socialism

ลักษณะสังคมไทย คืออะไร ?

admin — Sun, 09 Aug 2009 15:48:53 +0700

หมายเหตุกองบก. บทความนี้ เขียนโดยคุณคมเคียว ซึ่งเคยเข้าร่วมการต่อสู้ด้วยกำลังอาวุธกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี โพสต์โดยคุณแก่น ที่เว็บไฟลามทุ่ง เนื้อหาเป็นการนำทฤษฎีลัทธิมาร์กซ มาใช้ในการวิเคราะห์สังคมไทยปัจจุบัน

-------------------------------------

“ กึ่งเมืองขึ้นกึ่งศักดินา ” “ ทุนนิยมกึ่งเมืองขึ้น ” “ ทุนนิยมกึ่งเมืองขึ้น ที่มีเศษเดนศักดินาหลงเหลืออยู่ ” “ เมืองขึ้นแบบใหม่ ” “ ทุนนิยมพึ่งพา ” “ ทุนนิยมบริวารที่พัฒนาภายใต้การครอบงำของทุนครอบโลก ” “ ทุนนิยมชายขอบที่พัฒนาแบบพิกลพิการ ” ฯลฯ นี่คือ “คำจำกัดความ” สำหรับลักษณะสังคมไทย ซึ่งมีการถกเถียงกันในสมัชชา 4 ของ พคท.

จนถึงทุกวันนี้ ในวงวิชาการทั้งสำนักลัทธิมาร์กซและสำนักลัทธิอื่น ๆ ก็ยังมีการวิเคราะห์วิจารณ์กันไปต่าง ๆ นานา แต่ก็ยังหาข้อสรุปอันเป็นที่ยอมรับของทุก ๆ ฝ่ายไม่ได้

เหตุใดจึงต้องวิเคราะห์ลักษณะสังคมไทย การวิเคราะห์ลักษณะสังคมไทย ก็เพื่อจะดูว่าสังคมไทยในปัจจุบัน อยู่ในขั้นตอนใดของประวัติศาสตร์ ในสังคมนี้ มีชนชั้นอะไรบ้าง

ชนชั้นไหนหรือกลุ่มอิทธิพลกลุ่มใด กีดขวางการพัฒนาของพลังการผลิต กีดขวางความก้าวหน้าของสังคม จะได้จัดการทำลายสิ่งกีดขวางนั้น ๆ ปลดปล่อยพลังการผลิตของสังคม เพื่อให้เศรษฐกิจ สังคม การเมืองได้พัฒนาก้าวหน้าไปทัดเทียมนานาอารยประเทศ

มาร์กซได้แบ่งสังคมมนุษยชาติ ออกเป็น 5 ยุค ตามหลักทฤษฎีวัตถุนิยมวิภาษและวัตถุนิยมประวัติศาสตร์ ดังนี้ 1. สังคมคอมมิวนิสต์บรรพกาล 2. สังคมทาส 3. สังคมศักดินา 4. สังคมทุนนิยม 5. สังคมคอมมิวนิสต์

สังคมแรกกับสังคมสุดท้ายเป็นสังคมที่ไม่มีชนชั้น ไม่มีรัฐ ไม่มีกลไกที่ใช้กดขี่ระหว่างมนุษย์ด้วยกัน ตามหลักทฤษฎีวัตถุนิยมที่เห็นว่า วัตถุกำหนดจิต การดำรงอยู่ของสังคมกำหนดความรู้สึกนึกคิดของสังคม สังคมแรกไม่มีชนชั้น ไม่มีรัฐ ซึ่งเป็นเครื่องมือกดขี่ทางชนชั้น ไม่มีความคิดเห็นแก่ตัว ก็เนื่องจากถูกกำหนดโดยสิ่งที่ดำรงอยู่ ซึ่งก็คือสภาพแวดล้อมของสังคมในขณะนั้น

พลังการผลิตต่ำ ผลิตผลที่ทั้งสังคมผลิตได้ เพียงแค่สนองความต้องการขั้นต่ำสุด ของผู้คนในสังคมเท่านั้น ไม่มีผลิตผลส่วนเกินให้คนใดคนหนึ่ง เก็บสะสมไว้เป็นของตัวเอง เพราะถ้าทำอย่างนั้น ก็จะต้องมีคนส่วนหนึ่งอดตาย สังคมจะเกิดความวุ่นวายปั่นป่วนระส่ำระสาย อยู่ไม่ได้

ส่วนสังคมสุดท้าย ชนชั้นถูกทำลาย รัฐไม่จำเป็นต้องดำรงอยู่ ความคิดเห็นแก่ตัวของผู้คนในสังคมจะค่อย ๆ เลือนหายไปเอง สังคมสุดท้ายยังมาไม่ถึง บางคนบอกว่า เป็นไปไม่ได้ ความเห็นแก่ตัวเป็นกมลสันดานของมนุษย์ ไม่มีวันหมดไปได้ สังคมคอมมิวนิสต์ เป็นเพียงสมมุติฐานที่มาร์กซ จินตนาการไว้เท่านั้น เป็นสังคมในเชิงอุดมคติ ไม่มีวันปรากฏเป็นจริงได้อย่างเด็ดขาด

แท้จริงแล้ว ไม่ใช่เป็นเรื่องของจินตนาการหรือตั้งข้อสมมุติฐานของมาร์กซ์ หากแต่เป็นแนวโน้มการพัฒนาของประวัติศาสตร์ ซึ่งมาร์กซได้พิจารณาตามหลักวัตถุนิยมประวัติศาสตร์แล้วชี้ว่า ประวัติศาสตร์ จะต้องพัฒนาไปถึงจุดนั้นอย่างแน่นอน

เพราะว่าการพัฒนาของพลังการผลิตโดยวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี ที่ก้าวรุดหน้าไปอย่างไม่ขาดสาย ทำให้ผลิตผลของสังคม ที่ผลิตออกมานั้น มากเกินพอที่มนุษย์เราจะบริโภคได้หมด ไม่จำเป็นต้องดิ้นรนไขว่คว้า หามาเก็บสะสมไว้เป็นของส่วนตัว ต้องการเมือใด ก็สามารถหยิบฉวยมาได้เมื่อนั้น

ถ้าเรายอมรับทัศนะวัตถุนิยมที่เห็นว่า วัตถุกำหนดจิต การดำรงอยู่ทางวัตถุของสังคม กำหนดความรู้สึกนึกคิดของสังคมแล้ว เราย่อมเชื่อว่า สังคมสุดท้ายของมนุษย์ชาติ ต้องไม่มีชนชั้น ไม่มีรัฐ ไม่มีการกดขี่ ไม่มีความเห็นแก่ตัว อันเป็นสังคมในอุดมคติที่ทุกคนใฝ่ฝันหานั้น ปรากฏเป็นจริงได้ ไม่ใช่ฝันเฟื่องอย่างแน่นอน

สังคมทาส สังคมศักดินา สังคมทุนนิยมเป็นระบอบสังคมที่มีชนชั้น มีการกดขี่ขูดรีดทางชนชั้น มีรัฐซึ่งเป็นเครื่องมือกดขี่ทางชนชั้น มีการถือกรรมสิทธิ์ในปัจจัยการผลิตโดยปัจเจกบุคคล อันเป็นสาเหตุที่ทำให้มีการขูดรีดทางเศรษฐกิจ ที่ชนชั้นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในปัจจัยการผลิต กระทำต่อชนชั้นที่ปราศจากกรรมสิทธิ์ในปัจจัยการผลิต

ทำให้เกิดการแยกขั้วทางชนชั้น ระหว่างชนชั้นที่กดขี่ขูดรีดกับชนชั้นที่ถูกกดขี่ขุดรีด ชนชั้นปกครองกับชนชั้นถูกปกครอง ในระบอบสังคมดังกล่าว จะมีการต่อสู้ทางชนชั้น ดำรงอยู่ตลอดเวลา และผลของการต่อสู้ทางชนชั้น ทำให้สังคมพัฒนาจากสังคมหนึ่ง ไปเป็นอีกสังคมหนึ่งซึ่งมีระดับสูงขึ้นตามลำดับ

นั่นก็คือจากสังคมทาส สู่สังคมศักดินาและสังคมทุนนิยม สังคมศักดินาเข้าแทนที่สังคมทาส สังคมทุนนิยมเข้าแทนที่สังคมศักดินานิยม

สังคมทุนนิยมเข้าแทนที่สังคมศักดินานิยมในระหว่างศตวรรษที่ 14 – 19 โดยชนชั้นนายทุน ทำการปฏิวัติโค่นล้มชนชั้นศักดินา เอาระบอบเศรษฐกิจทุนนิยม เข้าแทนที่ระบอบเศรษฐกิจศักดินานิยม เอาระบอบการเมืองประชาธิปไตย แทนที่ระบอบการเมืองสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ถ้าเรานับอายุของระบอบทุนนิยม จากที่เริ่มพัฒนาจนถึงปัจจุบันก็ประมาณ 500 ปีหรือ 5 ศตวรรษ

ในระหว่าง 5 ศตวรรษนี้ การพัฒนาทุนนิยมจะไม่สม่ำเสมอ บางประเทศพัฒนาไปไกลจนเป็นจักรวรรดินิยมและลัทธิล่าเมืองขึ้น ส่วนประเทศที่ยังไม่พัฒนา สังคมยังอยู่ในขั้นก่อนทุนนิยม ก็จะตกเป็นเมืองขึ้นกึ่งเมืองขึ้น ของประเทศทุนนิยมล่าเมืองขึ้น ตามเงื่อนไขประวัติศาสตร์ที่การพัฒนาสังคมเหลื่อมล้ำต่ำ สูงไม่เท่ากัน

จนถึงต้นศตวรรษ-กลางศตวรรษที่ 20 สังคมสังคมนิยมอันเป็นขั้นต้นของสังคมคอมมิวนิสต์ ได้อุบัติขึ้นจากประเทศหนึ่งเป็นหลายประเทศ จนกลายเป็นระบอบสังคมของโลก ควบคู่กับระบอบทุนนิยม ส่งผลให้เกิดกระแสการเคลื่อนไหวของขบวนการปลดแอกประชาชาติ ระหว่างกลาง - ปลายศตวรรษที่ 20

บรรดาประเทศเมืองขึ้นกึ่งเมืองขึ้น พากันต่อสู้ช่วงชิงจนได้มาซึ่งเอกราชและเลือกเดินหนทาง “ มิใช่ทุนนิยม ” แต่ในเวลาต่อมา ก็พากันหันมาเดินหนทางทุนนิยม กลายเป็นประเทศทุนนิยมที่พัฒนาทีหลังหรือกำลังพัฒนา จึงกล่าวได้ว่าประเทศต่าง ๆ ของโลกในปัจจุบัน ได้ก้าวเข้าสู่ทุนนิยมโดยถ้วนหน้าแล้ว รวมทั้งประเทศไทยเราด้วย

ส่วนจะเป็นทุนนิยมแบบไหน เป็นทุนนิยมพัฒนาแล้ว กำลังพัฒนาหรือด้อยพัฒนาก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ซึ่งจะต้องทำการวิเคราะห์ตามลักษณะพิเศษของสังคมนั้น ๆ

สำหรับสังคมประเทศไทยเรา มีลักษณะพิเศษที่แตกต่างจากประเทศอื่น ๆ ตรงที่ชนชั้นนายทุนไทยถึงแม้ว่า ได้เปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ เป็นระบอบประชาธิปไตย ในปี พ.ศ. 2475 ก็ตาม แต่ประชาธิปไตยของชนชั้นนายทุน ก็ไม่สามารถหยั่งรากลงดินได้

เพราะว่า ถูกทำลาย ถูกยับยั้งไม่ให้เข้มแข็งเติบใหญ่ ด้วยการยึดอำนาจรัฐประหารครั้งแล้วครั้งเล่าโดยขุนศึกศักดินา พรรคการเมืองซึ่งเป็นตัวแทนของชนชั้นนายทุนไทย ไม่สามารถพัฒนาให้เข้มแข็ง เติบใหญ่กลายเป็นพลังในการพัฒนาทุนนิยม ตามกฎเกณฑ์ทั่วไปได้

ชนชั้นศักดินาในฐานะที่เป็นชนชั้นหนึ่งไม่ดำรงอยู่อีกต่อไป เพราะได้แปรเป็นชนชั้นนายทุน กลายเป็นกลุ่มทุนศักดินาที่มีอำนาจและอิทธิพลเหนือรัฐ มีบารมี มีศักดานุภาพที่สั่งสมมายาวนาน สามารถดลบันดาล ให้การเมืองเปลี่ยนแปลงไปตามเจตจำนงทางอัตวิสัยของตนได้

โดยใช้อิทธิพลเหนือรัฐผ่านกลไกรัฐที่สำคัญ เช่นกองทัพ ขุมกำลังข้าราชการประจำ ชนชั้นผู้ดีมีตระกูลในสังคม กลไกทางกฎหมาย ศาล รวมทั้งสื่อสารมวลชนที่อยู่ในอาณัติ เป็นต้น โดยพรรคการเมือง ซึ่งเป็นตัวแทนของชนชั้นนายทุน ไม่เคยกุมกลไกเหล่านี้ได้แม้แต่พรรคเดียว

บางคนบอกว่า ประเทศไทยได้พัฒนาเป็นทุนนิยมแล้ว ทั้งรากฐานทางเศรษฐกิจและโครงสร้างชั้นบน การเมืองการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยของชนชั้นนายทุนแล้ว ทั้งทางปริมาณและคุณภาพ มีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด ที่ทุกคนแม้แต่พระเจ้าแผ่นดิน ก็ไม่มีเอกสิทธิ์ ต้องอยู่ภายใต้กฎหมาย มีบทบัญญัติอีกมากมายรองรับสิทธิหน้าที่ของประชาชน ที่ใครก็ละเมิดไม่ได้

บทบัญญัติมีอยู่จริง แต่ก็มีการละเมิด ล้มล้างรัฐธรรมนูญอันเป็นกฎหมายสูงสุดโดยกลุ่มอำนาจเหนือรัฐตลอด 70 กว่าปีที่ผ่านมา เพราะฉะนั้น ถึงแม้ว่ารากฐานทางเศรษฐกิจ รูปแบบการผลิต รูปแบบการขูดรีด จะเป็นทุนนิยมแล้วก็ตาม

แต่โครงสร้างชั้นบน การเมือง การปกครอง วัฒนธรรม ศาสนา จารีต ขนบธรรมเนียมประเพณี รูปการจิตสำนึก ในปริมณฑลด้านต่าง ๆ เหล่านี้ ยังเป็นศักดินาอยู่อย่างหนาแน่น ทั้งรูปแบบภายนอกและเนื้อหาภายใน ทั้งทางปริมาณและคุณภาพ รูปแบบการขูดรีดแบบศักดินาเดิม แม้จะไม่ดำรงอยู่แล้ว หรือมีก็เหลือน้อยเมื่อเทียบสัดส่วนกับรูปการขูดรีดแบบทุนนิยม เช่นการขูดรีดค่าเช่า และการปล่อยกู้รีดดอกสูง เป็นต้น

แต่รูปแบบการขูดรีดที่อยู่นอกกฎเกณฑ์โดยทั่วไปของชนชั้นนายทุน กลับเป็นรูปแบบขูดรีดที่สำคัญของกลุ่มทุนศักดินา เช่น ใช้อภิสิทธิ์ ใช้บารมี ที่กลุ่มทุนกลุ่มอื่นไม่สามารถทำได้ ไปสะสมทุนและรวมศูนย์ทุน จนกลุ่มทุนกลุ่มนี้ กลายเป็นกลุ่มทุนผูกขาดขนาดใหญ่ ที่มีสินทรัพย์รวมมูลค่า มากมายมหาศาล จากรูปแบบและวิธีการขูดรีดที่มีลักษณะศักดินาดังกล่าว

ฉะนั้น กลุ่มทุนผูกขาดศักดินา จึงเป็นกลุ่มทุนที่ขัดขวางการพัฒนาของพลังการผลิต ขัดขวางการพัฒนาเศรษฐกิจ ให้เจริญก้าวหน้า ขัดขวางการพัฒนาการเมืองการปกครองในระบอบประชาธิปไตยให้สมบูรณ์ พรรคการเมืองอันเป็นรากฐานของระบอบประชาธิปไตย ถูกกลุ่มทุนผูกขาดกลุ่มนี้ ทำลายพรรคแล้วพรรคเล่า

ยิ่งพรรคการเมืองแนวสังคมนิยม ยิ่งไม่มีวันได้ผุดได้เกิด เหลือเพียงพรรคการเมืองเก่าแก่ ซึ่งเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของกลุ่มทุนกลุ่มนี้ ที่อยู่ยงคงกะพัน ทุกครั้งที่พรรคการเมืองอันเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของกลุ่มทุนกลุ่มอื่น ทำท่าจะเข้มแข็ง ก็จะถูกทำลายด้วยการยึดอำนาจรัฐประหารเสียทีหนึ่ง ต้องกลับไปนับหนึ่งใหม่อยู่เรื่อยไป

ขนาดพรรคการเมือง ซึ่งมีที่นั่งในรัฐสภาท่วมท้น โดยผ่านการเลือกตั้ง ด้วยเสียงสนับสนุนของประชาชนถึง 19 ล้านเสียง จนสามารถจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียวได้ ก็ยังเอาตัวไม่รอด ถูกไล่บี้จนแตกกระสานซ่านเซ็น

ฉะนั้น สิ่งที่เขียนไว้ในรัฐธรรมนูญว่า ประชาชนเป็นเจ้าของอำนาจอธิปไตยนั้น จึงเป็นเพียงรูปแบบที่เขียนไว้ให้ดูสวยหรู และมีไว้สำหรับหลอกประชาชน ให้หลงดีใจเท่านั้น

เพราะอำนาจที่แท้จริง อยู่ที่เหล่าขุนนางอำมาตย์ เหล่าชนชั้นผู้ดีมีตระกูลในสังคม ซึ่งเป็นตัวแทนผลประโยชน์ของกลุ่มทุนศักดินา รูปแบบภายนอก ดูเป็นประชาธิปไตย แต่เนื้อหาภายในคืออำมาตยาธิปไตย อภิชนาธิปไตย

สำหรับความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกับระบบเศรษฐกิจโลก เนื่องจากเศรษฐกิจโลกในปัจจุบันเป็นเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ ไม่มีประเทศใดในโลก สามารถอยู่ได้ตามลำพังโดยไม่สัมพันธ์กับระบบเศรษฐกิจโลก ทุกประเทศล้วนตกอยู่ในกระแสและวังวนของเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ทั้งสิ้น

ทางเดียวที่จะต่อต้านกระแสเศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ ที่บรรดาประเทศทุนนิยมพัฒนาทีหลังตกเป็นเบี้ยล่าง ถูกประเทศทุนนิยมที่เจริญแล้วเอารัดเอาเปรียบก็คือ พัฒนาการเมืองในระบอบประชาธิปไตยให้สมบูรณ์ และพัฒนาเศรษฐกิจทุนนิยมให้เข้มแข็ง

จะได้ร่วมกับประเทศที่ถูกเอารัดเอาเปรียบทั้งปวง สร้างอำนาจต่อรอง ให้มีการจัดระเบียบเศรษฐกิจโลกใหม่แทนระเบียบเศรษฐกิจโลกเก่า ที่รับใช้กลุ่มประเทศทุนนิยมที่เจริญแล้วมายาวนาน แต่กลุ่มทุนศักดินา ยินดีที่จะให้เศรษฐกิจการเมืองคงสถานภาพแบบเดิม ๆ คือ การเมืองในระบอบประชาธิปไตยล้มลุกคลุกคลาน

โดยอ้างว่าประชาธิปไตยแบบตะวันตกนั้น ไม่เหมาะกับสังคมไทย สังคมไทยมีลักษณะพิเศษต้องเป็นประชาธิปไตยแบบไทยไทย ส่วนเศรษฐกิจ ก็ถอยหลังไปยึดมั่นในทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง ทั้งนี้เพื่อให้กลุ่มทุนของตน สามารถพัฒนาไปตามลำพังอย่างไร้คู่แข่ง โดยสมคบกับทุนจักรวรรดินิยม

ส่วนทุนจักรวรรดินิยม ก็ยินดีให้ไทยคงสภาพเศรษฐกิจการเมืองที่อ่อนแอ ล้าหลัง ล้มลุกคลุกคลาน จะได้เอารัดเอาเปรียบสูบรีดได้อย่างเต็มที่ ฉะนั้น ทั้งกลุ่มทุนศักดินาและจักรวรรดินิยม จึงมีผลประโยชน์ต่างตอบแทน ในการทำให้เศรษฐกิจการเมืองของไทยไม่พัฒนา เป็นอิทธิพลทั้งจากภายในและภายนอกที่ขัดขวางการพัฒนาเศรษฐกิจ การเมืองและสังคมของประเทศไทย

ลักษณะสังคมที่รากฐานทางเศรษฐกิจเป็นทุนนิยม แต่โครงสร้างชั้นบนยังเป็นศักดินาอำมาตยาธิปไตย อิทธิพลที่เป็นอุปสรรคขัดขวางการพัฒนาเศรษฐกิจทุนนิยมให้เข้มแข็ง พัฒนาประชาธิปไตยให้สมบูรณ์คือ อิทธิพลของกลุ่มทุนศักดินาและจักรวรรดินิยม

ลักษณะสังคมอย่างนี้ จะเรียกว่าสังคมอะไรดี “ ทุนนิยมขั้นต้นตอนปลายที่มีอิทธิพลศักดินาหลงเหลืออยู่ ” “ ทุนนิยมบริวารที่ขึ้นต่อทุนนิยมศูนย์กลาง ” “ ทุนนิยมแบบพิกลพิการ ” “ ทุนนิยมศักดินาทหาร ” “ ทุนนิยมกำลังพัฒนาภายใต้อำนาจ และอิทธิพลครอบงำของศักดินานิยมและจักรวรรดินิยม ” “ทุนนิยมกำลังพัฒนา ที่มีอำนาจอิทธิพลศักดินาและจักรวรรดินิยมครอบงำอยู่ ”

คำจำกัดความใดที่สามารถสะท้อนรูปแบบและเนื้อหาของสังคม ได้ครอบคลุมที่สุด ก็น่าจะถือเอาอันนั้น ขอเพียงเรามองเห็นเป้าหมายได้ชัดเจน เพื่อกำหนดภาระหน้าที่ทางประวัติศาสตร์ได้ถูกต้องก็พอแล้ว ส่วนคำจำกัดความนั้น จะเป็นอะไรก็ได้ ไม่ควรเสียเวลาไปถกเถียงกันให้มากนัก

จากลักษณะของสังคมดังกล่าว ความขัดแย้งของสังคม จึงเป็นความขัดแย้งระหว่างประชาชนอันกว้างไพศาล กับชนชั้นปกครองที่มีอำนาจและอิทธิพลเหนือรัฐ และความขัดแย้งระหว่างพลังฝ่ายประชาธิปไตยฝ่ายหนึ่ง กับพลังฝ่ายอนุรักษ์นิยมอำมาตยาธิปไตยอีกฝ่ายหนึ่ง

ภาระหน้าที่ทางประวัติศาสตร์ของเราคือ สามัคคีกับชนชั้นต่าง ๆ ในสังคม รวมทั้งชนชั้นนายทุนที่ถูกกลุ่มทุนศักดินาเอารัดเอาเปรียบ สามัคคีกับพลังฝ่ายประชาธิปไตยทั้งปวง กับทุกพรรคการเมือง ทุกกลุ่มการเมือง ที่ถูกกลุ่มอำนาจเหนือรัฐกดขี่ด้วยกำลัง (ถูกปล้นอำนาจตามกฎหมายด้วยการรัฐประหารฉีกรัฐธรรมนูญ) ถูกกลั่นแกล้งด้วยกฎหมายโดยตุลาการภิวัฒน์

กลไกสำคัญอีกอันหนึ่ง (เลือกยุบพรรคตัดสิทธิ์ทางการเมืองแกนนำคนสำคัญของพรรคการเมือง ที่ไม่อยู่ในอาณัติของตน ยกเว้นพรรคการเมืองที่สั่งซ้ายหันขวาหันได้) ตัดแข้งตัดขาไม่ให้พรรคการเมืองนอกอาณัติ พัฒนาพลังทางการเมืองจนเข้มแข็งเติบใหญ่

เราจะต้องร่วมกับพรรคการเมืองเหล่านี้ ต่อสู้เพื่อให้ได้มาซึ่งประชาธิปไตยที่สมบูรณ์

ร่วมกันต่อสู้กับความไม่เป็นธรรมในสังคม เพื่อให้ได้มาซึ่งสังคมใหม่ ที่ไม่มีการแบ่งชั้นวรรณะ ทุกคนมีความเสมอภาคทางเศรษฐกิจ มีศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์เท่าเทียมกันอย่างแท้จริง

ที่มา ไฟลามทุ่ง

สังคมนิยมจากล่างสู่บน

admin — Sun, 05 Jul 2009 00:40:06 +0700

หมายเหตุ บทความนี้ นำมาจากเอกสารพีดีเอฟ ซึ่งเป็นสิ่งตีพิมเผยแพร่ของ เว็บองค์กรเลี้ยวซ้าย ซึ่งเป็นกลุ่มนิยมซ้าย ที่ยังคงยึดมั่นในลัทธิมาร์กซ-เลนิน และได้เคลื่อนไหวเผยแพร่แนวทางสังคมนิยมและรัฐสวัสดิการ ต่อกลุ่มแรงงานและนักศึกษามหาวิทยาลัยต่าง ๆ มาเป็นเวลานาน

เนื่องจากเอกสารต้นฉบับเป็นไฟล์พีดีเอฟ จึงขอท่านผู้อ่าน กรุณาดาวโหลดไปอ่าน ตามลิ้งด้านล่างนี้

สังคมนิยมจากล่างสู่บน หรือ

จากดาวโหลดจาก เว็บเลี้ยวซ้าย

ทำไมต้องสังคมนิยม ? โดย อัลเบิร์ท ไอน์สไตน์

admin — Mon, 15 Jun 2009 01:19:00 +0700

หมายเหตุ บทความ ทำไมต้องสังคมนิยม ? เขียนโดย อัลเบิร์ท ไอน์สไตน์ เมื่อประมาณ ปี คศ.1949 (พศ.2492 ) ให้นิตยสาร Monthly Review ชื่อเดิมในภาษาอังกฤษคือ Why Socialism ? by Albert Einstein แปลและเรียบเรียงโดย สมเกียรติ ตั้งนโม เผยแพร่ที่ เว็บมหาวิทยาลัยเที่ยงคืน

กองบรรณาธิการ นำมาเสนอในเวลานี้ เนื่องจากเห็นว่า แม้กาลเวลาจะล่วงเลยมา ถึง 60 ปีแล้ว แต่งานนี้ ยังมีคุณค่าทางวิชาการและทางประวัติศาสตร์ต่อคนรุ่นปัจจุบัน

คำนำของผู้แปลและเรียบเรียง

เมื่อประมาณ 50 ปีที่แล้ว อัลเบริท ไอน์สไตน์ ได้เขียนบทความนี้ขึ้นมาให้กับนิตยสาร Monthly Review (1949) เพื่อสะท้อนความรู้สึก เกี่ยวกับวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจของลัทธิทุนนิยมในตะวันตก ซึ่งได้ก่อให้เกิดความแตกแยกของสังคมออกเป็นชิ้น ๆ จนถึงระดับปัจเจก.

ผลพวงดังกล่าวนี้ เกิดขึ้นมาจากการแข่งขันและการเล็งผลเลิศไปที่กำไรเป็นสำคัญ ทำให้ปัจเจกชนขาดสำนึกที่มีต่อสังคม แม้กระทั่งต่อกลุ่มที่ตนสังกัด

นอกจากนี้ เขายังสะท้อนให้เห็นถึงกลุ่มทุนและนายทุนเอกชน ผู้ซึ่งครอบครองเครื่องมือและปัจจัยการผลิต ที่พยายามเอาเปรียบบรรดาคนงานทั้งหลาย โดยหวังเพียงผลกำไรของตนเป็นสำคัญ

อีกทั้งโรงเรียนต่างๆก็มุ่งสร้างคนเข้าสู่ระบบทุนนิยมนี้ ปลูกฝังทัศนะคติเกี่ยวกับการแข่งขัน โดยปราศจากความสำนึกทางศีลธรรม

และเมื่อมองไปที่ระบบการเมือง พรรคการเมืองส่วนใหญ่ ก็ถูกนายทุนเอกชนเข้ามามีอิทธิพลครอบงำ ทำให้ผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียง ไม่สามารถเลือกตัวแทนผลประโยชน์ของตนเองเข้าไป แก้ปัญหาความทุกข์ยากของตัวเองได้

ไอน์สไตน์ได้เสนอทางออกของวิกฤตสังคม โดยนำเอาลัทธิสังคมนิยมมาพิจารณา ซึ่งในเวลานั้น ถือเป็นเรื่องต้องห้าม (taboo)

เขาได้มองเห็นคุณความดีของระบอบสังคมนิยม ที่มุ่งกระทำเพื่อสังคมและชุมชน มากกว่าที่จะเล็งผลสำเร็จไปที่ตัวปัจเจกชน มองระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมที่คำนึงถึงภาคแรงงานและการผลิต เพื่อประโยชน์ที่แท้จริง มากกว่าคำนึงผลกำไรและการผลิตสินค้าอันไม่จำเป็น

การนำเสนอสิ่งเหล่านี้ เป็นการเสนอแนวคิดข้ามขอบเขตความรู้ของตนเองไปสู่สาขาเศรษฐศาสตร์ ดังนั้น การเริ่มต้นบทความชิ้นนี้ ไอน์สไตน์จึงให้เหตุผลกับผู้อ่าน อีกทั้งเป็นการสร้างฐานของความชอบธรรมขึ้นสำหรับตนเอง

เพื่อเสนอความคิดเห็นส่วนตัวต่อมาตามลำดับ และในท้ายที่สุด เขามาจบลงที่การชื่นชมต่อนิตยสาร monthly Review ที่เป็นเวที ให้กับการถกเถียงกันในประเด็นเกี่ยวกับสังคมนิยมในโลกตะวันตก

บทความนี้ แรกทีเดียวได้รับการตีพิมพ์ในนิตยสาร Monthly Review ฉบับแรก (พฤษภาคม 1949) This essay was originally published in the first issue of Monthly Review (May 1949)

---------------------------------------------------------------------------

คำถามมีว่า คน ๆ หนึ่งสามารถจะให้คำแนะนำ และแสดงทัศนะในเรื่องของสังคมนิยมออกมาได้ไหม, ทั้ง ๆ ที่คน ๆ นั้นไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญ ในประเด็นปัญหาทางด้านเศรษฐกิจและสังคมแต่อย่างใดเลย ?

สำหรับข้าพเจ้าแล้ว มีเหตุผลมากมายที่จะตอบว่า เขาคนนั้น สามารถที่จะทำเช่นนั้นได้

ประการแรก ขอให้ข้าพเจ้าพิจารณาถึงคำถามข้างต้น จากแง่คิดหรือความเห็นทางความรู้ที่เป็นวิทยาศาสตร์ก่อน.

ดังที่ปรากฎ อาจมองได้ว่า โดยสาระแล้ว มันไม่มีความแตกต่างกันในระเบียบวิธีการเลยระหว่าง ดาราศาสตร์และเศรษฐศาสตร์

นั่นคือ ในขอบเขตความรู้ทั้งสองสายนี้ บรรดานักวิทยาศาสตร์และนักวิชาการทั้งหลาย ต่างพยายามที่จะค้นหากฎเกณฑ์ต่าง ๆ ของการเป็นที่ยอมรับได้ทั่ว ๆ ไป สำหรับกลุ่มของปรากฎการณ์ที่มีขอบเขตกำหนดอันหนึ่ง

เพื่อที่จะสร้างความเชื่อมโยงกันเกี่ยวกับปรากฏการณ์ต่าง ๆ เหล่านี้ขึ้นมา ให้สามารถเข้าใจได้อย่างชัดเจนเท่าที่จะเป็นไปได้ แต่ในความเป็นจริง ความแตกต่างกันในเรื่องวิธีการนั้น แน่นอน มันมีอยู่อย่างไม่อาจปฏิเสธได้

สำหรับการค้นหากฎเกณฑ์ต่าง ๆ ในขอบเขตหรือความรู้ทางด้านเศรษฐศาสตร์ ถูกทำให้ยุ่งยากขึ้นมาโดยสภาวการณ์ที่ว่า ปรากฎการณ์ที่ได้รับการสังเกตทางเศรษฐกิจนั้น บ่อยครั้ง ได้รับผลกระทบจากเงื่อนไขหรือปัจจัยต่าง ๆ มากมาย ซึ่งยากมากที่จะประเมินออกมาได้ ในลักษณะที่แยกส่วนหรือเบ็ดเสร็จเด็ดขาดในตัวของมันเอง.

อีกประการหนึ่ง ประสบการณ์ซึ่งได้มีการสะสมเพิ่มพูนขึ้นมา นับจากการเริ่มต้นของสิ่งที่เรียกว่า "ยุคอารยธรรมในประวัติศาสตร์ของมนุษย์" นั้น - อย่างที่พวกเรารู้กัน - ได้รับอิทธิพลอย่างมาก และถูกวางข้อจำกัดเอาไว้โดยมูลเหตุต่าง ๆ หรือที่มา ซึ่งไม่ได้เป็นเรื่องของเศรษฐกิจแต่เพียงอย่างเดียวโดด ๆ แต่อย่างใด

ยกตัวอย่างเช่น รัฐที่สำคัญ ๆ ส่วนใหญ่ในประวัติศาสตร์ ต่างเป็นหนี้บุญคุณในการดำรงอยู่ของพวกมัน ด้วยการพิชิตหรือการได้ชัยชนะผู้อื่นมา

ผู้คนที่ได้ชัยชนะทั้งหลายได้สถาปนาตัวของพวกเขาเองขึ้น, ทั้งทางด้านกฎหมายและทางเศรษฐกิจ, ในฐานะที่เป็นชนชั้นพิเศษหรืออภิสิทธิ์ชนของประเทศที่พ่ายแพ้

พวกเขาได้ยึดครองผืนแผ่นดินในฐานะผู้เป็นเจ้าของแบบผูกขาด และได้แต่งตั้งตำแหน่งพระ หรือตัวแทนศาสนาขึ้นมาท่ามกลางหมู่พวกเขา

บรรดาพระและตัวแทนทางศาสนา ได้เข้ามาควบคุมเรื่องของการศึกษา, ทำการแบ่งแยกชนชั้นต่าง ๆ ในสังคมออกจากกัน โดยการสถาปนาสถาบันที่มั่นคงขึ้น และได้สร้างระบบคุณค่าอันหนึ่งมารองรับ โดยที่ผู้คนจำนวนมากไม่ทันรู้ตัวหรือสำนึกมาก่อน, ทั้งนี้เพื่อคอยเป็นแนวนำทางต่อพฤติกรรมต่าง ๆทางสังคมของพวกเขา.

แต่ขนบจารีตทางประวัติศาสตร์ ดังที่กล่าว ของเมื่อวันวาน; จริงๆแล้ว ไม่มีอะไรเลยที่เราพิชิตหรือเอาชนะ ดังที่ Thorstein Veblen (1857-1929) เรียกว่า "ช่วงของการปล้นชิงหรือเบียดเบียนกัน"ในพัฒนาการของมนุษย์("the predatory phase" of human development).

ข้อเท็จจริงต่าง ๆ ที่น่าสังเกตุในทางเศรษฐกิจเป็นเรื่องของช่วงตอนดังกล่าว และแม้แต่กฎเกณฑ์ต่าง ๆ อันนั้น ดังที่เราได้สืบทอดมาจากพวกเขา ก็ไม่อาจนำมาใช้กับช่วงตอนอื่นๆได้.

โดยเหตุที่จุดประสงค์ที่แท้จริงของสังคมนิยมเป็นที่ประจักษ์ว่า ชัยชนะและความก้าวหน้า มันอยู่เลยไปจากช่วงตอนของการปล้นชิงในพัฒนาการของมนุษย์,

ดังนั้น ศาสตร์ทางเศรษฐกิจในรัฐที่มีอยู่ สามารถที่จะทอดความสว่างได้เพียงเล็กๆน้อยๆเท่านั้น ลงไปบนสังคมที่ยึดถือแนวทางสังคมนิยมแห่งอนาคต.

กล่าวให้ง่ายก็คือ เศรษฐกิจในแบบปล้นชิงหรือเบียดเบียนนั้น มันล้าหลังไปกว่าแนวทางของสังคมนิยมนั่นเอง.

ประการที่สอง, สังคมนิยมได้ถูกกำกับทิศทาง ให้หันเข้าสู่เป้าหมายทางด้านจริยธรรมทางสังคม.

แต่อย่างไรก็ตาม วิทยาศาสตร์, ไม่สามารถสร้างเป้าหมายต่างๆ, หรือแม้แต่ค่อย ๆ ทำให้มันซึมซาบเข้าไปในตัวมนุษย์ได้; วิทยาศาสตร์, อย่างมากที่สุดก็เพียง จัดหาวิธีการซึ่งจะทำให้บรรลุถึงเป้าหมายต่างๆได้บ้าง.

สำหรับเป้าหมายต่าง ๆ ในตัวของมันเองนั้น ได้ถูกนึกคิดหรือเข้าใจ โดยบุคลิกภาพต่างเกี่ยวกับอุดมคติที่สูงตระหง่านทางจริยธรรม และ - ถ้าหากว่าเป้าหมายเหล่านี้ไม่เป็นหมัน, แต่มีชีวิตและกระฉับกระเฉง - ได้ถูกรับเอามา และอุ้มชูต่อไป โดยผู้คนเป็นจำนวนมากเหล่านั้น, มันก็จะมากำหนดวิวัฒนาการที่เป็นไปอย่างช้า ๆ ของสังคม จนแทบจะไม่ทันรู้สึกตัว

กับเหตุผลข้างต้นเหล่านี้, เราควรที่จะพิทักษ์ตัวของเรา ไม่ใช่เพื่อประเมินวิทยาศาสตร์ และระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์เอาไว้สูงเกินไป เมื่อมันเป็นคำถามหนึ่งของปัญหาต่างๆของมนุษย์;

และเราไม่ควรจะทึกทักไปว่า ผู้เชี่ยวชาญทั้งหลายเป็นบุคคลเพียงคนเดียว ซึ่งเป็นผู้มีสิทธิที่จะแสดงตัวของพวกเขาเอง ต่อคำถามต่าง ๆ ที่มีผลกระทบต่อองค์ระบบของสังคม.

เสียงของผู้คนจำนวนนับไม่ถ้วนต่างยืนยันเป็นครั้งคราวในตอนนี้ว่า สังคมมนุษย์กำลังผ่านไปสู่ช่วงวิกฤตหนึ่ง, ซึ่งความมั่นคงของมันนั้นได้ถูกทำให้แตกออกเป็นชิ้นๆอย่างรุนแรง.

มันเป็นลักษณะเฉพาะอันหนึ่งของสถานกาณ์ที่ปัจเจกชนแต่ละคน ต่างรู้สึกเมินเฉยหรือไม่แยแส หรือแม้แต่เป็นปรปักษ์กับกลุ่ม, ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่, ซึ่งพวกเขาสังกัดอยู่. เพื่อที่จะแสดงความหมายของข้าพเจ้าขึ้นมาเป็นภาพ, ขอให้ข้าพเจ้าบันทึกประสบการณ์ส่วนตัวอันหนึ่งลงในที่นี้.

เมื่อเร็ว ๆ นี้ ข้าพเจ้าได้พูดคุยกับคนที่เฉลียวฉลาดและเป็นมิตรที่ดีคนหนึ่ง เกี่ยวกับเรื่องการคุกคามของสงครามอีกรูปแบบหนึ่ง ซึ่งในความเห็นของข้าพเจ้า มันจะเป็นสงครามที่ก่อให้เกิดอันตราย ที่รุนแรงและจริงจังต่อการดำรงอยู่ของมนุษยชาติ

และข้าพเจ้าตั้งข้อสังเกตว่า จะมีเพียงองค์กรที่อยู่เหนือชาติต่างๆเท่านั้น(supra-nation organization)ที่จะให้การปกป้องจากภัยและอันตรายนี้ได้.

แต่พื่อนของข้าพเจ้า, ได้กล่าวกับข้าพเจ้าด้วยความสงบและเยือกเย็นว่า : "ทำไมคุณจึงรู้สึกเป็นปรปักษ์อย่างลึกซึ้ง ต่อการสูญสิ้นเผ่าพันธุ์มนุษย์ล่ะ ?"

ข้าพเจ้ามั่นใจว่า น้อยมากเท่า ๆ กับศตวรรษที่ผ่านมา ที่จะมีใครพูดออกมาในลักษณะแบบนี้. มันเป็นถ้อยคำของคน ๆ หนึ่ง ซึ่งพยายามมุ่งมั่นอย่างไร้ประโยชน์ ที่จะบรรลุถึงดุลยภาพอันหนึ่งภายในตัวของเขาเอง และสูญสิ้นความหวังเกี่ยวกับความต่อเนื่องไปแล้ว ไม่มากก็น้อย.

มันเป็นการแสดงออกของความโดดเดี่ยวอันเจ็บปวด และการแยกตัวออกไป จากผู้คนจำนวนมากที่กำลังเป็นทุกข์ในวันเวลาเหล่านี้.

คำถามก็คือ อะไรคือสาเหตุเหล่านี้ ? และมันมีทางออกสำหรับเรื่องนี้ไหม ?

มันง่ายที่จะตั้งคำถามต่าง ๆ ขึ้นมา, แต่ยากที่จะตอบคำถามเหล่านั้นออกมา ในระดับที่มีความมั่นใจ.

แต่อย่างไรก็ตาม ข้าพเจ้าจะพยายามลองดู ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ แม้ว่า ข้าพเจ้าจะสำนึกเกี่ยวกับข้อเท็จจริงที่ว่า ความรู้สึกของพวกเราและความมุ่งมั่น บ่อยครั้ง เป็นสิ่งที่ขัดแย้งกันและคลุมเครือ และนั่นทำให้พวกมันไม่สามารถที่จะได้รับการแสดงออกมาได้ง่าย ๆ และมีสูตรสำเร็จ

อย่างที่เห็นพ้องต้องกัน มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่โดดเดี่ยวและเป็นสัตว์สังคมในเวลาเดียวกัน.

ในฐานะสิ่งมีชีวิตที่โดดเดี่ยว เขาพยายามที่จะปกป้องการดำรงอยู่ของเขา และบุคคลทั้งหลาย ซึ่งมีความใกล้ชิดกับเขาที่สุด เขาจะชดเชยความปรารถนาส่วนตัวต่าง ๆ ของเขา และจะพัฒนาความสามารถภายในต่างๆของตัวเองขึ้นมา.

ส่วนในฐานะสัตว์สังคม เขาแสวงหาที่จะบรรลุถึงการยอมรับ และการเป็นที่ชื่นชอบของเพื่อนมนุษย์, เพื่อปันส่วนความพอใจของพวกเขา เพื่อคอยปลอบโยนในความเศร้าโศกของพวกเขา และเพื่อปรับปรุงเงื่อนไขเกี่ยวกับชีวิตของพวกเขา.

การมีอยู่เกี่ยวกับความผันผวนเหล่านี้ (มนุษย์ในฐานะปัจเจกและในฐานะสัตว์สังคม), มันขัดแย้งกันบ่อย ๆ พวกเขามุ่งมั่นและพยายามที่จะให้เหตุผล หรือคำอธิบายเกี่ยวกับลักษณะเฉพาะพิเศษของมนุษย์, และการรวมตัวกัน

โดยเฉพาะที่มากำหนดขอบเขตซึ่ง ปัจเจกชนคนหนึ่ง สามารถบรรลุถึงดุลยภาพภายในได้ ในเวลาเดียวกัน ก็สามารถส่งเสริมไปสู่การดำรงอยู่ที่ดีของสังคมได้เช่นกัน.

มันเป็นไปได้ทีเดียวที่ว่า ความเข้มแข็งในเชิงสัมพัทธ์เกี่ยวกับแรงขับทั้งสองอันนี้ โดยหลักแล้ว ได้ถูกกำหนดโดยการรับทอดสืบช่วงลงมา.

แต่บุคลิกภาพ ในท้ายที่สุดนั้นดังที่ปรากฏ ส่วนใหญ่แล้วได้รับการก่อตัวขึ้นมาโดยสภาพแวดล้อม ซึ่งมนุษย์บังเอิญไปค้นพบตัวเขาในช่วงระหว่างพัฒนาการของตัวเอง โดยโครงสร้างของสังคมซึ่งเขาได้เติบโตขึ้น, โดยขนบประเพณีของสังคม, และโดยลักษณะการประเมินเกี่ยวกับแบบฉบับเฉพาะของพฤติกรรม.

แนวคิดนามธรรมคำว่า"สังคม" มีความหมายต่อมนุษย์ในฐานะปัจเจกชน กล่าวคือ มันเป็นผลรวมเกี่ยวกับความสัมพันธ์ทั้งโดยตรงและโดยอ้อมของเขา ที่มีต่อคนร่วมยุคร่วมสมัย และผู้คนทั้งหมดของคนในรุ่นก่อนหน้าเขา.

ปัจเจกชนสามารถที่จะคิด รู้สึก ดิ้นรนต่อสู้ และทำงานโดยตัวของเขาเอง; แต่เขาก็ขึ้นอยู่กับหรือต้องพึ่งพาสังคมมากมาย - ทั้งทางด้านกายภาพ, สติปัญญา และการมีอยู่เกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึกของเขา - ซึ่งเป็นไปไม่ได้เลยที่เราจะคิดถึงเขา หรือเข้าใจเขา โดยอยู่ภายนอกกรอบหรือขอบเขตของสังคมได้.

มันคือ"สังคม"ซึ่งได้ตระเตรียมหรือจัดหาอาหารมาให้กับมนุษย์, เสื้อผ้า บ้าน เครื่องมือการทำงาน ภาษา รูปแบบต่างๆทางความคิด และส่วนใหญ่เกี่ยวกับเนื้อหาของความคิด;

เป็นไปได้ว่า ชีวิตของเขาได้รับการสร้างขึ้นมา โดยผ่านแรงงานและความสำเร็จของผู้คน ทั้งในอดีตและปัจจุบันนับเป็นล้าน ๆ คน ผู้ซึ่งทั้งหมด ซ่อนอยู่เบื้องหลังคำ ๆ เล็ก ๆ คำหนึ่งที่ออกเสียงว่า"สังคม"

ด้วยเหตุนี้ มันจึงเป็นที่ชัดแจ้งว่า การพึ่งพาอาศัยของปัจเจกชนต่อสังคมนั้น คือข้อเท็จจริงอันหนึ่งเกี่ยวกับธรรมชาติ ซึ่งไม่สามารถที่จะลบล้างไปได้ - เทียบกันกับกรณีของมดและผึ้ง.

แต่อย่างไรก็ตาม ขณะที่ทั้งหมดเกี่ยวกับกระบวนการชีวิตของมดและผึ้งนั้น ได้ถูกกำหนดลงไปในรายละเอียดที่เล็กที่สุดโดยความเข้มงวด เป็นมรดกตกทอดในระดับสัญชาตญาน, แต่แบบแผนทางสังคมและความสัมพันธ์ที่มีต่อกันของมนุษย์ กลับเป็นเรื่องที่ผันแปรและอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลง และไม่ใช่เรื่องของสัญชาตญานโดยลำพัง.

ความทรงจำ, ความสามารถที่จะรวมตัวกันใหม่, พรสวรรค์เกี่ยวกับการสื่อสารกันได้ด้วยปาก ได้ทำให้มีความเป็นไปได้ในการพัฒนาต่าง ๆ ท่ามกลางหมู่มนุษย์ทั้งหลาย ซึ่งไม่ได้ถูกบงการโดยความจำเป็นทางชีววิทยา.

พัฒนาการต่าง ๆ นั้น แสดงตัวของมันเองออกมาในขนบประเพณีต่าง ๆ สถาบันและองค์กรทั้งหลาย; ทั้งในวรรณคดี; ในความสำเร็จทางด้านวิทยาศาสตร์ และวิศวกรรม ฯลฯ; และรวมไปถึงผลงานทางศิลปะ.

ในด้านหนึ่งนั้น อันนี้ได้อธิบายว่า ทำไมจึงปรากฏว่า มนุษย์สามารถที่จะมีอิทธิพลต่อชีวิตของเขา โดยผ่านการประพฤติการปฏิบัติของตนเอง, และในกระบวนการความคิดที่มีสำนึกอันนี้ และความต้องการ สามารถแสดงบทบาทอันหนึ่งออกมาได้.

มนุษย์เรียนรู้มาตั้งแต่เกิด โดยผ่านการถ่ายทอดทางพันธุกรรม มันเป็นอุปนิสัยในทางชีววิทยาที่พวกเขาต้องคำนึงถึง ซึ่งได้ถูกกำหนดมาและไม่อาจเปลี่ยนแปลงได้, รวมถึงแรงกระตุ้นโดยธรรมชาติ ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของเผ่าพันธุ์มนุษย์.

นอกจากนี้ ช่วงระหว่างที่มีชีวิต เขาได้เรียนรู้สิ่งสร้างทางวัฒนธรรมต่างๆ ซึ่งได้รับมาจากสังคม โดยผ่านการสื่อสาร และผ่านแบบฉบับอื่นๆมากมายของอิทธิพลโน้มน้าวต่างๆ.

ด้วยสิ่งสร้างทางวัฒนธรรมนี้ โดยข้ามผ่านกาลเวลา มันทำหน้าที่รับภาระต่อการเปลี่ยนแปลง และได้มากำหนดขอบเขตอย่างกว้างขวางต่อความสัมพันธ์กันระหว่าง "ปัจเจกชน" กับ "สังคม".

มานุษยวิทยาสมัยใหม่ได้สอนพวกเรา โดยผ่านการสืบค้นเชิงเปรียบเทียบ เกี่ยวกับสิ่งที่ได้รับการเรียกขานว่า วัฒนธรรมดึกดำบรรพ์ต่าง ๆ (primitive cultures),

จากการค้นคว้าดังกล่าวได้บอกกับเราว่า พฤติกรรมทางสังคมของมนุษย์ อาจมีความแตกต่างหรือผิดแผกจากกันได้อย่างกว้างขวาง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับแบบแผนทางวัฒนธรรมที่มาชักชวนหรือครอบงำ และแบบฉบับขององค์กรซึ่งมีอิทธิพลเหนือกว่าในสังคม.

มันเป็นเพราะอันนี้ที่ทำให้คนเหล่านั้น ผู้ซึ่งกำลังดิ้นรนที่จะปรับปรุงผู้คนจำนวนมาก ตระหนักดีว่า มนุษย์ไม่ควรที่จะถูกประณามหรือตำหนิ เนื่องจากสิ่งสร้างทางชีววิทยาของพวกเขา, ต่อการทำลายล้างกันและกัน หรือมีความรู้สึกเมตตาต่อความทารุณโหดร้าย, และเคราะห์กรรมของตนเอง.

ถ้าหากว่าเราถามตัวเองว่า ทำไมโครงสร้างของสังคมและท่าทีทางวัฒนธรรมของมนุษย์ จึงควรที่จะได้รับการเปลี่ยนแปลงไป เพื่อที่จะทำให้ชีวิตมนุษย์มีความพึงพอใจเท่าที่จะเป็นไปได้,

เราควรที่จะสำนึกอยู่เสมอเกี่ยวกับข้อเท็จจริงที่ว่า มันมีเงื่อนไขบางอย่าง ซึ่งเราไม่สามารถที่จะแก้ไขได้. ดังที่กล่าวเอาไว้แล้วก่อนหน้านั้น, ธรรมชาติทางชีววิทยาของมนุษย์ สำหรับวัตถุประสงค์ในทางปฏิบัติ ธรรมชาติในส่วนนี้ไม่ขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลง.

นอกจากธรรมชาติทางชีววิทยาของมนุษย์แล้ว ในอีกด้านหนึ่ง พัฒนาการทางเทคโนโลยีและสถิติประชากรในไม่กี่ศตวรรษหลังมานี้ ได้สร้างเงื่อนไขต่าง ๆ ซึ่ง ในที่นี้ยังคงยืนหยัดอยู่ กล่าวคือ

จำนวนประชากรที่ตั้งรกรากค่อนข้างหนาแน่นมีความสัมพัทธ์กับจำนวนสินค้า ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่งต่อการดำรงอยู่ต่อมาของพวกเขา, การแบ่งแยกอย่างสุดขั้วเกี่ยวกับแรงงาน และเครื่องมือการผลิตที่รวมศูนย์ คือสิ่งจำเป็นอย่างเบ็ดเสร็จ.

วันเวลา - ซึ่งมองย้อนกลับไป ที่ดูเหมือนว่าค่อนข้างจะงดงาม - มันได้สูญสลายหายไปตลอดกาล เมื่อปัจเจกชนแต่ละคน หรือคนกลุ่มเล็ก ๆ สามารถที่จะพึ่งพาตนเองได้.

มันอาจเป็นเพียงการพูดที่เกินความเป็นจริงไปเล็กๆน้อยก็ได้ที่ว่า มนุษยชาติ, นับถึงปัจจุบัน, ได้สร้างชุมชนโลกอันหนึ่งของการผลิตและการบริโภคขึ้นมา

มาถึงตรงนี้ ก็มาถึงจุดที่ข้าพเจ้า อาจต้องชี้แจงให้ทราบเพียงสั้น ๆ ถึงสิ่งที่ได้ทำขึ้นมา เกี่ยวกับสาระสำคัญของวิกฤตการในยุคสมัยของเรา ที่มันไปเกี่ยวพันกับความสัมพันธ์ของ"ปัจเจกบุคคล"กับ"สังคม".

ปัจเจกชนเริ่มมีสำนึกมากขึ้นกว่าที่เคย เกี่ยวกับการที่ต้องพึ่งพาอาศัยสังคม. แต่เขาไม่ได้มีประสบการณ์กับการต้องพึ่งพาอาศัยอันนี้ในด้านบวก, ในฐานะความผูกพันในด้านองค์ประกอบ, ในฐานะอำนาจการปกป้อง,

แต่ค่อนข้างจะเป็นไป ในฐานะการคุกคามอันหนึ่งต่อสิทธิโดยธรรมชาติของตัวเขา หรือแม้กระทั่งการดำรงอยู่ทางเศรษฐกิจของตัวเขา.

ยิ่งไปกว่านั้น, สถานะของเขาในสังคม แรงขับในการยึดถืออัตตาตนเองของการสร้างตัวเขาขึ้นมา ได้รับการเน้นย้ำอยู่อย่างสม่ำเสมอ, ในขณะที่แรงขับทางสังคมของเขา ซึ่งโดยธรรมชาติอ่อนแอกว่า, เสื่อมทรามลงไปเรื่อยๆ. มนุษย์ทั้งหมด ไม่ว่าจะอยู่ในสถานะใดก็ตามในสังคม กำลังทุกข์ทรมานจากกระบวนการความเสื่อมทรามลงไปอันนี้.

บรรดาคนคุกทั้งหลาย ที่ไม่รู้ตัวว่ากำลังติดตรึงอยู่ในกรงขังอัตตานิยมของตนเองนี้ พวกเขารู้สึกไม่ปลอดภัยและไม่มีความมั่นคง เปล่าเปลี่ยวและถูกคร่าเอาความไร้เดียงสาไป ปราศจากความเรียบง่าย และไร้ความสุขในชีวิตที่ไม่จำต้องเป็นผู้ช่ำชอง.

มนุษย์สามารถค้นหาความหมายในชีวิตได้, แม้จะสั้นๆและมีอันตรายดั่งที่มันเป็น, เพียงผ่านการอุทิศตัวของเขาเองให้กับสังคม.

อนาธิปไตยทางเศรษฐกิจของสังคมทุนนิยม ดังที่มีดำรงอยู่ในทุกวันนี้ ในความเห็นของข้าพเจ้า มันคือต้นตอกำเนิดที่แท้จริงของความชั่วร้าย.

เราได้เห็นชุมชนขนาดใหญ่ตรงหน้าเรา ชุมชนของผู้ทำการผลิต สมาชิกของสิ่งซึ่งกำลังดิ้นรนต่อสู้อย่างไม่หยุดยั้ง ที่จะกีดกันหรือแย่งชิงกันและกัน เกี่ยวกับผลพวงของแรงงานรวมของพวกเขา - ซึ่งไม่ได้โดยการใช้กำลัง แต่โดยการยินยอมด้วยศรัทธาทั้งหมด ที่มีต่อกฎเกณฑ์ต่างๆที่ได้รับการสถาปนาขึ้นมาโดยกฎหมาย.

ในแง่มุมอันนี้, มันเป็นสิ่งที่สำคัญซึ่งควรจะตระหนักว่า ปัจจัยการผลิต - กล่าวคือ, สมรรถนะหรือความสามารถทางการผลิตทั้งหมดนั้น เป็นที่ต้องการเพื่อผลิตสินค้าในการบริโภค เช่นเดียวกับ สินค้าทุนที่เพิ่มขึ้น - ซึ่งในทางกฎหมาย, ส่วนใหญ่แล้ว, จะเป็นทรัพย์สินส่วนตัวของปัจเจกบุคคลทั้งหลาย.

สำหรับจุดมุ่งหมายเพื่อให้ง่ายสำหรับผู้อ่าน, ในการสนทนากันที่จะตามมานั้น ข้าพเจ้าอย่างจะเรียกคนกลุ่มหนึ่งว่า"บรรดาคนงานทั้งหลาย" ซึ่งหมายความถึงผู้คนทั้งหมดเหล่านั้น ที่ไม่ได้มีส่วนร่วม ปันในความเป็นเจ้าของเกี่ยวกับเครื่องมือหรือปัจจัยการผลิตเลย - แม้ว่าอันนี้จะไม่ลงรอยสอดคล้อง กับการใช้ศัพท์คำนี้กันอยู่ตามธรรมเนียมเท่าใดนักก็ตาม.

การเป็นเจ้าของปัจจัยการผลิต (ทุน) ซึ่งในฐานะหนึ่งนั้น ได้ซื้อพลังแรงงานของบรรดาคนงานทั้งหลาย. โดยการใช้ปัจจัยการผลิต, บรรดาคนงานทั้งหลายได้ผลิตสินค้าใหม่ ๆ ออกมา ซึ่งได้กลายเป็นสมบัติของนายทุน.

จุดสำคัญเกี่ยวกับกระบวนการอันนี้ คือความสัมพันธ์กันระหว่างสิ่งที่บรรดาคนงานทั้งหลายผลิต กับ สิ่งที่พวกเขาต้องจ่าย, ทั้งคู่ถูกนำมาวัดในเทอมต่างๆของมูลค่าที่แท้จริง.

ภายใต้ขอบเขตสัญญาหรือข้อตกลงด้านแรงงานที่ "เป็นอิสระ", สิ่งที่บรรดาคนงานได้รับและได้ถูกกำหนด ไม่ใช่โดยมูลค่าที่แท้จริงของสินค้าที่เขาผลิต, แต่โดยความต้องการต่าง ๆ ของเขาที่น้อยที่สุด และโดยความต้องการของบรรดานายทุน

สำหรับพลังแรงงาน ในความสัมพันธ์กับจำนวนคนงานทั้งหลาย ที่แข่งขันกันเพื่องานต่าง ๆ. มันเป็นสิ่งที่สำคัญที่จะเข้าใจว่า แม้แต่ในทางทฤษฎี ค่าทดแทนหรือค่าจ้างของคนงานทั้งหลาย ไม่ได้ถูกกำหนดโดยมูลค่าของผลผลิตของเขา.

ทุนส่วนตัว(ทุนเอกชน) มีความโน้มเอียงที่จะกลายไปรวมศูนย์อยู่ในมือของคนเพียงไม่กี่คน, บางส่วนเนื่องจากการแข่งขัน ท่ามกลางบรรดานายทุนทั้งหลาย, และบางส่วนเป็นเพราะพัฒนาการทางเทคโนโลยี และการแบ่งแยกที่เพิ่มมากขึ้นของแรงงาน ซึ่งไปกระตุ้นหรือสนับสนุนการก่อตัวขึ้นมาของหน่วยการผลิตขนาดใหญ่ ด้วยค่าใช้จ่ายที่น้อยลงอันหนึ่ง.

ผลลัพธ์ของพัฒนาการเหล่านี้ เป็นลักษณะของคณาธิปไตยอย่างหนึ่งของทุนเอกชน พลังอำนาจมหาศาลอันนี้ ไม่สามารถที่จะถูกตรวจสอบอย่างมีประสิทธิภาพได้ แม้แต่โดยสังคมที่มีองค์กรการเมืองแบบประชาธิปไตย.

นอกจากนี้ เมื่อมองผ่านระบบทางการเมือง จะเห็นว่าอันนี้เป็นความจริง นับแต่บรรดาสมาชิกทั้งหลาย ซึ่งเป็นตัวแทนทางกฎหมาย ได้ถูกคัดเลือกโดยพรรคการเมือง, และส่วนใหญ่ของพรรคการเมืองนั้น เงินทุนที่พวกเขาได้รับการสนับสนุน ได้มาจากแหล่งทุนต่างๆ.

ด้วยเหตุนี้ มันจึงมีนัยสำคัญเกี่ยวกับอิทธิพลครอบงำบางอย่างจากบรรดานายทุนเอกชนทั้งหลาย, โดยวัตถุประสงค์ต่าง ๆ, ซึ่งในท้ายที่สุด ได้แยกประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ออกจากสภานิติบัญญัติ.

ผลที่ตามมาตามข้อเท็จจริงก็คือว่า ตัวแทนของประชาชน(หรือนักการเมือง) ไม่ได้ทำหน้าที่ปกป้องผลประโยชน์มากพอ เกี่ยวกับส่วนที่เป็นชนชั้นล่างของประชากรของสังคม.

ยิ่งไปกว่านั้น ภายใต้เงื่อนไขที่มีอยู่ บรรดานายทุนเอกชนทั้งหลายได้เข้ามาควบคุม, โดยตรงหรือโดยอ้อม, ในส่วนของต้นตอหลักสำคัญของข้อมูล(สิ่งพิมพ์ วิทยุ การศึกษา)อย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้.

ดังนั้น จึงเป็นการยากมาก และอันที่จริงในกรณีส่วนใหญ่มันเป็นไปไม่ได้, สำหรับพลเมืองในฐานะปัจเจกชน ที่จะเข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ ที่เป็นภววิสัย และใช้ประโยชน์ทางสติปัญญาเกี่ยวกับสิทธิต่างๆทางการเมืองของเขา.

ด้วยเหตุนี้ สถานการณ์ที่ดำรงอยู่ทั่วไปในทางเศรษฐกิจ ซึ่งมีพื้นฐานอยู่บนความเป็นเจ้าของเกี่ยวกับทุน ได้ถูกทำให้มีลักษณะเฉพาะขึ้นมา โดยหลักการที่สำคัญสองประการ:

ประการแรก, ปัจจัยการผลิต(ทุน) ถูกเป็นเจ้าของโดยเอกชน และบรรดาผู้เป็นเจ้าของ ต่างจับจ่ายเกี่ยวกับสิ่งเหล่านี้ในฐานะที่พวกมันดูเหมาะสม

ประการที่สอง, ข้อตกลงหรือสัญญาเกี่ยวกับแรงงานที่เป็นอิสระ. (ปราศจากข้อผูกมัด)

แน่นอน, มันไม่มีสิ่งที่ยึดถือได้ ในฐานะที่เป็นสังคมทุนแท้ ๆ หรือบริสุทธิ์ในความหมายนี้. โดยเฉพาะอย่างยิ่ง, ควรที่จะตราลงไปด้วยว่า บรรดาคนงานทั้งหลาย, โดยผ่านการต่อสู้อันยาวนานและขมขื่นต่าง ๆ, ได้ประสบความสำเร็จในด้านความมั่นคงปลอดภัยขึ้นมาบ้าง

กล่าวคือ รูปแบบบางอย่างได้มีการปรับปรุงขึ้นมาเล็กน้อย เกี่ยวกับ"สัญญาหรือข้อตกลงที่เป็นอิสระ" สำหรับคนงานบางประเภท. แต่ในส่วนทั้งหมดนั้น เศรษฐกิจในปัจจุบันนี้ ไม่ได้ผิดแผกแตกต่างมากมายอะไรนักไปจากลัทธิทุนนิยมในอดีต.

เมื่อมามองดูในเรื่องของการผลิต... การผลิตถูกทำขึ้นเพื่อผลกำไร มิได้ทำเพื่อใช้สอย. นอกจากนี้ยังไม่ได้มีการกำหนดว่า ผู้คนทั้งหมดที่มีความประสงค์จะได้ทำงาน และตั้งใจที่จะทำงานจะได้งานทำ แต่มันกลับกลายเป็นว่า ผู้คนเหล่านั้น มักจะอยู่ในฐานะหนึ่ง ซึ่งต้องเสาะหาการจ้างงานเสมอๆ;

"กองทัพคนว่างงาน" จึงมีอยู่เกือบตลอดเวลา.

บรรดาคนงานทั้งหลาย ต่างหวาดกลัวอยู่ทุก ๆ วันเกี่ยวกับการสูญเสียงานของตนไป. เมื่อไม่ได้รับการจ้างงาน หรือบรรดาคนงานทั้งหลาย มีรายได้ไม่พอเพียง มาจากค่าจ้างแรงงานเพียงเล็กน้อย

มันจึงไม่เปิดช่องให้มีตลาดที่ทำกำไรขึ้นมา, ผลผลิตเกี่ยวกับสินค้าต่างๆของผู้บริโภคจึงถูกจำกัด, ความลำบากและทุกข์ยากจึงเป็นสิ่งที่ตามมาอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้.

ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี หลายครั้ง ส่งผลให้เกิดการเลิกจ้างมากกว่า จะเป็นการทำให้เกิด การลดภาระในการทำงานที่ยุ่งยากให้ง่ายลง.

แรงกระตุ้นเกี่ยวกับผลกำไร, เชื่อมโยงกับการแข่งขันท่ามกลางบรรดานายทุน ต้องรับผิดชอบต่อการไร้เสถียรภาพในการสะสมเพิ่มพูน และการใช้ประโยชน์เกี่ยวกับทุน ซึ่งนำไปสู่ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำที่รุนแรง.

การแข่งขันอันไร้ขีดจำกัด ได้นำไปสู่ความสูญเปล่าของแรงงานจำนวนมหาศาล, และน้อมนำไปสู่ความพิกลพิการเกี่ยวกับความสำนึกทางสังคมของปัจเจกชน ซึ่งข้าพเจ้าได้กล่าวมาแล้วก่อนหน้านี้.

ความพิกลพิการของปัจเจกชนที่ข้าพเจ้าพูดถึง มันคือความชั่วร้ายเลวทรามอย่างที่สุดของลัทธิทุนนิยมที่ได้ก่อขึ้น. ระบบการศึกษาทั้งหมดของเราต้องเจ็บปวดจากความชั่วร้ายอันนี้.

ท่าทีหรือทัศนะคติเกี่ยวกับการแข่งขันที่มากเกินไป ได้ถูกพร่ำสอนให้กับนัก เรียน นักศึกษา, ผู้ซึ่งได้รับการฝึกให้บูชาต่อความสำเร็จหรืออยากประสบความสำเร็จ ในฐานะที่เป็นการเตรียมตัวอันหนึ่งเพื่ออาชีพการงานในอนาคตของตนเอง

ข้าพเจ้าถูกทำให้เชื่อมั่นว่า มันมีเพียงหนทางเดียวที่จะขจัดความชั่วร้ายอันรุนแรงเหล่านี้ไปได้, กล่าวคือ โดยผ่านการสถาปนาเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมขึ้นมา ซึ่งจะต้องสอดคล้องกันไปกับระบบการศึกษาอันหนึ่ง ที่มีการปรับทิศทางไปสู่เป้าหมายต่างๆทางสังคม.

ในเศรษฐกิจเช่นนั้น ปัจจัยการผลิตจะถูกเป็นเจ้าของโดยตัวของสังคมเอง และได้รับการใช้เป็นประโยชน์ในแบบที่ได้วางแผนเอาไว้.

เศรษฐกิจที่มีการวางแผน ซึ่งได้ปรับไปสู่การผลิตเพื่อความต้องการต่าง ๆของชุมชน จะกระจายงานที่ต้องทำไปในท่ามกลางผู้คนเหล่านั้นทั้งหมด ที่สามารถทำงานได้ และจะประกันความมั่นใจในการดำรงชีวิตและความเป็นอยู่ของทุกๆคน, ไม่ว่าจะเป็นผู้หญิง ผู้ชาย และเด็ก.

การศึกษาของปัจเจกชน นอกเหนือจากจะส่งเสริมสนับสนุนความสามารถภายในของแต่ละคนแล้ว จะพยายามมุ่งมั่นพัฒนาความรู้สึก เกี่ยวกับความรับผิดชอบของพวกเขาขึ้นมาให้มีต่อเพื่อนมนุษย์ ซึ่งอันนี้จะเข้ามาแทนที่การยกย่องสรรเสริญ เกี่ยวกับพลังอำนาจและความสำเร็จในสังคมของเราทุกวันนี้.

อย่างไรก็ตาม จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องจำไว้ด้วยว่า เศรษฐกิจที่มีการวางแผนนั้น ยังคงไม่ใช่ลัทธิสังคมนิยม

เศรษฐกิจที่มีการวางแผนเช่นนั้น จะต้องสอดคล้องไปพร้อมกันกับการพิชิตความเป็นปัจเจกได้อย่างสมบูรณ์ ความสัมฤทธิผลหรือความสำเร็จของลัทธิสังคมนิยม ต้องการแก้ปัญหาเกี่ยวกับปัญหาต่าง ๆ ทางสังคมการเมืองที่ยุ่งยากอย่างยิ่งบางประการ

คำถามมีว่า... มันจะเป็นไปได้อย่างไร, (ในทัศนะของการรวมศูนย์ของพลังอำนาจ ทางการเมืองและเศรษฐกิจอย่างมีนัยสำคัญ), ที่จะปกป้องระบบเจ้าขุนมูลนายและราชการ จากการกลายไปสู่การมีอำนาจอย่างล้นเหลือและความหยิ่งยะโส ?

คำถามต่อมาคือ สิทธิต่างๆของปัจเจกชนสามารถที่จะได้รับการคุ้มครองได้อย่างไร ? และ นอกจากนั้น ดุลยภาพของ"ประชาธิปไตย"กับ"อำนาจของเจ้าขุนมูลนายและข้าราชการ" จะได้รับการทำให้เกิดความมั่นใจว่า "มันเท่าเทียมกัน" ได้อย่างไร ?

ความชัดเจนเกี่ยวกับเป้าหมายต่าง ๆ และปัญหามากมาย ของลัทธิสังคมนิยม มันมีนัยสำคัญอย่างยิ่ง ในยุคของเราที่กำลังมีการเปลี่ยนผ่าน.

ภายใต้สถานการณ์ปัจจุบัน, อิสระภาพและการสนทนาโดยไม่มีการปิดกั้นเกี่ยวกับปัญหาต่างๆเหล่านี้ อยู่ภายใต้อำนาจต้องห้าม(taboo)ที่ไม่ควรไปแตะต้อง

ข้าพเจ้าเห็นว่า รากฐานของนิตยสารฉบับนี้(Monthly Review) จะเป็นสิ่งที่สำคัญในการให้บริการทางสังคมเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวได้

บทเรียนจากการเมืองในยุโรป ปี 2009

admin — Sun, 14 Jun 2009 15:41:19 +0700

พรรคแรงงานอังกฤษ อยู่ในขั้นตอนวิกฤต เพราะคะแนนเสียงลดลงเป็นประวัติศาสตร์ พรรคสังคมนิยมประชาธิปไตยฝรั่งเศส (PS)และเยอรมัน (SPD) เสียคะแนน และพรรคฟาสซิสต์เพิ่มคะแนนเสียงและที่นั่งในสภายุโรปอย่างน่ากลัว เช่น ในประเทศ ฮังการี่ เนเธอร์แลนด์ และอังกฤษ

ปรากฏการณ์นี้มีบทเรียนอะไรสำหรับนักสังคมนิยมไทย และคนเสื้อแดง ?

ถ้าเราจะเข้าใจชัดขึ้น เราต้องย้อนกลับไปดูสถานการณ์ทางการเมืองเมื่อ 13 ก่อน เพราะมันเป็นช่วงที่ โทนี่ แบลร์ (Tony Blair) ขึ้นมานำพรรคแรงงานอังกฤษ (Labour) และแปรรูปพรรคเป็น “พรรคแรงงานใหม่” (New Labour) ภายใต้แนวความคิดเสรีนิยมกลไกตลาด (Neo-liberalism) ซึ่งเป็นการรับแนวคิดของฝ่ายนายทุนมาเต็ม ๆ

มีการสนับสนุนการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ (privatization) มีการประกาศว่ารัฐไม่ควรเข้ามากำหนดนโยบายเศรษฐกิจ มีการพยายามลดสวัสดิการและการคุ้มครองแรงงาน และมีการพยายามแยกพรรคออกจากสหภาพแรงงาน ซึ่งเป็นองค์กรที่ก่อตั้งพรรคแรงงานแต่แรก

ขณะเดียวกันมีการเปลี่ยนลักษณะส.ส.พรรค จากผู้แทนของคนจนและแรงงาน ไปเป็นนักการเมือง “มืออาชีพ” ที่มาจากชนชั้นกลาง ส.ส.ที่เคยเป็นผู้นำแรงงานเปลี่ยนไปเป็นส.ส.ที่เป็นทนายหรือนักธุรกิจ

การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับพรรคแรงงานอังกฤษ เกิดขึ้นกับพรรคสังคมนิยมประชาธิปไตยฝรั่งเศสและเยอรมันด้วย เพราะพรรคเหล่านี้ มองว่ายุคแห่งสังคมนิยมหมดไปแล้ว และเขาเสนอว่า เราต้องยอมรับว่า ไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากแนวกลไกตลาดเสรี

บางครั้งการเปลี่ยนจุดยืนนี้ทำไปภายใต้การโกหกสร้างภาพว่าเขากำลังเดินหน้า ไปสู่ “แนวทางที่สาม” (Third Way) ที่ไม่ใช่ทุนนิยมและสังคมนิยม แต่จริงๆ แล้วเป็นการรับแนวเสรีนิยมกลไกตลาดมาเต็ม ๆ

ในไทย พรรคมหาชน ของ เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ก็ชื่นชม “แนว ทางที่สาม” ดังกล่าว และองค์กร เอ็นจีโอ รับแนวเสรีนิยมมา โดยไม่ตั้งคำถามเลย เช่น การเสนอว่า รัฐไม่ควรให้สวัสดิการประชาชนแทนชุมชน การยอมรับกลไกตลาดในระบบสาธารณสุขและระบบสวัสดิการ หรือการเชิดชูการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ “เพื่อเพิ่มการแข่งขัน” เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม เอ็นจีโอ ยังมีการคัดค้านการค้าเสรีในภาคเกษตรและในเรื่องยารักษาโรค ส่วนพรรคไทยรักไทย ก็ผสมผสานแนวกลไกตลาดเสรี กับแนวที่ใช้รัฐพัฒนาสังคมตามแนว “คู่ขนาน” (Dual Track) คือ รัฐเพิ่มบทบาทในระบบสุขภาพอนามัย แต่เป็นระบบที่มีตลาดภายใน และรัฐบาลสนับสนุนการค้าเสรีและการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ

ในภาพรวมกระแสหลักในไทยมองว่า “รัฐสวัสดิการ” และการเก็บภาษีก้าวหน้าจากคนรวยในรูปแบบต่างๆ “หมดยุคหรือทำไม่ได้” ต่อมาหลังรัฐประหาร 19 กันยา รัฐเผด็จการ อำมาตย์ และพรรคประชาธิปัตย์ ยิ่งใช้แนวกลไกตลาดเสรีมากขึ้นภายใต้เสื้อคลุมของเศรษฐกิจพอเพียง มีการเขียนไว้ในรัฐธรรมนูญทหารปี 50 อีกด้วย

ผลของการหักหลังฐานเสียงเดิมของพรรคแรงงานหรือพรรคสังคมนิยมประชาธิปไตยในยุโรป ซึ่งทำให้สภาพความเป็นอยู่และสวัสดิการต่าง ๆ ของคนจนและคนทำงานแย่ลง ทำให้ชนชั้นกรรมาชีพอันเป็นคนส่วนใหญ่ในสังคม หมดกำลังใจที่จะลงคะแนนเสียงให้พรรคเหล่านี้

มีคนจำนวนมากนั่งเฉย ไม่ออกมาลงคะแนน ซึ่งเปิดโอกาสให้พรรคนายทุนเข้ามาตั้งรัฐบาล เช่นในฝรั่งเศส อิตาลี่ และเยอรมัน (และอังกฤษในอนาคต?) ในกรณีอังกฤษ มีปัญหาสุดขั้วอีกอันหนึ่งคือ การสร้างพรรคแรงงานใหม่ภายใต้นักการเมืองมืออาชีพ ที่ไม่ใช่ผู้แทนของคนรากหญ้า ทำให้เกิดวัฒนาธรรมโกงกินผ่านการเบิกค่าใช้จ่ายหรือเบี้ยเลี้ยงของ ส.ส. ในระดับที่เหลือเชื่อ

การเบิกค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ถือว่าถูกกฎหมาย และเป็นวัฒนธรรมปกติของพวกผู้ใหญ่ทั่วโลก รวมถึงไทยด้วย แต่ประชาชนส่วนใหญ่มองว่าผิดศีลธรรม และคนที่เคยสนับสนุนพรรคแรงงานก็มองว่าพรรคนี้น่าจะต่างจากพรรคอื่นในเรื่อง นี้ แต่ต้องผิดหวังไป

ประเด็นสำคัญอีกอันหนึ่งที่เข้ามามีอิทธิพลกับสภาพการเมืองในปี 2009 คือ วิกฤตเศรษฐกิจโลก รัฐต่าง ๆ นำเงินภาษีจำนวนมากมาอุ้มบริษัทและธนาคาร แต่คนธรรมดาตกงานจำนวนมาก และที่เหลือถูกลดค่าจ้างสวัสดิการ สภาพเช่นนี้ ทำให้คนงานจำนวนมาก ผิดหวังกับมาตรการของพรรคแรงงานในอังกฤษ หรือนโยบายของพรรคสังคมนิยมประชาธิปไตยในยุโรปที่หันหลังกับปัญหาคนจน

ในสถานการณ์แบบนี้ คนจนส่วนใหญ่มีสามทางเลือก คือ

1. คนจนหันมาสนับสนุนพรรคซ้าย พรรคคอมมิวนิสต์หรือพรรคมาร์คซิสต์ เพื่อแก้ปัญหาวิกฤต เราเห็นการขยายตัวของพรรคคอมมิวนิสต์ในญี่ปุ่น และการก่อตั้งพรรคซ้ายใหม่ Die Linke ในเยอรมัน และ NPA ในฝรั่งเศส แต่ถ้าพรรคแบบนี้ ไม่มีหรืออ่อนแอ อย่างเช่น ในอังกฤษหรืออิตาลี่ ประชาชนจะไม่มีทางเลือกอันนี้ (Die Linke ได้7.5% NPA กับพรรคซ้ายอื่นได้ 6.1% ในการเลือกตั้งยุโรป)

2. คนจนหันมาสนับสนุนพรรคฝ่ายขวาสุดขั้ว หรือพรรคฟาสซิสต์ โดยหลงเชื่อว่าทางออกคือการโจมตีคนผิวดำ คนมุสลิม หรือคนยิบซี รวมถึงการขับไล่คนงานต่างชาติออกจากประเทศด้วย สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นในฮังการี่ เนเธอร์แลนด์ และเกิดบ้างในอังกฤษ แต่เป็นการหลงผิดจับมือกับนายทุนผ่านการสร้างความแตกแยก

3. คนจนหดหู่ หมดกำลังใจและความหวัง และนั่งเฉยอยู่บ้าน อาจหันไประบายปัญหาโดยใช้ความรุนแรงกับคนรอบข้าง หรือใช้สุราและยาเสพติด

สำหรับไทย มัน แปลว่าพรรคแดงเป็นสิ่งที่เราต้องสร้าง และนักสังคมนิยม ต้องต่อสู้เพื่อประโยชน์คนจนอย่างชัดเจน ไม่ใช่ไปรับแนวคิดเสรีนิยมกลไกตลาด หรือเศรษฐกิจพอเพียงมา

เราต้องเป็นปากเสียงและผู้แทนของคนที่เสียเปรียบในสังคมทุกประเภท

เราต้องมีข้อเสนอและนโยบายที่พัฒนานโยบายเดิมของไทยรักไทย ให้ไปไกลกว่าปัจจุบัน

เราต้องเสนอรัฐสวัสดิการและต้องเรียกร้องให้เก็บภาษีจากคนรวย

เราต้องกลับไปทบทวนนโยบายที่มีปัญหาในอดีตของไทยรักไทย เช่น การแปรรูปรัฐวิสาหกิจหรือการเซ็นสัญญาค้าเสรี

เราต้องไม่แค่ประกาศว่า “ยังคงรักษานโยบายประชานิยม” อย่างที่พรรคภูมิใจไทย หรือพรรคเพื่อไทยประกาศ (ในกรณีภูมิใจไทย มันโกหก) และ

เราต้องวิจารณ์การที่รัฐบาลปล่อยให้คนตกงานและยากลำบาก

ถ้าเราไม่ทำตรงนี้ พวกฟาสซิสต์ฝ่ายขวา (พันธมิตรและพรรคใหม่) หรือพวกอำมาตย์ จะฉวยโอกาสในการขยายความน่าเชื่อถือของเขา ท่ามกลางวิกฤตเศรษฐกิจและการเมือง

ที่มา ประชาไท

ความอับจนของ ลัทธิเศรษฐกิจพอเพียง

admin — Sat, 28 Feb 2009 11:19:14 +0700

โดย ใจ อึ๊งภากรณ์

ทุกวันนี้ คนไทยถูกเป่าหูด้วยเศรษฐกิจพอเพียงทุกวัน เหมือนกับว่าเป็นทางออกสำหรับประเทศไทย มันคืออะไร ? นำมาใช้อย่างไร ? ต่างจากนโยบายเศรษฐกิจของรัฐบาลทักษิณอย่างไร ? ทำไมทหารเผด็จการ คมช. นำมาบรรจุในรัฐธรรมนูญปี ๕๐ ? ทำไมรัฐบาลไทยอ้างว่า เป็นแนวคิดใหม่ที่จะนำไปสอนชาวโลกได้ ???

แล้วทำไม มีคนโจมตีแนวคิดนี้อย่างรุนแรง ในวารสารเศรษฐศาสตร์ต่างประเทศ ?

ผมขออ้างอิงคำพูดของคนขับรถแทคซี่คนหนึ่งในกรุงเทพฯ เพราะคนขับคนนี้ สะท้อนความคิดของคนส่วนใหญ่

เขาบอกผมว่า "สำหรับคนข้างบน เขาพูดง่าย เรื่องพอเพียง ไปไหนก็มีคนโยนเงินให้เป็นกระสอบ แต่พวกเรา ต้องเลี้ยงครอบครัว จ่ายค่าเทอม เราไม่เคยพอ"

ในแง่นี้ จะเห็นว่าคนจนไม่น้อยมองว่าเศรษฐกิจพอเพียงเป็นคำพูดของคนชั้นบน เพื่อให้เรารู้จัก "พอ" (ไม่ขอเพิ่ม) ท่ามกลางความยากจน และเป็นคำพูดของคนที่ไม่เคยพอเพียงแบบคนจนเลยอีกด้วย ...

บทความของอาจารย์ พอพันธ์ อุยยานนท์ (๒๕๔๙ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์กับบทบาทการลงทุนทางธุรกิจ ใน ผาสุก พงษ์ไพจิตร (บรรณาธิการ) "การต่อสู้ของทุนไทย" สำนักพิมพ์มติชน) แสดงให้เห็นว่า ธุรกิจสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ มีการลงทุนกว่า 45 พันล้านบาท ไม่น่าจะเรียบง่ายอะไร ...แล้วพอเรามาดูค่าใช้จ่ายของวังต่างๆ ยิ่งเห็นชัด

ดังนั้น เศรษฐกิจพอเพียง เป็นลัทธิล้าหลังของคนชั้นสูง เพื่อสกัดกั้นการกระจายรายได้และสกัดกั้นการสร้างความเป็นธรรมในสังคม เป็นลัทธิเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของคนที่รวยที่สุด และที่น่าปลื้มคือคนจนทั่วประเทศเข้าใจประเด็นนี้ ในขณะที่นักวิชาการและคนชั้นกลางยังหลงใหลกับลัทธิพอเพียงอยู่

สำหรับพระราชวัง ความพอเพียงหมายถึง การมีหลายๆ วัง และบริษัททุนนิยมขนาดใหญ่ เช่น ธนาคารไทยพาณิชย์ สำหรับทหารเผด็จการ ความพอเพียงหมายถึงเงินเดือนสูงจากหลายแหล่ง และสำหรับเกษตรกรยากจนหมายถึง การเลี้ยงชีพด้วยความยากลำบาก โดยไม่มีการลงทุนในระบบเกษตรสมัยใหม่

ขบวนการเอ็นจีโอ โดยเฉพาะสาย "ชุมชน" (ดูงาน อ.ฉัตรทิพย์ นาถสุภา) จะคิดกันว่าแนว "พอเพียง" สอดคล้องกับสิ่งที่เขาเสนอมานาน เรื่องการปกป้องรักษาชุมชนให้อยู่รอดได้ ท่ามกลางพายุของทุนนิยมโลกาภิวัตน์

แนวคิดชุมชนแบบนี้มองว่า เราควรหันหลังให้รัฐ ไม่สนใจตลาดทุนนิยมมากเกินไป พยายามสร้างความมั่นคงของชุมชน ผ่านการพึ่งตนเอง ผ่านการแลกเปลี่ยนแบบมีน้ำใจและความเป็นธรรม หรือปฏิเสธบริโภคนิยม มันเพ้อฝัน หมดยุค (ถ้าเคยมียุค) แต่เขาหวังดี ไม่เหมือนพวกที่เสนอลัทธิพอเพียง

หลังรัฐประหาร 19 กันยา มีการนำ "เศรษฐกิจพอเพียง"ของพระราชวัง มาเป็นนโยบายเศรษฐกิจของรัฐบาล มรว. ปรีดิยาธร เทวกุล รัฐมนตรีคลังคนแรกของ คมช. ในวันที่ 2 พ.ย. 49 อธิบายว่า... "เศรษฐกิจพอเพียงหมายถึงอย่าขยายเกินกำลังทุนที่มี.... ให้พอดี... ไม่เกินตัว... เป็นแนวเศรษฐศาสตร์พุทธ.... ต้องมีการออม... การลดหนี้ครอบครัว..เป็นแนวสู่การพัฒนาแบบยั่งยืน"

แต่พอเราอ่านรายละเอียดแล้ว พยายามสรุป มันมีสาระเพียงว่า "อย่าทำให้พัง ล้มละลาย" แค่นั้น หรือ "ใครรวย จ่ายมากได้ ใครจน ต้องจ่ายน้อย" เด็กอายุ4 ขวบคงคิดแบบนี้ได้ ไม่ต้องมีสมองใหญ่โต

ปรีดิยาธร เทวกุล เสนออีกว่า "รัฐบาลให้ความสำคัญ แก่เป้าหมายในการเพิ่มประสิทธิภาพ.....การรักษาวินัยการเงินการคลังของภาครัฐ" "การใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กับระบบเศรษฐกิจตลาดเสรีทำได้ " และเราก็เห็นว่า รัฐบาล คมช. ผลักดันนโยบายเสรีนิยมสุดขั้วของกลุ่มทุน มากกว่าไทยรักไทยเสียอีก เช่น

การนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบ การตัดงบประมาณสาธารณสุข การเพิ่มงบประมาณทหาร การผลักดัน FTA (สัญญาค้าเสรี) กับญี่ปุ่น หรือการเดินหน้า แปรรูปรัฐวิสาหกิจรถไฟและไฟฟ้า เป็นต้น ในกรณีไทยรักไทย เขาทำนโยบายเสรีนิยมทั้งหมดดังกล่าวด้วย แต่คานมันโดยใช้นโยบายการเพิ่มค่าใช้จ่ายรัฐ (แบบเคนส์) ในเรื่องกองทุนหมู่บ้าน หรือสาธารณูปโภค หรือ 30 บาทรักษาทุกโรค

พูดง่ายๆ ไทยรักไทย ใช้นโยบายเศรษฐกิจคู่ขนาน ทั้งตลาดเสรีและรัฐนิยมพร้อมกัน

เราต้องฟันธงว่า ลัทธิเศรษฐกิจพอเพียง ไม่มีเจตนาที่จะลดอำนาจกลุ่มทุนและอิทธิพลคนรวยแต่อย่างใด ตรงกันข้าม มันเป็นคำพูดที่พยายามหล่อลื้น การหันไปสนับสนุนตลาดเสรีของนายทุนใหญ่อย่างสุดขั้ว และรัฐธรรมนูญ คมช. ปี ๕๐ ก็ยืนยันสิ่งนี้

แล้วสาระของเศรษฐกิจพอเพียงมีมากกว่านี้ไหม ? เราถือว่าเป็นทฤษฏีเศรษฐกิจได้ไหม ? วารสาร The Economist เขียนไว้ว่า มันเป็นความคิดเศรษฐศาสตร์ที่เหลวไหลเพ้อฝัน เพียงแต่ "ประทับตราราชวัง" เท่านั้น

เศรษฐกิจพอเพียง ไม่เอ่ยอะไรที่เป็นรูปธรรมเกี่ยวกับเรื่องสำคัญๆ เช่นการใช้รัฐหรือการเน้นตลาดในการบริหารเศรษฐกิจ หรือวิธีกระจายรายได้ของประเทศ และไม่พูดถึงสวัสดิการหรือรัฐสวัสดิการเลย ในเรื่องวิกฤตเศรษฐกิจ มีแต่จะเสนอให้คนจนไป "ยากจน แต่ยิ้ม" กับญาติในชนบท

ในที่สุด สิ่งที่จะสร้างความยั่งยืนและความพอเพียงแท้ กับคนส่วนใหญ่คือ การสร้างระบบรัฐสวัสดิการ และต่อจากนั้น ต้องเดินหน้าสู่ "สังคมนิยม" ที่ยกเลิกการใช้กลไกตลาดในการแจกจ่ายผลผลิต หันมาใช้การวางแผน โดยชุมชนและประชาชนในลักษณะประชาธิปไตย และนำระบบการผลิตมาเป็นของกลาง บริหารโดยประชาชนเอง

ซึ่งหมายความว่า ต้องยกเลิกระบบชนชั้นที่บางคนรวยและควบคุมทุกอย่าง ในขณะที่คนส่วนใหญ่ยากจนและเป็นเพียงลูกจ้างหรือเกษตรกรยากจน

สรุปแล้ว เศรษฐกิจพอเพียง เป็นลัทธิของคนชั้นบนที่รวยที่สุดในสังคม เพื่อกล่อมเกลาให้คนส่วนใหญ่ ก้มหัวยอมรับสภาพความยากจน มันเป็นลัทธิของพวกที่ยังเชื่อว่า ไทยเป็นทาส ไทยเป็นไพร่ และที่สำคัญ พวกนี้พยายามใช้กฎหมายหมิ่น ฯ และการปกปิดเสรีภาพ เพื่อไม่ให้เราวิจารณ์ลัทธิที่อับจนอันนี้

แต่ผมเชื่อว่า คนส่วนใหญ่ไม่โง่ หูตาสว่างแล้ว เข้าใจเรื่องนี้ได้ดี... และนั้นคือ สิ่งที่พวกข้างบนกลัวที่สุด !

ถ้าเราไม่สามารถใช้ลัทธิเศรษฐกิจพอเพียงได้ ในวิกฤตเศรษฐกิจปัจจุบัน เราจะมีข้อเสนออะไร ? ผมคิดว่า ข้อเสนอของ องค์กรเลี้ยวซ้าย มีประโยชน์ จึงขอส่งมาให้ดูด้วย.... จาก www.pcpthai.org

ในวิกฤตเศรษฐกิจนี้ กรรมกรและนักสังคมนิยมต้องมีจุดยืนแบบไหน

ข้อเสนอขององค์กรเลี้ยวซ้าย

ถึงเวลาแล้วที่นักสหภาพแรงงาน และนักเคลื่อนไหวทั่วไป ต้องตื่นตัวกับปัญหาอันใหญ่หลวงที่มาจากวิกฤตเศรษฐกิจโลก เราต้องหยุดพูดถึงการปลดคนงานว่าเป็น "แค่การฉวยโอกาสของนายจ้าง" หยุดพูดกันได้แล้วว่ามาตรการสำหรับคนตกงานควรจะเป็น "การฝึกฝีมือ" เพราะจะไปฝึกทำอะไร ในเมื่อไม่มีงานทำ?

สิ่งที่รัฐบาลต้องทำคือ

เร่งกระตุ้นเศรษฐกิจภายในด้วยโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ และการลงทุนในระบบการศึกษาและโรงพยาบาล
เร่งกระตุ้นกำลังซื้อภายในประเทศ ด้วยการเพิ่มรายได้ให้คนจน โดยการยกเลิกภาษีมูลค่าเพิ่ม และเพิ่มอัตราค่าจ้างขั้นต่ำให้ถึงวันละ 300 บาท ... เงิน 2000 บาทที่รัฐบาลจะให้บางคนเป็นเรื่องดี แต่ไม่เพียงพอที่จะช่วยคนจนและกระตุ้นกำลังซื้อ
รีบระดมรายได้เข้ารัฐจากการเพิ่มภาษีรายได้ และภาษีทรัพย์สินฯลฯกับคนรวย ซึ่งควรจะเสียสละเพื่อปกป้องเศรษฐกิจชาติ
ถ้ารัฐช่วยเหลือบริษัทเอกชนด้วยเงินของเรา รัฐต้องมีเงื่อนไขว่าบริษัทเหล่านั้นจะต้องไม่เลิกจ้างคนงาน
รัฐต้องขยายสวัสดิการตกงานให้ครอบคลุมทุกคนที่ตกงานโดยไม่มีเงื่อนไข และขยายเวลาออกไปให้เขาได้รับเงินสองปี

ทำไมมันเป็นวิกฤตจริงในไทย

ในวิกฤตเศรษฐกิจของระบบทุนนิยมโลกปัจจุบัน ผลกระทบที่เริ่มเห็นในประเทศไทย มาจากการที่ตลาดส่งออกสินค้าไทยหดตัวลงทั่วโลกอย่างน่าใจหาย เพราะเศรษฐกิจอเมริกา ยุโรป ญี่ปุ่น และแม้แต่จีนหดตัวและอยู่ในสภาพวิกฤต นอกจากนี้ บริษัทข้ามชาติที่ลงทุนสร้างโรงงานในไทย มีปัญหาทางด้านการเงิน จนมีการลดหรือยกเลิกการลงทุน

โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมยานยนต์และอีเลคโทรนิคซ์ ซึ่งส่งผลต่อไปเป็นลูกโซ่ต่อบริษัทเล็กๆ ที่เกี่ยวพันธ์กัน ลองคิดดูซิ บริษัทข้ามชาติใหญ่ๆ ในอเมริกาและญี่ปุ่นถึงขั้นล้มละลาย ระบบธนาคารถึงขั้นที่รัฐบาลตะวันตกจะเข้าไปยึดเป็นของรัฐ

พร้อมกันนั้นจำนวนนักท่องเที่ยวที่เข้ามาในประเทศและสร้างงานและรายได้ให้ ชาติ ได้หดตัวลงอย่างน่าใจหายอีก เนื่องจากการกระทำของพันธมิตรฯ และการที่คนต่างประเทศไม่มีเงินมาเที่ยวเมืองไทย

สาเหตุของวิกฤตโลก

สาเหตุของวิกฤตทุนนิยมโลกรอบนี้ มาจากการที่อัตรากำไรในระบบ มีแนวโน้มลดลงเสมอ อันเนื่องมาจากกลไกตลาดและการแข่งขัน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต โดยการลงทุนในเครื่องจักร

นี่คือสิ่งที่ คาร์ล มาร์คซ์ ค้นพบนานแล้ว และเขียนบรรยายไว้ในหนังสือ " ว่าด้วยทุน "

ก่อนที่จะเกิดวิกฤตรอบนี้ รัฐบาลสหรัฐอเมริกา พยายามพยุงอัตรากำไรและเศรษฐกิจ ด้วยการปล่อยกู้ให้คนจน โดยที่การซื้อสินค้าของคนจน ได้กระตุ้นเศรษฐกิจในระยะสั้น แต่ก่อให้เกิดหนี้เสียมหาศาลจนระบบธนาคารทั่วโลกพัง เมื่อระบบธนาคารพัง บริษัทใหญ่ๆ กู้เงินไม่ได้ ก็มีการเลิกจ้างคนงาน ซึ่งทำให้เกิดวงจรอุบาทว์ของการหดตัวของเศรษฐกิจ วิกฤตโลกครั้งนี้พอๆ กับยุค ๒๔๗๕

ข้อสรุปสำคัญจากข้อมูลนี้คือ

กลไกตลาดเสรีของทุนนิยม สร้างปัญหาเสมอ เราต้องใช้รัฐควบคุมตลาด และต้องสร้างรัฐสวัสดิการ
ระบบทุนนิยม ไม่สามารถเป็นหลักประกันความมั่นคงในชีวิตของประชาชนโลกได้ เราต้องสร้างสังคมนิยมในระยะยาว
ในระยะสั้น รัฐบาลทุกประเทศต้องกระตุ้นตลาดภายในอย่างเร่งด่วน และต้องปกป้องคนจากการตกงาน

เมื่อเจ็ดสิบปีมาแล้ว นักเศรษฐศาสตร์ชื่อ จอห์น เมนาร์ด เคนส์ ได้อธิบายไปท่ามกลางวิกฤตเศรษฐกิจโลกค.ศ. 1930 ว่า การรักษาวินัยทางการคลังหรือการตัดงบประมาณ (สูตรที่พรรคประชาธิปัตย์ พันธมิตรและนักวิชาการเสรีนิยม ท่องเหมือนนกแก้ว) จะนำไปสู่การหดตัวของเศรษฐกิจและวิกฤตที่ร้ายแรงขึ้นอีก

เพราะมีการตกงาน คนตกงานซื้อสินค้าไม่ได้ ก็นำไปสู่คนตกงานมากขึ้น และความยากจนทั่วไป ดังนั้นสิ่งที่สำคัญคือรัฐบาลต้องเพิ่มกำลังซื้อของประชาชนส่วนใหญ่ ด้วยการสร้างงานและปกป้องไม่ให้คนตกงาน

การเพิ่มกำลังซื้อของประชาชนคนจนทำได้สองวิธีคือ หนึ่ง เพิ่มอัตราค่าจ้างขั้นต่ำให้ถึงวันละ 300 บาท พร้อมกับลดหรือยกเลิกภาษีมูลค่าเพิ่มที่คนจนต้องจ่าย ต้องเพิ่มเงินเดือนข้าราชการและรัฐวิสาหกิจด้วย และต้องตัดหนี้สินเกษตรกรยากจน

สอง รัฐบาลต้องปกป้องและสร้างงาน การสร้างงานที่สำคัญต้องเป็นรูปแบบโครงการขนาดใหญ่ เช่นการพัฒนารถไฟทุกสายทั่วประเทศ ให้เป็นรถไฟไฟฟ้าความเร็วสูง ต้องสร้างระบบขนส่งมวลชนในรูปแบบรถไฟเพิ่มในกรุงเทพฯ และเมืองใหญ่ๆ อย่างเชียงใหม่

ต้องสร้างโรงไฟฟ้าที่ผลิตไฟฟ้าจากลมและแสงแดด ต้องสร้างโรงพยาบาลและโรงเรียนเพิ่มขึ้นฯลฯเป็นต้น โครงการเหล่านี้ต้องถูกกำกับดูแลโดยภาคประชาชนเพื่อไม่ให้มีการโกงกินหรือ ทำลายวิถีชีวิตประชาชน และเพื่อนำไปสู่ประโยชน์แท้สำหรับคนจน

ในโรงงานที่นายจ้างประกาศปิดหรือลดคนงาน รัฐบาลต้องเข้าไปยึดและร่วมถือหุ้นและลงทุนเพิ่ม โดยให้สหภาพแรงงานร่วมบริหารโรงงาน ต้องมีเงื่อนไขว่าห้ามเลิกจ้าง และต้องหันมาผลิตสิ่งจำเป็น เช่น

ในโรงงานรถยนต์ควรผลิตรถพยาบาลฉุกเฉิน หรือรถขนส่งมวลชนให้รัฐ ในโรงงานอีเลค โทรนิคส์ ต้องผลิตคอมพิวเตอร์สำหรับโรงเรียนรัฐบาลในชนบท และในโรงงานตัดเย็บเสื้อผ้าควรผลิตชุดนักเรียนเพื่อแจกฟรีให้กับประชาชน

ในภาคเกษตรรัฐ ต้องชักชวนให้เกษตรกรยากจนรวมตัวกันแบบสหกรณ์หรือนารวม ต้องไม่บังคับกัน แต่รัฐควรลงทุนซื้อเครื่องจักรและปุ๋ย และควรประกันราคาผลผลิตให้เกษตรกรกลุ่มนี้ เพื่อแจกจ่ายอาหารให้กับโรงเรียนหรือโรงพยาบาลของรัฐ

จะเอาเงินมาจากไหน ?

รัฐบาลไม่น่าจะขาดเงิน เพราะเราเห็นว่า มีเงินจัดพิธีสาธารณะอันใหญ่โตได้ รัฐสามารถลดงบประมาณทหาร ในส่วนที่ซื้ออาวุธหรือเครื่องบิน แต่ต้องปกป้องค่าจ้างของทหารยากจน ที่สำคัญคือรัฐบาล ต้องเพิ่มการเก็บภาษีทางตรงกับคนรวยทุกคน โดยไม่เลือกปฏิบัติ พร้อมกระจายที่ดิน ในยามวิกฤต คนรวยต้องเสียสละเพื่อคนส่วนใหญ่ในชาติ ไม่ใช่เอาตัวรอดบนสันหลังคนจน

ที่มา - ไทยเอ็นจีโอ