร ภูมิศักดิ์ โดย

•   ตัวแทนจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
•   ตัวแทนเทศบาลตำบล คำบ่อ
•   ตัวแทนประชาชนจากชุมชนท้องถิ่น
•   ตัวแทนจากองค์กรภาคประชาชน
•   ตัวแทนจากเยาวชนในพื้นที่
•   ตัวแทนมิตรสหาย
•   ตัวแทนญาติและผู้ใกล้ชิด
-   องค์กรภาคประชาชนร่วมวางพวงมาลา
-   ประชาชนวางดอกไม้เคารพ
-   ปิดพิธี

12.00– 13.00 น.    เปิดโรงทาน                             โรงเรียนบ้านหนองกุง
12.00– 14.00 น.    การแสดงดนตรีเยาวชน                  โรงเรียนบ้านหนองกุง
และกิจกรรมดนตรีโดย ศิลปินในท้องถิ่น
14.00– 16.00 น.   เวทีสาธารณะ เรื่อง “ จิตร ภูมิศักดิ์ ให้อะไรกับสังคมไทย ”                โรงเรียนบ้านหนองกุง
16.00 น. – 16.30 น.   พิธีปิดค่ายเยาวชน “ดนตรี กวี จิตร ภูมิศักดิ์” และมอบเกียรติบัตร    โรงเรียนบ้านหนองกุง
16.30 น. – 18.00 น.    หงา คาราวาน
18.00 น. – 19.00 น.    วงเด็กฮักถิ่น
19.00 น. – 20.00 น.    ใฝ สันติภาพ และ วงดนตรีเยาวชน ขิม แคน ซอ   โรงเรียนบ้านหนองกุง

* หมายเหตุ ในวันที่ 3 – 5 พฤษภาคม 2552 จะมีการจัด ค่ายเยาวชน “ดนตรี กวี จิตร ภูมิศักดิ์”

** สอบถามรายละเอียดการเดินทาง นางสาวน้อมจิตร บุญญาภิสมภาร โทร 081-811-5230

องค์กรร่วมจัด

1.   มูลนิธิสายธารประชาธิปไตย
2.   กองทุนจิตร ภูมิศักดิ์
3.   มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
4.   เทศบาลตำบล คำบ่อ
5.   สโมสร’19
6.   กลุ่มเพื่อนสุราษฏร์
7.   กลุ่มศิลปวัฒนธรรมเพื่อชีวิต
8.   กลุ่มเพื่อนจังหวัดน่าน

ที่มา บอร์ดฟ้าเดียวกัน

จิตร ภูมิศักดิ์ ตัวโน้ตพริ้วไหวจากชายป่า ดาวศรัทธายังส่องแสง..นิรันดร์

admin — Sun, 30 Nov 2008 01:58:49 +0700

ดนตรีกวีศิลป์ เป็นรายการประเภทดนตรี นำเสนอทางทีวีสาธารณะ-Thai TPBS ทุกคืนวันเสาร์ สามทุ่มตรง เป็นรายการโดดเด่น แนวใหม่และกล้าเสนอความแตกต่าง

เพลงของจิตร – คนยังคงยืนเด่นโดยท้าทาย เป็นชื่อการนำเสนอ ที่ “ดนตรีกวีศิลป์” จัดรายการบันทึกเสียง ที่หอแสดงดนตรีวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ ม.มหิดลกับวงดุริยางค์ซิมโฟนีและคณะนักร้องประสานเสียง ภายใต้การอำนวยเพลงโดย ยุทธพล ศักดิ์ธรรมเจริญ และมี สุกรี เจริญสุข เป็น ผอ.วง และเจ้าของสถานที่

มิตรรักแฟนเพลงที่ขอบัตรเข้าชมรายการในวันนั้น ส่วนใหญ่จะมีเลขอายุนำตัว 3 ขึ้นไป จึงรู้จักกับชายนักสู้ นักคิด นักเขียน– จิตร ภูมิศิกดิ์ คนนี้ การไปฟังวันนั้น แม้จะไม่มีการร่วมร้องเพลงเหมือนคอนเสิร์ตวัยรุ่นทั่วๆไป แต่ทุกสีหน้าทีเห็นก็คือ มิตร ที่มองหน้าแล้ว ก็รู้ว่ามักคุ้นกันมาก่อน

นิธิ เอียวศรีวงศ์ พูดไว้ก่อนเริ่มรายการว่า ดนตรีของ จิตร ภูมิศักดิ์ นั้น ซ่อนเงื่อนกว่ากวีนิพนธ์ ผลงานเขียนเพลงของเขา จึงมีความเป็นอมตะ ในแง่ของคีตกวีและจะถูกจดจำมากกว่าบทกวี ด้วยซ้ำไป

เสียงเพรียกจากมาตุภูมิ-ผลงานสมัยถูกขังคุกลาดยาว เป็นเพลงแรกที่ ป่อง ต้นกล้า-รังสิต จงณานสิทโธ หยิบมาร้อง คนเคยฟังมาก่อน ก็หลับตา จำหน้าได้ เมื่อได้ยินเสียงของผู้ชายคนนี้ ในลีลาลูกทุ่ง การถ่ายทอด แม้จะไม่เท่าอดีต แต่ก็ยังคงเส้นคงวา ตามด้วยการขับร้องประสานเสียง ในอีกหลายเพลง

รำวงวันเมย์เดย์-เพลงฉลองวันกรรมกร ในทำนองกลองยาว

มาร์ชแอนตี้จักรวรรดินิยม-เพลงเก่าเมื่อ 50 ปีเศษ แสดงครั้งแรก 9 ธ.ค.2499 ในงานฉลอง พรบ.แรงงาน

มาร์ชลาดยาว-เดิมใช้ร้องในงานรื่นเริงภายในคุก

เทอดสิทธิมนุษยชน-เพลงที่จิตร ใช้ชื่อ สุธรรม บุญรุ่ง แต่ ทวีป วรดิลกเคยระบุว่า ตนเป็นผู้แต่ง

มาร์ชชาวนาไทย-งานเขียนตอนติดคุกของจิตร สลับด้วยการขับร้องแนวประสานของครอบครัวโฮป ในเพลง ความหวังยังไม่สิ้น-เพลงในบทละคร”มนต์รักจากเสียงกระดึง” ที่นักโทษการเมืองจัดขึ้นงานปีใหม่ 2505 และ

เพลง ศักดิ์ศรีแรงงาน- จิตร เขียนเพลงนี้เสร็จเมื่อ 5 เม.ย.2504 ขณะอยู่ในลาดยาว ถูกนำมาร้องโดย ศรวณีย์ พรพิทักษ์พงศ์ ลูกสาวของโฮป มาร้องแยกให้ฟังอีก 1 เพลง

ช้างเผือกที่ถูกนำมาเสนอเพลงของจิตรครั้งนี้ มี 2 คน ณัฐพร ธรรมาธิ มาร้องเพลง หยดน้ำบนผืนทรายและพลธรายุทธ ทิพยุทธ มาในลีลาลูกทุ่ง-กลิ่นรวงทอง

2 นักร้องร่างใหญ่นี้ เป็นนักศึกษาของวิทยาลัยดุริยางคศิลป์ เจ้าของสถานที่ คนหลังกำลังเรียนปริญญาโท แต่ผลงานการขับร้องนั้นคงได้เกรด 4 อีกคนก็ไม่ได้น้อยหน้าไปกว่ากัน อนาคตหากมีการดูแลผลักดันและเอาจริงกันเต็มที่ ก็พอหวังได้ว่าบ้านเราน่าจะมีนักร้องที่มีคุณภาพเสียงโทนทุ้ม ช่วยเหลือสานงานต่อสันติ ลุนเผ่ได้ ทั้งหมดเป็นช่วงภาคแรกที่จะถูกนำมาตัดต่อนำเสนอใหม่

ภาคหลังจะมีการอ่านบทกวีของเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ประกอบเสียงขลุ่ยของ ธนิสร์ ศรีกลิ่นดี ก่อนจะเข้าสู่บทเพลง ที่ออกจะแปลกหู เพราะไม่ค่อยได้ยินกันบ่อยนัก แม้ในยุค 14-6 ตุลาคม ชื่อเพลง อาณาจักรความรัก-เพลงที่บ่งบอกถึงความเป็นปุถุชน มีรัก มีสุข มีทุกข์ สมัยวัยหวานครั้งเป็นนิสิตอักษรศาสตร์ จุฬา

เพียงแต่ว่า จิตร ได้แปรค่าความรักให้มีคุณค่าแผ่ไปสู่ ผองชนที่ยากไร้ทั้งปวง โดย-กมลพร หุ่นเจริญ ,อิสร พงษ์ ดอกยอ เป็นผู้ขับร้อง

ภูพานปฏิวัติ-เพลงนำของ พคท.-พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ที่จิตรแต่งในชื่อ ปรีชา สะท้อนภาพการต่อสู้ของนักปฏิวัติในป่าเขา มีสายลมแรงของภูผาลม เป็นกระแสพาบทเพลงให้เปี่ยมพลัง

เลือดต้องล้างด้วยเลือด , วีรชนปฏิวัติ สองเพลงที่แต่งสมัยร่วมการต่อสู้กับพคท.

อินเตอร์เนชั่นแนล-เพลงแปลจากบทเพลงประจำชาติฝรั่งเศส เพื่อปลุกเร้าความสามัคคีของชนชั้นกรรมาชีพ ทั้งหมดถูกขับร้องอย่างชวนขนลุกของคณะนักร้องประสานเสียงฯ

มนต์รักจากเสียงกระดึง-อีกเพลงประกอบละครชื่อเดียวกัน เชื่อว่าจิตร ได้รับแรงบันดาลใจจากเพลงเดิมของอิสาน ที่ชื่อ ปางนางขึ้นภูเก็บผักหวาน นำมาขับร้องโดย ณรงค์ชัย ณรงค์ราช , ฟ้าใหม่- จิตร ใช้ทำนองเพลงพื้นบ้านโปแลนด์ มาแต่งเพลงนี้ เพื่อสร้างกำลังใจให้หมู่นักสู้เพื่อปวงชน เพลงนี้ อัยย วีรานุกูล พิธีกรประจำรายการ มาเป็นผู้ขับร้องเอง

ทะเลชีวิต – เพลงนี้เดิม จิตรตั้งชื่อ ขอบฟ้าสีเงิน แต่งเมื่อ 2504 ร้องโดย ป่อง ต้นกล้า อีกครั้ง , แสงดาวแห่งศรัทธา เพลงสุดท้ายที่ร้องได้ประทับใจจาก อิสรพงษ์ ดอกยอ

ภาคหลังชุดบทเพลง “คนยังคงยืนเด่นโดยท้าทาย” ของ จิตร ภูมิศักดิ์ จะถูกนำเสนอใน “ดนตรีกวีศิลป์” วันเสาร์ที่ 29 พ.ย.นี้ 21.00 น. ช่อง TPBS เช่นกัน

ไม่ว่าจะเคยเป็นนักต่อสู้ของอดีตไกลโพ้น วันวาน วันนี้ ก็ไม่ควรพลาดรายการของบทเพลงที่สะท้อนประวัติศาสต์การต่อสู้ ที่ได้อาศัยตัวโน้ตเหล่านั้น เป็นกระแสพลังให้ ...

พร้อมใจกัน ก้าวตรงไป สู่ไทยเสรี.

โดย : ลคร มติชนออนไลน์